comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ԻՆՉ­ՊԵՍ ՊԱՇՏ­ՊԱ­ՆԵԼ ՄԵՐ Ե­ՐԵ­ԽԱ­ՆԵ­ՐԻՆ Կամ` Նո­րին մե­ծու­թյուն բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը
[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԻՆՉ­ՊԵՍ ՊԱՇՏ­ՊԱ­ՆԵԼ ՄԵՐ Ե­ՐԵ­ԽԱ­ՆԵ­ՐԻՆ Կամ` Նո­րին մե­ծու­թյուն բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը

Ռու­բեն ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱՆ

 Օ­րերն ի­րար հետևից սա­հե­ցին-ան­ցան, օ­րե­րի հետ հան­դարտ­վեց և ցա­վը։ Մեղ­մա­ցան և այն սուր զգաց­մունք­նե­րը, ո­րոնք, թվում էր, այլևս եր­բեք ինձ հան­գիստ չեն տա։

Մի օր, երբ լու­րեր էի դի­տում, տե­սա, թե ինչ­պես է սև ծու­խը թանձր քու­լա­նե­րով դուրս սո­ղոս­կում եր­րորդ հար­կի ոչ մեծ պա­տու­հա­նից. Կե­մե­րո­վո­յի առևտրի և զվար­ճան­քի կենտ­րո­նում հր­դեհ էր բռնկ­վել։ Սկ­սում եմ մտա­ծել՝ Աստ­ված մի ա­րաս­ցե, պա­տու­հա­նից այն կողմ մար­դիկ մնա­ցած լի­նեին։ Շն­չա­ռու­թյունս մի պահ ընդ­հատ­վում է, չեմ կա­րո­ղա­նում հաս­կա­նալ՝ ինչ է դա։ Տես­նում եմ՝ ինչ­պես է պա­տու­հա­նից ընկ­նում փոք­րիկ տղան, հար­վա­ծում երկ­րորդ հար­կի քի­վին, ա­պա գետ­նին։ Ա­մե­նուր բղա­վոց­ներ են, լաց ու կոծ։ Մար­դիկ սար­սա­փից գո­ռում են։ Ան­զուսպ ցան­կու­թյուն եմ ու­նե­նում ոչ թե գո­ռալ նրանց վրա, այլ ա­ղա­ղա­կել` Ձայ­ներդ կտ­րե՜ք, մար­դո՜ւկ­ներ։ Իսկ պա­տից այս կողմ՝ հա­րյու­րա­վոր մար­դիկ. ճա­կա­տագ­րե­րի ի՛նչ ա­նար­դա­րա­ցի տար­բե­րու­թյուն։
Ա­վե­լի ուշ ի­մա­ցա, որ ըն­տա­նի­քի ե­րի­տա­սարդ հայ­րը` կնոջ, աղջ­կա ու փոք­րիկ տղա­յի հետ գտն­վում էր մխա­ցող պա­տու­հա­նից ներս։ Փակ կի­նո­թատ­րո­նում վեր­ջին ու­ժե­րի լա­րու­մով, ըն­տա­նի­քի հետ շն­չա­հեղձ լի­նե­լով, նա այդ պա­տու­հա­նից ցած է նե­տում որ­դուն։ Ան­գամ չգի­տեմ՝ սպա­նո՞ւմ էր նրան, թե՞ փր­կում, ի՞նչ էր զգում նա այդ պա­հին։ Սար­սա­փից ցնց­վե­ցի, երբ մի պահ պատ­կե­րաց­րի ինձ այն­տեղ։ Իսկ ձեզ պատ­կե­րաց­նո՞ւմ եք նրա տեղ` ձեր փոք­րիկ ե­րե­խա­յի հետ։
