comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Items filtered by date: Երեքշաբթի, 05 Փետրվարի 2019 http://artsakhtert.com Mon, 14 Oct 2019 04:27:10 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ԱՀ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՄՈՏ http://artsakhtert.com/arm/index.php/official/item/26024-2019-02-06-22-39-10 http://artsakhtert.com/arm/index.php/official/item/26024-2019-02-06-22-39-10 ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ԱՀ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՄՈՏ
Արցախի Հանրապետության Նախագահ…

 

Քննարկվել են միջազգային իրավական հարթակներում Արցախի եւ Հայաստանի փոխգործակցությանը վերաբերող մի շարք հարցեր:

 

ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԱՇԽԱՏԱԿԱԶՄԻ

         ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ԳԼԽԱՎՈՐ ՎԱՐՉՈՒԹՅՈՒՆ

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Պաշտոնական Wed, 06 Feb 2019 22:38:01 +0000
ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏՑԻՆ ԿԱՄ ՄԻ ՔԻՉ ԱՆՑՅԱԼ, ՄԻ ՔԻՉ ՆԵՐԿԱ http://artsakhtert.com/arm/index.php/2019-02-09-10-18-06/item/26023-2019-02-06-17-06-08 http://artsakhtert.com/arm/index.php/2019-02-09-10-18-06/item/26023-2019-02-06-17-06-08 ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏՑԻՆ ԿԱՄ ՄԻ ՔԻՉ ԱՆՑՅԱԼ, ՄԻ ՔԻՉ ՆԵՐԿԱ
Նորեկ ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

 Չգիտեմ ինչու՞, իսկապես` չգիտեմ ինչու, մենք ամեն օր մեր քաղաքին սեր ենք խոստովանում, առիթ-անառիթ, սեղանների շուրջ, մշակութային միջոցառումներին, հարցազրույցներում ու նույնիսկ դպրոցական շարադրություններում...

 Հուզված, լացակումած...ավելի շատ՝ հեռուներում... Մենք ուղղակի գժվում ենք մեր եզակի, մեր անփոխարինելի, մեր ամենաքաղաքի համար։ Եվ ամենևին էլ պարտադիր չէ ասել Ստեփանակերտ։ Պարտադիր չէ, որովհետև կարող ենք նաև ասել քաղաք։ Իսկ երբ ասում ենք քաղաք, այդ քաղաքը միայն ու միայն Ստեփանակերտը կարող է լինել։ Ուզում եմ ասել` Ստեփանակերտն ու քաղաքը համարյա հոմանիշներ են։ Ուրեմն, մենք, ավելի ճիշտ կլիներ ասել՝ բոլորս (խոսքը, բնականաբար, ստեփանակերտցիների մասին է) այդ Ստեփանակերտ քաղաքի համար պատրաստ ենք ամեն ինչի։ Եսակենտրոն մոտեցումներով ընդգծվում են հատկապես Ստեփանակերտում ծնված-մեծացածները՝ բուն ստեփանակերտցիները։ Այդ նրանք են, որ Ստեփանակերտից բացի ուրիշ քաղաք չեն ընդունում։ ։ Եվ նրանց կարծիքով աշխարհի ամենահյուրասեր մարդիկ Ստեփանակերտում են ապրում, ամենախելոք մարդիկ էլ, ամենաքաջ, ամենաժամանակակից... Եվ դրա բացատրությունը մեկն է, որովհետև ուրիշ տեղ չեն կարող ապրել։ Հենց այդպես։ Պարզ ու հասարակ։

Հա, աշխարհի ամենամաքուր քաղաքն էլ է Ստեփանակերտը, ամենախաղաղն էլ, ամենաանվտանգը։ Փորձեք հակաճառել։ Չի ստացվի։ Կհամոզեն։ Մի բան էլ ասեմ, հանգիստ ընդունեք, տարիներ առաջ, երբ ընդամենը մեկ փողոց ուներ քաղաքը, մեկ-երկու ինքնաշարժ, ուզում եմ ասել` ավտոմեքենա, բոլորին գիտեին անուն առ անուն, խանութներն էլ մատների վրա հանգիստ կարելի էր հաշվել, փողոցներից բարձրացող փոշին էլ հաճախ ծանր վարագույրի նման նստում էր փոքրիկ տների վրա, Ստեփանակերտն էլի մեծ քաղաք էր, իսկական քաղաքին հատուկ մտածողությամբ, բնավորությամբ ու փիլիսոփայությամբ։ Եթե փողոցում հանդիպած տղամարդու կոշիկները չէին փայլում, հաստատ, ստեփանակերտցի չէր, եթե թատրոնի ճեմասրահում տեսած կանանց հագուկապից չէր երևում, որ առնվազն մի երկու ժամ կանգնել են հայելու առաջ, էլի քաղաքից չէին... Եվ, քիչ էր մնում մոռանայի, ամենագլխավորը, եթե արտաբերած մեկ նախադասության մեջ չկար, ռուսերեն գոնե մի քանի բառ, կնշանակի այդ մարդը բացարձակապես կապ չուներ Ստեփանակերտի հետ։
Ավելի անկեղծ, չնայած ես բուն ստեփանակերտցի չեմ, ինձ թույլ եմ տալիս ասել, որ Ստեփանակերտը իրեն հարգող քաղաք է, արժանապատվության տեղն իմացող, ինքն իրեն չափի մեջ գնահատող, ուրիշների կողքին չխեղճացող։
Բայց քանի որ ես բուն ստեփանակերտցի չեմ, այսինքն` համարձակվել եմ ծնվել, Ստեփանակերտից քիչ հեռու մի ուրիշ բնակավայրում, ինձ թույլ եմ տալիս խոսել նաև քաղաքի ոչ այնքան հաճելի բաների մասին։ Օրինակ, քաղաքը կեղտոտելը։ Չհակաճառեք, համոզելու եմ։ Եթե, անհարմար էլ է ասել, հա, եթե ամեն օր մեր փողոցներն ու բակերը անընդհատ մաքրող, մեր ետևից հավաքող այդ հիսուն, վաթսուն, յոթանասուն տարեկան կանայք ու տղամարդիկ չլինեին, եթե աղբահավաք մեքենաները ամեն օր չդատարկեին աղբամանները, եթե այդ տարիքն առած մարդիկ այդպես ծաղիկներով չզարդարեին մեր քաղաքը, շնչելը դժվար կլիներ, քայլելն էլ... արդարանալն էլ...
Մի օրինակ էլ, չասեմ, չի լինի։ Ինչո՞ւ ենք անխնա կեղտոտում ՙՄենք ենք, մեր լեռները՚ խորհրդանիշ- հուշարձանի ամբողջ տարածքը, հենց հուշարձանին էլ փորագրում մեր անունն ու սիրո խոստովանությունը, ինչո՞ւ ենք այդպես չարչարում մեր պապիկին ու տատիկին, ի՞նչ է կատարվում մեզ հետ...

