comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Items filtered by date: Հինգշաբթի, 15 Օգոստոսի 2019 http://artsakhtert.com Sun, 20 Oct 2019 13:30:18 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am ՆՈՐ ՁԵ­ՎԱ­ՉԱ­ՓՈՒՄ ԱԴՐ­ԲԵ­ՋԱ­ՆԸ ՉՏԵ­ՂԱ­ՎՈՐ­ՎԵՑ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27296-2019-08-16-19-39-32 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27296-2019-08-16-19-39-32 ՆՈՐ ՁԵ­ՎԱ­ՉԱ­ՓՈՒՄ  ԱԴՐ­ԲԵ­ՋԱ­ՆԸ ՉՏԵ­ՂԱ­ՎՈՐ­ՎԵՑ
Ռու­զան ԻՇ­ԽԱ­ՆՅԱՆ

Օ­գոս­տո­սի 13-ին Սո­չիում պետք է տե­ղի ու­նե­նար Պու­տին-Ռոու­հա­նի-Ա­լիև հան­դի­պու­մը։ Ա­վե­լի վաղ կող­մե­րը տե­ղե­կաց­րել էին նաև Ռու­սաս­տա­նի, Ի­րա­նի և Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գահ­նե­րի երկ­կողմ հան­դի­պում­նե­րի մա­սին, իսկ ե­ռա­կողմ հան­դիպ­ման ար­դյունք­նե­րը պետք է ամ­փոփ­վեին հա­մա­տեղ հայ­տա­րա­րու­թյան մեջ։ Եր­կու­շաբ­թի, սա­կայն, ՌԴ նա­խա­գա­հի մա­մու­լի քար­տու­ղար Դմիտ­րի Պես­կովն ի­րա­զե­կեց հան­դիպ­ման հե­տաձգ­ման մա­սին՝ ա­սե­լով, որ պատ­ճառ­նե­րը տեխ­նի­կա­կան են։ Ի­րա­նի նա­խա­գա­հի վար­չա­կազ­մի հա­ղոր­դակ­ցու­թյան և տե­ղե­կատ­վու­թյան վար­չու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Փար­վիզ Էս­մաի­լիի մեկ­նա­բա­նու­թյու­նը ռու­սա­կա­նից չտար­բեր­վեց. աս­վա­ծին միայն հա­վել­վեց, որ գա­գաթ­նա­ժո­ղո­վի անց­կաց­ման հա­մար ա­վե­լի հար­մար ժա­մա­նակ կըն­տր­վի։ Նա­խա­գա­հա­կան­նե­րից հն­չող հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րը, բնա­կա­նա­բար, չէին կա­րող այլ բո­վան­դա­կու­թյուն ու­նե­նալ։ Պատ­ճառ­ներն ի­րա­կա­նում խոր­քա­յին են, ո­րոնց գու­մար­վում է ան­կան­խա­տե­սե­լի հետևանք­նե­րով հղի ԱՄՆ-Ի­րան դի­մա­կա­յու­թյան ա­ճը։ Ռու­սաս­տան-Ի­րան-Ադր­բե­ջան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան ձևա­չա­փը ստեղծ­վել է 2016-ին՝ ապ­րի­լյան պա­տե­րազ­մից հե­տո։ Օ­գոս­տո­սի 8-ին Բաք­վում տե­ղի է ու­նե­ցել ա­ռա­ջին հան­դի­պու­մը։ Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյան արտ­գործ­նա­խա­րար Սեր­գեյ Լավ­րովն այն բնո­րո­շել է որ­պես տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան նոր ձևա­չափ։ Քա­նի որ ՙԵ­ռյակն՚ ընդգրկված է նաև Մերձ­կաս­պյան տա­րա­ծաշր­ջա­նի պե­տու­թյուն­նե­րի հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան ձևա­չա­փում, փոխ­հա­րա­բե­րու­թյուն­ներն ու փո­խա­դարձ շա­հե­րի հաշ­վա­ռու­մը նրանց հա­մար ա­ռա­վել քան կարևոր են։ Բայց դա նրանց մոտ դժ­վար է ստաց­վում, հա­ճախ էլ չի ստաց­վում։

Ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կում տա­րա­ծաշր­ջա­նի եր­կու խո­շոր դե­րա­կա­տար­նե­րի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյունն Ադր­բե­ջա­նին ինք­նավս­տա­հու­թյուն չի ներ­շն­չում։ Ա­լիևյան քա­րոզ­չա­մի­ջոցն այդ առն­չու­թյամբ իր կան­խա­տե­սում­ներն ա­նե­լով՝ գրեց, որ Ռու­սաս­տա­նը, ա­ջակ­ցե­լով հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան ե­ռա­կողմ ձևա­չա­փին, հաս­տա­տում է տա­րա­ծաշր­ջա­նում իր ա­ռանց­քա­յին դե­րա­կա­տա­րու­թյու­նը։ Իսկ Ադր­բե­ջա­նը շա­րու­նա­կում է տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին եր­կու խո­շոր խա­ղա­ցող­նե­րի հետ բա­րիդ­րա­ցիա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­ներն ամ­րապն­դե­լու քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը՝ ինչ­պես քա­ղա­քա­կան, այն­պես էլ տն­տե­սա­կան ո­լորտ­նե­րում։ Հեր­թա­պահ այս ձևա­կեր­պու­մից հե­տո քա­րոզ­չա­մի­ջոցն ա­նուղ­ղա­կիո­րեն ներ­կա­յաց­նում է ադր­բե­ջա­նա­կան քա­ղա­քա­կան վեր­նա­խա­վի դիր­քո­րո­շու­մը՝ այդ նպա­տա­կով մեջ­բե­րե­լով վրա­ցա­կան ՙՏար­բե­րակ­ներ և մեկ­նա­բա­նու­թյուն­ներ՚ պար­բե­րա­կա­նի հրա­պա­րա­կու­մը, ըստ ո­րի՝ ե­րեք կող­մերն էլ մի շարք հար­ցե­րի շուրջ ու­նեն չհա­մադր­վող, հա­ճախ նաև՝ մի­մյանց հա­կա­սող շա­հեր, ո­րոնց պատ­ճա­ռով այդ ՙԵ­ռյա­կը՚ տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին կա­յուն կազ­մա­կեր­պու­թյուն կամ դա­շինք դառ­նա­լու հե­ռան­կար հա­զիվ թե ու­նե­նա։

Արևմտյան պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի ֆո­նին Ի­րանն ա­մե­նից շատ Ռու­սաս­տա­նի կա­րիքն ու­նի։ Թեհ­րան-Բա­քու հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում հա­կա­սու­թյուն­նե­րը գնա­լով ա­վե­լի են խո­րա­նում։ Ե­րեք կող­մերն առն­վազն ի­րա­րից կպա­հան­ջեն հար­վա­ծի տակ չդ­նել մի­մյանց շա­հե­րը։ Ա­վե­լորդ է ա­սել, որ Իլ­համ Ա­լիևին հե­տաք­րք­րող թե­մա­նե­րի շարքն սկս­վում և ա­վարտ­վում է տա­րած­քա­յին ամ­բող­ջա­կա­նու­թյամբ։ Ադր­բե­ջա­նա­կան քա­րոզ­չա­մի­ջո­ցի անդ­րա­դար­ձը հե­տաք­րք­րու­թյուն է ներ­կա­յաց­նում այն­քա­նով, որ ու­շադ­րու­թյուն է հրա­վի­րում ա­լիևյան վար­չա­կազ­մի քա­ղա­քա­կան կողմ­նո­րոշ­ման վրա։ Հա­մաշ­խար­հա­յին ու­ժա­յին կենտ­րոն­նե­րից հա­վա­սար հե­ռա­վո­րու­թյուն պահ­պա­նե­լու քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը Բա­քուն սր­բագ­րում է՝ ա­ռաջ­նայ­նու­թյու­նը տա­լով եվ­րո­պա­կան ին­տեգ­րա­ցիա­յին։ Ար­տա­քին ուղ­ղու­թյու­նում ադր­բե­ջա­նա­կան վեր­ջին զար­գա­ցում­նե­րը, թերևս, հիմ­նա­վո­րում են այս կողմ­նո­րոշ­ման հա­վաս­տիու­թյու­նը։ Այ­սինքն՝ Ի­րան-Ադր­բե­ջան-Ռու­սաս­տան ձևա­չա­փում ի հայտ են գա­լիս նոր խն­դիր­ներ, և հատ­կա­պես Բա­քուն է հայ­տն­վում փա­կու­ղա­յին ի­րա­վի­ճա­կում։ Նրան հա­վա­սա­րա­պես սեղ­մում են ինչ­պես արևմտյան, այն­պես էլ ռու­սաս­տա­նյան օ­ղակ­նե­րը։

Ի­րա­վի­ճա­կը Պար­սից ծո­ցում շա­րու­նա­կում է լար­ված մնալ։ Իս­րա­յե­լա­կան ռազ­մա­կան նա­վե­րը հասց­րել են ծո­ցում հայ­տն­վել և ար­ժա­նա­նալ ի­րա­նա­կան կող­մի նա­խազ­գու­շաց­նող ար­ձա­գան­քին։ ՙԻս­րա­յե­լա­կան ռազ­մա­նա­վե­րի հայ­տն­վե­լը կա­րող է հան­գեց­նել պա­տե­րազ­մի՚,-հայ­տա­րա­րել է Իս­լա­մա­կան հե­ղա­փո­խու­թյան պա­հա­պան­նե­րի զո­րա­կազ­մի ռազ­մա­ծո­վա­յին ու­ժե­րի հրա­մա­նա­տար՝ ծո­վա­կալ Ա­լի Ռը­զա Թան­գի­սի­րին և ա­պա հա­վե­լել, որ Ի­րա­նը պատ­րաստ է ցան­կա­ցած ժա­մա­նակ ցան­կա­ցած նավ գրա­վել, այդ թվում՝ այն նա­վե­րը, ո­րոնք ու­ղեկ­ցում են ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրի­տա­նիա­յի ռազ­մա­ծո­վա­յին նա­վա­տոր­մի նա­վե­րին։ Ըl-Mayadeen հե­ռուս­տաա­լի­քին վկա­յա­կո­չե­լով՝ զո­րահ­րա­մա­նա­տա­րի խոս­քերն է փո­խան­ցում 1in.am-ը. Ի­րա­նը Հոր­մու­զի նե­ղու­ցի անվ­տան­գու­թյու­նը կա­պա­հո­վի այն­քան ժա­մա­նակ, քա­նի դեռ կա­րող է նավթ ար­տա­հա­նել։ Բա­ցի այդ, ի­րան­ցի ծո­վա­կալն ակ­նար­կել է նաև արևմտյան սադ­րան­քի մա­սին՝ ա­սե­լով, որ Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րը հար­ձա­կում­ներ է կազ­մա­կեր­պում ի­րա­նա­կան ջրե­րի մեր­ձա­կայ­քում գտն­վող նավ­թա­տար նա­վե­րի վրա, որ­պես­զի հե­տո դրա­նում մե­ղադ­րի Թեհ­րա­նին։

Նախ­քան Սո­չիի հան­դի­պու­մը չե­ղյալ հայ­տա­րա­րե­լը, Ռու­սաս­տանն ու Ի­րա­նը միա­ժա­մա­նակ ի­րա­զե­կե­ցին, որ դեմ են թուրք­մե­նա­կան գա­զա­տա­րը Ադր­բե­ջա­նի տա­րած­քով Եվ­րո­պա հասց­նե­լուն։ Քա­նի որ գա­զի խո­ղո­վա­կա­շա­րը Թուրք­մենս­տա­նից Ադր­բե­ջան հաս­նե­լու հա­մար պի­տի անց­նի Կաս­պից ծո­վով, ի­րա­նա­կան կող­մը կար­ծում է, որ դա շր­ջա­կա մի­ջա­վայ­րին լուրջ վնաս կհասց­նի։ Գա­զը եվ­րո­պա­կան շու­կա ա­ռա­քե­լու հար­ցում Ի­րա­նը հարևան­նե­րին ա­ռա­ջար­կում է օգտ­վել իր են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րից։ Վատ նո­րու­թյուն Բաք­վի հա­մար, որն ի­րեն տա­րան­ցիկ երկ­րի դե­րում պատ­կե­րաց­նե­լով՝ տն­տե­սա­կան ու քա­ղա­քա­կան հաշ­վարկ­ներ էր ա­րել։ Այս հար­թու­թյու­նում Արևմուտ­քի հետ կապ­ված ծրագ­րերն ի չիք են դառ­նում. թուրք­մե­նա­կան գազն Արևմուտ­քին մա­տա­կա­րա­րե­լու միակ ու­ղին անց­նում է Ռու­սաս­տա­նով ու Ղա­զախս­տա­նով։

