comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Items filtered by date: Երեքշաբթի, 13 Օգոստոսի 2019 http://artsakhtert.com Wed, 13 Nov 2019 18:31:04 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am ՍՊԱՌ­ՆԱ­ԼԻ­ՔԻ­ՆԵ­ՐԻՆ ՀԱ­ԿԱԶ­ԴԵ­ԼԸ ՀԱ­ՅԻ Ա­ՐՅԱՆ ՄԵՋ Է http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27283-2019-08-14-17-47-23 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27283-2019-08-14-17-47-23 ՍՊԱՌ­ՆԱ­ԼԻ­ՔԻ­ՆԵ­ՐԻՆ ՀԱ­ԿԱԶ­ԴԵ­ԼԸ ՀԱ­ՅԻ Ա­ՐՅԱՆ ՄԵՋ Է
Սո­ֆի ԲԱ­ԲԱ­ՅԱՆ, Հո­գե­բան

Վեր­ջերս մա­մու­լում և սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րում ակ­տիվ շր­ջա­նա­ռու­թյան մեջ է ստամ­բու­լյան կոչ­վող կոն­վեն­ցիա­յի վե­րա­բե­րյալ քն­նար­կում­նե­րը։ Դրա պաշ­տո­նա­կան ան­վա­նումն է՝ կա­նանց նկատ­մամբ բռ­նու­թյան և ըն­տա­նե­կան բռ­նու­թյան կան­խար­գել­ման ու դրա դեմ պայ­քա­րի մա­սին կոն­վեն­ցիան, որն, ի դեպ, ստո­րագր­վել է ցե­ղաս­պա­նու­թյուն ի­րա­կա­նաց­րած և այն ժխ­տող Թուր­քիա­յում (Ստամ­բուլ քա­ղա­քում)՝ Եվ­րո­պա­յի Խոր­հր­դի շր­ջա­նակ­նե­րում։ Զա­վեշ­տա­կան է, որ հենց ա­մե­նա­զազ­րե­լի բռ­նու­թյունն ի­րա­կա­նաց­րած երկ­րում է ստո­րագր­վել այն։ Ինչևէ. պարզ է, որ այս կոն­վեն­ցիան, իր հայ­րե­նի­քի պես` կեղծ է ու շին­ծու։

ՊԱՏ­ՄԱ­ԿԱՆ ԱԿ­ՆԱՐԿ


Ստամ­բու­լյան կոն­վեն­ցիան, 2017 թվա­կա­նի հու­նի­սի դրու­թյամբ, ստո­րագր­վել է 44 եր­կր­նե­րի և Եվ­րա­միու­թյան կող­մից։ 2012 թվա­կա­նի մար­տի 12-ին Թուր­քիան դար­ձավ ա­ռա­ջին եր­կի­րը, ո­րը վա­վե­րաց­րեց Կոն­վեն­ցիան, ո­րին հա­ջոր­դե­ցին 27 այլ եր­կր­ներ՝ 2013-ից 2017 թվա­կան­նե­րի ըն­թաց­քում (Ալ­բա­նիա, Ան­դո­րա, Ավ­ստ­րիա, Բել­գիա, Բոս­նիա և Հեր­ցե­գո­վի­նա, Կիպ­րոս, Դա­նիա, Ֆին­լան­դիա, Էս­տո­նիա, Ֆրան­սիա, Վրաս­տան, Գեր­մա­նիա, Ի­տա­լիա, Մալ­թա, Մո­նա­կո, Մոն­տե­նեգ­րո, Նի­դեռ­լանդ­ներ, Նոր­վե­գիա, Լե­հաս­տան, Ռու­մի­նիա, Պոր­տու­գա­լիա, Սան Մա­րի­նո, Սեր­բիա, Սլո­վե­նիա, Իս­պա­նիա, Շվե­դիա, Շվեյ­ցա­րիա)։ Կոն­վեն­ցիան ու­ժի մեջ է մտել 2014 թվա­կա­նի օ­գոս­տո­սի 1-ից։ Բուլ­ղա­րիա­յի Սահ­մա­նադ­րա­կան դա­տա­րանն այդ պայ­մա­նա­գի­րը պաշ­տո­նա­պես ճա­նա­չել է որ­պես հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­կան։ Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հա­վա­նու­թյան է ար­ժա­նաց­րել Կոն­վեն­ցիա­յի ստո­րագ­րու­մը 2017 թվա­կա­նի դեկ­տեմ­բե­րի 28-ի նիս­տում։ 2019 թվա­կա­նին կոն­վեն­ցիա­յի հաս­տատ­ման շուրջ ծա­վալ­վող հան­րա­յին քն­նար­կում­նե­րի ըն­թաց­քում հն­չել են ինչ­պես կողմ, այն­պես էլ դեմ կար­ծիք­ներ։ Մի շարք քա­ղա­քա­կան, պե­տա­կան գոր­ծիչ­ներ հայ­տա­րա­րել են, որ այն հա­կա­սում է Հա­յաս­տա­նի Սահ­մա­նադ­րու­թյա­նը, քա­նի որ ներդ­նում է ՙեր­րորդ սեռ՚ ու­նե­նա­լու գա­ղա­փա­րը։

