comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ՙՌԱԴԻՈՍՊՈՐՏԸ ՄԻՇՏ ԿԼԻՆԻ ԱՐԴԻԱԿԱՆ՚
Logo
Print this page

ՙՌԱԴԻՈՍՊՈՐՏԸ ՄԻՇՏ ԿԼԻՆԻ ԱՐԴԻԱԿԱՆ՚

Օրերս, ինչպես  արդեն իրազեկել ենք, տեղի ունեցավ ԼՂՀ ռադիոսպորտի ֆեդերացիայի  ստեղծմանը նվիրված միջոցառում։

 Ներկայացնում ենք  հարցազրույց  ֆեդերացիայի նախագահ Արամ ԵՍԱՅԱՆԻ և ռադիոսպորտի սիրահար Արսեն ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ հետ:

- Պարոն Եսայան, ինչպե՞ս ծնվեց ռադիոսպորտի ֆեդերացիայի բացման գաղափարը:

-1975 թվականից աշխատում եմ այս ոլորտում: 18 տարի եղել եմ Մարտունու պատանի տեխնիկների կայանի տնօրենը: Ղարաբաղում առաջին սիրողական ռադիոկայանը բացվեց Մարտունում, իհարկե, ոչ առանց Ադրբեջանի իշխանությունների դիմադրության: Ի վերջո, ռադիոկայանը բացվեց, կապն  ստեղծեցինք և Ղարաբաղը հասու դարձրինք շատ երկրների համար: Արցախյան պատերազմի օրերին ռմբակոծության հետևանքով պատանի տեխնիկների կայանը փլվեց, ու այդպես ընդհատվեցին սիրողական ռադիոյի պարապմունքները: Անշուշտ, բոլորս հիշում ենք, թե ռադիոկապը որքան մեծ դերակատարություն ունեցավ Արցախյան պատերազմի ժամանակ: Ի դեպ, ռադիոկապին տիրապետողները հիմնականում մեզ մոտ ուսում առած սաներն էին, որոնք իրենց լուրջ ներդրումն ունեցան թե՜ զինծառայողների ուսուցման,  և թե՜ ռադիոկապը զարգացնելու գործում: Այս բոլոր տարիներին ձգտել ենք վերաբացել նմանատիպ մի կառույց: Ի վերջո, ԼՂՀ հանրային ծառայություններն  ու  տնտեսական մրցակցությունը կարգավորող պետական և ՀՀ հանրային ծառայությունների հանձնաժողովների նախաձեռնությամբ ստեղծվեց ԼՂՀ ռադիոսպորտի ֆեդերացիան: Հատկանշեմ, որ ռադիոկապը կախված չէ էլեկտրաէներգիայից, ինչը մեծ առավելություն է հոսանքի բացակայության ժամանակ: Որպես խոսուն օրինակ կարելի է բերել Սպիտակի երկրաշարժի օրը, երբ խափանվեց բոլոր կապի միջոցների աշխատանքը, և ողջ աշխարհն  այդ արհավիրքի մասին տեղեկացավ սիրողական ռադիոկայանից ուղարկված SOS ազդանշանի միջոցով: Ռադիոսպորտը երբեք  չի կորցնի  արդիականությունը և կապի զարգացման գործընթացներում կունենա իր ուրույն տեղը:

- Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ռադիոսպորտը:

- Դա ռազմավարական նշանակություն ունեցող մարզաձև է, կապի հուսալի միջոց, սպորտի տեխնիկական ձև, որի միջոցով զարգանում են մարդու ֆիզիկական ու մտավոր կարողությունները: Ռադիոսպորտի առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ մրցակիցներն իրար չեն տեսնում: Հեռակա կարգով աշխարհի բոլոր երկրների հետ նրանք կապ են պաշտպանում: Յուրաքանչյուրն ունի գրանցված ազդանշան, ու դրանով տարբերում են միմյանցից: Մրցակցությունն անցնում է հետևյալ պայմաններով. սահմանվում է որոշակի ժամկետ, որի ընթացքում մրցակիցները պետք է հնարավորինս շատ կապեր հաստատեն տարբեր երկրների, տարածքների հետ:

- Օրակարգային է հետևորդների խնդրի լուծումը:

-Համոզված ենք, որ ֆեդերացիայի բացումը կնպաստի նաև խնդրի լուծմանը, քանի որ ֆեդերացիային կից կգործի ռադիոակումբ: Արդեն ունենք կոլեկտիվ ռադիոկայան, որի միջոցով ռադիոսիրողները կարող են մտնել եթեր: Անհրաժեշտ կահավորումը մոտ օրերս կկատարվի ՀՀ ռադիոսպորտի ֆեդերացիայի կողմից: Կգնանք դպրոցներ, ուսումնական այլ հաստատություններ, կպատմենք այս յուրահատուկ սպորտաձևի մասին և, իհարկե,  մեզ  միանալ ցանկացողներ կլինեն: Ռադիոակումբը սկսնակներին հնարավորություն կտա եթերում սովորել ընդունիչ-հաղորդիչ ռադիոկայանով աշխատելը: Երիտասարդները կարող են պատրաստվել և սովորել ռադիոկապի ձևերը, աշխատել եթերում, դառնալ ռադիոկապի մասնագետներ, ինչը կօգնի նաև մասնագիտություն ընտրելու հարցում:

Հարցեր ուղղեցինք նաև ռադիոսպորտի սիրահար 

Արսեն ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ։ 

-Ե՞րբ սկսեցիք զբաղվել ռադիոսպորտով:

- Պետք է ասեմ, որ սկզբից զբաղվել եմ ռադիոտեխնիկայով, որի նկատմամբ իմ մեջ սեր է սերմանել սիրելի ուսուցիչ Գարիկ Կասպարովը, ով հայտնի էր իր սարքած քայլող ռոբոտով և բազում այլ տեխնիկական գյուտերով: Հետո հետաքրքրվեցի ռադիոսպորտով, որով զբաղվելու համար անհրաժեշտ էր կոլեկտիվ ռադիոկայան, որի միակ օրինակը ԼՂԻՄ-ում գտնվում էր Մարտունում, և մի քանի ռադիոսիրողների հետ միասին Ստեփանակերտից գնում-հասնում էի Մարտունի, խորացնում գիտելիքներս Արամ Եսայանի մոտ: Ինձ օգնեցին ձեռք բերել ռադիոկայան, որի շնորհիվ  դարձա ռադիոսիրող, ունեցա սեփական ազդանշանը։  Սիրողական այդ  սպորտաձևով  զբաղվել  չհասցրի` սկսվեց Արցախյան պատերազմը:

-Ձեր այդ գիտելիքները կարողացա՞ք կիրառել պատերազմում` ի նպաստ մեր գործի:

-Անշուշտ: Ինչպես գիտեք, պատերազմի սկզբնական փուլում ոչ մի կապ չէր գործում: Լայնամասշտաբ պատերազմը թելադրեց իր կանոնները, և սկսվեց կապի բաժինների ստեղծումը: Այդ ժամանակից սկսեցի աշխատել որպես կապավոր: Զինվորական կապի մասնագետներ գրեթե չկային, և ես սովորեցնում էի ընկերներիս՝ տիրապետել այդ տեխնիկային: Վերանորոգում էի ռացիաները, կապի այլ սարքավորումներ։  Օգտագործելով հմտություններս, կարողացել եմ խափանել հակառակորդի կապը: Արդյունավետ ու տեսանելի էր հատկապես, երբ վերածածկում էի թշնամու հրետանու կրակի ճշտորդ   կապը:

-Պատերազմից հետո փորձե՞լ  եք համապատասխան խմբակներ բացել:

-Խմբակներ բացել եմ և՜ Շուշիի, և՜ Ստեփանակերտի դպրոցներում, բայց ժամերն այնքան քիչ էին, համապատասխանաբար և` աշխատավարձը: Ստիպված հրաժարվեցի այդ գործից: Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ Ազատամարտիկների միության հովանավորությամբ ստեղծվեց կամավոր գումարտակ, որին զինվորագրվեցի: Այժմ այդ գումարտակի համար հավաքում եմ կապի մեքենա (հրամանատարական կետ), որն առաջնագծում կապահովի ցանկացած  տեսակի կապ, կլիցքավորի մարտկոցները, ջերմավիզորները (ջերմադիտարկման սարքավորումները): Գործն ավարտին է մոտենում, և երբ կգա հանձնման պահը, հրամանատարական կազմը կտեսնի այդ կապի մեքենայի հնարավորությունները, կիրառման բազմազանությունը, ես կառաջարկեմ նման մի մեքենա էլ հավաքել բանակի համար, ինչպես և կշեշտեմ խմբակներ բացելու կարևորությունը, որպեսզի  վաղն ունենանք հմուտ մասնագետներ: Համոզված եմ, հարցը կլուծվի լավագույն ձևով:

-Իսկ ռադիոսպորտի ֆեդերացիան իր նպաստը չի՞ բերի այդ գործին:

-Իհարկե, ֆեդերացիան կօգնի մի շարք հարցերում, այդ թվում և` նշված: Բայց այն մեծ դերակատարություն կունենա, երբ ռադիոսիրողին պետք լինի գրանցվել Ռադիոսիրողների միջազգային կառույցում` ձեռք բերելով անձնական ազդանշան:

-Դուք ունե՞ք անձնական ազդանշան:

-Այո: Ես և մի քանի ռադիոսիրողներ մեծ ջանքեր գործադրեցինք և 2001թ. անձնական ազդանշանով գրանցվեցինք Սիրողական ռադիոյի միջազգային միությունում (IARU), որը թույլ է տալիս կապ հաստատել աշխարհի հետ, անգամ` տիեզերագնացների: Դա նաև միջոց է` ճանաչելի դարձնելու Արցախը:

Էմմա ԲԱԼԱՅԱՆ

 

 

 

Կայք էջից օգտվելու դեպքում ակտիվ հղումը պարտադիրէ © ARTSAKH TERT. Հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են.