comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ՙՄԱՔՈՒՐ ՀԱՅԵՐԵՆ ԽՈՍՔՆ ԱՐՎԵՍՏ Է...՚
[ARM]     [RUS]     [ENG]

ՙՄԱՔՈՒՐ ՀԱՅԵՐԵՆ ԽՈՍՔՆ ԱՐՎԵՍՏ Է...՚

 

 

 

Ամերիկաբնակ գրականագետ-մատենագետ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, ազգային-հասարակական գործիչ, բարերար  Հովսեփ Նալբանդյանն արդեն  5-րդ տարին է,  ինչ  Արցախում իրեն հյուր չի համարում։  Ինչպես նախորդ տարի, այս անգամ ևս Արցախ այցելության  առիթը  Գրողների միության նախագահ Վարդան Հակոբյանի   հրավերն էր` մասնակցելու հանրապետությունում կազմակերպվող ամենամյա  Մուրացանյան գրական օրերին։

 

Երիտասարդ  գրողների, ուսանողների  հետ ծանոթություն, նոր գրքեր գրչընկերներից, այցեր Արցախի պատմական վայրեր. ահա սա է ոգևորում  և  ամեն անգամ  այստեղ  բերում Հովսեփ Նալբանդյանին։ 

Ամեն տարի նա Արցախ այցելում  է նոր գրքերով, ծրագրերով ու  մտահղացումներով։ 

Այս անգամ, Հովսեփ Նալբանդյանի վերջին երկու գրքերի արցախյան շնորհանդեսից  բացի, մտավորականն  Արցախի գրական ընտանիքի և գրասերների հետ  նշել է  իր ծննդյան 60-ամյակը։

Հովսեփ Նալբանդյանի գրական  վաստակը ներառում են 200-ից ավելի վերլուծական, մանկավարժական, հրապարակախոսական  հոդվածներ,    ինչպես նաև  20 անուն  գիրք։ ՀՀ Գիտության ազգային ակադեմիայի արևմտահայերենի և հայերենի բաժանմունքի անդամ է  2013թ.-ից։ Բազմազբաղ հասարակական ու գրական  գործունեությանը զուգահեռ, շուրջ  29 տարի հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել  Սփյուռքի հայկական տարբեր վարժարաններում, տարբեր երկրներում` Հալեպ, Ալեքսանդրիա և Լոս Անջելես։ Եղել է Հալեպի Մեսրոպեան ազգային վարժարանի տնօրենը։ Ներկայում Հովսեփ Նալբանդյանը դասավանդում է Լոս Անջելեսի  ՙՄաշտոց՚  քոլեջում  և  Բեվերլի Հիլզի միջազգային լեզվաբանական ինստիտուտում։ 

Հայրենիքից դուրս բնակվող   հային հայ պահելը մեր ազգի առջև ծառացած կարևորագույն մարտահրավերներից մեկն է: Հենց այդ գործին է նվիրված նաև ԱՄՆ-ում բնակվող  մտավորական ու  հասարակական գործիչ  Հովսեփ Նալբանդյանը։   Շուրջ  40 տարի է, ինչ զբաղվում  է  ազգային  հասարակական գործունեությամբ, հայ մշակույթի, հայոց լեզվի պահպանման ու զարգացման  հիմնախնդիրներով։

-Պրն Նալբանդյան, Դուք դասախոսություններով եք հանդես գալիս նաև  Արցախի   բուհերում, ի՞նչ են տալիս նման դասախոսությունները և  ի՞նչ նմանություններ ու տարբերություններ  են նկատելի հայաստանյան  և ամերիկյան Ձեր լսարանների միջև։

-Դասախոսությունները շատ կարևոր են այն առումով,  որ   մեր երիտասարդները   գիտելիքներ են ձեռքբերում  արևելահայերենի և արևմտահայերենի փոխկապակցության, սփյուռքի մասին։ Բացի այդ, դասախոսությունների շրջանակում,  իհարկե, առիթը բաց չեմ թողնում անդրադառնալու գրքի ու գրականության արժևորմանն ու կարևորությանը։

