comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Items filtered by date: Կիրակի, 06 Հոկտեմբերի 2019 http://artsakhtert.com Fri, 22 Nov 2019 16:02:39 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am ՏՈ­ՆԱ­ԿԱՆ Ե­ՐԵ­ԿՈ՝ ՆՎԻՐ­ՎԱԾ ՈՒ­ՍՈՒՑ­ՉԻ ՕՐ­ՎԱՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27572-2019-10-07-17-42-04 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27572-2019-10-07-17-42-04 ՏՈ­ՆԱ­ԿԱՆ Ե­ՐԵ­ԿՈ՝  ՆՎԻՐ­ՎԱԾ ՈՒ­ՍՈՒՑ­ՉԻ ՕՐ­ՎԱՆ
Սվետ­լա­նա ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ

Ու­սուց­չի օր­վա առ­թիվ հոկ­տեմ­բե­րի 5-ին Ստե­փա­նա­կեր­տի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան պա­լա­տում ԱՀ կր­թու­թյան, գի­տու­թյան և սպոր­տի նա­խա­րա­րու­թյան կող­մից կազ­մա­կերպ­վեց տո­նա­կան մի­ջո­ցա­ռում: Ներ­կա էին Նա­խա­գահ Բա­կո Սա­հա­կյա­նը, պե­տա­կան այ­րեր, մայ­րա­քա­ղա­քից, հան­րա­պե­տու­թյան բո­լոր շր­ջան­նե­րից գոր­ծող և վաս­տա­կած հան­գս­տի ան­ցած ման­կա­վարժ­ներ: 

Մաս­նա­գի­տա­կան տո­նի կա­պակ­ցու­թյամբ հան­րա­պե­տու­թյան ման­կա­վարժ­նե­րին շնոր­հա­վո­րա­կան ու­ղերձ է հղել Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան նա­խա­գա­հը, ո­րը նաև իր նս­տա­վայ­րում ըն­դու­նել է ո­լոր­տի մի խումբ ե­րախ­տա­վոր­նե­րի և նրանց հանձ­նել պե­տա­կան բարձր պարգևներ: Բ. Սա­հա­կյանն ա­ռան­ձին հան­դի­պու­մով շնոր­հա­վո­րել և ար­ժե­քա­վոր նվեր­ներ է հանձ­նել ՙԴա­սա­վան­դի՜ր, Հա­յաս­տան՚ ծրագ­րով Ար­ցա­խում աշ­խա­տող ու­սու­ցիչ­նե­րին: Այս ու­սում­նա­կա­նում այդ ծրագ­րով աշ­խա­տում է Ար­ցախ գոր­ծուղ­ված 30 ե­րի­տա­սարդ ու­սու­ցիչ, ո­րից 21-ը` Քա­շա­թա­ղի շր­ջա­նի դպ­րոց­նե­րում` լրաց­նե­լով թա­փուր տե­ղե­րը:

Տո­նի կա­պակ­ցու­թյամբ ո­լոր­տի ա­վե­լի քան 50 լա­վա­գույն աշ­խա­տող­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյան պատ­վոգ­րով և դրա­մա­կան պարգևով խրա­խու­սել է ԱՀ կր­թու­թյան, գի­տու­թյան և սպոր­տի նա­խա­րար Նա­րի­նե Ա­ղա­բա­լյա­նը:
Հան­դի­սա­վոր մի­ջո­ցառ­մա­նը, ի դեմս նրա մաս­նա­կից­նե­րի, Ն. Ա­ղա­բա­լյա­նը շնոր­հա­վո­րել է Ար­ցա­խի, Հա­յաս­տա­նի և Սփյուռ­քի դպ­րոց­նե­րում դա­սա­վան­դող ման­կա­վարժ­նե­րին: ՙՈւ­սուց­չի օ­րը տոն է բո­լո­րի հա­մար: Մի պարզ պատ­ճա­ռով. աշ­խար­հում չկա մարդ, որ ու­սու­ցիչ չու­նե­նա: Եվ Հոկ­տեմ­բե­րի 5-ը յու­րա­քան­չյու­րի հա­մար ա­ռիթ է վեր­հու­շի, խոս­տո­վա­նու­թյան և խո­նար­հու­մի: Այս օ­րը յու­րա­քան­չյու­րը հի­շում է իր ու­սու­ցիչ­նե­րին, հատ­կա­պես նրան, ով ա­մե­նա­շատն է ազ­դե­ցու­թյուն ու­նե­ցել իր? որ­պես ան­հա­տի ձևա­վոր­ման և կյան­քի ճա­նա­պար­հի ընտ­րու­թյան հար­ցում՚,-ա­սաց նա­խա­րա­րը: Կարևո­րե­լով բո­լոր ժա­մա­նակ­նե­րում ու­սուց­չի դե­րա­կա­տա­րու­թյու­նը հա­սա­րա­կու­թյան զար­գաց­ման գոր­ծում` Ն. Ա­ղա­բա­լյա­նը նշել է. ՙՈւ­սուց­չի մաս­նա­գի­տու­թյունն աշ­խար­հի ա­րար­ման օ­րից կա ու միշտ կլի­նի, քա­նի դեռ կա մարդ­կու­թյու­նը: Ո­րով­հետև մարդ­կա­յին էա­կը միշտ սո­վո­րե­լու կա­րիք ու­նի՚: Նա­խա­րարն ա­պա հա­վե­լել է, որ ու­սու­ցի­չը նո­րից պի­տի դառ­նա ա­մե­նա­հե­ղի­նա­կա­վոր մար­դը մեր հա­սա­րա­կու­թյան մեջ, ո­րին պի­տի ձգ­տեն հաս­նել լա­վա­գույն­նե­րը: Իսկ դրա հա­մար պի­տի կա­րո­ղա­նանք նո­րից գրա­վիչ դարձ­նել ու­սուց­չի մաս­նա­գի­տու­թյու­նը ոչ միայն նրա սո­ցիա­լա­կան վի­ճա­կը բա­րե­լա­վե­լով, այլև ման­կա­վար­ժա­կան կր­թու­թյան մեջ անհ­րա­ժեշտ բա­րե­փո­խում­ներ կա­տա­րե­լով: ԿԳՍ նա­խա­րարն ա­ռանձ­նա­հա­տուկ շնոր­հա­կա­լու­թյուն հայտ­նեց վաս­տա­կած հան­գս­տի ան­ցած ման­կա­վարժ­նե­րին: Այս ու­սում­նա­կա­նում Ար­ցա­խի դպ­րոց­նե­րը հա­մալր­վել են ա­վե­լի քան 50 նոր ու­սու­ցիչ­նե­րով, ո­րոն­ցից շուրջ 20-ը ա­ռա­ջին ան­գամ է դա­սա­րան մտել: Նա­խա­րա­րու­թյան շնոր­հա­կա­լագ­րեր և դրա­մա­կան պարգևներ հան­ձն­վե­ցին 2018-2019 ու­սում­նա­կան տա­րում դպ­րո­ցին հրա­ժեշտ տված վաս­տա­կա­շատ ու­սու­ցիչ­նե­րին: Վեր­ջին­ներս էլ ի­րենց գրա­վոր պատ­գա­մը հանձ­նե­ցին սկս­նակ ու­սու­ցիչ­նե­րին:
Տո­նը ա­ռիթ է, որ յու­րա­քան­չյու­րը հի­շի իր ու­սու­ցիչ­նե­րին և իր սր­տի խոսքն ուղ­ղի նրանց: Մի­ջո­ցառ­մա­նը ե­ղան նաև շնոր­հա­վո­րա­կան տե­սաու­ղերձ­ներ. ԱՀ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Ա­շոտ Ղու­լյա­նը, պե­տա­կան նա­խա­րար Գրի­գո­րի Մար­տի­րո­սյա­նը, Ար­ցա­խի հե­րոս, ՙՈս­կի ար­ծիվ՚ շքան­շա­նա­կիր Ժան­նա Գալս­տյա­նը, պատ­գա­մա­վոր Ար­մեն Սարգ­սյա­նը, ժո­ղովր­դա­կան ար­տիստ Գևորգ Մու­րա­դյա­նը, ՙԱր­ցա­խի ձայ­ներ՚ նա­խագ­ծի ղե­կա­վար Լի­րա Քո­չա­րյանն ի­րենց ե­րախ­տա­գի­տու­թյու­նը հայտ­նե­ցին սիր­ված ու­սու­ցիչ­նե­րին, շնոր­հա­վո­րե­ցին բո­լոր ման­կա­վարժ­նե­րին: Ա­ռանց հուզ­մուն­քի և հպար­տու­թյան հնա­րա­վոր չէր լսել դիր­քա­պահ զին­վոր­նե­րի տե­սաու­ղեր­ձը, ո­րոնք, շնոր­հա­վո­րե­լով հան­դերձ ի­րենց ու­սու­ցիչ­նե­րին, վս­տա­հեց­րին, որ նրանց կա­տա­րած դաս­տիա­րակ­չա­կան աշ­խա­տանք­նե­րի և տված խոր­հուրդ­նե­րի շնոր­հիվ ի­րենք ա­նա­ռիկ են պա­հում մեր հայ­րե­նի­քի սահ­ման­նե­րը:
Բե­մից հան­րա­պե­տու­թյան ու­սու­ցիչ­նե­րին շնոր­հա­վո­րան­քի խոսք ա­սա­ցին Քար­վա­ճա­ռի միջ­նա­կարգ դպ­րո­ցի ա­շա­կերտ­նե­րը:
Տո­նա­կան մի­ջո­ցառ­մա­նը ե­ղան նաև ե­րաժշ­տա­կան շնոր­հա­վո­րանք­ներ Ստե­փա­նա­կեր­տի ՄՊՍԿ-ի, պա­րար­վես­տի քո­լե­ջի սա­նե­րի, ԱՀ ԿԳՍՆ տե­սուչ Վազ­գեն Ա­ռա­քե­լյա­նի կող­մից: Իսկ Տո­ղի ար­վես­տի դպ­րո­ցի պա­րախմ­բի կա­տա­րու­մը դահ­լի­ճում վա­րա­կեց նաև ՙԴա­սա­վան­դի՜ր, Հա­յաս­տան՚-ի ու­սու­ցիչ­նե­րին:
Ե­րե­կո­յին հն­չեց հայ ե­րաժշ­տու­թյան ու­սուց­չա­պետ Կո­մի­տաս վար­դա­պե­տի պատ­գա­մը` ուղղ­ված ու­սու­ցիչ­նե­րին. ՙԳթու­թյամբ ու եր­կյու­ղա­ծու­թյամբ մո­տե­ցեք դաս­տիա­րա­կու­թյան գոր­ծին…դաս­տիա­րա­կե­լու կոչ­ված եք սե­րունդ մը, որ ա­պա­գա ազգն է …: Սխալ ուղ­ղու­թյամբ` ազգ մը կխոր­տա­կեք վեր­ջը՚: Ի պա­տիվ ե­րաժշ­տա­պե­տի ծնն­դյան 150-ա­մյա­կի` ՙԱս­պետ՚ հա­մույ­թի եր­գիչ Նա­րեկ Վար­դա­նյա­նը հո­յա­կապ կա­տա­րեց նրա ՙԳա­րուն ա՚ եր­գը:
Ջերմ, գե­ղե­ցիկ, ոգևո­րիչ ե­րե­կո­յից մաս­նա­կից­նե­րը հե­ռա­ցան վար­դե­րով, բարձր տրա­մադ­րու­թյամբ:

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Mon, 07 Oct 2019 17:40:01 +0000
ԼԱ­ՎԱ­ԳՈՒՅՆ Օ­ՐԻ­ՆԱԿ` ՍԵ­ՐՈՒՆԴ­ՆԵ­ՐԻ ՀԱ­ՄԱՐ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27571-2019-10-07-17-38-27 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27571-2019-10-07-17-38-27 ԼԱ­ՎԱ­ԳՈՒՅՆ Օ­ՐԻ­ՆԱԿ` ՍԵ­ՐՈՒՆԴ­ՆԵ­ՐԻ ՀԱ­ՄԱՐ
Հեր­մի­նե ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ

 

 

Ա­շոտ Ղու­լյա­նի (Բե­կո­րի) ծնն­դյան 60-ա­մյա­կին այ­ցե­լե­լով Բե­կո­րի ան­վան պու­րակ` Նա­խա­գահ Բ. Սա­հա­կյա­նը ծաղ­կեպ­սակ է դրել հե­րո­սի հու­շար­ձա­նին, նշե­լով, որ Բե­կորն իր սխ­րա­գոր­ծու­թյուն­նե­րով օ­րի­նակ կծա­ռա­յի սե­րունդ­նե­րի հա­մար։