ԽՆ­ԴԻՐ


Այ­սօր ա­վան­դա­պահ և դեռևս բա­րո­յա­կան խիղ­ճը չկորց­րած հա­յի տե­սակն իր բո­լոր հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րով փոր­ձում է պայ­քա­րել Հա­յաս­տա­նում այս չա­րի­քի վա­վե­րաց­ման դեմ։ Կազ­մա­կերպ­վում է ստո­րագ­րա­հա­վաք, բո­ղո­քի ձայն են բարձ­րաց­նում հոգևոր այ­րերն ու հա­սա­րակ քա­ղա­քա­ցի­նե­րը, բաց նա­մակ­ներ են հղ­վում երկ­րի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին, միով բա­նիվ, ա­մեն մեկն ա­նում է իր ձեռ­քով ե­կա­ծը` պաշտ­պա­նե­լու մեր ժո­ղովր­դի բա­րո­յա­կան կեր­պա­րը։ Ստամ­բու­լյան կոն­վեն­ցիա­յի վա­վե­րաց­ման վե­րա­բե­րյալ իր հս­տակ դիր­քո­րո­շումն է հայտ­նել նաև Հայ ա­ռա­քե­լա­կան ե­կե­ղե­ցին։ Հա­յաս­տա­նի ե­պիս­կո­պոս­նե­րի և թե­մա­կալ ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հայ­տա­րա­րու­թյան մեջ մաս­նա­վո­րա­պես նշ­վում է. ՙՆկա­տի առ­նե­լով, որ ազ­գա­յին-հոգևոր մեր ինք­նու­թյան և անվ­տան­գու­թյան շա­հե­րի տե­սան­կյու­նից կոն­վեն­ցիա­յում առ­կա են խիստ մտա­հո­գիչ դրույթ­ներ ու հաս­կա­ցու­թյուն­ներ՝ հոր­դո­րում ենք հայ­րե­նի իշ­խա­նու­թյան պա­տաս­խա­նա­տու մար­մին­նե­րին զերծ մնալ փաս­տաթղ­թի վա­վե­րա­ցու­մից։