ՌԴ կա­ռա­վա­րու­թյան հայ­տա­րա­րու­թյունն ա­վե­լի խիստ տո­նայ­նու­թյուն ու­ներ. Կաս­պիա­կա­նի ե­զա­կի է­կո­հա­մա­կար­գի պահ­պա­նումն ա­ռաջ­նա­յին է ա­մեն տե­սա­կի հի­պո­թե­տիկ տն­տե­սա­կան նա­խագ­ծե­րի նկատ­մամբ։ Պատ­կերն այս­պի­սին է. եվ­րո­պա­կան շու­կան կշա­րու­նա­կի կախ­ված մնալ ռու­սա­կան գա­զից, քա­նի որ այ­լընտ­րան­քա­յին տար­բե­րակ ա­ռայժմ չկա։ ՌԴ-ի և Ի­րա­նի շա­հե­րը հա­մադր­վում են, ին­չից լր­ջո­րեն տու­ժում է Ադր­բե­ջա­նը։Գա­զի ա­ռաք­ման հար­ցը շա­րու­նա­կենք դի­տար­կել ու­ժա­յին կենտ­րոն­նե­րի մր­ցակ­ցու­թյան տի­րույ­թում։ ԱՄՆ-ն բո­լոր ա­ռիթ­նե­րով քն­նա­դա­տում է եվ­րո­պա­կան դի­վա­նա­գի­տու­թյա­նը՝ մաս­նա­վո­րա­պես ա­սե­լով, որ է­ներ­գա­կիր­նե­րի և հատ­կա­պես գա­զի հար­ցում Ռու­սաս­տա­նից կախ­վա­ծու­թյունն ուղ­ղա­կի ան­թույ­լատ­րե­լի է։ Հար­ցը մի այլ կողմ էլ ու­նի. քա­ղա­քա­կան վեր­լու­ծա­բան­նե­րը մշ­տա­պես կաս­կա­ծով են վե­րա­բեր­վել թուրք­մե­նա­կան գա­զը Կաս­պի­ցի հա­տա­կով, Ադր­բե­ջա­նի, Վրաս­տա­նի և Թուր­քիա­յի տա­րած­քով, ա­սել է թե՝ ադր­բե­ջա­նա-ար­ցա­խյան հա­կա­մար­տու­թյան գո­տով եվ­րո­պա­կան շու­կա դուրս բե­րե­լու  հնա­րա­վո­րու­թյա­նը։ Նրանք վկա­յա­կո­չում են ժլատ եվ­րո­պա­ցու հաշ­վարկ­նե­րը, ո­րը խո­շոր նա­խագ­ծե­րի մեջ գու­մար կա­րող է ծախ­սել միայն դրանք չկորց­նե­լու մեծ հա­մոզ­մունք ու­նե­նա­լու դեպ­քում։ Հա­կա­մար­տու­թյան խա­ղաղ կար­գա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցում էլ կարևոր դե­րա­կա­տար­նե­րը եր­կուսն են՝ Ռու­սաս­տա­նը և Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րը։ Ռու­սաս­տա­նը ներ­կա դրու­թյամբ Եվ­րո­պա է ա­ռա­քում տա­րե­կան մոտ 200 մի­լիարդ խոր. մետր գազ, իսկ քն­նարկ­վող նա­խագ­ծի (Հա­րա­վա­յին գա­զա­յին մի­ջանցք) դեպ­քում խոս­քը 16 մի­լիար­դի մա­սին է։ Մի խոս­քով՝ Տրանս­կաս­պիա­կան գա­զա­տա­րի կա­ռուց­ման վե­րա­բե­րյալ խո­սակ­ցու­թյունն ա­ռայժմ ի­րա­կա­նու­թյան հետ ա­ղերս չու­նի, ո­րով­հետև թե­լադ­րո­ղը Ռու­սաս­տանն է։ 

Անդ­րա­դառ­նա­լով Սո­չիի չկա­յա­ցած հան­դիպ­մա­նը՝ անհ­րա­ժեշտ ենք հա­մա­րում մեջ­բե­րել Ի­րա­նի նա­խա­գա­հի վար­չա­կազ­մի հա­ղոր­դակ­ցու­թյան և տե­ղե­կատ­վու­թյան վար­չու­թյան ներ­կա­յա­ցուց­չի խոս­քերն այն մա­սին, որ ե­րեք պե­տու­թյուն­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի հեր­թա­կան հան­դիպ­ման օ­րա­կար­գում կլի­նեն տն­տե­սա­կան ո­լոր­տի բո­լոր ուղ­ղու­թյուն­ներն ու տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին փոխ­գոր­ծակ­ցու­թյան խն­դիր­նե­րը։ Սա նշա­նա­կում է, որ տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին եր­կու գլ­խա­վոր դե­րա­կա­տար­նե­րի՝ Ի­րա­նի և Ռու­սաս­տա­նի նա­խա­գահ­նե­րի հետ հա­մա­ձայ­նու­թյան գալն Ա­լիևի հա­մար, մեղմ ա­սած, դյու­րին չի լի­նի։ Ադր­բե­ջա­նա­կան քա­րոզ­չա­մի­ջո­ցի կող­մից ՙԵ­ռյա­կի՚ վե­րա­բե­րյալ վրա­ցա­կան տե­սա­կե­տի մեջ­բե­րումն ա­մենևին պա­տա­հա­կան չէ։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Fri, 16 Aug 2019 19:35:18 +0000
ՈՒԽ­ՏԱԳ­ՆԱ­ՑՈՒ­ԹՅՈՒՆ ԴԻ­ԶԱ­ՓԱՅՏ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27295-2019-08-16-19-34-11 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27295-2019-08-16-19-34-11 ՈՒԽ­ՏԱԳ­ՆԱ­ՑՈՒ­ԹՅՈՒՆ  ԴԻ­ԶԱ­ՓԱՅՏ
Ար­մի­նե ԴԱ­ՆԻԵ­ԼՅԱՆ ք.…

Օ­գոս­տո­սի 12-ին ամ­բողջ աշ­խար­հը նշեց Ե­րի­տա­սար­դու­թյան մի­ջազ­գա­յին օ­րը: 1999թ. դեկ­տեմ­բե­րի 17-ին, ՄԱԿ-ի Գլ­խա­վոր ա­սամբ­լեա­յի ո­րոշ­մամբ հռ­չակ­վե­լով և Լի­սա­բո­նում անց­կաց­ված ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րով նա­խա­րար­նե­րի հա­մաշ­խար­հա­յին խոր­հր­դա­ժո­ղո­վի ա­ռա­ջար­կու­թյամբ ըն­դուն­վե­լով` աշ­խար­հում ա­ռա­ջին ան­գամ Ե­րի­տա­սար­դու­թյան մի­ջազ­գա­յին օ­րը նշ­վեց 2000թ. օ­գոս­տո­սի 12-ին:

Խոր­հր­դան­շա­կան օր­վան ըն­դա­ռաջ, օ­գոս­տո­սի 11-ին, Հադ­րու­թի շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի բաժ­նի նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ, ուխ­տագ­նա­ցու­թյուն կազ­մա­կերպ­վեց դե­պի Հադ­րու­թի շր­ջա­նի Դի­զա­փայտ լե­ռան գա­գա­թին գտն­վող Կա­տա­րո վանք: Ուխ­տագ­նա­ցու­թյա­նը հան­րա­պե­տու­թյան շր­ջան­նե­րից մաս­նակ­ցում էր շուրջ 70 ե­րի­տա­սարդ:
Մար­տու­նի քա­ղա­քից ուխ­տագ­նա­ցու­թյա­նն ընդգրկված էին մի խումբ ե­րի­տա­սարդ­ներ` Մար­տու­նու շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի բաժ­նի ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րով ա­ռա­ջին կար­գի մաս­նա­գետ Գևորգ Սարգ­սյա­նի գլ­խա­վո­րու­թյամբ:
Հաս­նե­լով Դի­զա­փայտ լեռ` ուխ­տագ­նաց­նե­րը մաս­նակ­ցել են Կա­տա­րո վան­քում մա­տուց­ված Սուրբ Պա­տա­րա­գին և մա­տա­ղի ա­րա­րո­ղա­կար­գին:

Մաս­նա­կից­նե­րը շր­ջել են Դի­զա­փայտ լե­ռան ալ­պիա­կան մար­գա­գե­տին­նե­րով, հիա­ցել բնու­թյան անկ­րկ­նե­լի ու զար­մա­նահ­րաշ տե­սա­րան­նե­րով, ծա­նո­թա­ցել վան­քին:
Դի­զա­փայտ լե­ռը ծո­վի մա­կար­դա­կից բարձր է 2478 մետր: Ըստ ա­վան­դու­թյան, սա­րի գա­գա­թին, հի­նա­վուրց Կա­տա­րո վան­քի տե­ղում, 330-ա­կան­նե­րին նա­հա­տակ­վել են մազք­թաց ար­քա Սա­նե­սա­նի զա­վակ­ներն ու բազ­մա­թիվ քրիս­տո­նյա­ներ, ո­րոնց դար­ձի էր բե­րել Ս.Գրի­գոր Լու­սա­վոր­չի թո­ռը՝ Ար­ցախ աշ­խար­հի ա­ռա­ջին ե­պիս­կո­պոս Ս. Գրի­գո­րի­սը: Նո­րա­հա­վատ­նե­րին փայ­տե­րի նման դի­զել են ի­րար վրա և այ­րել. այս­տե­ղից էլ ա­ռա­ջա­ցել է լե­ռան ա­նու­նը՝ Դի­զա­փայտ: Նա­հա­տակ­նե­րի մա­սին հյուս­վել են նաև այլ ա­վան­դազ­րույց­ներ: Հա­յաս­տան ներ­խու­ժած ա­րաբ­նե­րը լեռն ան­վա­նել են Զիա­րաթ, որն ա­րա­բե­րե­նից թարգ­մա­նա­բար նշա­նա­կում է ՙսր­բա­վայր՚ (սր­բա­տե­ղի, ուխ­տա­վայր): 4-5-րդ դա­րե­րում լե­ռան կա­տա­րին կա­ռուց­վել է Կա­տա­րո վան­քը (Կա­տա­րա­վանք):