Բե­կո­րի հրա­մա­նա­տա­րու­թյամբ բազ­մա­թիվ բնա­կա­վայ­րեր են ա­զա­տագր­վել: 1992 թվա­կա­նի օ­գոս­տո­սի 24-ին Մար­տա­կեր­տի շր­ջա­նի Դրմ­բոն գյու­ղի ա­զա­տագր­ման հա­մար մղ­ված մար­տը վեր­ջի­նը դար­ձավ Բե­կո­րի հա­մար։
Նա հետ­մա­հու ար­ժա­նա­ցել է ԼՂՀ ՙՄար­տա­կան խաչ՚ ա­ռա­ջին աս­տի­ճա­նի շքան­շա­նի, պարգևատր­վել ՙՈս­կե ար­ծիվ՚ շքան­շա­նով։ Մի­ջո­ցառ­մա­նը ե­լույ­թով հան­դես ե­կան Ստե­փա­նա­կեր­տի Ա­շոտ Ղու­լյա­նի ա­նու­նը կրող թիվ 2 դպ­րո­ցի տնօ­րենն ու ա­շա­կերտ­նե­րը։ Այ­նու­հետև Վազ­գեն Սարգ­սյա­նի ա­նու­նը կրող զո­րա­մա­սում տե­ղի ու­նե­ցավ հուշ-ցե­րե­կույթ՝ նվիր­ված հայ­րե­նի­քի նվի­րյա­լի հի­շա­տա­կին։ Ներ­կա­նե­րի ու­շադ­րու­թյա­նը ներ­կա­յաց­վեց ՊԲ ՙԳո­յա­մարտ՚ հե­ռուս­տած­րագ­րի պատ­րաս­տած ՙԲե­կո­րը կամ` հայ­րե­նա­սի­րու­թյան բա­նաձևը՚ ֆիլ­մը։
Բե­կո­րի մար­տըն­կեր­նե­րը, հա­րա­զատ­նե­րը բե­կոր առ բե­կոր ամ­բող­ջաց­րին նրա մար­տա­կան կեն­սագ­րու­թյու­նը։ Իսկ ե­լույթ ու­նե­ցող ժամ­կե­տա­յին զին­ծա­ռա­յո­ղը հա­վաս­տիաց­րեց, որ նրանք դաս­տիա­րակ­վում են Բե­կո­րի հե­րո­սա­կան էու­թյամբ։ Ար­ցա­խի ա­զա­տա­մար­տիկ­նե­րի միու­թյան նա­խա­գահ, գե­նե­րալ-մա­յոր Սամ­վել Կա­րա­պե­տյա­նի ե­րախ­տի­քի խոս­քը ներ­կա­յաց­րեց միու­թյան աշ­խա­տա­կազ­մի ղե­կա­վար Էդ­վարդ Խա­չատ­րյա­նը։ Վեր­ջինս Միու­թյան կող­մից ար­ժե­քա­վոր հու­շան­վեր հանձ­նեց Ա­շոտ Ղու­լյա­նի ըն­տա­նի­քին։ Հուշ-ցե­րե­կույ­թին հն­չած ե­լույթ­ներն ընդ­միջ­վում էին ՊԲ ՙԱս­պետ՚ հա­մույ­թի ռազ­մա­հայ­րե­նա­սի­րա­կան կա­տա­րում­նե­րով։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Mon, 07 Oct 2019 17:36:39 +0000
ԱԴՐԲԵՋԱՆ-ՌՈՒՍԱՍՏԱՆ. Ի՞ՆՉ ՍՊԱՍԵԼ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27570-2019-10-07-16-55-28 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27570-2019-10-07-16-55-28 ԱԴՐԲԵՋԱՆ-ՌՈՒՍԱՍՏԱՆ. Ի՞ՆՉ ՍՊԱՍԵԼ
 Վահ­րամ Ա­ԹԱ­ՆԵ­ՍՅԱՆ

 Ան­ցյալ շա­բաթ ՌԴ նա­խա­գա­հի հրա­վե­րով Սո­չիում էր Իլ­համ Ա­լիե­ւը։ Մեկ­նա­բան­նե­րը հասց­րել են ըն­դգ­ծել, որ այդ այ­ցը հա­ջոր­դել է Ե­րե­ւա­նում ԵԱՏՄ վե­հա­ժո­ղո­վին, ո­րին մաս­նակ­ցեց նաեւ Վլա­դի­միր Պու­տի­նը։ Ռու­սա­կան եւ ադր­բե­ջա­նա­կան մա­մու­լում մի շարք հրա­պա­րա­կում­ներ են ար­վել, ո­րոնց հիմ­նա­կան ուղղ­վա­ծու­թյունն այն է, որ Ռու­սաս­տա­նը մտա­դիր է խո­րաց­նել բո­լոր տե­սա­կի հա­րա­բե­րու­թյուն­ներն Ադր­բե­ջա­նի հետ։ Սո­չիում այդ մա­սին կող­մե­րը հայ­տա­րա­րել են ա­ռար­կու­թյուն չվերց­նող տո­նայ­նու­թյամբ։ Այս ի­մաս­տով ա­ռանձ­նա­կի հե­տաք­րք­րու­թյուն է ներ­կա­յաց­նում ռուս-ադր­բե­ջա­նա­կան ռազ­մա­տեխ­նի­կա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան թե­ման։

Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գա­հը հայ­տա­րա­րել է, որ կող­մե­րի մի­ջեւ գոր­ծում է ընդ­հա­նուր առ­մամբ հինգ մի­լիարդ դո­լա­րի պայ­մա­նա­գիր, ո­րից ե­րեք մի­լիարդն ար­դեն ի­րա­կա­նաց­ված է։ Շատ մեկ­նա­բան­ներ տպա­վո­րու­թյուն էին փո­խան­ցում, որ Ապ­րի­լյան քա­ռօ­րյա պա­տե­րազ­մին հա­ջոր­դած ե­րեք տա­րի­նե­րին Ռու­սաս­տա­նը ո­րո­շա­կի սպա­սո­ղա­կան կեց­վածք էր որ­դեգ­րել։ Այդ ըն­թաց­քում Ադր­բե­ջա­նը մի քա­նի փորձ ձեռ­նար­կել է՝ այլ եր­կր­նե­րից ար­դիա­կան սպա­ռա­զի­նու­թյուն գնե­լու ուղ­ղու­թյամբ։ Ե­րե­ւում է, հա­ջո­ղու­թյու­նը նվազ է, եւ Բա­քուն ո­րո­շել է կր­կին ու­շադ­րու­թյու­նը սե­ւե­ռել ռու­սա­կան ռազ­մաար­դյու­նա­բե­րա­կան հա­մա­լի­րի վրա։
Հայտ­նի է, որ Սո­չիում Պու­տին-Ա­լիեւ հան­դիպ­մա­նը նա­խոր­դել է ռու­սա­կան ռազ­մաար­դյու­նա­բե­րա­կան հա­մա­լի­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի այ­ցը Բա­քու, որ­տեղ նրանք բա­նակ­ցու­թյուն­ներ են վա­րել Ադր­բե­ջա­նի պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րա­րի սպա­ռա­զի­նու­թյուն­նե­րի գծով տե­ղա­կա­լի հետ։ Բաք­վի լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րը գրում են, որ Ադր­բե­ջա­նի ե­կող տար­վա բյու­ջեում ռազ­մա­կան ծախ­սե­րը դար­ձյալ կտ­րուկ մե­ծա­ցել են եւ կկազ­մեն շուրջ 1, 8 մի­լիարդ դո­լար։ Փոր­ձա­գետ­նե­րը դա հա­մա­րում են սպա­ռա­զի­նու­թյուն­նե­րի գն­ման ծա­վալ­նե­րը մե­ծաց­նե­լու նպա­տա­կի ցու­ցիչ։
Խոսքն, ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ, ա­ռա­ջին հեր­թին վե­րա­բե­րում է ռազ­մաօ­դա­յին ու­ժե­րը ժա­մա­նա­կա­կից կոր­ծա­նիչ­նե­րով հա­մալ­րե­լու ծրագ­րի մա­սին է։ Օ­գոս­տո­սի սկզբ­նե­րին, ինչ­պես հայտ­նի է, ու­սում­նա-վար­ժա­կան թռիչ­քի ժա­մա­նակ խոր­տակ­վեց Ադր­բե­ջա­նի ռազ­մաօ­դա­յին ու­ժե­րի ՄԻԳ-29 կոր­ծա­նի­չը։ Ռազ­մա­կան ո­լոր­տի փոր­ձա­գետ­նե­րը դա հա­մա­րում են օ­դու­ժի տեխ­նի­կա­կան հե­տամ­նա­ցու­թյան ան­հեր­քե­լի ա­պա­ցույց։ Մա­մու­լը գրեց, որ այդ տե­սա­կի կոր­ծա­նիչ­ներն ար­տադր­վել են ան­ցյալ դա­րի 80-ա­կան թվա­կան­նե­րին, Ադր­բե­ջա­նը դրանք ձեռք է բե­րել ԱՊՀ ան­դամ մի երկ­րից (ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ՝ Բե­լա­ռու­սից)։ Ադր­բե­ջա­նի ռազ­մաօ­դա­յին ու­ժե­րի ա­ղե­տա­լի վի­ճա­կի մա­սին ա­նուղ­ղա­կի տե­սա­կետ ար­տա­հայ­տել է նաեւ այդ երկ­րի պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րար Հա­սա­նո­վը։ Ներ­կա­յումս, ըստ ե­րե­ւույ­թին, ռուս-ադր­բե­ջա­նա­կան բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի թե­ման նո­րա­գույն կոր­ծա­նիչ­ներն են։ Խոսք է գնում, որ Ռու­սաս­տանն Ադր­բե­ջա­նին ա­ռա­ջար­կել է Սու-35՝ եր­րորդ-չոր­րորդ սերն­դի կոր­ծա­նիչ­ներ։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Mon, 07 Oct 2019 16:52:18 +0000
ՙԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ ՆԵՐԿԱՆ ԵՎ ԱՊԱԳԱՆ՚. ՈՒՐՎԱԳԾՎՈՒՄ ԵՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՈՐ ՓՈՒԼԻ ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27569-2019-10-07-16-46-21 http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27569-2019-10-07-16-46-21 ՙԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ ՆԵՐԿԱՆ ԵՎ ԱՊԱԳԱՆ՚.  ՈՒՐՎԱԳԾՎՈՒՄ ԵՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՈՐ ՓՈՒԼԻ ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐԸ
ՍՐԲՈՒՀԻ ՎԱՆՅԱՆ

Հոկ­տեմ­բե­րի 2-ին Մար­տու­նու շր­ջա­նի Կար­միր շու­կա հա­մայն­քում կազ­մա­կերպ­ված ՙԳյու­ղատն­տե­սու­թյան ներ­կան և ա­պա­գան՚ խո­րա­գի­րը կրող գի­տա­գործ­նա­կան կոն­ֆե­րան­սով մեկ­նար­կեց Գյու­ղատն­տե­սու­թյան աշ­խա­տո­ղի օր­վան նվիր­ված մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի շար­քը։ Գի­տա­ժո­ղո­վին, ո­րը կտևի 10 օր և կամ­փոփ­վի ա­վան­դա­կան դար­ձած՝ Բեր­քի տո­նի մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի նա­խօ­րյա­կին, հրա­վիր­վել են շուրջ 150 հո­գի, ո­րոն­ցից 134-ը ո­լոր­տի մաս­նա­գետ­ներ Հա­յաս­տա­նից և Ար­ցա­խից։ Կոն­ֆե­րան­սի թե­մա­ներն ընդ­գր­կե­լու են գյու­ղո­լոր­տի բո­լոր ճյու­ղե­րը. ա­ռա­ջին օ­րը, Կար­միր շու­կա­յում կազ­մա­կերպ­ված նիս­տի ըն­թաց­քում, զե­կույց­նե­րով հան­դես են ե­կել բու­սա­բու­ծու­թյան ո­լոր­տի մաս­նա­գետ­նե­րը։ Հա­ջոր­դիվ՝ Շու­շիում, Աս­կե­րա­նում և Ստե­փա­նա­կեր­տում նա­խա­տես­ված նիս­տե­րի ըն­թաց­քում կքն­նարկ­վեն ա­նաս­նա­բու­ծու­թյա­նը, ո­ռոգ­ման հա­մա­կար­գե­րին, սնն­դամ­թեր­քի անվ­տան­գու­թյանն ու ագ­րո­վե­րամ­շակ­մա­նը վե­րա­բե­րող խն­դիր­նե­րը։