Բո­լորս մարդ ենք։ Այն ա­մե­նը, ին­չը հա­տուկ է մար­դուն, խորթ չէ մեզ։ Մարդ­կա­յին ա­ղե­տը, ու­րա­խու­թյու­նը, եր­ջան­կու­թյու­նը, վիշ­տը և, վեր­ջա­պես, մա­հը։ Բայց մի՞­թե միայն դրա­նով մենք՝ մար­դիկս, պետք է նման­վենք ի­րար։ Մի՞­թե միայն նրա­նով, որ հեր­թա­կան ող­բեր­գու­թյու­նից հե­տո ծա­ղիկ­ներ խո­նար­հենք դեպ­քի վայ­րում ու մո­մեր վա­ռենք։ Մի՞­թե դա բա­վա­րար է։ Չեմ հա­վա­տում։ Մարդ ա­րա­րածն այս աշ­խար­հում շատ ա­վե­լի մեծ ար­ժեք է ներ­կա­յաց­նում, քան ո­մանք են պատ­կե­րաց­նում: Հա­վա­տա­ցեք, ա­կա­մա­յից սկ­սե­ցի մտա­ծել, հարց­նել` իսկ ին­չո՞ւ, ին­չո՞ւ մար­դիկ պի­տի այր­վեն։ Ին­չո՞ւ են նրանք, ընդ­հան­րա­պես, մեռ­նում։ Նրանց տա­ռա­պանք է պատ­ճա­ռում պա­տե­րազ­մը, նրանց բռ­նու­թյան են են­թար­կում, ա­նո­ղո­քա­բար սպա­նում են մա­նուկ­նե­րին ու ծե­րե­րին։ Հա­ճախ դա կա­տար­վում է մեզ­նից ոչ այն­քան հե­ռու։ Այն­տեղ, որ­տեղ ապ­րում ենք, որ­տեղ ապ­րում են մեր հա­րա­զատ­նե­րը։ Վիշտ ու ա­ղետ սփ­ռող օ­ղակն ա­վե­լի է սեղմ­վում մեր շուր­ջը։
Ին­չո՞ւ մար­դիկ ողջ-ողջ այր­վե­ցին։ Կար­ծում եք՝ պա­տա­հա­կա­նու­թյո՞ւն է։ Որ­քան ու­զում եք՝ այդ­պես մտա­ծեք։ Իսկ ես այլ կար­ծիք ու­նեմ։ Ա­մեն ին­չի պատ­ճա­ռը մեր մտա­ծե­լա­կերպն է, հո­գե­կերտ­ված­քը։ Վեր­ջին հաշ­վով՝ բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նից։ Մեր ե­րե­խա­նե­րի բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը։
Մենք շա­րու­նա­կում ենք ապ­րել ինչ­պես միշտ` շր­ջա­պատ­ված գր­ված ու չգր­ված օ­րենք­նե­րով։ Օ­րենք­ներ, ո­րոնց հետևում են կամ չեն հետևում։ Օ­րենք­ներ, ո­րոնք պար­տա­դիր են ո­մանց հա­մար, իսկ մյուս­նե­րի հա­մար` բա­ցար­ձա­կա­պես ոչ։ Օ­րենք­ներ խախ­տե­լու հա­մար ո­մանց պատ­ժում են, իսկ մյուս­նե­րին կա­րող են և խրա­խու­սել։ Ու աս­տի­ճա­նա­բար մար­դը տես­նում ու սո­վո­րում է, որ այս կյան­քում ար­դա­րու­թյունն ու ճշ­մար­տու­թյունն էա­կան չեն, կան ա­վե­լի կարևոր, ա­վե­լի ար­ժե­քա­վոր բա­ներ։ Կա­պե­րը, շա­հե­րը, փո­ղը։ Եվ, ի­հար­կե, դան­դաղ, բայց վս­տա­հո­րեն ձևա­վոր­վում է կյան­քի մա­սին մեր պատ­կե­րա­ցու­մը և, վեր­ջին հաշ­վով, մեր բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը, մեր ա­մե­նօ­րյա կյան­քը։ Ու