-Այ­ցե­լու­թյուն­ներ դե­պի Ար­ցա­խի պատ­մամ­շա­կու­թա­յին վայ­րեր ան­չափ կարևոր է յու­րա­քան­չյուր ար­ցախ­ցու հա­մար, քան­զի ա­մեն ոք պար­տա­վոր է ճա­նա­չել և տե­ղյակ լի­նել հայ­րե­նի­քի պատ­մու­թյա­նը:
Նպա­տա­կը մեր ե­րի­տա­սար­դու­թյա­նը մեկ ընդ­հա­նուր գա­ղա­փա­րի շուրջ հա­մախմ­բելն է և հա­մա­տեղ դժ­վա­րու­թյուն­նե­րի հաղ­թա­հա­րու­մը: Եվ որ շատ կարևոր է` այն հայ­րե­նա­սի­րա­կան դաս­տիա­րա­կու­թյուն է տա­լիս ե­րի­տա­սարդ­նե­րին` նպաս­տե­լով հայ­րե­նա­ճա­նաչ­ման գոր­ծի խո­րաց­մա­նը, քան­զի այս­պի­սի ուխ­տագ­նա­ցու­թյուն­նե­րով մեր ե­րի­տա­սարդ­ներն ա­վե­լի են մեր­ձե­նում հայ­րե­նի­քի հոգևոր-մշա­կու­թա­յին ար­ժեք­նե­րին ու գա­ղա­փար­նե­րին, հնա­րա­վո­րու­թյուն ստա­նում ինք­նա­ճա­նաչ­ման ու ներ­հա­յե­ցո­ղու­թյան մի­ջո­ցով հա­ղոր­դա­կից դառ­նալ Աստ­ծո պատ­գամ­նե­րին, հայ­րե­նի երկ­րա­մա­սի հոգևոր ժա­ռան­գու­թյա­նը,- մեր զրույ­ցում ա­սաց Մար­տու­նու շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի բաժ­նի ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րով ա­ռա­ջին կար­գի մաս­նա­գետ Գ. Սարգ­սյա­նը:
Շնոր­հա­վո­րե­լով Ար­ցա­խի բո­լոր ե­րի­տա­սարդ­նե­րին` Գ. Սարգ­սյա­նը մաղ­թեց` միշտ լի­նել խե­լա­ցի, նա­խա­ձեռ­նող, վճ­ռա­կան ու գոր­ծուն` պատ­րաստ ա­րագ ար­ձա­գան­քե­լու ցան­կա­ցած մար­տահ­րա­վե­րի:

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Fri, 16 Aug 2019 19:32:37 +0000
ՄԱՐ­Դ, Ո­Վ ՆԱ­ԽԸՆՏ­ՐՈՒՄ Է ՀԱՆ­ԳԻՍՏՆ ԱՆՑ­ԿԱՑ­ՆԵԼ ԱՐ­ՑԱ­ԽՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27294-2019-08-16-19-30-19 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27294-2019-08-16-19-30-19 ՄԱՐ­Դ, Ո­Վ ՆԱ­ԽԸՆՏ­ՐՈՒՄ Է ՀԱՆ­ԳԻՍՏՆ ԱՆՑ­ԿԱՑ­ՆԵԼ ԱՐ­ՑԱ­ԽՈՒՄ
Սվետ­լա­նա ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ

Վա­ղար­շակ Ա­սատ­րյա­նը Գյում­րու Վար­դան Ա­ճե­մյա­նի ան­վան թատ­րո­նի բե­մադ­րիչ-դե­րա­սան է: Ղե­կա­վա­րում է նաև Հով­հան­նես Զա­րի­ֆյա­նի ան­վան թատ­րոն-ստու­դիան: Օ­րերս նա Ար­ցա­խում էր` Շու­շիում անց­կաց­ված Աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան 8-րդ մր­ցույթ-փա­ռա­տո­նի ա­ռի­թով:

Մեզ հետ զրույ­ցում ա­սաց, որ իր ղե­կա­վա­րած ստու­դիան հիմ­նադր­վել է մեծն Զա­րի­ֆյա­նի կող­մից` 1897 թվա­կա­նին: Այ­նու­հետև տար­բեր տա­րի­նե­րի այն ղե­կա­վա­րել են Ար­տա­վազդ Փա­շա­յա­նը, Ար­տյու­շա Գյո­դա­կյա­նը, և ար­դեն 30 տա­րի է` այդ պատ­վին ար­ժա­նա­ցել է ին­քը:
Գյում­րիից Աս­մուն­քի փա­ռա­տո­նին մաս­նակ­ցած չորս ե­րե­խա­ներն էլ ստու­դիա­կան­ներ էին: ՙԵս այն­քան շնոր­հա­կալ եմ փա­ռա­տո­նի կազ­մա­կեր­պիչ­նե­րին, ՙՇի­րակ՚ հայ­րե­նակ­ցա­կան միու­թյա­նը, որ մեզ կա­պեց այս փա­ռա­տո­նի հետ: Միայն ա­ռա­ջին տա­րին չենք մաս­նակ­ցել: Յոթ տա­րի է` ես ա­մեն ան­գամ 4-5 ե­րե­խա եմ բե­րում այս­տեղ, այ­սինքն` այդ­քան գյում­րե­ցի ե­րե­խա այդ ճա­նա­պար­հով ծա­նո­թա­ցել է Ար­ցա­խին՚,- ա­սաց Վ. Ա­սատ­րյա­նը: Միևնույն ժա­մա­նակ հա­վե­լեց, որ մինչև փա­ռա­տոնն էլ ըն­տա­նի­քով է բազ­միցս ե­ղել Ար­ցա­խում. ՙԻմ զա­վակ­նե­րին եմ բե­րել, որ­պես­զի հաս­կա­նան հա­յի հպար­տու­թյու­նը: Ե­թե նյու­թա­կա­նաց­նե­լու լի­նենք հա­յի ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը, հող ու ջրի վե­րա­ծենք, իմ խո­րին հա­մոզ­մամբ` կս­տաց­վի Ար­ցախ՚:

Վ. Ա­սատ­րյա­նի հա­մար Աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան փա­ռա­տո­նին ներ­կա­յա­նա­լու իր ա­ռա­քե­լու­թյու­նը միայն գյում­րե­ցի ե­րե­խա­նե­րի մաս­նակ­ցու­թյունն ա­պա­հո­վե­լը չէ: ՙՄի ու­րիշ ֆունկ­ցիա էլ կա­մա­վոր վերց­րել եմ ինձ վրա: Ու­շա­դիր հետևում եմ ե­րե­խա­նե­րի ե­լույթ­նե­րին և շնոր­հա­լի­նե­րին ուղ­ղոր­դում եմ թատ­րո­նի աշ­խարհ: Դա իմ հո­գու պարտքն է՚: Այդ­պես ար­ցախ­ցի ե­րեք աղ­ջիկ նաև հենց նրա հոր­դո­րով են ըն­դուն­վել թա­տե­րա­կան ինս­տի­տուտ: Հետևում է նրանց աշ­խա­տանք­նե­րին, դի­տե­լու գնում նրանց ու­սա­նո­ղա­կան ներ­կա­յա­ցում­նե­րը և հպարտ է, որ հայ թատ­րո­նը կու­նե­նա ար­ցախ­ցի չք­նաղ ե­րեք դե­րա­սա­նու­հի: ՙՍա իմ այն գինն է, որ ու­զում եմ վճա­րել փա­ռա­տո­նին մաս­նակ­ցե­լու պատ­վին ար­ժա­նա­նա­լու հա­մար՚,- հա­վե­լեց Վ. Ա­սատ­րյա­նը:

Հե­տաքր­քիր է նրա փի­լի­սո­փա­յու­թյու­նը հայ­րե­նա­սի­րու­թյան մա­սին: Ըստ նրա` հա­յի ա­մե­նա­մեծ թե­րու­թյու­նը տե­ղա­կան հայ­րե­նա­սի­րու­թյունն է: ՙԻնձ հա­մար չկա երևան­ցի, ստե­փա­նա­կերտ­ցի, շու­շե­ցի, գյում­րե­ցի, այլ կա հայ: Ա­հա­վոր նոս­տալ­գիկ բնա­վո­րու­թյուն ու­նեմ. դր­սում ապ­րել չեմ կա­րո­ղա­նում: Երևի Եվ­րո­պա­յի կե­սը շր­ջել եմ, շատ եր­կր­նե­րում եմ ե­ղել և ա­ռա­վե­լա­գույ­նը, որ կա­րո­ղա­նում եմ մնալ, մեկ շա­բաթ է, գժի պես կա­րո­տում եմ հայ­րե­նիքս: Կուրծք ու­տող ե­րե­խա­յի նման կա­րո­տում եմ մորս: Բայց Շու­շիում կա­րող եմ ապ­րել 50 տա­րի, Աստ­ված ինչ­քան կյանք տա: Շու­շիում ես իմ տանն եմ: Այս­տեղ ես չեմ կա­րո­տում՚,- ա­սում է:

Ա­մեն տա­րի տիկ­նոջ հետ գա­լիս է Ար­ցախ, գե­րա­դա­սում է հան­գիստն այս­տեղ անց­կաց­նել: ՙԵ­թե գու­մար ու­նեմ, որ կա­րող եմ տրա­մադ­րել իմ հան­գս­տին, նա­խընտ­րում եմ ծախ­սել Ար­ցա­խում և ոչ թե օ­տա­րի հյու­րա­նոց­նե­րում ու ռես­տո­րան­նե­րում: Այս ա­ռու­մով ես նա­խանձ եմ: Թող իմ հայ­րե­նա­կի­ցը հարս­տա­նա, թող նա լավ ապ­րի, ո­րով­հետև մի օր կա­րող է ես աղ­քա­տա­նամ, և կլի­նի մարդ, որ ինձ պարտ­քով փող կտա՚,- այս­պես է մտա­ծում նա:
Մի գա­ղա­փար դեռ չի հասց­րել ի­րա­կա­նաց­նել: Ե­րա­զում է թա­տե­րա­կան ստու­դիա­յի սա­նե­րի խա­ղա­ցած ներ­կա­յա­ցում­նե­րը բե­րել Ար­ցախ: Հայ­ցում է Ար­ցա­խի հա­մա­պա­տաս­խան պաշ­տո­նյա­նե­րի ա­ջակ­ցու­թյունն այդ նա­խա­գիծն ի­րա­կա­նաց­նե­լու հար­ցում: ՙՊարտ­քի զգա­ցում ու­նեմ ոչ թե Շու­շիի, Ստե­փա­նա­կեր­տի ե­րե­խա­նե­րի նկատ­մամբ, այլ այն փոք­րիկ գյու­ղե­րի ե­րե­խա­նե­րի, փոք­րա­թիվ դահ­լիճ­նե­րի հան­դեպ, որ չգի­տեն թատ­րոն-հրաշ­քի մա­սին: Գու­ցե ի դեմս այդ ե­րե­խա­նե­րից մե­կի՝ մի նոր հան­ճա­րի ա­ռաջ ճամ­փա բա­ցենք՚,- իր ե­րա­զանքն այս­պես ամ­փո­փեց Վա­ղար­շակ Ա­սատ­րյա­նը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Fri, 16 Aug 2019 19:28:04 +0000
Ե­ՐԵՔ ՕՐ՝ ՊՈԵ­ԶԻԱ­ՅԻ ԱՇ­ԽԱՐ­ՀՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27293-2019-08-16-19-26-24 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27293-2019-08-16-19-26-24 Ե­ՐԵՔ ՕՐ՝ ՊՈԵ­ԶԻԱ­ՅԻ ԱՇ­ԽԱՐ­ՀՈՒՄ
Նվարդ ՍՈ­ՂՈ­ՄՈ­ՆՅԱՆ

Աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան 8-րդ փա­ռա­տո­նի մա­սին իր դի­տար­կում­ներն է ներ­կա­յաց­նում Երևա­նի կի­նո­յի և թատ­րո­նի պե­տա­կան ինս­տի­տու­տի դա­սա­խոս, բե­մա­կան խոս­քի վար­պետ, դե­րա­սա­նու­հի Մա­րի­նե ՄԽԻ­ԹԱ­ՐՅԱ­ՆԸ։

 Նախ սկ­սեմ Շու­շիից։ Այս հո­ղի վրա, թե­կուզ մի քա­նի օ­րով կանգ­նե­լը, քայ­լե­լը մեծ ո­գեշն­չում է մեզ՝ փա­ռա­տո­նի մաս­նա­կից­նե­րիս հա­մար։

Աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան փա­ռա­տոնն այն կարևոր մի­ջո­ցա­ռում­նե­րից է, ո­րին հայ ե­րե­խա­ներն ու պա­տա­նի­ներն ամ­բողջ տա­րին սպա­սում են, ամ­բողջ տար­վա ըն­թաց­քում պատ­րաստ­վում են, և այս գոր­ծըն­թա­ցը մա­տաղ սերն­դին թույլ չի տա­լիս հե­ռա­նալ հայ գրա­կա­նու­թյու­նից, պոե­զիա­յից, հոգևոր ար­ժեք­նե­րից։
Ե­րեք օր շա­րու­նակ գտն­վել Շու­շիում, պոե­զիա­յի աշ­խար­հում, ունկ­նդ­րել, հա­ղոր­դա­կից լի­նել հա­յոց մե­ծե­րի խոս­քին ու պատ­գա­մին, նշա­նա­կում է մա­տաղ սերն­դին, հատ­կա­պես Սփյուռ­քից ե­կած ե­րե­խա­նե­րին ու պա­տա­նի­նե­րին կա­պել, մոտ պա­հել մեր հոգևոր ա­կունք­նե­րին։ Չէ՞ որ օ­տա­րու­թյան մեջ դժ­վար է պահ­պա­նել լե­զուն, ինք­նու­թյու­նը, ա­վան­դույթ­նե­րը, իսկ աս­մուն­քի հա­մա­հայ­կա­կան փա­ռա­տոնն ազ­գի ինք­նու­թյան պահ­պան­ման, ինք­նա­հաս­տատ­ման մի­ջոց­նե­րից մեկն է։

Այ­սօր­վա սե­րուն­դը շատ ա­վե­լի տե­ղե­կաց­ված է, զար­գա­ցած է, քան նա­խորդ­նե­րը, քան՝ մենք, բայց նո­րա­գույն տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի զար­գաց­ման այս ժա­մա­նակ­նե­րում ե­րե­խա­նե­րը հե­ռա­ցել են գր­քից, ըն­թեր­ցա­նու­թյու­նից, ին­չը քա­ղա­քա­ցի դաս­տիա­րա­կե­լու շատ կարևոր մի­ջոց է։ Մենք աս­մուն­քի մի­ջո­ցով հայ ե­րե­խա­նե­րին, պա­տա­նի­նե­րին հի­շեց­նում ենք, վե­րա­դարձ­նում ենք դե­պի գիր­քը, դե­պի ըն­թեր­ցա­նու­թյու­նը, դե­պի հոգևո­րը։ Թե­կուզ մի քա­նի օր­վա մեջ մենք մեր դի­տար­կում­նե­րով, մեր զրույց­նե­րով նրանց ուղ­ղու­թյուն ենք տա­լիս, սո­վո­րեց­նում ենք, որ կարևո­րը ոչ թե ան­գիր սեր­տելն է, այլ զգա­լը, խո­րա­նա­լը հե­ղի­նա­կա­յին տեքս­տի էու­թյան մեջ։ Ե­րե­խա­նե­րը նաև սո­վո­րում են մե­կը մյու­սին լսե­լով։ Ճիշտ է, բո­լո­րը ար­տա­սա­նում են, բայց ա­սեմ, որ բե­մը ու­րիշ է, բե­մը սի­րում է ար­տիս­տիզմ։ Կար­ծում եմ` այս օ­րե­րի ըն­թաց­քում ե­րե­խա­ներն այս ա­ռու­մով շատ բան սո­վո­րե­ցին, ըն­կա­լե­ցին։

Աս­մուն­քի փա­ռա­տո­նը մեկ այլ կարևոր խն­դիր էլ ու­նի. վեր է հա­նում, բա­ցա­հայ­տում է շնոր­հա­լի ե­րե­խա­նե­րի, տա­ղանդ­նե­րի։ Հի­շում եմ, մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ ա­ռա­ջին մր­ցա­նակ շա­հած Սի­սիան Սե­փա­նյա­նի ե­լույ­թը. խո­սուն աչ­քեր, ճիշտ ա­ռո­գա­նու­թյուն, հիա­նա­լի կա­տա­րում։ Նա միան­գա­մից աչ­քի ըն­կավ, և պա­տա­հա­կան չէ այ­սօր­վա նրա հա­ջո­ղու­թյու­նը կի­նո­յում։ Եվ նման շատ¬շա­տե­րը...
Մեկ նկա­տա­ռում ևս. այս փա­ռա­տո­նի մի կարևոր ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն նշեմ. գնա­հա­տու­թյու­նը կա­տար­վում է օ­բյեկ­տիվ, ա­նա­չառ, իսկ, ինչ­պես գի­տեք, ար­դա­րու­թյուն պա­հե­լը շատ կարևոր գոր­ծոն է ցան­կա­ցած գոր­ծի ա­ռա­ջըն­թա­ցի ա­պա­հով­ման հա­մար։ Ի­մի­ջիայ­լոց, ե­րե­խա­ներն ի­րենք էլ են սո­վո­րում ջո­կել լա­վը վա­տից։

Աս­մուն­քի փա­ռա­տո­նը մտեր­մաց­նում է աշ­խար­հի ա­մե­նա­տար­բեր եր­կր­նե­րից՝ Ա­ՄՆ-ի, Լի­բա­նա­նի հայ­կա­կան գաղ­թօ­ջախ­նե­րից ե­կած ե­րե­խա­նե­րին, ո­րոնց ե­րակ­նե­րում նույն ա­րյունն է հո­սում՝ Հայ­կի, Տիգ­րան Մե­ծի, Ար­տա­շես ար­քա­յի, Նա­րե­կա­ցու և Նժ­դե­հի... Մի տես­նեիք, թե ինչ է կա­տար­վում հյու­րա­նո­ցի բա­կում հրա­ժեշ­տի պա­հին՝ հուզ­մունք, թա­խիծ, նոր հան­դիպ­ման հույս, ակն­կա­լու­թյուն, նաև՝ եր­ջան­կու­թյան զգա­ցում, որ ե­ղել են Ար­ցա­խում, շփ­վել են ի­րար հետ։ Օ­տար ա­փե­րում ե­րե­խա­նե­րը լսել են, կար­դա­ցել են հայ­րե­նի­քի մա­սին, բայց ու­րիշ է հայ­րե­նի­քը զգալ որ­պես ի­րո­ղու­թյուն, նրա օ­դը շն­չե­լը...
Չմո­ռա­նամ նշել, որ փա­ռա­տո­նը տա­րեց­տա­րի թափ է առ­նում, ընդ­գր­կում է նոր մաս­նա­կից­նե­րի, և գա­լիս են մեծ սի­րով, խան­դա­վա­ռու­թյամբ։ Այս փա­ռա­տո­նին Ա­մե­րի­կա­յից մի աղ­ջիկ ե­կավ, 10 տա­րե­կան, ա­ռա­ջին մր­ցա­նակ շա­հեց, հրա­շա­լի ար­տա­սա­նու­թյուն էր։ Դժ­վար չէ գու­շա­կել, թե նա ինչ տպա­վո­րու­թյուն­ներ տա­րավ իր հետ։ Ե­կան, ար­տա­սա­նե­ցին, այս ան­գամ վա­յե­լե­ցինք ա­մե­նայն հա­յոց բա­նաս­տեղծ Հով­հան­նես Թու­մա­նյա­նի պոե­զիան և հե­ռա­նում ենք նոր հան­դի­պու­մի հույ­սով ու հա­վա­տով։

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Fri, 16 Aug 2019 19:24:29 +0000
"ՄԻՈՒ­ԹՅՈՒ­ՆԸ ԶՈ­ՐՈՒ­ԹՅՈՒՆ Է" http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27292-2019-08-16-19-21-34 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27292-2019-08-16-19-21-34
Շու­շիում հու­լի­սի վեր­ջին…
]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Fri, 16 Aug 2019 19:16:51 +0000
ԻՄ ՍՏԵ­ՓԱ­ՆԱ­ԿԵՐ­ՏԸ... ԿՐ­ԿԻՆ "ԹԻ­ՐԱ­ԽՈՒՄ" http://artsakhtert.com/arm/index.php/2019-02-09-10-18-06/item/27291-2019-08-16-19-11-06 http://artsakhtert.com/arm/index.php/2019-02-09-10-18-06/item/27291-2019-08-16-19-11-06 ԻՄ ՍՏԵ­ՓԱ­ՆԱ­ԿԵՐ­ՏԸ... ԿՐ­ԿԻՆ
Սիր­վարդ ՄԱՐ­ԳԱ­ՐՅԱՆ

Հարևա­նու­թյամբ հաշտ ու հա­մե­րաշխ ապ­րող եր­կու Ստե­փա­նա­կերտ ու­նենք... ի­րար լրաց­նող, ի­րար փո­խա­րի­նող, ժամ առ ժամ կեր­պա­րա­նա­փոխ­վող` ձեռք¬ձեռ­քի, ոտք¬ոտ­քի, շունչ¬շն­չի, ի­րար կա­րո­տող... Քա­ղաքն իմ՝ հին ժո­ղովր­դա­կան լեզ­վով ՙկնք­ված՚ թա­ղա­մա­սեր շատ ու­նի` Բա­զա­րին, Օ­բուվ­նուն թա­ղե­րը, Քյոհ­նա Ար­մե­նա­վա­նը, Մար­տու­նի քու­չան, Բան­վո­րա­կան թա­ղը, Տը­ղը­ցունց, Ղը­վուխ­նե­ցունց, Հար­հա­րե­ցունց (Ալ­ղու­լե­ցունց) մահ­լե­նե­րը, ԴՕՍ¬ին շեն­քը, Կրա­սին­կո­վանց հա­յա­թը և այս­պես շա­րու­նակ... Այ­սօր մեր ՙթի­րա­խում՚ նույն ին­քը՝ Կրա­սին­կո­վանց հա­յաթն է` իր հին ու բա­րի ա­վան­դույթ­նե­րով, բնա­կիչ­նե­րի նիս­տու­կա­ցով, սո­վո­րույթ­նե­րով՝ լիար­ժեք, բազ­մա­շերտ ու բազ­մար­ժեք իր կո­լո­րի­տով...