Հայ­րե­նի պե­տու­թյան զո­րաց­ման և աշ­խար­հաս­փյուռ մեր ժո­ղովր­դի լու­սա­վոր գա­լի­քի կա­ռուց­մանն ի նպաստ կարևո­րում ենք ըն­տա­նի­քում և հայ­րե­նի կր­թա­կան հա­մա­կար­գում հոգևոր, բա­րո­յա­կան և ազ­գա­յին ար­ժեք­նե­րով նոր սերն­դի դաս­տիա­րա­կու­թյունն ու կր­թու­թյու­նը, ինչ­պես նաև այս նպա­տա­կով զանգ­վա­ծա­յին լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րի պա­տաս­խա­նա­տու գոր­ծու­նեու­թյան ար­դյու­նա­վո­րու­մը…՚։
Մյուս բևե­ռում կանգ­նած­նե­րը, ով­քեր ակ­տիվ պայ­քա­րում են, որ այն վա­վե­րաց­վի մեր երկ­րում, ա­մեն կերպ գո­վազ­դում են կոն­վեն­ցիա­յի ՙանհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը՚։ Օ­րի­նակ, վեր­ջերս տար­բեր լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րով, ա­նա­նուն, սր­տաճմ­լիկ պատ­մու­թյուն­ներ են շր­ջա­նառ­վում, իբր թե կա­նայք ըն­տա­նիք­նե­րում բռ­նու­թյուն­նե­րի են են­թարկ­վում։ Ի­հար­կե, չի բա­ցառ­վում, որ դրանք կան, բայց որ այս հա­ղոր­դում­ներն ար­ված են ի օ­գուտ կոն­վեն­ցիա­յի վա­վե­րաց­ման՝ ակն­հայտ է։

Այ­նուա­մե­նայ­նիվ, ա­ռա­ջին հա­յաց­քից ան­մեղ թվա­ցող այս կոն­վեն­ցիան իր մեջ պա­րու­նա­կում է քո­ղարկ­ված, ազ­գա­կոր­ծան դրույթ­ներ։ Այս­պես, իր ֆեյս­բու­քյան է­ջում խնդ­րո թե­մա­յին է անդ­րա­դար­ձել ՀՀ փաս­տա­բան­նե­րի պա­լա­տի նա­խա­գահ Ա­րա Զոհ­րա­բյա­նը, ըստ ո­րի՝
ՙՍտամ­բու­լյան Կոն­վեն­ցիան վա­վե­րաց­նե­լու դեպ­քում կա­րող են ա­ռա­ջա­նալ հետևյալ խն­դիր­նե­րը՝ Կոն­վեն­ցիան պար­տադ­րում է պե­տու­թյուն­նե­րին ար­մա­տա­խիլ ա­նել այն նա­խա­պա­շար­մունք­նե­րը, սո­վո­րույթ­նե­րը, ա­վան­դույթ­նե­րը և մյուս բո­լոր այն երևույթ­նե­րը, ո­րոնք հիմն­ված են, օ­րի­նակ, կա­նանց և տղա­մարդ­կանց կարծ­րա­տի­պա­յին դե­րա­բա­ժան­ման գա­ղա­փա­րի վրա (12-րդ հոդ­վա­ծի 1-ին մաս)։