Մաս­նա­գի­տա­կան օր­վա ա­ռի­թով մշակ­ված ծրա­գիրն այս ան­գամ ընդ­գր­կուն է, հա­գե­ցած ու ան­նա­խա­դեպ՝ Ար­ցա­խի հա­մար։ Ինչ­պես ե­լույ­թի իր խոս­քում նշել է ԱՀ գյուղ­նա­խա­րար Ժի­րայր Միր­զո­յա­նը, այդ՝ ա­ռա­ջին հա­յաց­քից ընդ­հա­նուր խո­րագ­րի տակ հս­տակ ծրագ­րեր և մի­ջո­ցա­ռում­ներ են նա­խանշ­ված, ո­րոնց ի­րա­կա­նաց­ման ըն­թաց­քին կնե­րազ­դեն նաև այս գի­տա­ժո­ղո­վի ըն­թաց­քում ար­ձա­նագր­ված ար­դյունք­նե­րը։ ՙ Այս­պի­սով գյու­ղո­լոր­տում աշ­խա­տան­քի նոր փու­լի սկիզբ է մեկ­նար­կում, քա­նի որ ո­լոր­տի զար­գաց­ման հա­ջորդ մա­կար­դակն անց­նե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ է ո­րա­կա­կան նոր հար­թու­թյուն տե­ղա­փոխ­վել՝ գի­տա­կան, կր­թա­կան, խոր­հր­դատ­վա­կան աս­պա­րեզ­նե­րում՚,-ա­սել է նա, հա­վե­լե­լով, որ ին­տեն­սիվ գյու­ղատն­տե­սու­թյան մեջ ար­դյունք­ներ գրան­ցե­լու հա­մար պետք է ա­ռա­վե­լա­պես հեն­վել մաս­նա­գետ­նե­րի վրա։
Շու­շիի տեխ­նո­լո­գիա­կան հա­մալ­սա­րա­նի ռեկ­տոր Հով­հան­նես Թոք­մա­ջյա­նը խոս­քով, ի­րա­կա­նաց­վող այս ձեռ­նար­կից լուրջ ակն­կա­լիք­ներ կան. նա­խա­ձեռ­նող­նե­րը հա­մոզ­ված են, որ գի­տու­թյան և ար­տադ­րու­թյան մեջ տա­րի­նե­րի փորձ ու­նե­ցող, ինչ­պես նաև ար­դի գյու­ղատն­տե­սու­թյան նո­րա­րա­րա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի մաս­նա­գետ­նե­րի հա­մա­տեղ քն­նար­կում­նե­րի ար­դյուն­քում հնա­րա­վոր կլի­նի գտ­նել ար­դյու­նա­վետ լու­ծում­ներ:
Նմա­նա­տիպ ձեռ­նարկ­նե­րը յու­րա­հա­տուկ քն­նու­թյուն են լի­նե­լու նաև պե­տա­կան ա­ջակ­ցու­թյան մի շարք ծրագ­րե­րի հա­մար, ո­րո­շե­լու են դրանց ար­դյու­նա­վե­տու­թյան մա­կար­դա­կը, ու, նա­խա­րար Ժ. Միր­զո­յա­նի խոս­քով, չի բա­ցառ­վում, որ դրան­ցից ո­րոշ­նե­րը վե­րա­նայ­վե­լու են։
ԱՀ գյու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­րա­րի տե­ղա­կալ Վի­լեն Ա­վե­տի­սյա­նը ներ­կա­յաց­րել է ո­լոր­տում ի­րա­կա­նաց­վող պե­տա­կան ծրագ­րե­րը։ Նա­խա­րա­րու­թյան կող­մից ի­րա­կա­նաց­ված մի­ջո­ցա­ռում­նե­րից Վ. Ա­վե­տի­սյանն ա­ռանձ­նաց­րել է գար­նա­նա­ցան մշա­կա­բույ­սե­րի սեր­մե­րի և հան­քա­յին պա­րար­տա­նյու­թե­րի, բան­ջա­րե­ղե­նի մշա­կու­թյամբ և ջեր­մո­ցա­յին տն­տե­սու­թյամբ զբաղ­վող ան­ձանց ան­հա­տույց ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­նե­րի, այ­գե­գոր­ծու­թյան զար­գաց­ման ծրագ­րի շր­ջա­նակ­նե­րում նռան տն­կի­նե­րի, ծխա­խո­տի մշա­կու­թյու­նից ստաց­ված բեր­քի ի­րաց­ման (մթեր­ման) դի­մաց լրավ­ճա­րի տրա­մադ­րու­մը։
Ըստ բա­նա­խո­սի` բան­ջա­րե­ղե­նի մշա­կու­թյամբ զբաղ­վող ան­ձանց ան­հա­տույց ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­նե­րի տրա­մադր­ման ծրագ­րից ան­ցյալ տա­րի օգտ­վել է 149 հո­ղօգ­տա­գոր­ծող։ 2019-ին այ­գե­գոր­ծու­թյան զար­գաց­ման ծրագ­րի շր­ջա­նակ­նե­րում նա­խա­պատ­վու­թյու­նը տր­վել է նռան այ­գի­նե­րի ընդ­լայն­մա­նը։
ՙՆեր­կա­յում գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տում կա­տար­վող բա­րե­փո­խում­նե­րը՝ ո­ռոգ­ման ջրի կա­յուն մա­տա­կա­րար­ման ուղ­ղու­թյամբ տար­վող աշ­խա­տանք­նե­րը, ա­զատ շու­կա­յա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը, մթե­րող և վե­րամ­շա­կող կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի ակ­տի­վա­ցու­մը նոր հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ են ստեղ­ծում գյու­ղա­ցիա­կան տն­տե­սու­թյուն­նե­րում պտ­ղա­տու տն­կարկ­նե­րի մա­կե­րես­նե­րի ընդ­լայ­ման և հո­ղակ­տոր­ներն ա­վե­լի ար­դյու­նա­վետ օգ­տա­գոր­ծե­լու հա­մար,-ա­սել է փոխ­նա­խա­րա­րը։- Այդ տե­սա­կե­տից ըն­դար­ձակ­վում են նաև նռան տն­կարկ­նե­րը, ո­րի նպա­տա­կով հան­րա­պե­տու­թյան 175 հո­ղօգ­տա­գոր­ծող­նե­րի, գար­նան տուն­կի հա­մար, ան­հա­տույց տրա­մադր­վել է ա­վե­լի քան 324 հա­զար նռան տն­կի, ո­րով հիմ­նադր­վել է շուրջ 530 հա նռան այ­գի։ Բա­ցի նռան այ­գի­նե­րից, ա­վե­լաց­վել են նաև մեր­ձարևա­դար­ձա­յին, հն­դա­վոր և կո­րի­զա­վոր այլ պտ­ղա­տե­սակ­նե­րի այ­գի­նե­րի տա­րածք­նե­րը՝ հասց­նե­լով 4500 հա-ի՚։
Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին ագ­րա­րա­յին հա­մալ­սա­րա­նի դա­սա­խոս Ար­մե­նակ Տեր-Գրի­գո­րյա­նը հան­դես է ե­կել վնա­սա­տու­նե­րի դեմ պայ­քա­րի մա­սին զե­կույ­ցով։ Նա նշել է, որ մի­ջազ­գա­յին առևտրաշր­ջա­նա­ռու­թյու­նը նպաս­տում է ո­րոշ վնա­սա­տու­նե­րի ներ­թա­փանց­մա­նը, և կա­յուն պայ­քար պի­տի տար­վի այդ ուղ­ղու­թյամբ։
Պե­տու­թյու­նը պետք է հա­մա­կար­գո­ղի դեր կա­տա­րի, որ­պես­զի նման աշ­խա­տանք­ներն ըն­թա­նան նա­խա­պես մշակ­ված պլա­նով։ Այդ բու­ժա­նյու­թե­րը չե՞ն կա­րող վտան­գել գյուղմ­թերք օգ­տա­գոր­ծո­ղի ա­ռող­ջու­թյունն ու կյան­քը, որ­քա­նո՞վ են դրանք անվ­նաս. այս մա­սին Ա. Տեր-Գրի­գո­րյանն ա­սաց, որ բույ­սե­րի պաշտ­պա­նու­թյան մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի կա­նո­նա­կարգ­ված և ճիշտ կի­րա­ռու­մը չի կա­րող հան­գեց­նել է­կո­լո­գիա­կան կամ այլ խն­դիր­նե­րի, ե­թե, ի­հար­կե, պատ­րաս­տուկ­նե­րի ընտ­րու­թյու­նը և կի­րառ­ման պայ­ման­նե­րը ճիշտ են։
ՀՀ ագ­րա­րա­յին հա­մալ­սա­րա­նի դա­սա­խոս Ա­րա Հով­հան­նի­սյա­նը ներ­կա­յաց­րեց պտ­ղա­բու­ծու­թյան հե­ռան­կար­նե­րը, նշե­լով, որ Ար­ցա­խում լավ հիմ­քեր են ստեղծ­ված ու բա­րեն­պաստ բնակ­լի­մա­յա­կան պայ­ման­ներ կան հատ­կա­պես նռան, խա­ղո­ղի, ո­րոշ արևա­դար­ձա­յին պտուղ­նե­րի բուծ­ման հա­մար։ Նա խոր­հուրդ է տա­լիս հատ­կա­պես ու­շադ­րու­թյուն դարձ­նել նռան ոչ սե­ղա­նի սոր­տե­րին, քա­նի որ վե­րամ­շակ­ված նու­ռը՝ գի­նի­նե­րը, հյու­թե­րը, բա­վա­կա­նին գո­վազդ­ված են, պա­հանջ­ված մի­ջազ­գա­յին սպա­ռո­ղա­կան շու­կա­յում։ Ջեր­մո­ցա­յին տն­տե­սու­թյուն­նե­րի զար­գաց­ման հե­ռան­կարն Ար­ցա­խում ևս առ­կա է, բայց դեռևս քիչ կի­րա­ռու­թյուն ու­նի. ՀՀ է­կո­նո­մի­կա­յի նա­խա­րա­րի խոր­հր­դա­կան Սյու­զան­նա Հով­սե­փյա­նը կիս­վեց հա­յաս­տա­նյան փոր­ձով, պատ­րաս­տա­կա­մու­թյուն հայտ­նե­լով անհ­րա­ժեշ­տու­թյան դեպ­քում հա­մա­գոր­ծակ­ցել ար­ցախ­ցի գոր­ծըն­կեր­նե­րի հետ։
;

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Տնտեսական Mon, 07 Oct 2019 16:42:59 +0000
ԳԻՏԱԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱԺՈՂՈՎԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ Է. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27568-2019-10-07-16-40-09 http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27568-2019-10-07-16-40-09 ԳԻՏԱԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱԺՈՂՈՎԸ  ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ Է. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ
ՍՐԲՈՒՀԻ ՎԱՆՅԱՆ

Հան­րա­պե­տու­թյան գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տին նվիր­ված գի­տա­գործ­նա­կան կոն­ֆե­րան­սի երկ­րորդ փու­լը Շու­շիում էր՝ հոկ­տեմ­բե­րի 4-ին։ Այն նվիր­ված էր ա­նաս­նա­բու­ծու­թյա­նը։ Գաղտ­նիք չէ, որ գյու­ղատն­տե­սու­թյան հենց այս ճյու­ղում են առ­կա ա­մե­նա­շատ խն­դիր­նե­րը և հենց այս ո­լոր­տում է, որ նման մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը մեծ է։

Բաց­ման խոս­քում ԱՀ գյուղ­նա­խա­րար Ժ. Միր­զո­յա­նը ևս ըն­դգ­ծեց, որ ո­լոր­տում առ­կա են բազ­մա­թիվ մար­տահ­րա­վեր­ներ, ո­րոնց դի­մա­կա­յել կա­րող են միայն անհ­րա­ժեշտ գի­տե­լիք­ներ ու­նե­նա­լու դեպ­քում։ Ի­րենց գի­տե­լիք­ներն ու փոր­ձը ար­ցախ­ցի ֆեր­մեր­նե­րին փո­խան­ցե­լու հա­մար հրա­վիր­վել են տե­ղա­ցի ու ՀՀ մաս­նա­գետ­ներ. Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին ագ­րա­րա­յին հա­մալ­սա­րա­նից հյու­րըն­կա­լել են դո­ցենտ­ներ Ռ. Նա­զա­րյա­նին, ով կիս­վեց կե­րար­տադ­րու­թյան ար­դի ե­ղա­նակ­նե­րի իր և մի­ջազ­գա­յին փոր­ձով, Ա. Մկրտ­չյա­նին, ով ներ­կա­յաց­րեց կեն­դա­նի­նե­րի հի­վան­դու­թյուն­նե­րի կան­խար­գել­ման ար­դի մե­թոդ­նե­րը։ Հաշ­վեկ­շռ­ված կե­րակ­րու­մից ու պահ­ված­քից՝ որ­պես բարձր մթե­րատ­վու­թյան պայ­ման, խո­սեց ՙՍմարթ Ագ­րո՚ ըն­կե­րու­թյան տնօ­րեն Ա. Օ­հա­նյա­նը։ Ֆեր­մեր Ս. Վար­դա­նյա­նը փո­խան­ցեց կաթ­նա­տու նախ­րի կա­ռա­վար­ման իր փոր­ձը։