Ա­ռա­ջին զրու­ցա­կիցս Է­լեա­նո­րա Օ­սի­պո­վան է, ով հենց այդ բա­կում էլ ծն­վել ու հա­սակ է ա­ռել: Տա­րեց­նե­րից լսա­ծով Կրա­սին­նի­կո­վը ե­ղել է հա­րուստ վա­ճա­ռա­կան, և այդ բո­լոր տնե­րը նրան են պատ­կա­նել, իսկ ա­ռա­ջին հար­կում նրա ձիա­րանն էր։ Է­լեա­նո­րա­յի ծնող­ներն այդ­տեղ բնա­կու­թյուն են հաս­տա­տել 30-ա­կան­նե­րին։ Հայ­րը՝ Սու­րեն Օ­սի­պո­վը, մաս­նակ­ցել է ֆին­նա­կան պա­տե­րազ­մին, ա­պա Մեծ հայ­րե­նա­կա­նին, ու պա­տե­րազ­մից այդ­պես էլ տուն չի վե­րա­դար­ձել։ Մայ­րը՝ Լյու­սյա Շա­դուն­ցը, ստիպ­ված էր մե­նակ կրել ըն­տա­նի­քի հոգ­սը։ Նա ա­վար­տել է Բաք­վի բժշ­կա­կան ինս­տի­տու­տը՝ դե­ղա­գոր­ծի մաս­նա­գի­տու­թյամբ, աշ­խա­տել է տար­բեր դե­ղատ­նե­րում և գրե­թե 17 տա­րի դե­ղա­գոր­ծու­թյուն է դա­սա­վան­դել Ստե­փա­նա­կեր­տի բժշ­կա­կան տեխ­նի­կու­մում։ Եր­կու որ­դի ու մի դուստր է ու­նե­ցել տի­կին Է­լեա­նո­րան, որ­դի­նե­րը եր­կուսն էլ բարձ­րա­գույն բժշ­կա­կան կր­թու­թյուն են ստա­ցել, սա­կայն որ­դի­նե­րից մե­կը՝ Սեր­գե­յը, զոհ­վել է Ար­ցա­խյան ա­զա­տա­մար­տում, իսկ Ռո­բերտն ակ­նա­բույժ է, դուստ­րը` Սու­սան­նան, նույն­պես բարձ­րա­գույն կր­թու­թյամբ կաթ­նամ­թեր­քի մշակ­ման տեխ­նո­լոգ է։Ազ­գու­թյամբ ռուս Կրա­սին­նի­կո­վի ա­նու­նով է նրանց փո­ղո­ցը կնք­վել ու մնա­ցել, ոչ ոք չէր ա­սում Կնու­նյանց­նե­րի փո­ղոց, ողջ քա­ղա­քը այդ­պես էլ կո­չում էր` Կրա­սին­կո­վանց հա­յա­թը։ Բա­կի տա­րեց­նե­րի պատ­մե­լով` Կրա­սին­նի­կո­վը մա­հա­ցել է 1914 թվա­կա­նին։ Ար­դեն նշե­ցինք, որ ա­ռա­ջին հար­կում նրա ձիա­նոցն էր, իսկ 2-րդ հար­կա­բա­ժի­նը հյու­րա­նոց էր։ Խոր­հր­դայ­նաց­ման տա­րի­նե­րին այն ան­ցավ պե­տու­թյա­նը և ար­դեն որ­պես բնա­կա­րան­ներ տրա­մադր­վե­ցին քա­ղա­քա­ցի­նե­րին։  Այն տա­րի­նե­րին այդ բնա­կա­րան­նե­րը Ստե­փա­նա­կեր­տի հա­մար ճո­խու­թյուն էին` գե­ղե­ցիկ, արևկող սե­նյակ­ներ, հաստ պա­տե­րով շի­նու­թյուն­ներ, բնա­կիչ­նե­րը գոհ էին ի­րենց պայ­ման­նե­րից, ա­ռա­ջին հարկն էլ հար­մա­րեց­րել ու բնա­կա­րան­նե­րի են վե­րա­ծել, մար­դիկ ի­րենց հա­մար կցա­կա­ռույց­նե­րով հար­մա­րու­թյուն­ներ են ստեղ­ծել, տուն¬տեղ են դրել, զա­վակ­ներ մե­ծաց­րել, մինչև կա­մաց¬կա­մաց, հեր­թով քա­ղա­քի տար­բեր փո­ղոց­նե­րում բնա­կա­րան­ներ են  ստա­ցել ու տե­ղա­փոխ­վել։ Տի­կին է­լեա­նո­րան հա­վա­տաց­նում է, որ բո­լոր բնա­կիչ­ներն էլ կա­րո­տով են հի­շում ի­րենց բա­կը, որ­տեղ մար­դիկ ապ­րում էին մի ըն­տա­նի­քի պես։ Բա­կում մեծ տա­ղա­վար կար,  որ­տեղ հա­վաք­վում ու թեյ էին խմում, ի­րար հյու­րա­սի­րում, մեջ­տեղ բե­րում ում տան ինչ հա­մեղ պա­տառ կար, տղա­մար­դիկ նար­դի, շախ­մատ, լո­տո ու շաշ­կի էին խա­ղում։ Մինչև Շար­ժումն սկս­վե­լը, հար­սա­նիք­նե­րը բա­կում էին ա­նում, մեծ վրա­նի տակ, ու բո­լո­րը` մե­ծով¬փոք­րով, մաս­նակ­ցում էին այդ ա­րա­րո­ղա­կար­գին։ Քա­ղա­քի շատ նշա­նա­վոր մար­դիկ, պաշ­տո­նյա­ներ այդ բա­կում են ապ­րել. Աի­դա Ներ­սե­սով­նան՝ ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան մար­զա­յին բաժ­նի վա­րի­չը, նրա քույ­րը՝ Ռո­մե­լա Ներ­սե­սով­նան՝ օ­տար լեզ­վի դա­սա­խոս, Էմ­մա Հայ­րու­մյա­նը` բարձ­րա­գույն կր­թու­թյամբ հարգ­ված ու­սուց­չու­հի, նրա ծնող­նե­րը` Խա­չա­տուրն ու Հե­րիք­նա­զը, բո­լո­րի կող­մից հարգ­ված, գյու­ղից ով գա­լիս էր, նրանց հար­կի տակ էր հյու­րըն­կալ­վում, պա­տիվ­նե­րի ար­ժա­նա­նում, հա­ցով, սրտ­նե­րը բաց, հար­գան­քով մար­դիկ էին։ Բազ­մա­զա­վակ Ա­ղա­յան­նե­րի ըն­տա­նի­քի մայ­րը հաց էր ծա­խում, պա­տե­րազ­մա­կան տա­րի­նե­րին օգ­նում, ձեռք էր հասց­նում բո­լո­րին։ Ծնող­նե­րի մա­հից հե­տո Էլ­մի­րան (հե­տա­գա­յում` ՊԲ գն­դա­պետ) պա­հել ու մե­ծաց­րել է իր քույր¬եղ­բայր­նե­րին, բո­լո­րին մի կտոր հա­ցի տեր ա­րել։

Բազ­մա­թիվ սե­րունդ­ներ են դուրս ե­կել այդ բա­կից` կիրթ, խե­լա­ցի մար­դիկ, ո­րոն­ցից շա­տե­րին քա­ղա­քում մա­տով էին ցույց տա­լիս։ Տի­կին Է­լեա­նո­րա­յի աչ­քի ա­ռաջ է քա­ղա­քը քա­ղաք դար­ձել, թատ­րո­նի  շի­նա­րա­րու­թյունն ի­րենց աչ­քի ա­ռաջ է տե­ղի ու­նե­ցել, չի մո­ռա­նում նրա ճար­տա­րա­պե­տի` տի­կին Թա­մա­րա­յի տես­քը՝ ներ­կա­յա­ցուց­չա­կան, գե­ղե­ցիկ, խս­տա­բա­րո, բո­լո­րը նրան հար­գան­քով էին վե­րա­բեր­վում։ Այ­սօր էլ նրանց ըն­տա­նի­քում Կրա­սին­կո­վանց թա­ղա­մա­սը միշտ ներ­կա է, հա­ճախ են հի­շում ու վեր­հի­շում գլխ­նե­րով ան­ցած օ­րե­րը, նշա­նա­կա­լից դեպ­քերն ու ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րը, այդ հի­շո­ղու­թյուն­նե­րը նրանց կյան­քի մի մասն են կազ­մում, ե­թե ոչ զգա­լի մա­սը՝ պա­րուր­ված քաղցր, ան­մո­ռա­նա­լի ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րով։ Զրու­ցա­կիցս, հա­գուրդ տա­լով հու­շե­րին, ա­սում է, թե կյանքն այն ժա­մա­նակ է ե­ղել, թե­կուզ պա­կաս¬պռատ էլ են ե­ղել, բայց եր­ջա­նիկ էին, ի­րար հա­րե­հաս, ու­րի­շի ցավ, ու­րի­շի հոգս ու  խն­դիր  չկար, յու­րա­քան­չյու­րի ու­րա­խու­թյու­նը բո­լո­րինն էր, յու­րա­քան­չյու­րի հոգ­սը ի­րեն­ցից ա­մեն մե­կի­նը։ Ընդ­հա­նուր պատշ­գամբ ու­նեին, դուրս էին գա­լիս ի­րար օգ­նում, լո­բի էին մաք­րում, բուրդ ծե­ծում, ժեն­գյա­լով հաց ու կար­կան­դակ­ներ թխում, ի­րար սր­տանց հյու­րա­սի­րում։ Քա­ղա­քում հայտ­նի ե­րեք քույ­րե­րը՝ Զի­նան, Վա­րյան ու Ա­րու­սը, թա­ղի ՙաստ­ղերն՚ էին, այն­պի­սի սեր ու հո­գա­տա­րու­թյուն էին ի­րար հան­դեպ ցու­ցա­բե­րում, որ բա­ռե­րով ար­տա­հայ­տելն անհ­նար է։ Տան տղա­մարդն էլ էին ի­րենք, կինն էլ, նրանց ձե­ռից գործ չէր պրծ­նում, ողջ Ստե­փա­նա­կերտն էր նրանց ճա­նա­չում։ Որն է ա­մե­նա­հե­տաքր­քի­րը, երբ հիմ­նա­կան բնա­կիչ­նե­րը կա­մաց¬կա­մաց նոր տուն են ստա­ցել ու հե­ռա­ցել, նոր ե­կած բնա­կիչ­ներն էլ նույն հա­մե­րաշ­խու­թյու­նը պա­հել են, թա­ղի ա­վան­դույթ­նե­րը շա­րու­նա­կել են մինչև վերջ։ Դուռ, պա­տու­հան փա­կել չկար, բա­կում ըն­դա­մե­նը մեկ¬եր­կու հո­գի հե­ռա­խոս ու­նեին, ով ու­զում էր, երբ ու­զում գա­լիս, զան­գում էր։

Այս բա­կում գրե­թե 1,5 տաս­նա­մյակ ապ­րել է նաև գրող¬լրագ­րող Դա­վիթ Մի­քա­յե­լյա­նը։ Նա նույն­պես ջերմ ու տա­քուկ հու­շե­րով է կապ­ված քա­ղա­քում հայտ­նի այդ բա­կի հետ։ Դա­վի­թի հի­շո­ղու­թյուն­նե­րում  բակն ա­մե­նա­հին ա­վան­դույթ­նե­րով ապ­րող կեն­սու­նակ, թրթ­ռուն, տրո­փող օր­գա­նիզմ էր, իր սո­վո­րույթ­նե­րով հա­րուստ ու աչ­քի զարն­վող, խիտ բնա­կեց­ված։ Յու­րա­քան­չյուր ըն­տա­նի­քում 5-8 ե­րե­խա էր մե­ծա­նում։ Նրա երկ­րորդ ու­րա­խու­թյունն այն էր, որ տու­նը թատ­րո­նի հարևա­նու­թյամբ էր և ա­ռի­թը բաց չէր թող­նում  ներ­կա­յա­ցում­նե­րը դի­տե­լու։ Հարևան­նե­րով, ըն­տա­նիք­նե­րով կի­նո ու թատ­րոն էին գնում, կիս­վում էին տպա­վո­րու­թյուն­նե­րով, քն­նար­կում... Բա­կի տա­ղա­վա­րում հա­ճախ էին տո­նախմ­բու­թյուն­ներ լի­նում, ո­րոնց ողջ բակն էր մաս­նա­կից դառ­նում։ Ե­րե­կո­յան բա­կի տա­ղա­վա­րում մեկ բա­ժակ թե­յի շուրջ օր­վա ի­րա­դար­ձու­թյուն­ներն էին քն­նար­կում, բա­կի ե­րե­խա­նե­րի ու­ժե­րով հա­մերգ­ներ էին կազ­մա­կերպ­վում։ Թթե­նու ծա­ռեր կա­յին,  հա­վաք­վում,  թութ էին  թափ տալ­իս ու բո­լո­րում շա­լի շուր­ջը, ու նրանց հա­մե­րաշ­խու­թյու­նից թութն ա­վե­լի էր քաղց­րա­նում։ Թութ թա­փելն էլ տո­նախմ­բու­թյան էր վե­րած­վում, մե­կը չկար բա­կում, որ ի­րեն օ­տար ու մե­կու­սաց­ված զգար, մե­կը մյու­սով էր ապ­րում, ան­նա­խա­դեպ երևույթ էր, այ­սօր այդ ա­վան­դույթ­նե­րից, սո­վո­րույթ­նե­րից, ցա­վոք, շատ ենք հե­ռա­ցել, ա­սում է զրու­ցա­կիցս ու ե­րա­նի տա­լիս ան­ցած ու ան­դառ­նա­լի օ­րե­րին։