Ասեմ, չեք հավատա, ես չեմ զարմանա, եթե վաղը մենք այդ նույն տարածքում խնձոր ու տանձ վաճառենք, կարտոֆիլ, կանաչեղեն, ինչ պատահի...Գիտե՞ք ինչու եմ այսպես խոսում։ Ասեմ, որովհետև, մի ժամանակ այնտեղ վաճառվող մի քանի հուշանվերների կողքին հաճույքով հայտնվել են տարբեր ոճի ու ձևի զարդեղեն, սփռոցներ, վերնաշապիկներ, դրոշներ, հազար ու մի բան...և այնքան են շատացել կարմիր-կապույտ, գունավոր տաղավարները, որ ներքևից մեր տատն ու պապը արդեն չեն երևում... Եվ տարօրինակն այն է, որ ոչ մեկը չի փորձում այդ լավ էլ շուկա հիշեցնող միջավայրը տեղափոխել, ասենք, քիչ ներքև, որպեսզի կարգավորվի մեր նախնիների շնչառությունը...
Հետո էլ ՝ թե մենք սիրում ենք մեր քաղաքը, խելքահան ենք լինում, առանց Ստեփանակերտի չենք կարող... Ասում ենք ու մեր, այսպես ասած, թեթև դուքանները շարում հենց մայթերին՝ զավթելով ինչ հնարավոր է, ինչ չի կարելի... համաձայն եմ, մարդիկ գործ են անում, տուն ու երեխա են պահում, բայց ո՞ւմ և ինչի՞ հաշվին...Եվ այդպես շենքերի առաջ հայտնվում են նոր շենքեր, դուքանների առաջ` նոր դուքաններ, տների առաջ` նոր տներ...խորովածանոցներ, կրպակներ։ Եվ Ստեփանակերտը չի տեղավորվում իր փողոցներում...Ստեփանակերտը շնչահեղձ է լինում...
Դե, եթե կարող եք, ինձ համոզեք, որ սխալ եմ, որ, եթե բուն ստեփանակերտցի լինեի, այսպես չէի բարբաջի, տեսեք ինչ է կատարվում ՙՀաղթանակի՚ հրապարակի հարակից տարածքում նույնիսկ բարեկարգման կարգին աշխատանքներից հետ...ոչ մի գեղեցիկ պատկեր, և ասֆալտի վրա Ստեփանակերտցի՝ փոշոտ ու ցեխոտ կոշիկներով, փնթի, անտարբեր...
Ճիշտ է, ես Ստեփանակերտում չեմ ծնվել, բայց ամեն ինչ այստեղ իմն եմ համարում և դրա իրավունքն էլ ունեմ, ինչպես ստեփանակերտցիներից յուրաքանչյուրը։
Այստեղ ոճս մի քիչ փոխեմ ու ասեմ. տեսեք մի քանի տարում ինչեր ունեցանք՝ էլ գերժամանակակից հիվանդանոցներ, էլ դպրոցներ ու մանկապարտեզներ, բա մշտական ջուրը (ո՞վ էր հավատում), բա լուսավորված ու ասֆալտապատված փողոցներն ու բակերը...հուշահամալիրն ու համարյա ավարտկական տեսքի եկած տաճարը, ամբողջությամբ վերանորոգված մարզադաշտը, նոր թաղամասերն ու խաղահրապարակները...Լավ է, չէ՞, իհարկե, լավ է, հրաշալի է, գերազանց, բայց... դուքաններն էլ գրավում են մայթերը, շենքերը՝ փողոցներն ու խաղահրապարակները...
Նորից փոխեմ ոճս ու մեկ-երկու նախադասություն էլ մեր բակից ասեմ։ Այն համարձակվում են, անհարմար էլ է ասել, կեղտոտել միայն ծառերը և միայն աշնանը` իրենց դեղնակարմիրը ամբողջությամբ ցրելով բակով մեկ։ Օրինակ, ինձ համար բակն այդպես ավելի էր գեղեցկանում։ Բայց, ամեն առավոտ, երբ արևը գաղտագողի մտնում է բակ, ոչ մի տերև այնտեղ չի տեսնում։ Ես ինչքան փորձում էի ՙբռնել՚ հանցագործին, չէր ստացվում։ Եվ ստիպված միայն երեկայան ժամերին էի հասցնում վայելել այդ դեղնակարմիր համանվագը։
Բայց մի օր ՙբռնվեց հանցագործը՚։ Յոթանասունին մոտ տղամարդ էր։ Նախանձելի մաքուր կոշիկներով, ժպիտը` դեմքը ողողած։ Հսկայական, հատուկ պատրաստած դույլ ուներ, ցախավել ....
Եվ, պատկերացնո՞ւմ եք, ինչ ասաց այդ յոթանասունամյա տղամարդը, ոչինչ, ուղղակի, չգիտեմ ինչու, ներողություն խնդրեց, որ մի քիչ ուշացել է... Ես միայն հետո իմացա, որ մարդը հիվանդ պառկած էր և, երևի ամենակարևորը, նա բուն ստեփանակերտցի չէր...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆ Wed, 06 Feb 2019 17:01:37 +0000
ՀԱՍՏԱՏՎԵՑ ՀԻՓՈԹԵՔԱՅԻՆ ՎԱՐԿԱՎՈՐՄԱՆ ՆՈՐ ԿԱՐԳԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/26022-2019-02-06-16-43-45 http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/26022-2019-02-06-16-43-45 ԱՀ կառավարությունը հիփոթեքային…

 Ընդունվող փոփոխության վերաբերյալ կառավարության փետրվարի 1-ի նիստում հանդես է եկել ֆինանսների նախարար Արթուր Հարությունյանը։ Նախարարի խոսքով, կարգում կատարված փոփոխությունների նպատակն է Արցախի Հանրապետության քաղաքացիների համար ավելի մատչելի դարձնել բնակարանային պայմանների բարելավման ծրագիրը:

ՙՏարեկան տոկոսադրույքի սուբսիդավորման չափն ավելացվում է՝ ընտանիքում յուրաքանչյուր անչափահաս երեխայի հաշվով վարկի տարեկան տոկոսադրույքի 5 տոկոսի չափով։ Նոր որոշումը կկարգավորի ԱՀ քաղաքացիների կողմից Արցախի տարածքում բնակարաններ, բնակելի տներ գնելու, կառուցելու, վերանորոգելու նպատակով տրամադրվող պետական ֆինանսական աջակցության իրավական հիմքերի, սկզբունքների, ձևերի և ֆինանսավորման մեխանիզմների հետ կապված հարաբերությունները՚,-մասնավորապես ասել է Ա. Հարությունյանը:
Հիփոթեքից օգտվելու համար հանվել է նաև պարտադիր հաշվառման և փաստացի բնակության ժամանակային սահմանափակումը։
Անդրադառնալով հարցին` Նախագահ Բակո Սահակյանը կարևորեց այն, նշելով, որ կառավարության կողմից ընդունվող որոշմամբ բարելավվում են սույն ծրագրով իրականացվող պետական աջակցությամբ գործող պայմանները:
ՙՈւղղված լինելով քաղաքացիների վարկային բեռի թեթևացմանը և գործընթացի պարզեցմանը, նշված պայմաններն ավելի գործուն են դարձնում հատկապես երիտասարդ, աճող ընտանիքների մասնակցությունը ծրագրին: Այդ գործընթացին կնպաստի նաև ընթացիկ տարում Ստեփանակերտում բնակարանաշինության երկու խոշոր ծրագրերի մեկնարկը: 2019 թվականին միջոցներ կձեռնարկվեն գյուղական բնակավայրերում բնակվող քաղաքացիների բնակարանային խնդիրների լուծման համար գործող ծրագրերով սահմանված պետական աջակցության պայմանների բարելավման ուղղությամբ: Մի շարք ծրագրեր և միջոցառումներ են իրականացվելու սոցիալական պաշտպանության և վերաբնակեցման ոլորտում, որոնց նպատակն է նպաստել քաղաքացիների սոցիալական իրավունքի լիարժեք և ամբողջական իրացմանը, մատուցվող ծառայությունների որակի արդյունավետության և հասցեականության բարձրացմանը, ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավմանը, բնակչության կայուն և արդյունավետ զբաղվածության ապահովմանը և վերաբնակեցման գործընթացի ակտիվացմանը՚,- ասել է երկրի ղեկավարը։
Նախագահը նշել է, որ սոցիալական ոլորտը մշտապես առաջնային տեղ է զբաղեցնում երկրի զարգացման օրակարգում: Ինչպես միշտ, անցած տարի ևս պետության հատուկ ուշադրության կենտրոնում էր սոցիալական խոցելի խավերի, հատկապես զոհված ազատամարտիկների ու զինծառայողների, բազմազավակ և անապահով ընտանիքների կյանքի որակի բարելավումը:
Բնակարանային խնդիրներին Նախագահն անդրադարձավ նաև կապիտալ ներդրումների և սոցիալական խմբերին վերաբերող մեկ այլ ծրագրի մասին խոսելիս։ Բ. Սահակյանն ասաց, որ այս տարվանից սոցիալական առանձին խմբերի բնակարանային հարցերի լուծումը կվերապահվի շրջանային վարչակազմերին և Ստեփանակերտի քաղաքապետարանին։
ՙ2018-ին ԱՀ կառավարության կողմից իրավական դաշտում հստակեցվել է նշված սոցիալական խմբերում ընդգրկված բնակարանային պայմանների բարելավման կարիք ունեցող քաղաքացիներին բնակելի տարածք տրամադրելու և վերանորոգելու հարցը: Այդ գործառույթներն իրականացնելիս շրջանների վարչակազմերը և Ստեփանակերտի քաղաքապետարանը պետք է գործեն՝ համաձայն համապատասխան իրավական ակտով սահմանված դրույթների: Անցած տարի զոհված ազատամարտիկների, Արցախյան պատերազմի առաջին խմբի հաշմանդամների, բազմազավակ ընտանիքների, առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների և այլ սոցիալական խմբերի պատկանող ընտանիքների համար կառուցվել են 65 բնակելի տներ, գնվել 24 և վերանորոգվել 218 բնակարան և բնակելի տուն՚,- մանրամասնել է Բ. Սահակյանը:
Այս և մյուս բոլոր հարցերում Նախագահն ակնկալում է պետական պաշտոնյաների անաչառությունն ու գործընթացի թափանցիկությունը։

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Տնտեսական Wed, 06 Feb 2019 16:43:15 +0000
ՀԱԽՈՒՌՆ ՓԵՏՐՎԱՐ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26021-2019-02-06-16-32-28 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26021-2019-02-06-16-32-28 ՀԱԽՈՒՌՆ ՓԵՏՐՎԱՐ
31 տարի առաջ…

 Ընդունված է փետրվարը համարել Արցախյան շարժման զարթոնքի ամիս. մեր Շարժումը 1988-ի փետրվարին ժայթքեց հրաբխի նման: Եվ որպես դրա առհավատչյա` արժևորվում է փետրվարի 20-ը` ԼՂԻՄ մարզխորհրդի պատմական նստաշրջանը, որը վավերացրեց արցախահայության` Հայաստանի հետ վերամիավորման բաղձանքը: Վերջին տարիներին նաև փետրվարի 13-ը` Ստեփանակերտում կայացած առաջին հանրահավաքի օրն է արժևորվում: Անցյալ տարի այդ օրը Շարժման 30-ամյակի կապակցությամբ հանրապետության Վերածննդի հրապարակում տեղի ունեցավ մեծ միջոցառում` նվիրված առաջին հանրահավաքին:

Ղարաբաղյան շարժման առաջամարտիկ, պատմաբան Սլավիկ Առուշանյանի տեսակետով` Շարժման պատմությունը լավ ըմբռնելու համար պետք է դիտարկել ոչ թե փետրվարի առանձին օրեր, այլ փետրվարն ամբողջությամբ` որպես Շարժման մեկ միասնական շղթա, քանի որ բոլոր իրադարձությունները կապված են միմյանց հետ` փետրվարի 1-ից մինչև 22-ը` Ասկերանի դիմակայությունը, մինչև Սումգայիթի կոտորածը և ՙԿռունկ՚-ի ստեղծումը, որ կազմում է մեր ազգային-ազատագրական պայքարի ամենակարևոր պահի առանցքը: Ըստ նրա` դա պետք է միշտ միասնական ներկայացվի, որպեսզի բոլորը լիարժեք պատկերացում կազմեն, թե ինչ է կատարվել և ինչու է այդպես կատարվել:
Ս. Առուշանյանը Ղարաբաղյան շարժման նորագույն շրջանը բաժանում է երեք հիմնական փուլի. առաջին` ստորագրահավաք, որի սկիզբը դրվեց 1986 թվականին, երկրորդ փուլ` պատվիրակությունների մեկնում Մոսկվա` արցախահայության ձայնը հնչեցնելու և պատմական սխալը Կենտկոմի կողմից ուղղելու պահանջով, և երրորդ` համաժողովրդական հուզումների` հանրահավաքների շրջան:
Սույն հոդվածում կանդրադառնանք վերջին փուլին:
1988-ի հունվարի վերջին Շարժման կազմակերպիչները հասկացան, որ այն մտել է փակուղի:
Սլավիկ Առուշանյանը հիշում է.
-Հունվարին Մոսկվայից վերադառնալուց մի քանի օր անց Իգոր Մուրադյանն ինձ հրավիրեց Երևան: Մտածեցի, որ, հավանաբար, լավ լուր ունի, որը հեռախոսով չի ուզում հայտնել: Պարզվեց, որ մեր մոսկովյան այցը ոչ մի արդյունք չի տալիս, Կրեմլում միայն հանձնաժողովներ են ստեղծում, բայց հարցը տեղից չի շարժվում: Նա ասաց, որ անհրաժեշտ է մարզի բոլոր ղեկավարներից ստորագրություն հավաքել: Ասացի` մեր շրջանում հենց այդ սկզբունքով ենք ստորագրահավաքը կազմակերպել: Հարկ եմ համարում նշել, որ Մարտունու շրջանի Գիշի գյուղը դարձավ մեր ազգային-ազատագրական պայքարի երրորդ` ամենակարևոր փուլի մեկնակետը: Ինձ հետ Մոսկվա մեկնած գիշեցի ակտիվիստ Յուրի Գրիգորյանը խնդրեց հանդիպել իրենց տղաների հետ: Մոտ քսան հոգով Գիշիում գումարեցինք գաղտնի ժողով: Ելույթ ունենալով` ասացի, որ ղեկավարության վրա հույս դնել չի կարելի, որ սա մեր վերջին հնարավորությունն է Ղարաբաղը սպիտակ եղեռնից փրկելու համար, և եթե հիմա չկարողանանք օգտվել վերակառուցման ընձեռած հնարավորությունից, Նախիջանի օրն ենք ընկնելու: Նաև ասացի, որ միակ ելքը Ղարաբաղը Հայաստանի հետ վերամիավորման Հռչակագիրը բոլոր բնակավայրերում քննարկելն է: Փետրվարին գյուղերում սկսվում էին կոլտնտեսությունների ավանդական հաշվետու ժողովները, և կոչ արեցի օգտվել այդ հնարավորությունից, մասնավորապես, ժողովի սկզբից կամ վերջից առանձին ժողով գումարել, Հռչակագիրը քննարկել ու հավանություն տալ:
Գիշուց վերադառնալուց հետո Ասկերանի մեր նախաձեռնող խումբը հավաքեցի, ներկայացրի իրավիճակը: Մշակեցինք որոշման օրինակելի նախագիծ` բաղկացած երեք կետից: Նորագյուղում գաղտնի ժողով գումարեցինք: Մասնակցում էին նաև այդ օրը պատահաբար ինձ մոտ եկած Շարժումը համակարգող Իգոր Մուրադյանն ու առաջամարտիկ Վաչե Սարուխանյանը: Ժողովում նախագիծը քննարկեցինք, որը հավանության արժանացավ: Կազմեցինք ժողովների անցկացման ժամանակացույց, որը համապատասխանեցվեց տնտեսություններում անցկացվող հաշվետու ընտրական ժողովների ժամանակացույցին: Քննարկումների սկսեցինք փետրվարի 4-ից: Արդյունքները շշմեցուցիչ էին. ժողովների արդյունքները քննարկվում էին նաև դահլիճից դուրս` նույնիսկ ամենահեռավոր գյուղերում: Մարդիկ ավելի համարձակ դարձան` տեսնելով, որ ոչ ոք չի հետապնդվում: Կարճ ժամանակահատվածում սկսվեց համընդհանուր զարթոնքը: Ժողովների արձանագրությունները երկու օրինակից էին կազմվում: Մի օրինակը Իգոր Մուրադյանի միջոցով ուղարկվում էր Կենտկոմ, մյուս օրինակը պատմաբան Սլավա Սարգսյանի մոտ էր պահվում: Նա այդ որոշումն ամբողջությամբ զետեղել է իր գրքում: Շարժումը դուրս եկավ ընդհատակից: Ժողովուրդը ոտքի էր ելել: Սկսվեց մեր պայքարի ակտիվ փուլը: Արդեն ոչ թե պարզապես նամակներ ու խնդրագրեր էին ուղարկվում Մոսկվա` Կենտկոմ, այլ կոնկրետ որոշումներ` ժողովների նախագահ-քարտուղարի ստորագրությամբ, տնտեսությունների, հիմնարկ-ձեռնարկությունների կողմից կնիքված: Այդ քննարկումներին մասնակցեց գրեթե ամբողջ արցախահայությունը: Դա մի յուրատեսակ հանրաքվե էր, որն արտահայտեց ժողովրդի կամքը: Ժողովրդի առաջն առնելն անհնար էր: Փետրվարի 1-ին Նորագյուղի գաղտնի ժողովի պատմական նշանակությունը մեծ էր. այն դրեց Շարժումը համաժողովրդական դարձնելու հիմքը: Պատահական չէ, որ Ադրբեջանը խուճապի մատնվեց: Ստորագրահավաքներից կամ Մոսկվա պատվիրակություններից Ադրբեջանը չէր սարսափել, նրանց ղեկավարներից մեկից Մոսկվայում լսել եմ, որ իրենք Կրեմլը կարմիր տասնոցներով են պարսպապատել… Բայց մեր այս ժողովներից, որոնք տեղի էին ունենում բոլոր համայնքներում, նա սարսափեց և գործի անցավ. որոշվեց Շարժումը խեղդել իր ՙօրորոցում՚:
Փետրվարի 12-ին Ադրկոմկուսի Կենտկոմի ներկայացուցիչները եկան Ղարաբաղ, որ ակտիվի ժողովներ գումարեն և կուսակցական մարմինների միջոցով կասեցնեն Շարժումը:
Փետրվարի 12-ին Ստեփանակերտում կայացած ակտիվի նիստն առանձին հոդվածի թեմա է, և այստեղ չենք անդրադառնա, միայն նշենք, որ Ս. Առուշանյանի հուշերը կարևորվում են նաև դրա նախապատրաստման մասով: Ասում է` եթե նախօրոք չիմանային էմիսարների այցի մասին, չէին կարող նրանց հակահարված տալ. ակտիվի մի խումբ մասնակիցների բացատրվել էր, որ դրանով փաստորեն որոշվում է Ղարաբաղի բախտը, որ հարկավոր է հակահարված տալ Բաքվից եկած էմիսարներին: Եթե նախօրոք տեղեկատվություն չունենային, դժվար կլիներ նախապատրաստվել:
Իսկ այդ տեղեկատվությունները Ս. Առուշանյանին հաղորդում էր կուսակցության Ասկերանի շրջկոմի առաջին քարտուղար Վաչագան Գրիգորյանը: Նա շատ է օգնել արժեքավոր տեղեկություններ իմանալու հարցում և փետրվարի 12-ի ու հաջորդ օրերի հանրահավաքները կազմակերպելու գործում: Ս. Առուշանյանը երախտագիտությամբ է հիշում մեծ հայրենասեր Վաչագան Գրիգորյանի ծառայություններն այդ հարցում. ՙԵթե նրա տված ինֆորմացիաները չլինեին, մենք չէինք կարող իմանալ, թե որ պահին ինչ է հարկավոր անել՚,-ասում է Ս. Առուշանյանը: Իսկ շատ կարևոր էր ճիշտ պահին ճիշտ որոշումներ կայացնելը:

 

Սվետլանա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 06 Feb 2019 16:31:41 +0000
ԲԱԶԱՆ ՆԱԽԻՋԵՎԱՆՈՒՄ, ՍԱՀՄԱՆԱՊԱՀՆԵՐԸ՝ ՍԱՀՄԱՆՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26020-2019-02-06-16-26-24 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26020-2019-02-06-16-26-24 Թուրքիան և Ադրբեջանը՝…

Վերջերս Թուրքիայի ակտիվությունը Նախիջևանում զգալիորեն աճել է, ընդ որում, ինչպես վկայում են փորձագետները, խոսքը ոչ միայն զուտ քաղաքական քայլերի, այլ նաև ռազմական ոլորտում ակտիվության մասին է։ Այս ամենը ներգծվում է Թուրքիայի հեռահար նպատակների մեջ. Նախիջևանում իր ազդեցությունն ուժեղացնելու միջոցով Թուրքիան ձգտում է ամրապնդել դիրքերը Հարավային Կովկասում, գտնում է ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը։

ՙԺամանակակից փուլում, Նախիջևանում իր ներկայությունն ուժեղացնելով, էլ ավելի Նախիջևանը կապելով Թուրքիայի հետ, թուրքերը, փաստորեն, հող են նախապատրաստում ռազմական բազայի համար՚,- ՙԳոլոս Արմենիի՚ թերթին տեղեկացրել է Ռ. Սաֆրաստյանը։ -Եվ դա դիտարկվում է որպես Հարավային Կովկասում Թուրքիայի ազդեցության ուժեղացման համառազմավարական ծրագրի մի մաս, տարածաշրջան, որը շատ կարևոր է իր համար։ Այստեղ նա, առաջին հերթին, բախվում է Ռուսաստանի հետ։ Եվ Թուրքիայի պլանները, ներառյալ Նախիջևանում ռազմական բազայի ստեղծումը, նախևառաջ, ուղղված են Ռուսաստանի դեմ։ Իսկ ի՞նչ է նշանակում Թուրքիայի ազդեցության ուժեղացում: Դա նշանակում է նրա ազդեցության ուժեղացում՝ Ռուսաստանի հաշվին, չէ՞որ Հարավային Կովկասը դեռևս մնում է որպես Ռուսաստանի ազդեցության գոտի։ Թուրքիայի քաղաքականությունն աշխարհառազմավարական համատեքստում նպատակ է հետապնդում նվազեցնել Ռուսաստանի ազդեցությունը՝ մի քանի անգամ ավելացնելով սեփական ազդեցությունը։ Այս դիտանկյունից պետք է նայել Թուրքիայի տարատեսակ նախաձեռնություններին, ներառյալ Ադրբեջան-Վրաստան-Թուրքիա առանցքի ձևավորմանը և, մասնավորապես, Նախիջևանում ռազմաբազա ստեղծելու պլաններին։ Իհարկե, վերջինս մի գիշերում չի ստեղծվի։ Բազայի ստեղծումը լուրջ ու ծախսատար գործընթաց է, բայց նման աշխարհաքաղաքական երևույթն իրական է, և այն չպետք է անտեսել...՚։
Նախիջևանյան ուղղությամբ Թուրքիայի ակտիվությանը զուգընթաց ձեռքերը ծալած չի նստում Ադրբեջանը՝ Հայաստանի հետ սահմանին տեղակայելով սահմանապահ զորքեր, որոնք մասնագիտացված են ոչ միայն զուտ սահմանապահ գործառույթներ իրականացնելու, այլև հարձակողական ռազմագործողություններում մասնակցություն ունենալու ուղղությամբ։
ՙԱրդյո՞ք Ադրբեջանը պատրաստվում է պատերազմի։ Նա միշտ էլ հենց դրան է պատրաստվում։ Բայց եթե փորձենք իրականությունը հասկանալ սոսկ աշխարհաքաղաքական համատեքստում, ապա, ակնհայտ է, որ, օգտագործելով ռազմաշունչ հռետորաբանությունը, ավելի ճիշտ՝ չհրաժարվելով դրանից, ինչի մասին վկայում է Իլհամ Ալիևի վերջին հայտարարությունը, սահմանում իրականացնելով սեփական զորքերի տեղաշարժ, Ադրբեջանը փորձում է ճնշում գործադրել հայկական կողմի վրա՝ Ղարաբաղի հարցով բանակցային գործընթացում,-ասում է Սաֆրաստյանը։ -Ես ռազմական փորձագետ չեմ, որպեսզի դատեմ, թե արդյո՞ք Ադրբեջանի կողմից ռազմական ագրեսիայի կոնկրետ նախապատրաստություն է ընթանում, թե` ոչ, բայց զուտ քաղաքական առումով ակնհայտ է, որ նա փորձում է օգտագործել ցանկացած միջոց` 2019թ. բանակցային գործընթացի նոր փուլի նախաշեմին Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու նպատակով...՚։
Ընդ որում, թուրքական ղեկավարության վերջին հայտարարությունը վկայում է այն մասին, որ Հայաստանի նկատմամբ, ինչպես նաև Ղարաբաղի հարցով բանակցային գործընթացում Թուրքիայի դիրքորոշումը նույնպես որևէ փոփոխություն չի կրել։
Ադրբեջանի կողմից որևէ դրական տեղաշարժ չկա, Թուրքիան շարունակում է հավատարիմ մնալ նախկինում բազմիցս հնչեցված իր դիրքորոշմանը։ Ոչինչ չի փոխվել։ Սաֆրաստյանի խոսքով, այսօր Թուրքիայում բոլոր քիչ թե շատ ազդեցիկ քաղաքական ուժերը բացառում են Հայաստանի հետ առանց նախապայմանների (հայկական կողմի առաջարկությունների դիմաց) հարաբերությունները կանոնավորելու անհրաժեշտությունը։ Գուցե միայն քրդամետ կուսակցությունն է ինչ-որ չափով իրատեսական դիրքորոշում որդեգրում, բայց այն էական դեր չի խաղում Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի քաղաքականության որոշման ու իրականացման հարցում։
ՙՆման պայմաններում մենք պետք է առաջին հերթին մտածենք մեր անվտանգության մասին, միշտ զգոն լինենք։ Իսկ անվտանգության երաշխիքը մեր զինված ուժերի մարտական պատրաստվածությունն է, որը պետք է լինի ամենաբարձր մակարդակի վրա՝ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Արցախում՚,-արձանագրում է Ռ. Սաֆրաստյանը։