Խն­դիր­նե­րը ո­լոր­տում իս­կա­պես շատ են, բայց վեր­ջին տա­րի­նե­րին նկա­տե­լի ա­ռա­ջըն­թաց, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, ար­ձա­նագր­վել է։ ԱՀ գյու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­րա­րու­թյան ա­նաս­նա­բու­ծու­թյան և ա­նաս­նա­բու­ժու­թյան վար­չու­թյան պետ Նո­րայր Մու­սա­յե­լյա­նը նշել է, որ այն նկա­տե­լի է հատ­կա­պես խո­շոր եղ­ջե­րա­վոր ա­նա­սուն­նե­րի և թռչ­նա­բու­ծու­թյան ո­լոր­տում։
Ա­նե­լիք­ներ կան` կապ­ված կե­րար­տադ­րու­թյան հետ և պա­տա­հա­կան չէ, որ գի­տա­ժո­ղո­վին հն­չած զե­կույց­նե­րից մե­կը նվիր­ված էր այդ թե­մա­յին։ Ա­նա­սուն­նե­րի մթե­րատ­վու­թյան բա­րե­լավ­ման ուղ­ղու­թյամբ ևս պե­տու­թյան կող­մից տա­րեց­տա­րի աշ­խա­տանք­ներ են ի­րա­կա­նաց­վում։ Ա­նաս­նա­բու­ժու­թյան ճյու­ղում ա­նե­լիք­ներ դեռ կան. ո­լոր­տի հիմ­նա­կան խն­դիր­նե­րը պայ­մա­նա­վոր­ված են լի­նում ան­կա­նոն ա­նաս­նա­պա­հու­թյամբ։ Պե­տա­կան ա­ջակ­ցու­թյան մի շարք ծրագ­րե­րի մի­ջո­ցով փորձ է ար­վում հաս­նել խն­դիր­նե­րի գո­նե մաս­նա­կի լուծ­ման։ Կե­րար­տադ­րու­թյան ո­լոր­տում ի­րա­կա­նաց­նում են կորն­գա­նի և առ­վույ­տի սերմ­նա­ցու­նե­րի անվ­ճար տրա­մադ­րում, մթե­րատ­վու­թյան բարձ­րաց­ման ուղ­ղու­թյամբ անվ­ճար հի­մունք­նե­րով կա­տար­վում է ար­հես­տա­կան սերմ­նա­վո­րում։ Ի­րա­կա­նաց­նում են նաև տոհ­մա­յին կեն­դա­նի­նե­րի վա­ճառք՝ դրա ար­ժե­քի 35%-ի՝ պե­տու­թյան կող­մից սուբ­սի­դա­վոր­մամբ։ Կեն­դա­նի­նե­րի շր­ջա­նում ի­րա­կա­նաց­վում են պատ­վաս­տում­ներ, իսկ ա­նաս­նա­բույ­ժե­րի հա­մար կազ­մա­կերպ­վում են վե­րա­պատ­րաստ­ման դա­սըն­թաց­ներ։
Ա­նաս­նա­բու­ծու­թյան զար­գաց­ման հա­մար անհ­րա­ժեշտ է կե­րա­յին կա­յուն բա­զա ա­պա­հո­վել տե­ղում, իսկ դրան հաս­նե­լու հա­մար կե­րար­տադ­րու­թյան ո­լոր­տի աճ­ման տեմ­պե­րը պետք է եր­կու ան­գամ գե­րա­զան­ցեն ա­նաս­նա­բու­ծու­թյան զար­գաց­ման տեմ­պե­րին։ Սա Ռ. Նա­զա­րյա­նի տե­սա­կետն է, ով այդ ո­լոր­տում տա­րի­նե­րի փորձ ու­նի։ Իսկ որ­պես նախ­կին պե­տա­կան պաշ­տո­նյա, ով եր­կար տա­րի­ներ աշ­խա­տել է գյու­ղո­լոր­տի լիա­զոր մար­մին­նե­րում, նա հա­մոզ­ված է, որ այս հար­ցի լու­ծումն ա­պա­հո­վե­լու գոր­ծում պե­տու­թյու­նը շատ ա­նե­լիք ու­նի։
ՙԿախ­ված բնակ­լի­մա­յա­կան պայ­ման­նե­րից, հա­ճախ ան­սա­նա­կե­րե­րի պա­կա­սի լուրջ խնդ­րի ա­ռաջ ենք կանգ­նում, այ­սինքն` տե­ղա­կան ար­տադ­րան­քի տե­սան­կյու­նից ինք­նա­բավ չենք։ Ներկ­րումն ու ար­տա­հա­նու­մը, որ­պես կա­նոն, պայ­մա­նա­վոր­ված են լի­նում ա­ռա­ջարկ­վող պա­հան­ջար­կով և գնա­յին տար­բե­րու­թյուն­նե­րով։ Ե­թե տե­ղում ու­նե­նանք մր­ցու­նակ գներ, բնա­կա­նա­բար, կե­րը չենք ներկ­րի։ Ա­ռանց հա­մա­պա­տաս­խան կե­րա­յին բա­զա­յի, չենք կա­րող ստա­նալ բարձ­րո­րակ ա­նաս­նա­բու­ծա­կան ար­տադ­րանք։ Կե­րա­յին ար­տադ­րու­թյան ո­լոր­տում ինք­նա­բա­վու­թյան հաս­նե­լու հա­մար ՀՀ-ում գոր­ծում են պե­տա­կան օ­ժան­դա­կու­թյան ծրագ­րեր, այդ թվում` ֆեր­մեր­նե­րին տրա­մադր­վող մատ­չե­լի վար­կե­րի տես­քով։ Հա­մոզ­ված եմ, որ ե­թե պե­տա­կան նույն օ­ժան­դա­կու­թյու­նը լի­նի ԱՀ-ում, այս­տեղ էլ հնա­րա­վոր կլի­նի խնդ­րին լու­ծում տալ՚,-ա­սել է նա։
ԱՀ գյուղ­նա­խա­րա­րի տե­ղա­կալ Տ. Առս­տա­մյա­նը կարևո­րում է նման խոր­հր­դա­ժո­ղով­նե­րի անց­կա­ցումն այն ա­ռու­մով, որ գի­տա­կան և գործ­նա­կան գյու­ղատն­տե­սու­թյան մաս­նա­գետ­նե­րը հնա­րա­վո­րու­թյուն են ստա­նում փո­խա­դարձ շփում­նե­րի, փոխ­գոր­ծակ­ցու­թյան մի­ջո­ցով ընդ­լայ­նել ի­րենց տե­սա­կան ու պրակ­տիկ գի­տե­լիք­նե­րի բա­զան և կի­րա­ռել այն։ Նա հա­մոզ­ված է այս ձևա­չա­փի հան­դի­պում­նե­րի ար­դյու­նա­վե­տու­թյան մեջ ու գտ­նում է, որ դրանք պետք է կազ­մա­կերպ­վեն պար­բե­րա­բար։

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Տնտեսական Mon, 07 Oct 2019 16:33:40 +0000
... ՈՐ ԾԱՂԿԱՇԱՏՑԻՆ ԱՎԵԼԻ ԱՄՈՒՐ ԿԱՊՎԻ ԻՐ ՕՋԱԽԻՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27567-2019-10-07-16-30-41 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27567-2019-10-07-16-30-41 ... ՈՐ ԾԱՂԿԱՇԱՏՑԻՆ ԱՎԵԼԻ ԱՄՈՒՐ ԿԱՊՎԻ  ԻՐ ՕՋԱԽԻՆ
Լաու­րա ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱՆ

 Հի­շո՞ւմ եք Ղա­զա­րոս Ա­ղա­յա­նի ՙԱրև՜, արև՜, ե՛կ, ե՛կ, Զի­զի քա­րին վե՜ր եկ…՚ բա­նաս­տեղ­ծա­կան տո­ղե­րը... ՙԶի­զի քա­րեր՚-ը, ո­րոնց մա­սին խոս­վում է բա­նաս­տեղ­ծու­թյան մեջ, հին հե­թա­նո­սա­կան ժա­մա­նակ­նե­րից պահ­պան­ված վայր է: Ըստ էու­թյան՝ ՙԶի­զի քա­րե­րը՚ եր­կու քա­րեր են, բայց ոչ սո­վո­րա­կան. կա դրանց հետ կապ­ված մի հին հայ հե­թա­նո­սա­կան ա­վան­դույթ ու ծես՝ նվիր­ված անձրևա­բե­րու­թյա­նը և ե­րաշ­տի դեմ պայ­քա­րին: Ե­րաշ­տի ժա­մա­նակ այդ եր­կու քա­րե­րի վրա ջուր էին ցա­նում, որ­պես­զի անձրև գա, իսկ եր­կա­րատև անձրևնե­րի ժա­մա­նակ քա­րե­րի վրա կրակ էին վա­ռում, որ­պես­զի այն դա­դա­րի: Այդ վայ­րը մինչ օրս պահ­պան­վում է և գտն­վում է Ար­ցա­խում՝ Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նի Ծաղ­կա­շատ (նախ­կի­նում՝ Ղշ­լաղ) գյու­ղում:

Մայ­րա­քա­ղաք Ստե­փա­նա­կեր­տից 23, իսկ շրջ­կենտ­րո­նից` 17 կմ հե­ռա­վո­րու­թյան վրա է գտն­վում Ծաղ­կա­շա­տը, ո­րի սահ­մա­նա­յին գո­տով հո­սում է Կար­կառ գե­տի վտա­կը։ Գյուղն ու­նի 170 բնա­կիչ, 55 տն­տե­սու­թյուն։ Հա­մայն­քում գոր­ծում է գյու­ղա­պե­տա­րան, մշա­կույ­թի տուն, միջ­նա­կարգ դպ­րոց, բուժ­կետ։ Բնակ­չու­թյան հիմ­նա­կան զբաղ­մուն­քը հո­ղա­գոր­ծու­թյունն է և ա­նաս­նա­պա­հու­թյու­նը։
Ծաղ­կա­շա­տը հա­րուստ է իր պատ­մամ­շա­կու­թա­յին հու­շար­ձան­նե­րով (շուրջ 35 հու­շար­ձան կա հաշ­վառ­ված), ո­րոն­ցից են Սբ Աստ­վա­ծա­ծին ե­կե­ղե­ցին, վաղ միջ­նա­դա­րի ամ­րո­ցը, 13-րդ դա­րի խաչ­քա­րը։
Վեր­ջերս կա­յա­ցած Տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման մար­մին­նե­րի ընտ­րու­թյուն­նե­րում Ծաղ­կա­շա­տի հա­մայն­քի նոր ղե­կա­վար է ըն­տր­վել Սոս Սարգ­սյա­նը։ Մինչ այդ նա պայ­մա­նագ­րա­յին հի­մունք­նե­րով ծա­ռա­յում էր Ար­ցա­խի պաշտ­պա­նու­թյան բա­նա­կում։ Նախ­կին գյու­ղա­պե­տի մա­սին ընդ­գծ­ված հար­գան­քով է խո­սում, ա­սում է՝ հա­մայն­քի հա­մար քիչ գործ չէ ա­րել Սու­րեն Սարգ­սյա­նը։ Ին­քը՝ Սո­սը, իր թեկ­նա­ծու­թյունն ա­ռա­ջադ­րել է հա­մայն­քը զար­գաց­նե­լու մի­տու­մով։ Հա­մա­գյու­ղա­ցի­նե­րը վս­տա­հել և ընտ­րել են ի­րեն, և ինքն էլ պատ­րաստ է բա­րեխղ­ճո­րեն ծա­ռա­յել նրանց։ Այ­սօր­վա դրու­թյամբ ճա­նա­պարհ­նե­րի բա­րե­կարգ­ման, մա­սամբ էլ՝ բնա­կիչ­նե­րի տնե­րի հին տա­նիք­նե­րը վե­րա­նո­րո­գե­լու խն­դիր է տես­նում նո­րըն­տիր գյու­ղա­պե­տը։
ՙԵս ծն­վել եմ այս գյու­ղում, և սի­րում եմ իմ ծնն­դա­վայ­րը,- ա­սում է Սոս Սարգ­սյա­նը։- Որ­պես հա­մայն­քի ղե­կա­վար՝ ձգ­տե­լու եմ ա­նել այն­պես, որ ե­րի­տա­սարդ­նե­րը մնան ու շե­նաց­նեն ի­րենց բնա­կա­վայ­րը, ոչ թե լքեն ու հե­ռա­նան՝ օ­տար ա­փե­րում ապ­րուս­տի մի­ջոց փնտ­րե­լով, նոր տու­նու­տեղ դնե­լով՚։ Ի դեպ, նո­րըն­տիր հա­մայն­քա­պե­տին ան­չափ մտա­հո­գում է գյու­ղի ե­րի­տա­սար­դու­թյան հետ կապ­ված ցա­վա­լի մի խն­դիր. չա­մուս­նա­ցած ե­րի­տա­սարդ­ներ հա­մայն­քում շատ կան, և պատ­ճառն էլ հիմ­նա­կա­նում բնա­կա­րա­նա­յին խն­դիրն է, ա­սում է Սո­սը։ Ինչ­պե՞ս է տես­նում այդ բարդ խնդ­րի լու­ծու­մը հար­ցին պա­տաս­խա­նեց. ՙԼուծ­ման իմ տար­բե­րակ­ներն ու­նեմ, ո­րոնց վե­րա­բե­րյալ ա­ռա­ջար­կու­թյամբ ու­զում եմ հան­դես գալ Ար­ցա­խի կա­ռա­վա­րու­թյան առջև։ Գյու­ղում կան տներ, որ­տեղ բնակ­վող չկա, ո­րոնց տի­րու­թյուն ա­նող չկա։ Կա­րե­լի է այդ տնե­րը վե­րա­նո­րո­գել և տալ ա­մուս­նա­ցող ե­րի­տա­սարդ­նե­րին։ Ան­կեղծ եմ ա­սում՝ իմ ա­ռաջ­նա­հերթ խն­դի­րը ես դա եմ հա­մա­րում՝ չա­մուս­նա­ցած­նե­րին ա­մուս­նաց­նե­լը։ Գյու­ղի ժո­ղովր­դագ­րա­կան պատ­կե­րը պետք է փոխ­վի, ծնունդ­նե­րի աճ պետք է լի­նի։ Այ­սօր­վա դրու­թյամբ գյու­ղում տար­վա կտր­ված­քով մեկ կամ եր­կու ծնունդ է գրանց­վում՚,- ա­սաց Ս. Սարգ­սյա­նը։
Ինչ­պես հա­մայն­քի ղե­կա­վարն է փաս­տում՝ գյու­ղում անմ­շակ հո­ղա­տա­րածք չկա: Սա­կա­վա­կա­րող ըն­տա­նիք­ներ կան գյու­ղում, բայց ծայ­րա­հեղ աղ­քատ՝ ոչ։ Բո­լորն էլ տնա­մերձ ու­նեն, մշա­կում են, բան­ջա­րա­բոս­տա­նա­յին մշա­կա­բույ­սեր են ցա­նում, ո­րը բա­վա­րա­րում է սե­փա­կան կա­րիք­նե­րը։
Ծաղ­կա­շա­տում խմե­լու ջրի հարց գո­յու­թյուն չու­նի. եր­կու տա­րի ա­ռաջ է լու­ծում տր­վել կեն­սա­կան նշա­նա­կու­թյան այդ հիմ­նախ­նդ­րին, ո­րը տաս­նա­մյակ­նե­րի վա­ղե­մու­թյուն ու­ներ։
Ար­ցա­խում ՙSPFA՚ ֆրան­սիա­կան բա­րե­գոր­ծա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան գոր­ծե­րի հա­մա­կար­գող Ժակ Մա­թո­սյա­նի ա­ջակ­ցու­թյամբ և ՙՍեդ­րիկ Մար­տեն՚ հիմ­նադ­րա­մի ֆի­նան­սա­վոր­մամբ այս­տեղ խմե­լու ջրի հա­մար ջրա­գիծ է կա­ռուց­վել։ Խմե­լու ջրի հիմ­նախ­նդ­րի լուծ­մամբ ծաղ­կա­շատ­ցի­նե­րի հա­մար ի­րա­կա­նու­թյուն դար­ձավ ևս մեկ ե­րա­զանք՝ ու­նե­նալ շուր­ջօ­րյա ջրա­մա­տա­կա­րա­րում։
Ըստ Ս. Սարգ­սյա­նի՝ տաս­նա­մյակ­նե­րի խն­դիր Ծաղ­կա­շա­տը շատ է ու­նե­ցել, իսկ այ­սօր գյուղն ա­պա­հով­ված է բնա­կան գա­զով, հա­մա­ցան­ցով, բնա­կիչ­ներն օգտ­վում են ֆիքս­ված և բջ­ջա­յին հե­ռա­խո­սա­կա­պից, հիմ­նա­նո­րոգ­ված է դպ­րո­ցա­կան շեն­քը, փո­ղոց­նե­րը լու­սա­վոր­ված են։ Հա­մայն­քա­յին մի շարք խն­դիր­ներ ի­րենց լու­ծումն են ստա­ցել շր­ջա­նի ղե­կա­վա­րու­թյան հո­գա­ծու­թյան, հա­մայն­քում ի­րա­կա­նաց­վող բա­րե­գոր­ծա­կան ծրագ­րե­րի շնոր­հիվ։ Գյու­ղի զար­գաց­ման գոր­ծում մեծ է Ժա­սիկ Բու­նիա­թյա­նի և նրա եղ­բայր Կա­րեն Բու­նիա­թյա­նի ներդ­րու­մը, ո­րոնց շնոր­հիվ Նի­կոլ Դու­մա­նի տուն-թան­գա­րանն Ար­ցա­խի այ­ցե­քար­տե­րից մեկն է դար­ձել։ Այն ի­րե­նից ներ­կա­յաց­նում է 19-րդ դա­րի բնա­կե­լի շի­նու­թյուն­նե­րի հա­մա­լիր՝ փայ­տյա փո­րագր­ված պատշ­գամբ­նե­րով։ Պատշ­գամբ­նե­րի ժա­նյակ­նե­րը, հմուտ փո­րագ­րու­թյամբ սյու­ներն ու փայ­տա­մած­ներն ա­ռանձ­նա­նում են ի­րենց անկ­րկ­նե­լիու­թյամբ։ Ազ­գագ­րա­կան այս թա­ղա­մա­սի տա­րած­քում ներ­կա­յաց­ված են ղա­րա­բաղ­ցի­նե­րի 19-րդ դա­րի կեն­ցա­ղի ու կյան­քի պայ­ման­նե­րը, ի­րա­կան նմուշ­ներ՝ հա­վաք­ված շր­ջա­կա գյու­ղե­րից։ Շնոր­հիվ թան­գա­րա­նա­յին հա­մա­լի­րի՝ Ար­ցախ այ­ցե­լող զբո­սաշր­ջիկ­նե­րի թիվն ա­ճել է։ Գա­լիս են ոչ միայն դր­սից, այլև Ար­ցա­խի տար­բեր շր­ջան­նե­րից. պար­բե­րա­բար դպ­րո­ցա­կան­ներ են այ­ցե­լում թան­գա­րան՝ ծա­նո­թա­նա­լու մեծ հայ­դու­կա­պե­տի՝ ծնն­դով ծաղ­կա­շատ­ցի Նի­կոլ Դու­մա­նի կյան­քին ու ֆի­դա­յա­կան պայ­քա­րի դր­վագ­նե­րին։
Ազ­գագ­րա­կան թա­ղա­մա­սի տա­րած­քում հա­ճախ են կազ­մա­կերպ­վում ա­վան­դա­կան և դա­սա­կան ե­րաժշ­տու­թյան հա­մերգ­ներ, ազ­գագ­րա­կան բնույ­թի մի­ջո­ցա­ռում­ներ։ Ար­ցա­խում ոչ նյու­թա­կան մշա­կու­թա­յին ժա­ռան­գու­թյան պահ­պան­ման ծրագ­րի շր­ջա­նակ­նե­րում այս­տեղ է ա­ռա­ջին ան­գամ տե­ղի ու­նե­ցել ժեն­գյա­լով հա­ցի փա­ռա­տո­նը։
Նո­րըն­տիր գյու­ղա­պե­տը ե­րախ­տա­գի­տու­թյամբ է խո­սում հա­մայն­քին այս կամ այն ձևով ա­ջակ­ցած ան­ձանց, բա­րե­րար­նե­րի մա­սին։ Եր­կու տա­րի ա­ռաջ ՙԱ­մե­րի­կա­ցի­նե­րը՝ հա­նուն Ար­ցա­խի՚ կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը՝ կա­ռույ­ցի ղե­կա­վար Մարկ Դի­ցե­նի գլ­խա­վո­րու­թյամբ, հա­մա­կար­գիչ­ներ և գրա­սե­նյա­կա­յին գույք են փո­խան­ցել Ծաղ­կա­շա­տի դպ­րո­ցին, նաև մար­զա­հա­գուստ ա­շա­կերտ­նե­րին։ Նվի­րատ­վու­թյու­նը հան­գա­նա­կու­թյան ձևով է ի­րա­կա­նաց­վել՝ ՙԻ­տա­լի­կուս՚ հայ-ռուս-ի­տա­լա­կան ըն­կե­րու­թյան և ՙStyle Screen Award՚-ի մաս­նակ­ցու­թյամբ։ Դպ­րո­ցը հատ­կա­պես հա­մա­կար­գիչ­նե­րի մեծ կա­րիք ու­ներ ին­ֆոր­մա­տի­կա ա­ռար­կան լիար­ժեք ու­սու­ցա­նե­լու հա­մար, և այդ ա­ռու­մով նվի­րատ­վու­թյու­նը մեծ ու­րա­խու­թյուն պարգևեց ու­սուց­չա­կան և ա­շա­կեր­տա­կան կո­լեկ­տիվ­նե­րին։
ՙՄենք Սփյուռ­քի և մեզ զո­րա­վիգ հայ­րե­նա­կից­նե­րի հետ հաս­կա­ցանք մի պարզ ճշ­մար­տու­թյուն. լիա­կա­տար հաղ­թա­նա­կի հա­մար անհ­րա­ժեշտ է ոչ միայն հզոր ո­գի, այլև տն­տե­սա­պես զար­գա­ցած եր­կիր։ Զգա­լով իր թի­կուն­քին նման ա­ջակ­ցու­թյուն՝ ծաղ­կա­շատ­ցին ա­վե­լի ա­մուր կկապ­վի իր օ­ջա­խին, մայր հո­ղին։ Մենք ա­մեն մի ար­կա­կոծ­ված դպ­րո­ցի, տան փո­խա­րեն նորն ենք կա­ռու­ցում? հիմ­քում դնե­լով մեր ան­կոտ­րում կամքն ու ապ­րե­լու ան­մար սե­րը։ Հա­մոզ­ված ենք՝ հա­րատև է լի­նե­լու ար­ցախ­ցու անն­կուն ո­գին ու միշտ հաղ­թա­կան՚,- ա­սաց հա­մայն­քի ղե­կա­վար Սոս Սարգ­սյա­նը։
;

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Mon, 07 Oct 2019 16:25:34 +0000
ՙՔԱ­ՐԱ­ՎԱՆ՚-Ի ՆԵՐԴ­ՐՈՒ­ՄԸ ՍՏԵ­ՓԱ­ՆԱ­ԿԵՐ­ՏԻ ԲԱ­ՐԵ­ԿԱՐԳ­ՄԱ­ՆԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27566-2019-10-07-16-24-34 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27566-2019-10-07-16-24-34 ՙՔԱ­ՐԱ­ՎԱՆ՚-Ի ՆԵՐԴ­ՐՈՒ­ՄԸ ՍՏԵ­ՓԱ­ՆԱ­ԿԵՐ­ՏԻ  ԲԱ­ՐԵ­ԿԱՐԳ­ՄԱ­ՆԸ
Էմ­մա ԲԱ­ԼԱ­ՅԱՆ

 

Մայ­րա­քա­ղա­քի բա­րե­կարգ­ման ծա­վալ­ներն, ան­շուշտ, կապ­ված են փո­ղոց­նե­րի, բա­կե­րի աս­ֆալ­տա­պատ­ման վի­ճա­կից: Տա­րեց­տա­րի գոր­ծըն­թա­ցին ընդ­գր­կե­լով ա­վե­լի շատ փո­ղոց­ներ ու բա­կեր, քա­ղա­քը դառ­նում է ա­վե­լի մա­քուր, ա­վե­լի գրա­վիչ: Թե ինչ­պի­սի ան­համ­բե­րու­թյամբ են սպա­սում ան­բա­րե­կարգ փո­ղո­ցի բնա­կիչ­ներն այդ պա­հին, կա­րե­լի է պատ­կե­րաց­նել: Այդ ա­ռու­մով ըն­թա­ցիկ տա­րին մի շարք փո­ղոց­նե­րի բնա­կիչ­նե­րի հա­մար բա­րեն­պաստ գտն­վեց, այդ թվում՝ նաև Սպան­դա­րյան փո­ղո­ցի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի: Այդ փո­ղո­ցում կա­տար­վել են բազ­մաբ­նույթ աշ­խա­տանք­ներ, ո­րի պատ­ճառ­նե­րի մա­սին զրու­ցե­ցինք այդ աշ­խա­տանք­ներն ի­րա­կա­նաց­նող ՙՔա­րա­վան՚ ՍՊԸ-ի աշխ­ղեկ Կո­մի­տաս ՀԱ­ՐՈՒ­ԹՅՈՒ­ՆՅԱ­ՆԻ հետ:

-Որ­պես Սպան­դա­րյան փո­ղո­ցի բնա­կիչ, տե­ղե­կաց­ված եմ, որ մի քա­նի տա­րի ա­նընդ­հատ խոսք էր գնում փո­ղո­ցի աս­ֆալ­տա­պատ­ման մա­սին, բայց կոպ­ճա­պա­տու­մից այն կողմ գործն ա­ռաջ չէր գնում: Բա­րե­բախ­տա­բար, այս տա­րի գոր­ծըն­թացն սկս­վեց: Մինչև տա­րե­վերջ կհասց­նե՞ք ա­վար­տել նա­խա­տես­ված բո­լոր աշ­խա­տանք­նե­րը:
-Սպան­դա­րյան փո­ղո­ցի բա­րե­կար­գումն սկս­վել էր 2018թ., ԱՀ քա­ղա­քա­շի­նու­թյան նա­խա­րա­րու­թյան պատ­վե­րով. այդ տա­րի ար­վել են միայն խճա­պատ­ման աշ­խա­տանք­ներ: Հիմ­նա­կան աշ­խա­տանք­ներն սկս­վել են այս տա­րի: Փո­ղո­ցի կո­յու­ղագ­ծերն ըն­դուն­ված չա­փա­նիշ­նե­րին չէին հա­մա­պա­տաս­խա­նում, բա­ցի դրա­նից, այդ տե­ղով պետք է անց­նեն նախ­կին մար­մա­րամ­շակ­ման կոմ­բի­նա­տի տա­րած­քում կա­ռուց­վող նոր թա­ղա­մա­սի կո­յու­ղագ­ծե­րը, ին­չով պայ­մա­նա­վոր­ված` նա­խա­տես­վել է քան­դել հին կո­յու­ղագ­ծե­րը, փո­խա­րի­նել ա­վե­լի մեծ տրա­մագ­ծով խո­ղո­վակ­նե­րով, ին­չը և ար­վել է: Տե­ղադ­րել ենք ստոր­գետ­նյա նոր խո­ղո­վա­կա­շա­րեր, անձրևոր­սիչ­ներ, նոր դի­տա­հո­րեր: Ըն­դար­ձա­կու­թյու­նը պաշտ­պա­նե­լու հա­մար կա­տար­վել են հե­նա­պա­տա­յին աշ­խա­տանք­ներ. կա­ռուց­վել են նոր հե­նա­պա­տեր, մի շարք դե­կո­րա­տիվ պա­տեր, հե­տիոտ­նե­րի անվ­տան­գու­թյու­նը պաշտ­պա­նե­լու նպա­տա­կով տե­ղադր­վել են մար­մա­րե եզ­րա­քա­րեր: Ընդ­հա­նուր աս­ֆալ­տա­պա­տու­մը նա­խա­տես­ված է ա­վար­տել մոտ ժա­մա­նակ­ներս: Նշեմ, որ աս­ֆալ­տա­պատ­վել է ամ­բողջ Սպան­դա­րյան փո­ղո­ցը և մի փոքր հատ­ված Տեր­տե­րյան փո­ղո­ցից: Ամ­բող­ջո­վին բա­րե­կարգ­ման աշ­խա­տանք­նե­րը չեն ա­վարտ­վի այս տա­րի, ո­րոշ կի­սատ գոր­ծեր են մնա­լու, ո­րոնք ըն­թացք կս­տա­նան 2020 թվա­կա­նին:
-Իսկ նոր կա­ռուց­վող թա­ղա­մա­սը և Սպան­դա­րյան փո­ղոցն ի­րար միաց­նող ճա­նա­պարհ կու­նե­նա՞ն:
-Միաց­նող ճա­նա­պարհ, ան­շուշտ, կկա­ռուց­վի, ուղ­ղա­կի պետք է քանդ­վեն ժա­մա­նա­կին կա­ռու­ցած հե­նա­պա­տե­րը, ին­չի շնոր­հիվ Սպան­դա­րյան և Թու­մա­նյան փո­ղոց­նե­րը կկապ­վեն ի­րար հետ Տեր­տե­րյան փո­ղո­ցից զատ ևս մեկ այլ ճա­նա­պար­հով:
-Սպան­դա­րյան փո­ղո­ցի մի մա­սը միա­նում է Գոր­ծա­րա­նա­յին փո­ղո­ցի հետ: Այն­տե­ղի կո­յու­ղա­հո­րը կա­ռուց­ված էր թե­րու­թյուն­նե­րով, և հա­ճախ այդ տե­ղում ջուր էր կու­տակ­վում: Մեր տվյալ­նե­րով, այդ կո­յու­ղա­գի­ծը պետք էր վե­րա­կա­ռուց­վեր և միա­նար հիմ­նա­կան կո­յու­ղագ­ծի հետ: Նման աշ­խա­տանք­ներ կա­տար­վե՞լ են:
-Ձեռ­քի տակ ու­նե­ցած նա­խագ­ծով մեր աշ­խա­տանք­նե­րը պետք է ա­վարտ­վեին այն­տեղ, որ­տեղ այդ ջրըն­դու­նի­չը դր­ված էր: Աշ­խա­տանք­նե­րի ժա­մա­նակ բնա­կիչ­նե­րը բարձ­րաց­րին այդ հար­ցը: Դի­մե­ցինք Քա­ղա­քա­շի­նու­թյան նա­խա­րա­րու­թյա­նը, հա­մա­պա­տաս­խան մաս­նա­գետ­ներն ու­սում­նա­սի­րե­ցին և ե­կան այն եզ­րա­կա­ցու­թյան, որ խնդ­րի լուծ­ման հա­մար անհ­րա­ժեշտ է մշա­կել նա­խա­գիծ, որն այս պա­հին չկա: Խն­դի­րը կլուծ­վի հե­տա­գա­յում: Իսկ ջուր այդ­տեղ այլևս չի հա­վաք­վի, քա­նի որ տե­ղադ­րել ենք բա­վա­րար քա­նա­կի անձրևոր­սիչ­ներ և ջրըն­դու­նիչ­ներ:
-Այս տա­րի Ար­ցա­խը շատ հյու­րեր ըն­դու­նեց ՙԿո­նի­ֆա՚ մի­ջազ­գա­յին ֆուտ­բո­լա­յին և Հա­մա­հայ­կա­կան խա­ղե­րի ժա­մա­նակ: Մայ­րա­քա­ղա­քի և շր­ջան­նե­րի մար­զա­դաշ­տե­րը և մեր­ձա­կա փո­ղոց­ներն աս­ֆալ­տա­պատ­վե­ցին: Ի՞նչ ներդ­րում է ու­նե­ցել ՙՔա­րա­վան՚ ՍՊԸ-ն:
-Մար­զա­դաշ­տում աս­ֆալ­տա­պատ­ման աշ­խա­տանք­ներ էին սպաս­վում, քա­նի որ նոր մա­լուխ­ներ էին անց­կաց­րել, և ա­ռա­ջա­ցած փո­սո­րակ­նե­րը, այլ կար­գի բա­րե­կարգ­ման աշ­խա­տանք­ներն ի­րա­կա­նաց­րել է ՙՔա­րա­վան՚-ը: Մար­զա­դաշ­տի ներքևի մա­սում վե­րա­կա­ռուց­վել և աս­ֆալ­տա­պատ­վել է ճա­նա­պար­հը, եզ­րա­քա­րեր են տե­ղադր­վել, ջրա­գիծ է անց­կաց­վել: Այդ ա­մե­նը նույն­պես ի­րա­կա­նաց­րել ենք մենք:
-Մինչև տար­վա վերջ ու­րիշ ի՞նչ աշ­խա­տանք­ներ կի­րա­կա­նաց­նի ըն­կե­րու­թյու­նը:
-Այս պա­հին զու­գա­հեռ բա­րե­կարգ­ման աշ­խա­տանք­ներ են ըն­թա­նում Նժ­դե­հի փո­ղո­ցի վրա. կա­պի և է­լեկտ­րա­կան հե­նա­սյու­ներն ա­պա­մոն­տաժ­վում են, տե­ղադր­վում են նո­րե­րը: Զու­գա­հեռ աշ­խա­տում ենք Հ. Մել­քու­մո­վի, Մե­լիք-Փա­շաևի փո­ղոց­նե­րում (Կրկ­ժա­նի, շվեյ­ցա­րա­կան գոր­ծա­րա­նին հա­րող թա­ղա­մա­սը), ո­րոնք նա­խա­տես­ված են աս­ֆալ­տա­պա­տել մինչև տար­վա վերջ: Նշեմ, որ գա­լիք տա­րի նա­խա­տես­ված է բա­րե­կարգ­ման, աս­ֆալ­տա­պատ­ման աշ­խա­տանք­ներ ի­րա­կա­նաց­նել Մագ­դա Նեյ­մա­նի փո­ղո­ցի վրա (թիվ 1 գի­շե­րօ­թիկ դպ­րոց տա­նող փո­ղո­ցը):

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Mon, 07 Oct 2019 16:21:52 +0000
ՍՓՅՈՒՌ­ՔԻ ՆՈՐ ԽՃԱՆ­ԿԱՐ http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27565-2019-10-07-16-18-51 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27565-2019-10-07-16-18-51 ՍՓՅՈՒՌ­ՔԻ ՆՈՐ ԽՃԱՆ­ԿԱՐ
Սվետ­լա­նա ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ

 Ար­ցա­խի պե­տա­կան հա­մալ­սա­րա­նում տե­ղի ու­նե­ցավ սփյուռ­քա­հայ ճա­նաչ­ված գոր­ծիչ, դոկ­տոր Հրայր Ճե­պե­ճյա­նի ՙՍփիռ­քա­հայ կեան­քեր` ինչ­պես որ տե­սայ՚ գր­քի շնոր­հան­դե­սը: Բաց­ման իր խոս­քում ռեկ­տոր Ար­մեն Սարգ­սյանն ա­սաց, որ նրա հետ հան­դիպ­ման ա­ռա­ջին րո­պե­նե­րից հա­մոզ­վեց, որ գործ ու­նենք ճշ­մա­րիտ հայ­րե­նա­սե­րի, ան­մի­ջա­կան մար­դու հետ, որն իր ցան­կու­թյուն­նե­րով, գոր­ծու­նեու­թյամբ ա­ռա­ջին հեր­թին մեծ հայ է, այ­նու­հետև` գիտ­նա­կան, աստ­վա­ծա­բան, գրա­կա­նա­գետ:

Հ. Ճե­պե­ճյա­նի կյան­քի ան­ցած ու­ղին ներ­կա­յաց­րեց մի­ջո­ցառ­ման նա­խա­ձեռ­նող` լրագ­րող Մի­քա­յել Հա­ջյա­նը:

Հրայր Ճե­պե­ճյա­նը Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը վե­րապ­րած տա­րագ­րյալ ըն­տա­նի­քի ժա­ռանգ է: Ծն­վել է Բեյ­րու­թում 1957թ.: Նախ­նա­կան և երկ­րոր­դա­կան կր­թու­թյու­նը ստա­ցել է տե­ղի Հայ ա­վե­տա­րա­նա­կան կենտ­րո­նա­կան բարձ­րա­գույն վար­ժա­րա­նում: 1981-ին ա­վար­տել է Բեյ­րու­թի Հայ­կա­զյան հա­մալ­սա­րա­նը` ստա­նա­լով առևտրա­կան գի­տու­թյան ար­վես­տի պսա­կա­վո­րի (բա­կա­լավր) վկա­յա­կան, 1984թ.` Բեյ­րու­թի Ա­մե­րի­կյան հա­մալ­սա­րա­նի երկ­րա­գոր­ծա­կան տն­տե­սա­գի­տու­թյան մա­գիստ­րո­սի վկա­յա­կան: 2014թ. Նյու Յոր­քի աստ­վա­ծա­բա­նա­կան ճե­մա­րա­նում Աստ­վա­ծաշն­չի հանձ­նա­ռա­րու­թյուն ճյու­ղում հա­ջո­ղու­թյամբ պաշտ­պա­նե­լով իր ա­վար­տա­ճա­ռը` ստա­ցել է դոկ­տո­րա­կան վկա­յա­կան: Ա­վե­լի քան 40 տա­րի գոր­ծակ­ցում է Մի­ջազ­գա­յին քրիս­տո­նեա­կան մի­ջե­կե­ղե­ցա­կան հրա­տա­րակ­չա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյա­նը` Միա­ցյալ Աստ­վածն­չյան ըն­կե­րու­թյա­նը: Մի կազ­մա­կեր­պու­թյուն, ո­րը գոր­ծում է ա­վե­լի քան 200 երկ­րում: Ա­րա­բա­կան ծո­ցի տա­րա­ծաշր­ջա­նի նույն ըն­կե­րու­թյան ընդ­հա­նուր քար­տու­ղարն է: 1991-1996թթ. ե­ղել է նաև Հա­յաս­տա­նի Աստ­վա­ծաշն­չյան ըն­կե­րու­թյան հիմ­նա­դիր և խոր­հր­դա­տու- կազ­մա­կեր­պի­չը: 2006-2014թթ. ե­ղել է Մի­ջին Արևել­քի Աստ­վա­ծաշն­չյան ըն­կե­րու­թյան խոր­հր­դի ա­տե­նա­պե­տը: Նրա այս գոր­ծու­նեու­թյան շար­քը դեռ եր­կար կա­րե­լի է թվար­կել: Վա­րե­լով ազ­գա­յին, միու­թե­նա­կան և մի­ջե­կե­ղե­ցա­կան լայն գոր­ծու­նեու­թյուն` Հրայր Ճե­պե­ճյա­նը ճամ­փոր­դել է աշ­խար­հով մեկ և մաս­նակ­ցել մի­ջազ­գա­յին և մի­ջե­կե­ղե­ցա­կան քրիս­տո­նեա­կան շատ հա­մա­գու­մար­նե­րի, հան­դես ե­կել դա­սա­խո­սու­թյուն­նե­րով կրո­նա­կան, սուր­բգ­րա­յին և Մի­ջի­նարևե­լյան քրիս­տո­նեա­կան ներ­կա­յու­թյան մա­սին: Գոր­ծու­նեու­թյան բե­րու­մով այ­ցե­լել և մո­տի­կից ճա­նա­չել է աշ­խար­հի հայ­կա­կան շատ գա­ղութ­ներ: ՙՀա­յաս­տան՚ հա­մա­հայ­կա­կան հիմ­նադ­րա­մի Կիպ­րո­սի վար­չու­թյան ան­դամ է: Աշ­խա­տակ­ցում է լի­բա­նա­նա­հայ, հայ­րե­նի և սփյուռ­քա­հայ մա­մու­լի մի շարք օր­գան­նե­րի` հրա­պա­րա­կե­լով ազ­գա­յին, մշա­կու­թա­յին և աստ­վա­ծա­բա­նակ թե­մա­նե­րով հոդ­ված­ներ: 2010թ. հրա­տա­րա­կել է իր ա­ռա­ջին գիր­քը` ՙՀա­յուն գո­յա­պայ­քա­րի ճա­նա­պար­հը՚, որ­տեղ ամ­փոփ­ված է նրա 30 տար­վա հոդ­ված­նե­րի հա­վա­քա­ծուն: 2018-ին հրա­տա­րա­կել է երկ­րորդ` շնոր­հան­դե­սի խնդ­րո ա­ռար­կա աշ­խա­տու­թյու­նը:
2019թ. անգ­լե­րեն հրա­տա­րա­կել է ՙԱստ­վա­ծաշն­չի հանձ­նա­ռու­թյու­նը` Վե­րագտ­նել, Հա­վատք, Յույս և Ան­ձը՚ աստ­վա­ծա­բա­նա­կան գիր­քը: Ազ­գա­յին, ե­կե­ղե­ցա­կան և Աստ­վա­ծաշն­չա­յին եր­կա­րա­մյա գոր­ծու­նեու­թյան հա­մար պարգևատր­վել է ՀՀ սփյուռ­քի նա­խա­րա­րու­թյան ՙՄայ­րե­նիի դես­պան՚ շքան­շա­նով:
Սա Հ. Ճե­պե­ճյա­նի երկ­րորդ այցն է Ար­ցախ: Ա­ռա­ջին այ­ցը կա­տա­րել է 5 տա­րի ա­ռաջ, ո­րը բա­ցա­ռա­պես ճա­նա­չո­ղա­կան էր:
Գիր­քը բաց­վում է Հ. Ճե­պե­ճյա­նի ա­ռա­ջին հա­տո­րի հրա­տա­րա­կու­թյան ա­ռի­թով գր­ված տպա­վո­րու­թյուն­նե­րով, ո­րոնց հե­ղի­նակ­նե­րը տար­բեր եր­կր­նե­րի ճա­նաչ­ված մտա­վո­րա­կան­ներ են:
Գր­քի խմ­բա­գի­րը ըն­կե­րա­լեզ­վա­բա­նու­թյան դոկ­տոր Ար­տա Ճե­պե­ճյանն է` հե­ղի­նա­կի կի­նը, ո­րի բնու­թագր­մամբ` ՙԱն­սա­կար­կե­լի է Հրայր Ճէ­պէ­ճեա­նի հա­ւա­տար­մու­թիւ­նը: Հա­ւա­տար­մու­թին` հա­յուն, հայ­րե­նի­քին, ե­կե­ղե­ցիին, մշա­կոյ­թին, պա­հան­ջա­տի­րու­թեան, պատ­մու­թեան, մա­մու­լին և սփիռ­քին: Մէկ խօս­քով` հայ­կա­կա­նու­թեան՚:
Իր նե­րա­ծա­կան խոս­քում բա­նա­սի­րա­կան գի­տու­թյուն­նե­րի դոկ­տոր, պրո­ֆե­սոր, ՙՍփիւռք՚ գի­տաու­սում­նա­կան կենտ­րո­նի տնօ­րեն Սու­րեն Դա­նիե­լյա­նը գիրքն ան­վա­նել է ՙՍփյուռ­քը վեց տա­րի­նե­րի բարձ­րա­դիր պա­տու­հան­նե­րից՚ և այն գնա­հա­տել որ­պես սփյուռ­քի ի­մա­ցա­կան և ճա­նա­չո­ղա­կան նոր բա­վիղ­նե­րի գե­ղար­վես­տա­կան պատ­կեր:
Շնոր­հան­դե­սին ե­ղան գիրքն արժևո­րող ե­լույթ­ներ: ԱրՊՀ դա­սա­խոս Զա­րի­նե Սա­ռա­ջյա­նի գնա­հատ­մամբ` ՙԱյն հե­ղի­նա­կի ապ­րա­ծի ու տե­սա­ծի ան­մի­ջա­կան տպա­վո­րու­թյուն­նե­րով ու վեր­լու­ծու­թյուն­նե­րով հա­գե­ցած կեն­սա­փի­լի­սո­փա­յու­թյուն է, ո­րի ա­ռանց­քում սփյուռ­քա­հայ մար­դու կյանքն` իր խո­հե­րով, տագ­նապ­նե­րով, կա­րո­տի ու նա­հան­ջի եր­գե­րով, նա­հան­ջի դեմ պատ­նեշ­նե­րի ո­րո­նում­նե­րով, ո­րոն­ցից ա­ռաջ­նա­հեր­թը հա­յա­պահ­պա­նու­թյունն է ու նրա կարևո­րա­գույն ե­րաշ­խիք­նե­րից մե­կը` հա­յոց լեզ­վի պահ­պա­նու­մը՚: Բա­նա­խո­սը ներ­կա­յաց­րեց նաև բա­նա­սի­րա­կան գի­տու­թյուն­նե­րի դոկ­տոր, պրո­ֆե­սոր Սոկ­րատ Խա­նյա­նի ու­ղեր­ձը. հի­վան­դու­թյան պատ­ճա­ռով նա չի կա­րո­ղա­ցել ան­ձամբ ներ­կա­յա­նալ:
Ար­ցա­խի հան­րա­յին հե­ռուս­տա­ռա­դիո­յի հոգևոր հա­ղոր­դա­շա­րի հե­ղի­նակ Վար­դու­հի Բաղ­դա­սա­րյա­նի կար­ծի­քով` գր­քում ամ­փոփ­ված նյու­թե­րը կա­րե­լի է հա­մա­րել սփյուռ­քա­հայ էս­քիզ­ներ կամ ման­րա­պա­տում­ներ, ո­րոն­ցում ոչ միայն հայն է, այլև մարդն` ընդ­հան­րա­պես, որ ստեղ­ծել է Աստ­ված:
Հա­յաս­տա­նի ա­վե­տա­րան­չա­կան ե­կե­ղե­ցու և ա­մե­րի­կյան ա­վե­տա­րան­չա­կան ըն­կե­րու­թյան ա­նու­նից հե­ղի­նա­կին շնոր­հա­վո­րեց վե­րապտ­վե­լի Ա­վե­տիք Խա­չատ­րյա­նը:
Վեր­ջում ե­լույթ ու­նե­ցավ գր­քի հե­ղի­նա­կը` վերս­տին ներ­կա­յաց­նե­լով իր խո­հե­րը սփյուռ­քի ճա­կա­տագ­րի մա­սին: ՙԱյս այ­ցե­լու­թե­նե­րե ետք պի­տի մտա­ծենք ինչ­պես հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րու շղ­թան ա­վե­լի ամ­րապն­դենք և ա­վե­լի մո­տիկ գոր­ծակ­ցենք Հա­յաս­տան, Ար­ցախ և Սփյուռք: Երբ որ կտես­նիմ մեր գա­ղութ­նե­րը, ան­կախ թե ինչ վի­ճա­կի մեջ են, կապ­րիմ Ցե­ղաս­պա­նու­թեան այդ ա­հա­վո­րու­թիւ­նը և ցա­վը: Ին­չո՞ւ ե­ղավ` փոր­ձե­ցի պա­տաս­խան գտ­նել, ՙին­չու՚-ն պա­տաս­խան չու­նի: Ի՞նչ պի­տի ը­նենք հար­ցը հի­մա պի­տի գտ­նինք սփյուռ­քեն ի­րա­կա­նու­թեան մեջ՚:

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Mon, 07 Oct 2019 16:05:29 +0000
ՀԶՈՐ ՆԵՐ­ՇՆ­ՉՈՒ­ՄԻ ԲԱ­ՆԱՍ­ՏԵՂ­ԾԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27564-2019-10-07-15-56-28 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27564-2019-10-07-15-56-28 Նվարդ ՍՈ­ՂՈ­ՄՈ­ՆՅԱՆ

 Հոկ­տեմ­բե­րի 4-ին Ստե­փա­նա­կեր­տի ՙԳրի­գոր Նա­րե­կա­ցի՚ հա­մալ­սա­րա­նի Արևմտա­հա­յե­րե­նի, հա­յա­գի­տու­թյան գի­տա­հե­տա­զո­տա­կան Լյու­տո­վի­կա և Հա­կոբ Այն­թապ­լյան կենտ­րո­նում տե­ղի ու­նե­ցավ հայ մե­ծա­նուն գրող Գևորգ Է­մի­նի 100-ա­մյա հո­բե­լյա­նին նվիր­ված մի­ջո­ցա­ռում, ո­րը հե­տաքր­քիր էր հատ­կա­պես նրա­նով, որ ե­լույթ ու­նե­ցող­նե­րը՝ ԱՀ ԳՄ նա­խա­գահ, բա­նա­սի­րա­կան գի­տու­թյուն­նե­րի դոկ­տոր, պրո­ֆե­սոր Վար­դան Հա­կո­բյա­նը, բա­նա­սի­րա­կան գի­տու­թյուն­նե­րի թեկ­նա­ծու, բա­նաս­տեղ­ծու­հի Ժան­նա Բեգ­լա­րյա­նը, ՙՀայ­րե­նյաց պաշտ­պան՚ և ՙՇու­շի՚ թեր­թե­րի խմ­բա­գիր, բա­նաս­տեղծ Ռո­բերտ Ե­սա­յա­նը հու­շեր պատ­մե­ցին գրո­ղի հետ ու­նե­ցած ի­րենց հան­դի­պում­նե­րից։

Վ. Հա­կո­բյանն իր խոս­քում նշեց, որ գրո­ղը թո­ղել է մեծ ժա­ռան­գու­թյուն, և որ սա նրա հա­վեր­ժա­կան ճամ­փոր­դու­թյան ա­ռա­ջին հա­րյու­րա­մյակն է։ Գևորգ Է­մինն այն պոետն էր, որ իր ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­նե­րով բե­րեց մար­դու նկա­րա­գի­րը, ներ­քին աշ­խար­հը, ո­րով հայն ա­ռանձ­նա­նում է։ Դի­նա­մի­կա, բա­ցա­ռիկ տրա­մա­բա­նու­թյուն, խո­րա­պես ազ­գա­յին պոե­զիա. այն ե­լա­կե­տը, որ­տե­ղից սկս­վում է Է­մի­նը, աշ­խար­հի կենտ­րոնն է։ Է­մի­նը ժա­մա­նա­կին հան­դի­պում­ներ է ու­նե­ցել Չա­րեն­ցի հետ, ո­րը կան­խո­րո­շել է նրա մտա­ծո­ղու­թյան կեր­պը, սեր­տել է նրա դա­սը, նո­րույթ է բե­րել հայ բա­նար­վես­տի մեջ։ Հե­տո ե­կավ Պա­րույր Սևա­կը, և հայ գրա­կա­նու­թյան հա­մար դա մի բա­ցա­ռիկ շր­ջան էր։ Է­մի­նը եր­բեք չվա­զեց փառ­քի հետևից, բայց նա այն հայ գրողն էր, որ եր­կու ան­գամ ար­ժա­նա­ցավ ԽՍՀՄ պե­տա­կան մր­ցա­նա­կի։ Գրո­ղը թարգ­ման­վել է այլ լե­զու­նե­րով, ճա­նաչ­վել ու ճա­նա­չում բե­րել հայ գրա­կա­նու­թյա­նը։ Ինչ հզոր ներ­շն­չու­մով է գր­ված ՙՍա­սուն­ցի­նե­րի պա­րը՚, ՙՄենք՚-ը, ՙՀա­յոց կռունկ՚, ՙԶգույշ խո­սիր Հա­յաս­տա­նում՚, ՙՅոթ երգ Հա­յաս­տա­նի մա­սին՚ էս­սե­նե­րի շար­քը, նրա յու­րա­քան­չյուր տո­ղը ներ­ծծ­ված է Հա­յաս­տա­նով, և պա­տա­հա­կան չէ, որ այ­սօր ա­մեն քայ­լա­փո­խի հան­դի­պում ենք Է­մի­նին, որ­պես­զի մշ­տա­պես ուն­կն­դիր լի­նենք նրա ներ­քին ձայ­նին։
Ե­լույթ ու­նե­ցող­նե­րը նշե­ցին, որ Է­մի­նը գրա­կա­նու­թյուն մտավ ՙՆա­խա­շա­վիղ՚ ժո­ղո­վա­ծուով՝ ար­դեն իսկ ձևա­վոր­ված բա­նաս­տեղ­ծա­կան հա­վա­տամ­քով։ Նրա ՙՆորք՚ ժո­ղո­վա­ծուն հայ­տն­վեց քն­նա­դա­տու­թյուն­նե­րի ա­ռանց­քում և, ինչ­պես նկա­տել է գրո­ղը, նպաս­տել նրա ճա­նաչ­մա­նը։ Է­մի­նի պո­լի­տեխ­նի­կա­կան կր­թու­թյու­նը նպաս­տել է նրա գրո­ղա­կան ինք­նա­տի­պու­թյա­նը, ի­րերն ու երևույթ­նե­րը ներ­սից քն­նե­լու ու­նա­կու­թայ­նը։ Գրո­ղի տո­ղե­րը տա­րո­ղու­նակ են, ա­ռանց պա­ճու­ճանք­նե­րի, միտ­քը կուռ է, ու­նի բա­նաս­տեղ­ծու­թյան կա­ռուց­ված­քի սուր զգա­ցո­ղու­թյուն։ Նա խո­րա­պես ազ­գա­յին բա­նաս­տեղծ է։ Հայ­կա­կա­նու­թյամբ է շն­չում նրա ամ­բողջ պոե­զիան, բայց, միևնույն ժա­մա­նակ, ապ­րում է դա­րի խն­դիր­նե­րով, երբ գի­տա­կան փայ­լուն հայտ­նա­գոր­ծու­թյուն­նե­րը սպառ­նում են մարդ­կա­յին կյան­քի գո­յու­թյա­նը։ ՙՆա­խա­շա­վի­ղից՚ սկ­սած նրա բա­նաս­տեղ­ծու­թյուն­ներն ար­տա­սան­վել են, դար­ձել եր­գեր։ 1984-ին գրո­ղը հրա­տա­րա­կում է ՙՄաշ­տո­ցից մինչև մեր օ­րե­րը՚ հու­շե­րի, էս­սե­նե­րի, հոդ­ված­նե­րի ժո­ղո­վա­ծուն, ո­րում հա­սա­կով մեկ կանգ­նած է գրա­կա­նա­գետ Է­մի­նը։ Իր գնա­հա­տում­նե­րի մեջ նա նույն­քան խորն է ու ար­հես­տա­վարժ, որ­քան բա­նաս­տեղ­ծա­կան տո­ղե­րում։
Ռ. Ե­սա­յա­նը նշեց, որ Է­մի­նը նո­րա­րար բա­նաս­տեղծ է, և ո­րո­նում­նե­րի դաշ­տում նրան միշտ ու­ղեկ­ցել է հայտ­նու­թյան ո­գին։ Նրա ար­վեստն այ­սօր էլ կեն­սու­նակ է, գրա­վիչ ու հե­տաքր­քիր։ Գրա­կան աս­պա­րեզ մտ­նե­լով հետ­չա­րեն­ցյան դժ­վա­րին ու բարդ շր­ջա­նում, Է­մինն ըն­թեր­ցո­ղին գրա­վեց իր ինք­նա­տիպ մտա­ծո­ղու­թյամբ, ա­ռանձ­նա­հա­տուկ պատ­կե­րա­վո­րու­թյամբ։ Նրա պոե­զիան ա­ռանձ­նա­ցավ ա­նակն­կալ ընդ­հան­րա­ցում­նե­րով, ո­րոնք բա­նաս­տեղ­ծա­կան գյու­տեր են։ Հայ­րե­նի­քի մա­սին նոր խոսք ա­սե­լը դժ­վար է, բայց Է­մին-բա­նաս­տեղ­ծը նե­րաշ­խա­հի հայտ­նու­թյուն­նե­րով հիաց­նում է ըն­թեր­ցո­ղին։ Նրա բա­նաս­տեղ­ծու­թյու­նը խոր ար­տա­ցո­լանքն է հայ ժո­ղովր­դի դա­րա­վոր պայ­քա­րի` հա­նուն գա­լի­քի։ Գրո­ղի հա­վաստ­մամբ` եր­գը ոչ թե պի­տի ՙնեյ­նիմ ու եր­կար-բա­րակ նա­ղըլ՚ լի­նի, այլ՝ կտ­րուկ, կարճ ու ազ­դու, որ բե­րի ցն­ցող ու­րա­խու­թյուն ու վիշտ և շեշ­տա­կի խր­վի սիր­տը մար­դու՝ ինչ-որ բան փո­խե­լով նրա կյան­քում։
Բա­նա­սի­րա­կան գի­տու­թյուն­նե­րի թեկ­նա­ծու Նա­նար Սի­մո­նյանն իր ե­լույ­թում նշեց, որ Է­մի­նի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան թե­ման իր ժա­մա­նակն է, 20-րդ դա­րը, և նրա պոե­զիա­յին բնո­րոշ են խո­հը, բա­նաս­տեղ­ծա­կան պատ­կե­րա­վոր­ման գյու­տե­րը։ Նրա ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան մեջ կարևոր դեր են գրա­վում հայն ու Հա­յաս­տա­նը։ Բա­նաս­տեղ­ծը, մի կողմ թող­նե­լով տա­րի­ներ շա­րու­նակ մեզ օ­րո­րող ա­վե­լորդ սնա­փա­ռու­թյունն ու հպար­տու­թյու­նը, ներ­կա­յաց­նում է հայ­րե­նի­քի ու ժո­ղովր­դի ի­րա­կան վի­ճա­կը. հայ­րե­նի­քը երկ­փեղկ­ված է, ժո­ղո­վուր­դը՝ ցի­րու­ցան. ՙԱն­ժո­ղո­վուրդ հող, Ան­հող ժո­ղո­վուրդ։ Եվ ցր­ված հու­լունք, որ չէր ... ժո­ղով­վում՚։ Ա­պա­գա­յի վե­րա­բե­րյալ բա­նաս­տեղ­ծը մտա­հո­գու­թյուն ու­նի, և նա տագ­նա­պում է, որ հա­յոց սուրբ լե­ռը կմ­նա օ­տա­րու­թյան մեջ։ Սա­կայն բա­նաս­տեղ­ծը հա­վա­տում է իր տա­ռա­պած, ա­դա­ման­դի նման փոքր, բայց ժայ­ռի ուժ ու­նե­ցող ժո­ղովր­դի հա­վեր­ժու­թյա­նը։
Մի­ջո­ցառ­ման մաս­նա­կից­նե­րը դի­տե­ցին հատ­ված ՙԳևորգ Է­մին՚ տե­սա­ֆիլ­մից և ունկ­նդ­րե­ցին տե­սա­հո­լո­վա­կը, ո­րում աս­մուն­քում է Նու­նե Ա­վե­տի­սյա­նը։
ՙԳրի­գոր Նա­րե­կա­ցի՚ հա­մալ­սա­րա­նի քո­լե­ջի ու­սա­նո­ղու­հի Մար­գա­րիտ Մու­սա­յե­լյանն աս­մուն­քեց Գևորգ Է­մի­նի ՙԵս սի­րում եմ հա­յոց հո­ղը՚ բա­նաս­տեղ­ծու­թյու­նը։
Մի­ջո­ցառ­ման ա­վար­տին ցու­ցադր­վեց տե­սա­նյութ, ո­րում Սևակ Ամ­րո­յա­նը կա­տա­րեց ՙԶգույշ խո­սիր Հա­յաս­տա­նում՚ եր­գը` գր­ված բա­նաս­տեղ­ծի խոս­քե­րով։