ան­պայ­ման` դի­մա­խեղ­ված կյան­քը, ո­րի օ­րենք­նե­րը թե­լադ­րում են մարդ­կա­յին դի­մա­գի­ծը կորց­րած աշ­խար­հիս ու­ժեղ­նե­րը, ով­քեր ա­մեն օր մեզ միևնույն դասն են տա­լիս` օր օ­րի կեր­տե­լով կյան­քի մեր ըն­կա­լու­մը։ Մեր բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը։ Բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը, որն ա­մեն օր մեզ ու­սու­ցա­նում է՝ ինչ­պես վար­վել, ինչ զգաց­մունք­ներ ու­նե­նալ, ինչ վե­րա­բեր­մունք ցու­ցա­բե­րել՝ զգույշ ու հո­գա­տա՞ր, թե՞ թշ­նա­մա­կան, ան­պա­տաս­խա­նա­տու, ան­փույթ, պար­զա­պես ա­մեն ին­չի հան­դեպ ան­տար­բեր։
Երբ բո­լորս սկ­սենք ապ­րել իս­կա­կան մարդ­կա­յին բա­րո­յա­կա­նու­թյան օ­րենք­նե­րով, սի­րով, մի­մյանց հար­գե­լով, այդ դեպ­քում միայն մեր ե­րե­խա­նե­րը չեն մեռ­նի։ Եվ ինք­ներս մեզ կա­սենք, որ ի­րա­վունք ու­նենք ե­րե­խա­ներ ու­նե­նալ, ո­րով­հետև սո­վո­րել ենք պաշտ­պա­նել նրանց։ Գու­ցե այդ ժա­մա­նակ ար­դեն ոչ ոք չի ա­սի՝ ո՞ւմ է պետք նման իշ­խա­նու­թյու­նը, ո­րը չի կա­րո­ղա­նում պաշտ­պա­նել ե­րե­խա­նե­րին։ Եվ իշ­խա­նա­վոր­նե­րը, նա­խա­գահ­նե­րը դուրս կգան ժո­ղովր­դի ա­ռաջ ու, մինչև գե­տին խո­նարհ­վե­լով, ժո­ղովր­դից նե­րո­ղու­թյուն կհայ­ցեն գո­նե նրա հա­մար, որ կա­մա թե ա­կա­մա պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն են ստանձ­նել ժո­ղովր­դի կյան­քի հա­մար։ Նման կեն­սաձևը, նման բա­րո­յա­կա­նու­թյու­նը կպաշտ­պա­նի մեր ե­րե­խա­նե­րին։
Ա՛խ բա­րո­յա­կա­նու­թյուն։ Մեր օ­րե­րի ու մեր կյան­քի բար­քեր։ Մի քիչ տձև։ Մար­դիկ այն­տեղ տխուր են, գրե­թե կեն­սա­զուրկ։ Այդ ինչ­պե՞ս ստաց­վեց, որ սե­րը մե­զա­նում այդ­քա՛ն պա­ղեց: Ո՞վ մեզ այդ­պի­սին դարձ­րեց։ Հա­վա­նա­բար, երբ ընտ­րու­թյուն չի լի­նում, այդ ժա­մա­նակ այդ­պես էլ ո­չինչ չի փոխ­վում, հա­վերժ ճահ­ճաց­ման մեջ ա­մեն ինչ նե­խում է, և դի­մա­ցի­նին ժպ­տա­լու ցան­կու­թյուն չես ու­նե­նում։ Նման հա­սա­րա­կու­թյունն ան­խու­սա­փե­լիո­րեն կծ­նի ա­ղետ­ներ, կյանքն ա­վե­լի մռայլ կդառ­նա և, վեր­ջա­պես, հս­կա­յա­կան քա­նա­կի կու­տակ­ված բա­ցա­սա­կան է­ներ­գիա­յից, հնա­րա­վոր է, պա­տե­րազմ ծա­գի։
armmuseum.ru