Զառա ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

www.golosarmenii.am

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 06 Feb 2019 16:25:44 +0000
ԳԱՌԱՆ ՄՈՐԹՈՎ ԳԻՇԱՏԻՉԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26019-2019-02-06-16-24-39 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26019-2019-02-06-16-24-39 Երբ չեն կատարվում…

 Միանգամայն ակնհայտ է` ինչ է ակնարկում Ալիևը. հերթական անգամ փորձելով Ադրբեջանին որպես ագրեսիայի զոհ ներկայացնել` նա կրկնում է ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ ընդունված ՙՄԱԿ¬ի Անվտանգության խորհրդի չորս բանաձևերի՚ մասին ձանձրալի դարձած արտահայտությունները։ Սակայն ղարաբաղյան կարգավորման պատմությանը քիչ թե շատ ծանոթ մարդու համար հեշտ է հասկանալ նման հայտարարությունների կեղծավոր բնույթը, քանի որ ՄԱԿ¬ի ԱԽ¬ի բանաձևերը (822, 853, 874 և 884), որոնք ընդունվել են ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության գոտում տեղի ունեցող մարտական գործողությունների ամենաթեժ պահին (1993թ. նոյեմբերի 12-ից մինչև ապրիլի 30-ը), ամենից առաջ ուղղված էին Ադրբեջանին։ Այն պարզ պատճառով, որ Բաքվի իշխանությունները, չնայած միջազգային հանրակցության բոլոր կոչերին և միջնորդների ջանքերին, ոչ մի կերպ չէին հրաժարվում իրենց ագրեսիվ մտադրություններից և շարունակ նոր հարձակողական գործողություններ էին ձեռնարկում Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշված Հանրապետության դեմ՝ արգելափակելով միջնորդական ջանքերը և զինադադարի մասին ձեռքբերված համաձայնություններն օգտագործելով ուժերի վերախմբավորման համար՝ ՙվճռական հարված՚ հասցնելու նպատակով, որը, ինչպես հայտնի է, շրջվեց նրանց իսկ դեմ։

Ադրբեջանական լայնածավալ ագրեսիայի սկզբնական փուլում (1991-1992թթ.) Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը կորցրեց ողջ Շահումյանի շրջանը (մինչ օրս այն օկուպացման մեջ է գտնվում), Մարտակերտի շրջանի մեծ մասը, ուրիշ մի քանի շրջանների մասեր։ Օկուպացումը և էթնիկ զտումը սպառնում էին ողջ հանրապետությանը, սակայն ղարաբաղցիներին հաջողվեց դիմակայել՝ մոբիլիզացնելով բոլոր ունեցած ռեսուրսները և հուժկու հակահարված հասցնել։
Բազմիցս ձեռնարկված ռևանշի անհաջող փորձերից ու ջախջախիչ պարտություններից հետո այն ժամանակվա ադրբեջանական ղեկավարությունը՝ ի դեմս Հեյդար Ալիևի, հասկացավ հիմնախնդրի լուծման ուժային ճանապարհի աղետալիությունը։ Գիտակցելով, որ մարտական գործողությունների շարունակումն Ադրբեջանին սպառնում է նոր տարածքների, ջրային, էներգետիկ, գազային կենսականորեն կարևոր մայրուղիների կորստով և ադրբեջանական պետականության կործանմամբ՝ ընդհանուր առմամբ, այն ժամանակվա նախագահ Հեյդար Ալիևը համաձայնեց 1994թ. մայիսին հրադադարի մասին համաձայնագիր ստորագրել։
Դեռևս թարմ հիշողությունը, կարծես թե, պետք է խելքի բերի պաշտոնական Բաքվին, բայց ոչ։
Չափազանց մեծ քաղաքական հավակնությունները և ռևանշիստական թմբիրը ներկայիս իշխանություններին ոչ մի կերպ թույլ չեն տալիս համակերպվել ստեղծված իրավիճակի հետ, և նրանք շարունակում են սպառնալիքներով, շանտաժով և կոպիտ ուժով ղարաբաղյան ժողովրդի կամքը ճնշելու ապարդյուն փորձերը՝ ընդ որում զոհաբերելով հասարակ ադրբեջանցիների կյանքեր, որոնց, ըստ էության, Լեռնային Ղարաբաղը հարկավոր չէ՝ նրանք չեն ցանկանում ուրիշի հողի համար զոհվել։
Վերոնշյալի համատեքստում հասկանալի է դառնում, թե ինչու են ադրբեջանական իշխանությունները երկար տարիներ շարունակ խոչընդոտում սահմանամերձ գոտում միջադեպերի հետաքննության միջազգային մեխանիզմի ստեղծմանը։ Բաքվում հասկանում են, որ զորքերի շփման գծում նման մեխանիզմների ներդրումը թույլ կտա շատ արագ բացահայտել իրական ագրեսորին և սադրիչին։ Այդ ժամանակ Բաքվի ռեժիմի համար արդեն դժվար կլինի միջազգային հասարակայնության աչքերին թոզ փչել՝ հագնելով անմեղ զոհի պատմուճանը...

www.russia-artsakh.ru


Աշոտ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ
Ստեփանակերտ

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 06 Feb 2019 16:23:02 +0000
2018-ԻՆ՝ ԻՍԿԱԿԱՆ ՙԲՈՒՄ՚ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/26018-2018 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/26018-2018 2018-ԻՆ՝ ԻՍԿԱԿԱՆ ՙԲՈՒՄ՚ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ
Գրել, կարդալ ու…