Լա­վա­գույն ա­վան­դույթ­նե­րի ՙկն­քա­հայ­րը՚ թա­ղի տա­րեց­ներն էին։ Թե մե­կի հա­մար գյու­ղից մի թոն­րա­հաց էին բե­րում, նշ­խա­րի պես բա­ժա­նում էր։ Միայն քաղցր հի­շո­ղու­թյուն­ներ ու­նի Դա­վիթն այդ թա­ղա­մա­սից, միակ ցավն այն է, որ այն այլևս չկա, և թաղն ապ­րում է միայն հին բնա­կիչ­նե­րի հու­շե­րում ու նրանց հո­գում։Ստե­փա­նա­կեր­տի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի կր­թու­թյան և սպոր­տի բաժ­նի գլ­խա­վոր մաս­նա­գետ Ա­նա­հիտ Մես­րո­պյա­նի ման­կու­թյու­նից ե­րի­տա­սար­դու­թյուն ձգ­վող հու­շե­րը նույն­պես  Կրա­սին­կո­վանց հա­յա­թի հետ են կապ­ված։ Թա­ղում հայտ­նի Վա­չիկ և Սե­դա Մես­րո­պյան­նե­րը 4 զա­վակ են ու­նե­ցել` ե­րեք որ­դի և մեկ դուստր՝ Ա­նա­հի­տը։  Ջերմ ու ան­ջն­ջե­լի են հի­շո­ղու­թյուն­նե­րը… Մեր առջև իր սիր­տը բա­ցում ու ան­կեղ­ծա­նում է նա. Ա­ղա­յան­նե­րը, Իշ­խա­նյան­նե­րը, Օ­սի­պով­նե­րը, Խուր­շու­դյան­նե­րը, Քո­չա­րյան­նե­րը բազ­մա­թիվ ման­կա­վարժ­ներ, շատ ու շատ ազ­դե­ցիկ մար­դիկ, քա­ղա­քում մեծ հար­գանք  վա­յե­լող մտա­վո­րա­կան­ներ... Ղա­րա­բաղ­ցու լեզ­վով ա­սած` գյուռ (շեն) հա­յաթ է ե­ղել, քա­ղա­քի տար­բեր թա­ղա­մա­սե­րից գա­լիս, մեզ հետ խա­ղում էին, մեր ըն­կե­րու­թյունն էին փնտ­րում, մենք էլ բո­լո­րին սր­տա­բաց, գր­կա­բաց ըն­դու­նում էինք։ Կզար­մա­նաք, բայց բա­կի ման­կա­վարժ­նե­րի նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ ճամ­բար էր կազ­մա­կերպ­վում, բա­կա­յին գրա­դա­րան էլ ու­նեինք, դաս­վար­ներ Ան­տիկն ու Ա­րաք­սյան մեզ օգ­նում էին գր­քեր ընտ­րել ու կար­դալ, ամ­սագ­րեր ու թեր­թեր էին բե­րում, ու դրանք ա­ռա­վո­տից ե­րե­կո ձեռ­քից ձեռք էին անց­նում։ Թա­ղա­յին ժո­ղով­ներ էին գու­մա­րում ու բո­լոր խր­թին հար­ցե­րը լու­ծում էին թա­ղո­վի։ Ցան­կա­ցած խա­ղի մե­ծե­րը հետևում էին, որ ու­սու­ցո­ղա­կան բնույ­թի լի­նի, իմ ու քո ե­րե­խա չկար, բո­լո­րի աչ­քը բո­լո­րի ե­րե­խա­նե­րի վրա էր, հարևա­նը հարևա­նի հա­մար պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն էր զգում: Բա­կի ե­րե­խա­նե­րը մե­ծա­հա­սակ­նե­րի հա­մար ջուր էին բե­րում, իսկ նրանք էլ կոն­ֆետ ու քաղց­րա­վե­նիք էին հյու­րա­սի­րում։ Իսկ երբ ձմ­ռան հա­մար փայտ էին բե­րում, ե­րե­խա­նե­րը թա­ղով հա­վաք­վում և օգ­նում էին փայ­տը տե­ղա­փո­խե­լու ու դա­սա­վո­րե­լու գոր­ծում։ Սա­չյան քույ­րե­րին՝ Զի­նա­յին, Վա­րյա­յին ու Ա­րու­սին, անհ­նար է մո­ռա­նա­լը։ Ան­գամ բակ ե­կող դաչ­նիկ­նե­րի (հո­վեկ­ներ) հետ էինք մտեր­մու­թյուն ա­նում, այն վե­րած­վում էր մեծ բա­րե­կա­մու­թյան, այ­սօր այդ մտեր­մու­թյու­նը շա­րու­նակ­վում է, երբ մեկն ու մե­կը դր­սից գա­լիս է, զան­գում է, ու­զում է բո­լո­րին տես­նել։

Ա­նա­հի­տը սի­րով հի­շում է ի­րենց ման­կու­թյան խա­ղե­րը՝ ՙման­թա­գի՚, ՙպրիգլ­կի՚, ՙկա­շա­մա­նի՚, ՙտա­սը չո­փա­նի՚, ՙկյողլ­կա­նի՚, իսկ գն­դակ ու­նե­նալն ար­դեն իսկ շքե­ղու­թյուն էր։ Մեր խա­ղա­լիք­նե­րը տար­բեր չա­փի փայ­տի կտոր­ներն էին, բայց մենք ու­րախ, ան­հոգ ու եր­ջա­նիկ էինք: Տա­րի­նե­րի հետ բա­կում սե­ղա­նի թե­նիս ու­նե­ցան, և խա­ղում էին բո­լո­րը` թե ՜ մե­ծե­րը և թե ՜ ե­րե­խա­նե­րը: Ի­րենց ա­ռան­ձին ժա­մերն ու­նեին ու ի­րար չէին խան­գա­րում։ Ե­թե մե­կի  ե­րե­խա­յին կող­քի թա­ղից նե­ղաց­րել են, ողջ թա­ղա­մա­սով են գնա­ցել ու ՙպա­տիվ՚ պա­հան­ջել։ Մայրս աշ­խա­տան­քից գի­շերն  էր գա­լիս, բայց վս­տահ էր, որ հարևան­ներն իր ե­րե­խա­նե­րին աչ­քա­թող չեն ա­նե­լու, վս­տահ էր, որ ե­րե­խա­նե­րին տաս­նյակ  մայ­րա­կան աչ­քեր են հետևե­լու։ Նույն Սա­չյան քույ­րե­րի տա­նը տղա­մարդ չկար, բա­կի տղա­ներն ա­ռա­ջի­նը նրանց փայտն էին ջար­դում ու կես ժամ­վա ըն­թաց­քում հա­վա­քում, իսկ քույ­րերն էլ բա­կի ե­րե­խա­նե­րի հա­մար տո­նա­կան ծախս էին ա­նում` էլ չի­րու­չա­միչ, էլ կար­կան­դակ­ներ։ Նույն պատ­րաս­տա­կա­մու­թյամբ նաև մյուս հարևան­նե­րին էին օգ­նում՝ ՙՄե­կը բո­լո­րի հա­մար, բո­լո­րը՝ մե­կի՚ կար­գա­խո­սը նս­տած էր յու­րա­քան­չյու­րի մեջ։ Թա­ղի վրա­նա­յին հար­սա­նիք­նե­րը ան­մո­ռա­նա­լի էին, մայրս էր միշտ միա­տե­սակ գոգ­նոց­ներ ու գլ­խա­շո­րեր կա­րում խո­հա­րար­նե­րի ու նրանց օգ­նա­կան­նե­րի հա­մար, նույ­նը` ծնն­դյան օ­րե­րին ու բա­նակ ճա­նա­պար­հե­լու ա­րա­րո­ղու­թյուն­նե­րի ժա­մա­նակ։ Ա­նա­հի­տի կար­ծի­քով` ա­մե­նա­կարևորն այն է, որ այդ կապն ու մտեր­մու­թյու­նը շա­րու­նակ­վում է բո­լոր հո­բե­լյան­նե­րին ու հար­սա­նիք­նե­րին հրա­վի­րում են ի­րար, երկ­րորդ այդ­պի­սի սեր ու միաս­նու­թյուն նա չի տե­սել: Նոր ժա­մա­նակ­նե­րը նոր բար­քեր ու սո­վո­րու­թյուն­ներ են ի­րենց հետ բե­րում, ո­րոնք հին ու բա­րի ժա­մա­նակ­նե­րի հետ ոչ մի ա­ղերս չու­նեն։ Ամ­ռա­նը ոտ­քով գնում էին ՙԿար­կառ՚ գե­տում լո­ղա­նա­լու, և ան­պայ­ման մե­ծե­րից ի­րենց հետ գա­լիս էին։ Շար­ժա­կան կի­նո էր գա­լիս, բա­կում կազ­մա­կերպ­ված կի­նո­դիտ­ման էին նս­տում, ո՞ւմ մտ­քով կանց­ներ խան­գա­րել, ա­վե­լին` այդ օ­րե­րին նրանք հյու­րըն­կա­լում էին կի­նո­սի­րող­նե­րի ՙՄար­տու­նի՚ փո­ղո­ցից, բան­վո­րա­կան թա­ղից և այլն։

Մշա­կու­թա­յին թա­ղա­մաս էր. թատ­րո­նը, ՙՀոկ­տեմ­բեր՚ կի­նո­թատ­րո­նը, ֆիլ­հար­մո­նիան: Հի­շում է` դե­րա­սան­նե­րի, եր­գիչ­նե­րի հա­մար սա­ռը ջուր էին տա­նում, որ թող­նեն փոր­ձե­րը նա­յեն։ Ա­տամ­հա­տի­կը բա­կում էին ա­նում ու ողջ թա­ղա­մա­սին մաս­նա­կից ա­նում։ Հի­շում է` վեր­ջի­նը Դա­րյա­նանց ըն­տա­նիքն է դուրս ե­կել բա­կից, մար­դիկ նույ­նիսկ տա­րի­նե­րով մնա­ցել են կի­սա­քանդ տա­նը, բայց չեն ու­զե­ցել տե­ղա­փոխ­վել, շա­տե­րը թա­ղա­մա­սից տե­ղա­փոխ­վե­լը շատ ծանր են տա­րել։

Յու­րա­քան­չյուր ըն­տա­նի­քում պահ­վում են մա­սուն­քի պես՝ որ­պես քաղցր ու ան­դառ­նա­լի հու­շե­րի վա­վե­րագ­րեր, ա­սում է Ա­նա­հի­տը` կա­րո­տից խու­նա­ցած հա­յաց­քը թաքց­նե­լով…
Հ.Գ. Կնու­նյանց­նե­րի 26 հաս­ցեում գտն­վող Կրա­սին­կո­վանց հա­յաթն այլևս գո­յու­թյուն չու­նի, չկան հարևա­նու­թյամբ գտն­վող ՙՖիլ­հար­մո­նիան՚ ու ՙՀոկ­տեմ­բեր՚ կի­նո­թատ­րո­նը, սա­կայն այդ տա­րած­քում այս օ­րե­րին ին­տեն­սիվ շի­նա­րա­րու­թյուն է ըն­թա­նում։ Հե­ռու չէ այն օ­րը, երբ ստե­փա­նա­կերտ­ցի­ներն այդ հաս­ցեում կու­նե­նան ժա­մա­նա­կա­կից ճար­տա­րա­պե­տա­կան լու­ծում­նե­րով մար­զամ­շա­կու­թա­յին հա­մա­լիր... Կանց­նեն տա­րի­ներ, կփո­խա­րին­վեն սե­րունդ­նե­րը, սա­կայն մայ­րա­քա­ղա­քի հի­շո­ղու­թյան քղան­ցք­նե­րում կպահ­պան­վեն Ստե­փա­նա­կեր­տի թաղ ու թա­ղա­մա­սե­րի ի­դիլ­լիկ պա­տում­նե­րը, ո­րոնք մեր հրաշք քա­ղա­քի կեն­սագ­րու­թյան ան­կապ­տե­լի մասն են...