Այնտեղ` Ամերիկայում, երբ հրավիրվում եմ որևէ քոլեջ, և պետք է նյութը մատուցեմ հայերեն, որպես կանոն,  լսարանում լինում են հիմնականում  հայ ուսանողներ, ովքեր լավ չեն տիրապետում հայերենին, և ստիպված եմ լինում նյութը  ներկայացնել նաև անգլերենով։ Գալով այստեղ,   մեծ գոհունակությամբ եմ դասախոսում, հատկապես երբ  գիտեմ նստարանի պատանուն, երիտասարդին առավել ընկալելի են հայերեն դասախոսությունները։     Արցախի բուհերում իմ դասախոսություններն  անհամեմատելի են.  այնպիսի ջերմ  ու մտերմիկ կապ է ստեղծվում,  որ դժվարությամբ ենք  հրաժեշտ տալիս։  Ի դեպ,  այս   անգամ   դասախոսություններն ընդմիջում էինք ազգային, հայրենասիրական երգերով,  որոնք առավել անմիջական մթնոլորտ էին ստեղծում՝ նյութը թեթև մատուցելու և ընկալելի դարձնելու  համար։ Այդ ոգևորությունն է ինձ ստիպում շարունակ ստեղծագործել և  Սփյուռքում  լծվել հայապահպանության  գործին։

- Ձեր գործունեության ողջ ընթացքում հայրենիքի թեման, հայության խնդիրները մշտապես  ուղեկցում են Ձեզ։ Ինչպիսի՞ն եք համարում  ժամանակակից   սերնդի  կապը ազգային ու  մշակութային արժեքների հետ:

- Եթե ապրում ես հայրենիքից դուրս, օտար միջավայրում  և չես տիրապետում հայերենին, ապա  այդ  թերացումն օտարամոլություն, արմատների նկատմամբ անտարբերություն, ազգային ինքնության   համար մեծ վտանգ է՝ դրանից բխող բոլոր մեծուփոքր  խնդիրներով։   Հատկապես երբ   տարեցտարի սփյուռքում փակվում են հայկական դպրոցներ ու վարժարաններ, կրթօջախներ։ Այստեղ ամենակարևորը լեզվի հարցն է և տարածում գտած անտարբերությունը հայ գրականության հանդեպ։   Եթե որպես հայ  չես տիրապետում  մայրենի  լեզվին, ապա ինչպե՞ս կարող ես հավատարիմ մնալ ազգային արժեքներին։   Համոզմունք ունեմ, որ մաքուր հայերեն խոսելն  արվեստ է։  Հայրենիքից դուրս ապրող երիտասարդներին կոչ  կանեի  վերադառնալ ազգային արմատներին, շփվել, ծանոթանալ հայկական մշակութային ժառանգությանն ու ընթացքին։ Սակայն միաժամանակ  դրան նպաստող  պետական-ռազմավարական ծրագիր է պակասում։  

-Ձեր հովանավորությամբ տպագրվում են նաև երիտասարդ ստեղծագործողների ու գիտնականների  գրքեր։ Արցախցի ստեղծագործողները նույնպես բացառություն չեն։   Ի՞նչ սկզբունքով եք ընտրում հեղինակներին։

-Հայ գրականությունը պետք է ապրի ու թևածի, և եթե   ես ունեմ հնարավորություն, ապա անվերապահ  պիտի    աջակցեմ ստեղծագործողին, որպեսզի  իր ասելիքով ներկայանա։  Տարվա կտրվածքով  մեկ կամ երկու գրքի հրատարակությանն եմ հասցնում մեկենաս լինել։  Չեմ սպասում, որ ինձ դիմեն  կամ  խնդրեն։  Եթե տեղեկանում եմ, որ շնորհալի գրիչ ունեցող  գրողը  ցանկանում է  գիրք հրատարակել, բայց  նյութական  հնարավորություն չունի,   հոժարակամ աջակցում եմ։

Անի ՄԱՆԳԱՍԱՐՅԱՆ