 Այդ վաղնջական ժամանակներից ի վեր գիրքը դարձավ քաղաքակրթության զարգացման խորհրդանիշ: Դեռ հին քաղաքակրթությունների ժամանակ կառուցվել են հատուկ շենքեր` գրքեր տեղադրելու համար, և անվանվել գրադարաններ: Գրքի հանդեպ սերն ու ակնածանքը Հայաստանում մեծ էր բոլոր ժամանակներում։ Խորհրդային իշխանության օրոք գրադարաններն այնքան շատացան, որ յուրաքանչյուր գյուղում գործում էր առնվազն երկու գրադարան` համայնքային և դպրոցական: Անկախություն հռչակելուց հետո և հետպատերազմյան ծանր տարիներից ի վեր իրավիճակը փոքր-ինչ փոխվեց: Գրադարանների քանակը նվազեց: Շատ գյուղերում համայնքայինն ու դպրոցական գրադարանները միացան` ելնելով սուղ ֆինանսական վիճակից: Իսկ պատճառն այն էր, որ դրանք անցան համայնքային ենթակայության տակ։ Այնուամենայնիվ, ցանկացած գյուղում գործում է մեկ, շրջկենտրոններում` ավելի, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտում, բացի ուսումնական հաստատություններում գործողներից, առկա են երեք գրադարաններ` հանրապետական, քաղաքային և մանկական:

Գաղտնիք չէ, որ խորհրդային տարիներին գիրք ընթերցելը շատ էր արժևորվում: Շատ թե քիչ կրթված մարդը ձգտում էր իր տանն ունենալ սեփական գրադարան: Եվ սովորական երևույթ էր գիրք գնելը, նվիրելը և, իհարկե, կարդալը: Սովորական երևույթ էր աշխատավայրում քննարկել տանը կարդացած գիրքը: Գիտատեխնիկական առաջընթացը, հատկապես վերջին տարիներին մեծ թափ առած բարձր տեխնոլոգիաների զարգացումը շոշափելիորեն փոխեցին դարերով ձևավորված ավանդույթը: Հեռուստատեսությունը, համակարգչային տեխնոլոգիաները, նորաոճ, բազմաֆունկցիոնալ հեռախոսները, դրական կողմերից բացի, նաև բացասական ազդեցություն ունեցան մարդկանց վրա: Շատերը հրաժարվեցին գիրք կարդալուց` գերադասելով դիտել հեռուստացույց, խաղալ համակարգչային խաղեր և հենց դրանով լցնել ազատ ժամանակը:
Վերջին տարիներին նշված գրադարանների աշխատակիցները գանգատվում էին ընթերցողների քիչ քանակությունից: Եվ, իսկապես, մեր երեխաները, ցավոք, մեծամասամբ շատ քիչ են գիրք կարդում: Պատճառը բոլորս գիտենք` համակարգիչն է, հեռախոսը, բայց, ավա՛ղ, շատ դեպքերում ոչինչ չենք կարող անել: Նրանք ասես միաձուլվել են, իսկ տարանջատելը մեծ դժվարություն է ներկայացնում: Անշուշտ, այս հարցում մեծ է ծնողի խոսքը երեխայի ընտրության հարցում: Եվ, անշուշտ, կան ծնողներ, ովքեր ի զորու են փոխել իրավիճակը, համոզել զավակին, եթե ուսուցիչ է` աշակերտին, գիրք կարդալով ծանոթանալ աշխարհին: Հուրախություն գրադարանների աշխատողների, վերջին երկու-երեք տարիներին շոշափելի տեղաշարժ է արձանագրվել: Թե՜ դպրոցականների, թե՜ հասուն մարդկանց վերադարձը գրադարաններ նկատելի է: Ասվածի օգտին են խոսում ՙՄեսրոպ Մաշտոց՚ հանրապետական գրադարանից վերցված տվյալները: Այսպես, եթե 2016-ին միջնակարգ դպրոցն ավարտած մարդկանցից, տարվա կտրվածքով, ընդամենը 120 մարդ էր գրադարանից գիրք վերցնում, 2017-ին` 130, իսկ 2018-ին գրեթե երկու անգամ շատ` 210: Դրական այդ միտումն առկա է նաև բարձրագույն կրթություն ունեցող մարդկանց, ինչպես և ուսանողների և դպրոցականների շրջանում: Եթե 2016-ին 1733 ուսանող և դպրոցական են օգտվել գրադարանից, 2017-ին` 1848, 2018-ին այդ թիվը գրեթե մոտենում է 2000-ին:
Այս միտումը հաստատեցին նաև Մուրացանի անվան քաղաքային գրադարանի աշխատողները: Ավելին, գրադարանի տնօրեն Մարիա Խաչատրյանի խոսքով` 2018-ն իսկական ՙբում՚ էր ընթերցողների շրջանում: Վերջին տարիների համեմատությամբ, հաստատում է նա, դա աննախադեպ երևույթ է: ՙԿարծես, մարդիկ հասկացել են,- ասում է նա,- գրքի իսկական արժեքը: Չէ՞ որ հայ ժողովուրդը գիրք սիրող ժողովուրդ է, և մենք իրավունք չունենք հեռանալ տպագիր խոսքից՚: Երախտապարտությամբ հիշենք այն մարդկանց, ովքեր զանազան արհավիրքներից փրկել են հազարավոր գրքեր, ինչի շնորհիվ դարերի խորքից մեզ են հասել բազմաթիվ արժեքավոր մատյաններ, տարեգրություններ, ձեռագիր կամ տպագիր այլ գրքեր:
Իսկ թե ի՞նչ գրքեր են նախընտրում նշված գրադարանների տարեցտարի շատացող ընթերցողները, կներկայացնենք առանձին անդրադարձով:

Սուսաննա ԲԱԼԱՅԱՆ

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Wed, 06 Feb 2019 16:19:26 +0000
ՆՎԻՐՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/carriage/item/26017-2019-02-06-16-13-45 http://artsakhtert.com/arm/index.php/carriage/item/26017-2019-02-06-16-13-45 Ծննդով Երևանից, մասնագիտությամբ`…

 ՙAwesome՚ մրցույթում Արան հաղթեց ու շահած դրամաշնորհով Նորշենում հիմնեց մեթոդական լաբորատորիա` զինելով անհրաժեշտ պարագաներով, որոնք օգտագործվում են ֆիզիկայի դասաժամերին։ Աշակերտները մշակված մեխանիզմի օգնությամբ տեսնում են, թե ինչ գնահատական են ստանում, խաղերի միջոցով ավելի լավ են յուրացնում առարկան։