Կոն­վեն­ցիա­յում օգ­տա­գործ­վող ո­րոշ հաս­կա­ցու­թյուն­ներ հիմք են տա­լիս պն­դե­լու (օ­րի­նակ՝ 4-րդ հոդ­ված 3-րդ մաս), որ ա­րա­կան և ի­գա­կան սե­ռե­րից բա­ցի կա­րող է լի­նել նաև այլ (սո­ցիա­լա­կան) սեռ։ Ստամ­բու­լյան կոն­վեն­ցիա­յի 12-րդ հոդ­վա­ծի 1-ին մա­սի հա­մա­ձայն՝ մաս­նա­կից պե­տու­թյուն­նե­րը պետք է անհ­րա­ժեշտ մի­ջոց­ներ ձեռ­նար­կեն կա­նանց և տղա­մարդ­կանց վար­քագ­ծի սո­ցիա­լա­կան և մշա­կու­թա­յին վար­վե­լա­կեր­պե­րում փո­փո­խու­թյուն­ներ մտց­նե­լու նպա­տա­կով՝ այն հաշ­վով, որ­պես­զի ար­մա­տա­խիլ ար­վեն այն նա­խա­պա­շար­մունք­նե­րը, սո­վո­րույթ­նե­րը, ա­վան­դույթ­նե­րը և մյուս բո­լոր այն երևույթ­նե­րը, ո­րոնք հիմն­ված են կա­նանց և տղա­մարդ­կանց կարծ­րա­տի­պա­յին դե­րա­բա­ժան­ման գա­ղա­փա­րի վրա՚։Այ­սօր Եվ­րո­պա­յի այս ոչ ցան­կա­լի զար­գա­ցում­ներն ա­նար­գել մտել են հա­յի օ­ջախ։ Մենք ա­ռանց այն էլ, պա­տե­րազ­մի պատ­ճա­ռով, ու­նենք շատ գլ­խատ­ված ու որ­դե­կո­րույս ըն­տա­նիք­ներ, իսկ հի­մա էլ ստիպ­ված ենք դի­մա­կա­յել դր­սից մեզ հրամց­վող վտանգ­նե­րին, չնա­յած, ոչ բո­լորն են դեռևս նկա­տում երևույ­թի լր­ջու­թյու­նը։ Շատ ե­րի­տա­սարդ­ներ, կլան­ված եվ­րո­պա­կան մշա­կույ­թով, մի տե­սակ սկ­սել են քն­նա­դա­տող հա­յաց­քով նա­յել մեր ա­վան­դույթ­նե­րին, ող­ջու­նե­լով այն նո­րա­մու­ծու­թյուն­նե­րը, ո­րոնք, մաս­նա­վո­րա­պես,  ա­ռա­ջար­կում է Ստամ­բու­լյան կոն­վեն­ցիան։ Ո­մանք, ցա­վոք, կորց­րել են  ի­րենց բա­րո­յա­կան կեր­պա­րը, ա­պա­գա­յի հան­դեպ վս­տա­հու­թյու­նը, ազ­գա­յին ար­ժա­նա­պատ­վու­թյունն ու սկ­սել ան­տե­սել բազ­մա­թիվ ո­րա­կա­պես կա­րե­ւոր ա­վան­դույթ­ներ։ Կյան­քի ա­ռօ­րյա պա­հանջ­ներն ու դրանց բա­վա­րար­ման հա­մար նվա­զա­գույն հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի բա­ցա­կա­յու­թյու­նը, կար­ծես, հիպ­նո­սաց­րել են մար­դու ներ­քին ցեն­զու­րան. նա ոչ թե զրկ­վում է խղ­ճից, այլ ժա­մա­նա­կա­վո­րա­պես ՙար­խի­վաց­նում՚ է այն, ա­վե­լի հրա­տապ խն­դիր­նե­րի՝ ինչ-որ տեղ խղ­ճին հա­կա­սող լու­ծում­ներ ո­րո­նե­լու ու գտ­նե­լու հա­մար։ Ցա­վոք, ի­րա­վի­ճա­կը ժա­մա­նա­կի հետ կա­րող է ա­վե­լի վատ­թա­րա­նալ, ին­չը դե­ռեւս ակն­հայ­տո­րեն չի նկատ­վում, քան­զի յու­րա­քան­չյուր ժա­մա­նա­կաշր­ջան այն­քան կայ­ծակ­նա­յին է վրա հաս­նում ու անց­նում, որ մարդն ի վի­ճա­կի չի լի­նում ըմ­բռ­նել նրա յու­րա­հատ­կու­թյուն­նե­րը, հատ­կա­պես՝ բա­ցա­սա­կան։ Այս հո­ռե­տե­սա­կան պատ­կե­րա­ցում­նե­րը պայ­մա­նա­վոր­ված են մարդ­կա­յին հո­գե­բա­նու­թյան այն յու­րա­հատ­կու­թյամբ, ըստ ո­րի՝ ան­հա­տը կա­րող է հար­մար­վել ու ըն­դու­նել նախ­կի­նում իր հա­մար ա­նըն­դու­նե­լի, հա­կա­բա­րո­յա­կան, ներ­կա­յում՝ հար­մար, ՙդյու­րա­մարս՚ ե­րե­ւույթ­ներ ու գա­ղա­փար­ներ, եւ աս­տի­ճա­նա­բար դրանք դարձ­նել իր հո­գե­կերտ­ված­քի ան­բա­ժա­նե­լի մա­սը։ 