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆ Fri, 16 Aug 2019 18:37:32 +0000
ՙՊԵՏ­ՐՈԼ ՍԵՐ­ՎԻՍ՚-Ն ԱՅ­ԼԵՎՍ ՉՈՒ­ՆԻ ԳԵ­ՐԻՇ­ԽՈՂ ԴԻՐՔ Լաու­րա ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱՆ Օ­գոս­տո­սի 16-ին տե­ղի ու­նե­ցավ ԱՀ հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը և տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյու­նը կար­գա­վո­րող պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նիս­տը, ո­րը վաում էր Հանձ­ն http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27290-16 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27290-16 Լաու­րա ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱՆ

Օ­գոս­տո­սի 16-ին տե­ղի ու­նե­ցավ ԱՀ հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը և տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյու­նը կար­գա­վո­րող պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նիս­տը, ո­րը վաում էր Հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Մի­քա­յել Վի­րա­բյա­նը։

Օ­րա­կար­գի ա­ռա­ջին հար­ցը, որ վե­րա­բե­րում էր Է­լեկտ­րա­կան է­ներ­գիա­յի մա­տա­կա­րար­ման և օգ­տա­գործ­ման կա­նոն­նե­րը սահ­մա­նե­լուն և ԱՀ ՀԾՏՄԿ պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի 2007թ. հ. 16Ն ո­րո­շումն ու­ժը կորց­րած ճա­նա­չե­լուն, ներ­կա­յաց­րեց Հանձ­նա­ժո­ղո­վի՝ հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի կար­գա­վոր­ման վար­չու­թյան պետ Անդ­րեյ Մու­սա­յե­լյա­նը։ Նրա խոս­քով՝ ա­ռա­ջարկ­վող նա­խագ­ծով սահ­ման­վում են կա­նոն­ներ, ո­րոնք հս­տա­կեց­նում և բա­րե­լա­վում են մա­տա­կա­րա­րի և սպա­ռո­ղի փոխ­հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը, կար­գա­վո­րում նոր սպա­ռո­ղի կամ սպառ­ման հա­մա­կար­գի է­լեկտ­րա­կան ցան­ցին միաց­նե­լու պայ­ման­նե­րը, սահ­մա­նում առևտրա­յին հաշ­վար­կի սար­քի խախտ­ման դեպ­քում սպառ­ված է­լեկտ­րա­կան է­ներ­գիա­յի վե­րա­հաշ­վարկ­ման կար­գը և այդ կար­գա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցը։ Կա­նոն­նե­րի մշակ­ման փու­լում տե­ղի են ու­նե­ցել քն­նար­կում­ներ ԱՀ է­կո­նո­մի­կա­յի և ար­տադ­րա­կան են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյան և ՙԱր­ցա­խէ­ներ­գո՚ ՓԲԸ լիա­զոր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հետ, ին­չի ար­դյուն­քում նա­խա­գի­ծը լրամ­շակ­վել է։

Հիմք ըն­դու­նե­լով ՙԷ­ներ­գե­տի­կա­յի մա­սին՚ հա­մա­պա­տաս­խան հոդ­վա­ծը և ՙՆոր­մա­տիվ ի­րա­վա­կան ակ­տե­րի մա­սին՚ օ­րեն­քի 41-րդ հոդ­վա­ծը՝ Հանձ­նա­ժո­ղո­վը ո­րո­շեց սահ­մա­նել է­լեկտ­րա­կան է­ներ­գիա­յի մա­տա­կա­րար­ման և օգ­տա­գործ­ման կա­նոն­նե­րը՝ հա­մա­ձայն ներ­կա­յաց­վող հա­վել­վա­ծի։ Միա­ժա­մա­նակ ու­ժը կորց­րած ճա­նաչ­վեց Հանձ­նա­ժո­ղո­վի՝ է­լեկտ­րա­կան է­ներ­գիա­յի մա­տա­կա­րար­ման և օգ­տա­գործ­ման կա­նոն­նե­րը սահ­մա­նե­լու մա­սին 2007թ. հ.16Ն ո­րո­շու­մը։
Քն­նարկ­ված հա­ջորդ հար­ցը ԱՀ ՀԾՏՄԿ պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի 2017թ. նո­յեմ­բե­րի 20-ի հ. 57-Ա ո­րոշ­ման մեջ փո­փո­խու­թյուն կա­տա­րե­լու մա­սին էր։ Բանն այն է, որ ՙՍԱՀ­ՄԱՆ՚ ՍՊԸ-ն 2019թ. հու­լի­սի 30-ին հայտ էր ներ­կա­յաց­րել Հանձ­նա­ժո­ղով՝ նշյալ ո­րոշ­մամբ ըն­կե­րու­թյա­նը պատ­կա­նող ՙՍԱՀ­ՄԱՆ՚ փոքր հէկ-ում է­լեկտ­րա­կան է­ներ­գիա­յի ար­տադ­րու­թյան հա­մար ամ­րագր­ված ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծը եր­կա­րաձ­գե­լու հա­մար։ Հանձ­նա­ժո­ղո­վը բա­վա­րա­րեց ըն­կե­րու­թյան հայ­տը և կա­ռուց­ման ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծը դար­ձյալ եր­կա­րաձ­գեց մինչև 2020թ. հու­լի­սի 5-ը։

Հանձ­նա­ժո­ղո­վի 2018թ. հուն­վա­րի 30-ի հ. 2-Ա ո­րո­շումն ու­ժը կորց­րած ճա­նա­չե­լու մա­սին հար­ցը ներ­կա­յաց­րեց ԱՀ ՀԾՏՄԿ պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան բաժ­նի պետ Սեր­գեյ Գրի­գո­րյա­նը։ Նրա հա­վաստ­մամբ՝ Հանձ­նա­ժո­ղո­վի 2018թ. հուն­վա­րի 30-ի ՙՍեղմ­ված բնա­կան գազ՚ ապ­րան­քա­յին շու­կա­յի ու­սում­նա­սի­րու­թյան ար­դյունք­նե­րով ՙՊետ­րոլ Սեր­վիս՚ ՓԲԸ-ն շու­կա­յում հա­մար­վել է գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող։ Սույն թվա­կա­նի հու­լի­սի 11-ի գրու­թյամբ նշ­ված ըն­կե­րու­թյու­նը տե­ղե­կաց­րել է Հանձ­նա­ժո­ղո­վին, որ ՙՊետ­րոլ Սեր­վիս՚-ին պատ­կա­նող գա­զալ­ցա­կա­յան­նե­րը վա­ճառ­վել են այլ ըն­կե­րու­թյան և որ ՙՊետ­րոլ Սեր­վիս՚-ն այլևս գոր­ծու­նեու­թյուն չի ծա­վա­լում ՙՍեղմ­ված բնա­կան գազ՚ ապ­րան­քա­յին շու­կա­յում։ Նշ­վա­ծի ար­ժա­նա­հա­վա­տու­թյունն ստու­գե­լու նպա­տա­կով Հանձ­նա­ժո­ղո­վի հա­մա­պա­տաս­խան բա­ժի­նը դի­տան­ցում­ներ է ի­րա­կա­նաց­րել շու­կա­յում և պար­զել, որ ՙՊետ­րոլ Սեր­վիս՚ ՓԲԸ-ին պատ­կա­նող գա­զալ­ցա­կա­յան­նե­րը ներ­կա­յում գոր­ծում են ՙԱր­ցախ­գազ՚ ըն­կե­րու­թյան կա­ռա­վար­ման ներ­քո, այ­սինքն՝ ՙՊետ­րոլ Սեր­վիս՚ ՓԲԸ-ն այդ շու­կա­յում այլևս գոր­ծու­նեու­թյուն չի ծա­վա­լում, ուս­տիև չի կա­րող հա­մար­վել գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող։

Եվ հաշ­վի առ­նե­լով ՙՏն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան մա­սին՚ օ­րեն­քի հա­մա­պա­տաս­խան հոդ­վա­ծը, Հանձ­նա­ժո­ղո­վը բա­վա­րա­րեց ըն­կե­րու­թյան հայ­տը և ու­ժը կորց­րած ճա­նա­չեց 2018թ. հուն­վա­րի 30-ի հ.2-Ա ո­րո­շու­մը։
Այլ հար­ցե­րի շր­ջա­նա­կում Տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան բաժ­նի պե­տը տե­ղե­կատ­վու­թյուն ներ­կա­յաց­րեց հան­րա­պե­տու­թյան տա­րած­քում մսամ­թեր­քի (խո­զի, տա­վա­րի, ոչ­խա­րի մսի) շր­ջա­նա­ռու­թյան ո­լոր­տի ու­սում­նա­սի­րու­թյան ար­դյունք­նե­րի մա­սին։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Fri, 16 Aug 2019 18:28:26 +0000
ՆՇՎԵՑ ՀԱԴՐՈՒԹ ՔԱՂԱՔԻ ՎԵՐԱԾՆՆԴԻ ԵՎ ԱՌԱՋԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ՍՏԵՂԾՄԱՆ 27-ՐԴ ՏԱՐԵԴԱՐՁԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27289-27 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27289-27 ՆՇՎԵՑ ՀԱԴՐՈՒԹ ՔԱՂԱՔԻ ՎԵՐԱԾՆՆԴԻ ԵՎ ԱՌԱՋԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ՍՏԵՂԾՄԱՆ 27-ՐԴ ՏԱՐԵԴԱՐՁԸ
Է­դիկ ԴԱՎ­ԹՅԱՆ

Օ­գոս­տո­սի 15-ին լրա­ցավ Հադ­րութ քա­ղա­քի վե­րած­նն­դի և Ա­ռա­ջին պաշտ­պա­նա­կան շր­ջա­նի կազ­մա­վոր­ման 27-րդ տա­րե­դար­ձը։ Ա­վան­դույթ դար­ձած այդ տո­նը միշտ էլ նշ­վել է հան­դի­սա­վո­րու­թյամբ։

Վաղ ա­ռա­վո­տից Հադ­րութ քա­ղա­քի փո­ղոց­նե­րով հայ­րե­նա­սի­րա­կան եր­գե­րով անց­նում էր զի­վո­րա­կան շա­րա­սյու­նը։ Տո­նի կա­պակ­ցու­թյամբ Հադ­րութ քա­ղա­քի հու­շա­հա­մա­լի­րում ծաղ­կեպ­սակ­ներ և ծա­ղիկ­ներ խոն­հա­րե­ցին հա­սա­րա­կու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, ար­ցա­խյան գո­յա­մար­տի վե­տե­րան­ներ, բարձ­րաս­տի­ճան սպա­ներ, զին­վոր­ներ։ Նրանց միա­ցան Հադ­րու­թի վար­չա­կազ­մի ղե­կա­վա­րու­թյու­նը, ԱՀ ՊԲ հրա­մա­նա­տա­րի թի­կուն­քի գծով տե­ղա­կալ գե­նե­րալ մա­յոր Բո­րիս Դա­վի­դո­վը և հրա­մա­նա­տա­րի բա­րո­յա­հո­գե­բա­նա­կան ա­պա­հով­ման գծով տե­ղա­կալ գն­դա­պետ Ստյո­պա Գևոր­գյա­նը։

Տո­նա­կան մի­ջո­ցա­ռու­մը շա­րու­նակ­վեց քա­ղա­քի Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րա­կում, որ­տեղ տե­ղի ու­նե­ցավ մի­տինգ: Հադ­րու­թի քա­ղա­քա­պետ Վի­գեն Հայ­րա­պե­տյա­նը նշեց, որ 1992 թվա­կա­նի օ­գոս­տո­սի 15-ը Հադ­րու­թի հա­մար ճա­կա­տագ­րա­կան էր, ու շնոր­հիվ մեր հե­րոս տղա­նե­րի և ամ­բողջ ժո­ղովր­դի միաս­նու­թյան, Հադ­րու­թը շր­ջա­պա­տող բար­ձունք­նե­րը, ո­րոնք գրա­վել էին ա­զեր­նե­րը, ի­րենց իսկ հա­մար դար­ձան գե­րեզ­մա­նա­նոց։ Հադ­րու­թը մնաց ան­սա­սան, իսկ հե­րո­սա­ցած Վազ­գե­նը, Վարդ­գե­սը, Էռ­նես­տը, Սեր­գե­յը, Համ­լե­տը ի­րենց կյան­քը դրե­ցին Հայ­րե­նի­քի զո­հա­սե­ղա­նին։