ՙԱրմաթ՚ լաբորատորիան մեկ տարի է՝ հաջողությամբ գործում է՝ Նորշենի և հարակից գյուղերի երեխաներին ծանոթացնելով ինժեներության, ծրագրավորման, եռաչափ մոդելավորման նրբություններին։ Դրական արդյունքները երկար սպասել չեն տալիս. նրանք կյանքի են կոչում գաղափարներ, որոնք զարմացնում են շատերին։ ՙՃանաչիր մարմինդ՚ նախագիծն այդ շարքից է։ Գաղափարն արժանացել է ՙAwesome Foundation Yerevan՚-ի խրախուսական մրցանակին` 1000 դոլար դրամաշնորհի։
Ըստ Արա Հարությունյանի` արցախցի երեխաները հետաքրքիր մտքերի պակաս չունեն. սա նրանց արդեն երկրորդ մրցանակն է։ ՙՃանաչի՜ր մարմինդ՚ նախագիծն առնչվում է կենսաբանությանն ու ֆիզիկային. այն մարդու պատկերով թափանցիկ մանեկեն է, որտեղ հստակ երևում են մարդու օրգանները։ Մանեկենը յուրաքանչյուր աշակերտի հնարավորություն է տալիս սովորել օրգանների անունն ու տեղը։ Սա դիդակտիկ նյութ է, որն օգնում է երեխաների կրթական գործընթացին` ավելի դյուրին դարձնելով թեմայի ընկալումը։
ՙԱրմաթ՚ ինժեներական ՙԱղվես՚ և ՙԿրիա՚ ծրագրերում ներգրավված է 3-րդից մինչև 12-րդ դասարանների 30 աշակերտ։ ՙԿրիա՚ ծրագիրն ամբողջությամբ անգլերեն է, իսկ դպրոցում անգլերենի իմացությունը թույլ հիմքերի վրա էր գտնվում։ Երեխաները հաղթահարեցին այդ դժվարությունը, հիմա հաճույքով են հաճախում դասերին, որովհետև, ինչպես նրանք են նշում, խմբակի դասերին գիտելիքներ են ստանում, որ, թերևս, ոչ մի առարկայի դասավանդման ժամանակ չէին կարող ձեռք բերել` եռաչափ մոդելավորում, ծրագրավորում, ռոբոտի կառավարում։ Դրանք կօգնեն աշակերտներին նաև հետագա ճիշտ մասնագիտության ընտրության հարցում։
Արա Հարությունյանի աշակերտներից մասնակցել են Հայաստանում ու Արցախում կազմակերպված տեխնոլոգիական ճամբարների և միջոցառումների, առաջնակարգ տեղեր գրավել մրցույթներում։ Նրանց մտահղացումները հետագայում կարող են դառնալ բիզնես-ծրագրեր։
Նա համոզված է, որ ինժեներական խմբակում սովորելը կօգնի իր սաներին աշխատանքում: ՙԱյս գիտելիքները լրացուցիչ հմտություններ են տալիս, որոնք կօգնեն լինել ավելի հնարամիտ, արագ մտածել, հեշտ կառուցել ու լուծել առաջացած խնդիրները՚,- ասում է նա։
Ա. Հարությունյանը Նորշենում է ՙԴասավանդի՜ր, Հայաստան՚ ծրագրի շրջանակներում։ ՙԾրագրին միացել եմ, որովհետև ցանկացել եմ ապրել փոքր համայնքում, ուսումնասիրել, ծանոթանալ տեղի խնդիրներին, հնարավորինս լուծել դրանք, ամեն ինչ սկսել հիմքից։ Նախքան ծրագրին միանալը հանդիպեցի և հեռահար նպատակիս մասին հայտնեցի առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության /ԱՏՁՄ/ գործադիր տնօրեն Կարեն Վարդանյանին։ Նա ինձ առաջարկեց մեկնել Տավուշի մարզ՝ հաշվի առնելով, որ այնտեղ ամուր հիմքեր կան, առկա է լաբորատորիա։ Ես հրաժարվեցի, և քանի որ այդ ժամանակ Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Նորշեն գյուղի դպրոցն ուներ ֆիզիկայի մասնագետի պահանջարկ, գործուղվեցի Նորշեն՚,- պատմում է զրուցակիցս։
Եվ երիտասարդ ուսուցչի առաջին գործը եղավ գյուղի երեխաներին ազգային պարեր սովորեցնելը։ ՙՄատաղ սերունդը պարտադիր պետք է կարողանա ազգային պարեր պարել, որովհետև պարտավոր է լինել իր բազմադարյա մշակույթի կրողը՚,-ասում է նա: Երիտասարդ ուսուցչի համար պարը նաև նախասիրություն է, որով զբաղվում է 2014 թվականից սկսած։ ՙՄոնթե՚ պարի խմբում դպրոցի բոլոր աշակերտներն են ընդգրկված։ Խումբը հասցրել է ելույթ ունենալ Ստեփանակերտի ծերանոցում, մասնակցել և մրցանակային տեղեր զբաղեցնել ՙՄշակութային խաչմերուկ՚ մրցույթ-փառատոնի շրջանային և հանրապետական փուլերում։
Ուսուցիչը հպարտ է իր աշակերտներով, ասում է՝ ընդամենը մի քանի ամսվա ընթացքում ռոբոտաշինության թիմը մի քանի հաղթանակ է գրանցել։ ՙՈւսուցումը սկսել ենք ծրագրավորումից, այնուհետև անցել՝ ռոբոտներին, ծրագրավորում ենք ռոբոտին, որ ազատ տեղաշարժվի, շրջադարձեր անի և այլն՚,- բացատրեց՝ մեզ՝ ծանոթացնելով լաբորատորիայի սարքավորումներին։
Բացի դասերից, նա նաև երեխաների ժամանցն է կազմակերպում. միասին արշավների են գնում Հայաստանի և Արցախի տեսարժան վայրեր։ Հիմա էլ մտադիր է ակումբում պայմաններ ստեղծել՝ զարգացնելու աշակերտների մտավոր ներուժը։ Աշխատում է նոր գրքերի անկյուն ստեղծելու ուղղությամբ, գրքերն անձամբ է ձեռք բերում։ Այստեղ աշակերտները հնարավորություն կունենան միասին ընթերցանությամբ զբաղվել, խաղալ։
Ինժեներ-նախագծող Ա. Հարությունյանը որոշել է Նորշենը Արցախի տեխնոլոգիական կենտրոն դարձնել։ Նրա նվիրված աշխատանքի վերջնական նպատակն է հասնել նրան, որ երեխաները կյանքում գտնեն իրենց տեղը, կարողանան վաստակել, իրենց ուժերով պատվերներ կատարել` ունենալով սեփական փոքրիկ տեխնոլոգիական բիզնես։
Հինգ ամիս է մնացել Արայի պայմանագրի ժամկետը լրանալուն, կարծում է՝ կհասցնի իրականացնել բոլոր ծրագրերը։ Դեռ վերջնական որոշում չունի՝ տեղափոխվելու՞ է Երևան, թե՞ ոչ, բայց նշեց, որ իր ապագան Արցախում տեսնում է և ուր էլ լինի՝ չի կտրելու կապը Նորշենի և իր սաների հետ։

Արմինե ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ք. Մարտունի

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Խճանկար Wed, 06 Feb 2019 16:10:40 +0000