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Mon, 07 Oct 2019 15:51:27 +0000
ՙԿՈՄԻՏԱՍ՚ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ-ՓԱՌԱՏՈՆԻ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ ՙԿՈՄԻՏԱՍ՚ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ-ՓԱՌԱՏՈՆԻ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27563-2019-10-07-15-45-13 http://artsakhtert.com/arm/index.php/culture-and-education/item/27563-2019-10-07-15-45-13 ՙԿՈՄԻՏԱՍ՚ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ  ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ-ՓԱՌԱՏՈՆԻ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ ՙԿՈՄԻՏԱՍ՚ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ  ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ-ՓԱՌԱՏՈՆԻ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ
Սու­սան­նա ԲԱ­ԼԱ­ՅԱՆ

 Ինչ­պես գի­տենք, 2019 թվա­կա­նը հռ­չակ­վել է Կո­մի­տա­սյան տա­րի` մեծն եր­գա­հա­նի ծնն­դյան օր­վա 150-ա­մյա­կի կա­պակ­ցու­թյամբ: Ամ­բողջ տա­րին Հա­յաս­տա­նում, Ար­ցա­խում, Սփյուռ­քում տե­ղի են ու­նե­ցել և շա­րու­նակ­վում են զա­նա­զան մի­ջո­ցա­ռում­ներ` հա­մերգ­ներ, կոն­ֆե­րանս­ներ, ցու­ցա­հան­դես­ներ, դա­սըն­թաց­ներ: Այդ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րից կարևո­րա­գույ­նը դար­ձավ սեպ­տեմ­բե­րի 26-ից մինչև հոկ­տեմ­բե­րի 8-ը (Կո­մի­տա­սի ծնն­դյան օ­րը հին ու նոր տո­մար­նե­րով) Երևա­նում ըն­թա­ցող ՙԿո­մի­տաս՚ գի­տա­ժո­ղով-փա­ռա­տո­նը, ո­րի շր­ջա­նակ­նե­րում տե­ղի են ու­նե­նում հա­մերգ­ներ, դա­սըն­թաց­ներ, հան­դի­պում­ներ:

Հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին և 2-ին Շու­շիում` Սուրբ Ղա­զան­չե­ցոց ե­կե­ղե­ցում, Ստե­փա­նա­կեր­տում` Սուրբ Աստ­վա­ծա­մոր Հո­վա­նու Մայր տա­ճա­րում և Գան­ձա­սա­րի Սուրբ Հով­հան­նես Մկրտ­չի ե­կե­ղե­ցում տե­ղի ու­նե­ցան հայ հոգևոր ե­րաժշ­տու­թյան հա­մերգ­ներ, ո­րոնց ծրագ­րե­րում ընդգրկված էին թե՜ Կո­մի­տա­սի կող­մից մշակ­ված հոգևոր եր­գե­րը, Կո­մի­տա­սի պա­տա­րա­գից հատ­ված­ներ, թե՜ ըն­դհ­նա­րա­պես հայ միջ­նա­դա­րյան ե­րաժշ­տու­թյու­նը:
Հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին Ստե­փա­նա­կեր­տի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան պա­լա­տում կա­յա­ցավ հա­մերգ` նվիր­ված Մեծն Կո­մի­տա­սի 150-ա­մյա­կին: Հա­մեր­գին ներ­կա էին ՀՀ կր­թու­թյան, գի­տու­թյան, մշա­կույ­թի և սպոր­տի նա­խա­րար Ա­րա Հա­րու­թյու­նյա­նը, ԱՀ մշա­կույ­թի, ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի և զբո­սաշր­ջու­թյան նա­խա­րար Լեռ­նիկ Հով­հան­նի­սյա­նը, ԱՀ կր­թու­թյան, գի­տու­թյան և սպոր­տի նա­խա­րար Նա­րի­նե Ա­ղա­բա­լյա­նը, պաշ­տո­նա­տար այլ ան­ձինք, հյու­րեր Հա­յաս­տա­նից:
Հա­մեր­գին ըն­դա­ռաջ Կո­մի­տա­սի թան­գա­րան-ինս­տի­տու­տի տնօ­րեն Նի­կո­լայ Կոս­տան­դյանն իր խոս­քում կարևո­րեց Կո­մի­տա­սին նվիր­ված մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի անց­կա­ցումն Ար­ցա­խում:
Հա­մեր­գին ե­լույթ ու­նե­ցան Հա­յաս­տա­նի հինգ լա­վա­գույն երգ­չախմ­բեր` Հա­յաս­տա­նի պե­տա­կան ա­կա­դե­միա­կան երգ­չա­խում­բը` մաեստ­րո Հով­հան­նես Չե­քի­ջյա­նի, Երևա­նի պե­տա­կան կա­մե­րա­յին երգ­չա­խում­բը` Հա­րու­թյուն Թո­փի­կյա­նի, ՙՀո­վեր՚ պե­տա­կան կա­մե­րա­յին երգ­չա­խում­բը` Սո­նա Հով­հան­նի­սյա­նի, Հա­յաս­տա­նի պե­տա­կան կա­մե­րա­յին երգ­չա­խում­բը` Ռո­բերտ Մլ­քե­յա­նի, ՙԳե­ղարդ՚ եր­գե­ցիկ խում­բը` Ա­նա­հիտ Պա­պա­յա­նի ղե­կա­վա­րու­թյամբ: Ե­լույթ­ներ ու­նե­ցան նաև ան­հատ կա­տա­րող­ներ` եր­գիչ­ներ Լու­սի­նե Ա­զա­րյա­նը (սոպ­րա­նո), Ակ­սել Դա­վե­յա­նը (տե­նոր), դաշ­նա­կա­հար Լևոն Ջա­վա­դյա­նը:
Այս հրա­շա­լի գա­ղա­փա­րի կազ­մա­կեր­պիչ­ներն են ՀՀ կր­թու­թյան, գի­տու­թյան, մշա­կույ­թի և սպոր­տի նա­խա­րա­րու­թյու­նը, Կո­մի­տա­սի թան­գա­րան-ինս­տի­տու­տը, Գեր­մա­նիա­յում ՀՀ դես­պա­նու­թյու­նը: Ար­ցա­խում ան­ցած մի­ջո­ցա­ռում­նե­րին միա­ցան նաև ԱՀ մշա­կույ­թի, ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի և զբո­սաշր­ջու­թյան նա­խա­րա­րու­թյու­նը և ՀԱԵ ար­ցա­խյան թե­մը:
Գե­րա­գույն հա­ճույք և ու­րա­խու­թյուն ապ­րե­ցին ուն­կն­դիր­նե­րը կեն­դա­նի հիաս­քանչ այդ կա­տա­րում­նե­րից: Ու նաև ափ­սո­սանք. այս­քան ան­թե­րի կա­տա­րում­ներ մեկ էլ ե՞րբ կլ­սեն: Այս մտ­քե­րով կիս­վե­ցինք Հա­յաս­տա­նի պե­տա­կան կա­մե­րա­յին երգ­չախմ­բի գե­ղար­վես­տա­կան ղե­կա­վար և դի­րի­ժոր Ռո­բերտ Մլ­քե­յա­նի հետ, ով հա­մա­ձայ­նեց և շա­րու­նա­կեց. ՙԵվ դա այն դեպ­քում, երբ Կո­մի­տա­սը հայ ժո­ղովր­դին թո­ղել է իր ինք­նա­տի­պու­թյամբ հզոր ու հա­րուստ ժա­ռան­գու­թյուն, և ո­րի շատ քիչ մա­սին ենք ծա­նոթ՚: Պետք է այդ ժա­ռան­գու­թյունն ա­ռա­վել խո­րու­թյամբ քա­րո­զել՚: Խմ­բի ղե­կա­վա­րը հրա­վի­րե­լու դեպ­քում պատ­րաս­տա­կա­մու­թյուն հայտ­նեց իր խմ­բով գալ Ար­ցախ և մի շարք հա­մերգ­նե­րով` ոչ միայն Ստե­փա­նա­կեր­տում, այլև շր­ջան­նե­րում, ե­կե­ղե­ցի­նե­րում, հնա­րա­վո­րինս ամ­բող­ջա­կան ներ­կա­յաց­նել Կո­մի­տա­սի անկ­րկ­նե­լի ժա­ռան­գու­թյու­նը:
;

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Մշակույթ և կրթություն Mon, 07 Oct 2019 15:38:22 +0000