Հե­րո­սա­կան ճա­նա­պարհ է ան­ցել պաշտ­պա­նա­կան շր­ջա­նը` իր ակ­տիվ մաս­նակ­ցու­թյունն ու­նե­նա­լով մեր տա­րածք­նե­րի ա­զա­տագր­ման գոր­ծում։ Ի­րենց ե­լույթ­նե­րում շնոր­հա­վո­րան­քի խոսք ա­սա­ցին ԱՀ ՊԲ հրա­մա­նա­տա­րի բա­րո­յա­հո­գե­բա­նա­կան ա­պա­հով­ման գծով տե­ղա­կալ գն­դա­պետ Գևոր­գյա­նը, պաշտ­պա­նա­կան շր­ջա­նի հրա­մա­նա­տա­րի բա­րո­յա­հո­գե­բա­նա­կան ա­պա­հով­ման գծով տե­ղա­կալ Ար­տակ Վա­նյա­նը, Հադ­րու­թի կա­յա­զո­րի հրա­մա­նա­տա­րի բա­րո­յա­հո­գե­բա­նա­կան ա­պա­հով­ման գծով տե­ղա­կալ Մա­նուկ Բա­դա­լյա­նը, վե­տե­րան ա­զա­տա­մար­տիկ Ար­թուր Սարգ­սյա­նը։ Օրհ­նան­քի խոսք հն­չեց Հադ­րու­թի շր­ջա­նի հոգևոր հո­վիվ Տեր Մաթևոս քա­հա­նա Դրա­վան­ցի կող­մից։ Տո­նի կա­պակ­ցու­թյամբ հրա­պա­րակ­վեց ԱՀ նա­խա­գա­հի հրա­մա­նա­գի­րը` վե­տե­րան ա­զա­տա­մար­տիկ­նե­րին պարգևատ­րե­լու մա­սին։ Հրա­պա­րակ­վեց նաև ԱՀ ՊԲ և Ա­ռա­ջին Պաշտ­պա­նա­կան Շր­ջա­նի հրա­մա­նա­տար­նե­րի հրա­ման­նե­րը մի շարք զին­ծա­ռա­յող­նե­րի պարգևատ­րե­լու մա­սին։

Տա­րե­դար­ձի կա­պակ­ցու­թյամբ մի շարք մշա­կու­թա­յին և մար­զա­կան մի­ջո­ցա­ռում­ներ էին կազ­մա­կերպ­վել։ Բռնց­քա­մար­տի մր­ցում­նե­րին մաս­նակ­ցում էին Ստե­փա­նա­կեր­տի, Հադ­րու­թի և Կար­միր Շու­կա­յի մար­զադպ­րոց­նե­րի սա­նե­րը։ Ե­րե­կո­յան Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րա­կում կա­յա­ցավ տո­նա­կան հա­մերգ, հե­տո` տո­նա­կան հրա­վա­ռու­թյուն։ Ա­վան­դա­կան դար­ձած Խորն աղ­բյուր տա­րած­քում կազ­մա­կերպ­վել էր վե­տե­րան ա­զա­տա­մար­տիկ­նե­րի հյու­րա­սի­րու­թյուն։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Fri, 16 Aug 2019 18:24:30 +0000
ՍՆՆԴԻ ՈՐԱԿԻ ԲԱՐԵԼԱՎՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐ՝ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱՆԱԿՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/army/item/27288-2019-08-16-18-20-49 http://artsakhtert.com/arm/index.php/army/item/27288-2019-08-16-18-20-49 ՍՆՆԴԻ ՈՐԱԿԻ ԲԱՐԵԼԱՎՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐ՝ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱՆԱԿՈՒՄ
Նա­րեկ ՍԱ­ՀԱ­ԿՅԱՆ

"Զին­ծա­ռա­յող­նե­րը թող զբաղ­վեն մար­տա­կան պատ­րաս­տու­թյամբ, իսկ սնն­դի հար­ցե­րը հո­գան մաս­նա­վոր ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը"։ Ա­միս­ներ ա­ռաջ տար­բեր շր­ջա­նակ­նե­րում հն­չած այս միտ­քը շա­տերն ըն­դու­նե­ցին մտա­վա­խու­թյամբ։ Սա­կայն, ինչ­պես պարզ­վում է, պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րա­րու­թյուն-մաս­նա­վոր հատ­ված գոր­ծակ­ցու­թյու­նը շա­հե­կան է եր­կուս­տեք՝ զին­ված ու­ժերն ու­նե­նում է ո­րա­կյալ ու հա­մեղ սնունդ, մաս­նա­վոր ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը, աշ­խա­տա­տե­ղեր ստեղ­ծե­լով զին­վո­րա­կան ճա­շա­րան­նե­րում, նաև ե­կա­մուտ են ա­պա­հո­վում։

Պի­լո­տա­յին ծրա­գի­րը ներ­դր­վել է պաշտ­պա­նու­թյան բա­նա­կի ա­ռան­ձին հրե­տա­նա­յին բրի­գադ­նե­րից մե­կում, ըստ ո­րի, զո­րա­մա­սի սնն­դի մթեր­ման և ա­պա­հով­ման աշ­խա­տանքն ամ­բող­ջու­թյամբ վս­տահ­վել է մաս­նա­վոր ըն­կե­րու­թյան։ Խո­հա­րա­րի 15 տար­վա փորձ ու­նե­ցող Սո­ֆիկ Ղևոն­դյա­նը որ­դուն նոր է դի­մա­վո­րել բա­նա­կից։ Ա­սում է, որ չեն ա­ռաջ­նորդ­վում նախ­կին զին­վո­րա­կան ճա­շա­րա­նի ճա­շա­ցան­կով, պատ­րաս­տում են այն­պես, ինչ­պես նույ­նը կա­նեին ի­րենց տնե­րում. "Բո­լորն այս­տեղ մեր ե­րե­խա­ներն են, կապ չու­նի, թե ում որ­դին է ծա­ռա­յում։ Ե­րե­խան ե­րե­խա է և պետք է նոր­մալ սն­վի։ Ըստ այդմ մենք ջանք ու ե­ռանդ չենք խնա­յում, որ ճա­շա­րա­նից սո­ված զին­վոր դուրս չգա՝ պատ­րաս­տում ենք հա­մեղ, ժո­ղովր­դա­կան լեզ­վով ա­սած՝ տնա­վա­րի"։

Խո­հա­րար­նե­րը ճա­շե­րը պատ­րաս­տում, օգ­նա­կան­նե­րը լց­նում են ափ­սե­նե­րը, իսկ զին­վոր­նե­րը սկու­տեղ­նե­րով մո­տե­նում, ստա­նում ու տե­ղա­վոր­վում են սե­ղա­նի շուրջ։ Սա մաս­նա­վոր ըն­կե­րու­թյան աշ­խա­տաոճն է՝ պաշտ­պա­նու­թյան բա­նա­կի հրե­տա­նա­յին բրի­գադ­նե­րից մե­կի սնն­դի մա­տա­կա­րար­ման գոր­ծում։ Գլ­խա­վոր տնօ­րեն Ար­սեն Աս­լա­նյա­նի խոս­քով՝ ա­մեն օր­վա հա­մար պատ­րաս­տում են ա­ռա­ջին և երկ­րորդ կե­րակ­րա­տե­սակ, որ զին­վորն ընտ­րե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն ու­նե­նա. ՙՄենք ա­պա­հո­վում ենք բազ­մա­զա­նու­թյուն, համ, ո­րակ, ու զին­վոր­նե­րը շատ գոհ ու հա­գե­ցած են հե­ռա­նում ճա­շա­րա­նից։ Բազ­մա­զա­նու­թյունն այն կարևոր հան­գա­մանքն է, որ զին­վորն ընտ­րե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն ու­նե­նա, այ­սինքն՝ ե­թե չի սի­րում այս ճա­շա­տե­սա­կը, ու­տի մյու­սը, որ քաղ­ցած չմ­նա։ Ի դեպ, մենք այս ո­լոր­տում նոր չենք, փոր­ձում ենք զին­վոր­նե­րին մա­տու­ցել սե­զո­նա­յին մթերք և ու­տեստ­ներ, որ հա­մեղ ու հե­տաքր­քիր լի­նի՚,-նշեց Ա. Աս­լա­նյա­նը։

Կե­սօ­րին՝ մեր ներ­կա­յու­թյամբ, զին­վոր­ներն ընտ­րում էին եր­կու ա­պուր­նե­րից մե­կը, եր­կու երկ­րորդ կե­րակ­րա­տե­սա­կից մե­կը, ստա­նում աղ­ցան, մսամ­թերք, հյութ ու նաև միրգ։ Նո­րա­կո­չիկ Սպար­տակ Նու­րի­ջա­նյա­նը, որ նաև նախ­կին ճա­շա­րա­նում է սն­վել, հա­մե­մա­տու­թյան եզ­րեր չու­նի։ Ըստ նրա՝ նոր ծրագ­րի ա­ռա­վե­լու­թյուն­նե­րը շատ են. ՙՈւ­տե­լիքն այն­քան հա­մեղ է ու շատ, որ հնա­րա­վոր չէ բո­լորն ու­տել, ան­գամ միրգ ու կար­կան­դակ են տա­լիս։ Ա­մեն ինչ շատ լավ է, հատ­կա­պես որ սպասքն են փո­խել։ Գոհ ենք՚,- ան­կեղ­ծա­ցավ շար­քա­յին Նու­րի­ջա­նյա­նը։

Փորձ­նա­կան ծրագ­րով կա­լո­րիա­կա­նու­թյու­նը սահ­մա­նում է պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րա­րու­թյու­նը, ճա­շա­ցանկն ա­ռա­ջար­կում է մա­տա­կա­րար ըն­կե­րու­թյու­նը։ Զին­վո­րի սնուն­դը համ­տե­սել են Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան պետ­նա­խա­րար Գրի­գո­րի Մար­տի­րո­սյա­նը, Պաշտ­պա­նու­թյան և Գյու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­րար­ներ Կա­րեն Աբ­րա­հա­մյանն ու Ժի­րայր Միր­զո­յա­նը։ Կա­ռա­վա­րու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը մա­տա­կա­րար ըն­կե­րու­թյանն ա­ռա­ջար­կել են մթե­րել տե­ղա­կան գյուղմ­թերք: ՙՊետք է ա­սեմ, որ ծրա­գի­րը բա­վա­կա­նին շատ ռե­սուրս­ներ է ա­զա­տում պաշտ­պա­նու­թյան բա­նա­կում: Խոսքն ինչ­պես կադ­րա­յին, այն­պես էլ ֆի­նան­սա­կան ռե­սուրս­նե­րի մա­սին է։ Ե­թե ընդ­հա­նուր առ­մամբ գնա­հա­տենք, կար­ծում եմ, որ սա ա­վե­լի ար­դյու­նա­վետ տար­բե­րակ է՚,- մեզ հետ զրույ­ցում ըն­դգ­ծել է պետ­նա­խա­րար Գ. Մար­տի­րո­սյա­նը։

Ակն­կալ­վող ո­րակն ա­պա­հո­վե­լու հա­մար մա­տա­կա­րար ըն­կե­րու­թյու­նը նո­րո­գել է զո­րա­մա­սի պա­հեստ­նե­րը, ճա­շա­րա­նը կա­հա­վո­րել սառ­նա­րան­նե­րով ու օ­դո­րա­կիչ­նե­րով, տե­ղադ­րել խմե­լու ջրի ա­պա­հով­ման սար­քեր՝ փոր­ձե­լով ա­պա­հո­վել ժա­մա­նա­կա­կից կեն­ցա­ղա­յին պայ­ման­ներ։
Ի դեպ, ար­դեն իսկ քն­նարկ­վում է ծրա­գի­րը մար­տա­կան դիր­քե­րում ներդ­նե­լու հար­ցը, ո­րին մաս­նա­վոր ըն­կե­րու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը կողմ է և պատ­րաս­տա­կամ։ Ա­սում է՝ միայն մեկ զո­րա­մա­սում մինչև 35 աշ­խա­տա­տեղ է ա­պա­հո­վել. հիմ­նա­կա­նում ընդգրկվել են կա­նայք, որ ա­վե­լի շատ ու­նեն աշ­խա­տանք գտ­նե­լու խն­դիր։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Բանակ Fri, 16 Aug 2019 18:17:53 +0000