Մենք, ցա­վոք, չու­նենք բնա­կան շատ ռե­սուրս­ներ, զի­ջում ենք մյուս­նե­րին տն­տե­սա­կան զար­գաց­ման տե­սան­կյու­նից, բայց ու­նենք հա­վատք, բա­րի ա­վան­դույթ­ներ, ա­մուր և բա­րո­յա­կան ըն­տա­նի­քի կեր­պար, ին­չի շնոր­հիվ էլ դա­րեր շա­րու­նակ դի­մա­կա­յել ենք ֆի­զի­կա­պես ա­վե­լի հզոր թշ­նա­մի­նե­րի ոտ­նձ­գու­թյուն­նե­րին։ Ին­չու՞ պետք է մեր այս հարս­տու­թյու­նից հրա­ժար­վենք օ­տա­րի թե­լադ­րան­քով։ Ախր, ե­թե սրանք էլ կորց­նենք, ի՞ն­չը պետք է պաշտ­պա­նենք և ո՞ւ­մից։ Կձուլ­վենք մյուս­նե­րի հետ՝ պատ­մու­թյան գիր­կը նե­տե­լով հայ մար­դու ար­ժա­նա­պա­տիվ կեր­պա­րը։
Հետևե­լով սոց­ցան­ցե­րում ակ­տիվ քն­նար­կում­նե­րին, լց­վում ես լա­վա­տե­սու­թյամբ, որ հայ ժո­ղո­վուր­դի ա­րյան մեջ դեռևս խո­սում է մեր հայ­րե­րի բա­րո­յա­կա­նու­թյունն ու ար­ժա­նա­պատ­վու­թյու­նը և, որ ստամ­բու­լյան կոն­վեն­ցիա­յում քո­ղարկ­ված չա­րի­քի դեմ պայ­քա­րող ե­րի­տա­սարդ­նե­րի թիվն ան­հա­մե­մատ ա­վե­լի շատ է, դիրքն էլ՝ վճ­ռա­կան։

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Wed, 14 Aug 2019 17:55:01 +0000
ԱՅԴ ՂԱ­ՐԱ­ԲԱՂ­ՑՈՒՆ ԿԱՆԳ­ՆԵՑ­ՆԵԼ ՉԷՐ ԼԻ­ՆՈՒՄ. ԻՆՉ­ՊԵՍ ՈՒ­ՍՈՒ­ՑԻՉ ԳՐԻ­ԳՈՐ ԲԱ­ՂՅԱ­ՆԸ ԽՈՐ­ՀՐ­ԴԱ­ՅԻՆ ՄԻՈՒ­ԹՅԱՆ ՀԵ­ՐՈՍ ԴԱՐ­ՁԱՎ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27284-2019-08-14-17-53-52 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/27284-2019-08-14-17-53-52 ԱՅԴ ՂԱ­ՐԱ­ԲԱՂ­ՑՈՒՆ ԿԱՆԳ­ՆԵՑ­ՆԵԼ ՉԷՐ ԼԻ­ՆՈՒՄ. ԻՆՉ­ՊԵՍ ՈՒ­ՍՈՒ­ՑԻՉ  ԳՐԻ­ԳՈՐ ԲԱ­ՂՅԱ­ՆԸ ԽՈՐ­ՀՐ­ԴԱ­ՅԻՆ ՄԻՈՒ­ԹՅԱՆ ՀԵ­ՐՈՍ ԴԱՐ­ՁԱՎ
Գրի­գոր Բա­ղյա­նի ընտ­րած…

Ծն­վել է 1912թ. մար­տի 31-ին Դաշ­տա­յին Ղա­րա­բա­ղի գյու­ղե­րից մե­կում, գյու­ղա­կան ըն­տա­նի­քում ու մի­ջա­վայ­րում: Փոքր տա­րի­քից ա­ռօ­րյա գոր­ծե­րում օգ­նե­լը սո­վո­րա­կան երևույթ էր, բայց ի՞նչ ա­նել ուս­ման հա­մառ ծա­րա­վի հետ: Գրի­գո­րը մի­ջոց էր գտել. սո­վո­րում էր` ինչ­պես ու որ­տեղ կա­րո­ղա­նում էր, միջ­նա­կարգ դպ­րոցն ա­վար­տել է 19 տա­րե­կա­նում` ար­դեն Բաք­վում:

Բա­ղյան­ներն ըն­տա­նե­կան այս­պի­սի մի պատ­մու­թյուն ու­նեն, ա­սում են, որ ի­րա­կան է. երբ Գրի­գո­րը ծնող­նե­րից թա­քուն պատ­րաստ­վում էր Բա­քու մեկ­նել` ու­սու­մը շա­րու­նա­կե­լու, կրտ­սեր եղ­բո­րը նա­խա­պես կա­պել էր տնից հե­ռու մի ծա­ռից (ոչ շատ հե­ռու, որ­պես­զի ա­մեն դեպ­քում գտ­նեն): Եղ­բո­րը ժա­մա­նա­կա­վոր ֆի­զի­կա­կան ա­զա­տու­թյու­նից զր­կելն այն բա­նի հա­մար էր ար­վել, որ­պես­զի նա իս­կույն ծնող­նե­րի մոտ չվա­զի ու չպատ­մի, որ ա­վագ եղ­բայ­րը մեկ­նել է, և որ­պես­զի Գրի­գո­րի հետևից չհաս­նեն:

Նա սկ­սել է ե­րե­խա­նե­րին պատ­մու­թյուն ու­սու­ցա­նել (հա­մա­պա­տաս­խան դա­սըն­թաց­ներ ա­վար­տե­լուց հե­տո), այ­նու­հետև աշ­խա­տել է որ­պես ուս­մաս­վար, դպ­րո­ցի տնօ­րեն, Մար­տա­կեր­տի ժո­ղովր­դա­կան կր­թու­թյան շրջ­բաժ­նի տե­սուչ, Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի` նույն գծով մար­զա­յին բաժ­նի վա­րիչ: Իսկ հե­տո սկս­վեց պա­տե­րազ­մը:

Մեծ պա­տե­րազ­մի ձայ­նե­րը Ղա­րա­բաղ չէին հաս­նում, բայց Գրի­գո­րը միայն մինչև ձմեռ դի­մա­ցավ դպ­րո­ցում: Փետր­վա­րին ըն­դու­նե­ցին բա­նա­կին կա­մա­վոր զին­վո­րագր­վե­լու նրա դի­մու­մը, բայց քա­նի որ 30-ա­մյա տղա­մար­դը բո­լո­րո­վին ան­փորձ էր, նրան գն­դի պրո­պա­գան­դիստ են նշա­նա­կում: Թե­պետ սա միայն ա­նունն է խա­ղաղ` պրո­պա­գան­դիստ, իսկ ռազ­մա­ճա­կա­տում, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, ստիպ­ված ես լի­նում կրա­կել սո­վո­րել: Ու ոչ թե պար­զա­պես կրա­կել, այլ կեն­դա­նի թի­րախ­նե­րի վրա:

Հրա­ձիգ­նե­րի գունդ էր, այն­պես որ ա­րագ սո­վո­րեց­րին զենք բռ­նել: Այս­պես բա­ցա­հայտ­վեց Բա­ղյա­նի ևս մեկ տա­ղան­դը` զին­վո­րա­կան գոր­ծի հան­դեպ հա­կու­մը, դրան գու­մա­րած` բնա­ծին գրա­գի­տու­թյունն ու ձեռք բե­րած գի­տե­լիք­ներն էին ի­րենց մա­սին հի­շեց­նում, և նման փայ­լուն սպան մեկ ճա­նա­պարհ ու­ներ` դառ­նալ գն­դի կո­մի­սար: Նա սո­վո­րեց հետևա­կի հա­մար, հա­վա­նա­բար, ա­մե­նադժ­վար խն­դի­րը կա­տա­րե­լը` ա­ռա­ջին շար­քե­րում հար­ձակ­ման գնա­լը և քա­ղա­քի պայ­ման­նե­րում մարտ վա­րե­լը: 1942թ. ա­մառն ան­ցավ Ստա­լինգ­րա­դում մղ­ված ա­ներևա­կա­յե­լի դա­ժան մար­տե­րում: Այդ մսա­ղա­ցից քչե­րին էր հա­ջող­վում ողջ դուրս գալ, իսկ որ ա­ռանց վի­րա­վոր­վե­լու` ա­պա ընդ­հան­րա­պես ե­զա­կի­նե­րին: Գրի­գոր Բա­ղյա­նի բախտն ա­նա­սե­լիո­րեն բե­րել էր:

Ան­գամ այդ ա­նո­ղոք տա­րի­նե­րին հրա­մա­նա­տա­րու­թյու­նը գի­տեր, որ չի կա­րե­լի մարդ­կանց ան­մի­ջա­պես մի վատ վի­ճա­կից մեկ այլ ա­ռա­վել վատ վի­ճա­կի մեջ գցել: Ստա­լինգ­րա­դի ռազ­մա­դաշ­տը պետք էր մար­տե­րից հան­գս­տա­նար, և Բա­ղյա­նը մի քա­նի ա­միս անց­կաց­րեց Մերձ­մոս­կո­վյան շր­ջա­նում, որ­տեղ գն­դե­րի հրա­մա­նա­տար­ներ էին պատ­րաս­տում: Նա գն­դի հրա­մա­նա­տար դար­ձավ ար­դեն 4-րդ Ուկ­րաի­նա­կան ճա­կա­տի կազ­մում, մաս­նակ­ցեց Դնեպ­րի գե­տանց­մանն ու ա­զա­տագ­րեց Չե­խոս­լո­վա­կիան:

1944թ. երկ­րորդ կե­սը Չե­խոս­լո­վա­կիա­յում էլ ան­ցավ: 71-րդ հրաձ­գա­յին գուն­դը Բա­ղյա­նի հրա­մա­նա­տա­րու­թյան ներ­քո գրա­վում էր մի բար­ձուն­քը մյու­սի հետևից, ճեղ­քում էր դաշ­տա­յին պաշտ­պա­նա­կան ցան­կա­ցած ամ­րու­թյուն: Մաս­նակ­ցեց Օ­դե­րի գե­տանց­մա­նը, մի խոս­քով, այդ տղա­նե­րին հնա­րա­վոր չէր կանգ­նեց­նել: Երբ ա­զա­տագր­ված բնա­կա­վայ­րե­րի թի­վը հա­րյու­րից ան­ցավ, գուն­դը, վեր­ջա­պես, Լե­հաս­տա­նի սահ­ման հա­սավ:

Խն­դի­րը կա­տար­ված էր: Մնում էր գոր­ծը հան­գու­ցա­լուծ­ման տա­նել: 1945թ. ամ­ռա­նը, երբ հս­կա­յա­կան եր­կի­րը նոր-նոր ուշ­քի էր գա­լիս սար­սա­փե­լի պա­տե­րազ­մից, ե­կել էր ժա­մը զո­հե­րի հի­շա­տա­կը խն­կար­կե­լու և հե­րոս­նե­րին ար­ժա­նին հա­տու­ցե­լու: Բա­ղյա­նին Խոր­հր­դա­յին միու­թյան հե­րո­սի կո­չում շնոր­հե­լու մա­սին հրա­մա­նա­գի­րը թվագր­ված է հու­լի­սի 29-ով:
Բա­ղյա­նը կա­պե­րը չխ­զեց բա­նա­կի հետ, մինչև կյան­քի վերջ գն­դե­րի ու դի­վի­զիա­նե­րի հրա­մա­նա­տար էր, դա­սա­վան­դում էր, հեր­թա­կան կո­չում­նե­րը ստա­նում: Թե­պետ, ինչ է նշա­նա­կում` հեր­թա­կան. գե­նե­րալ -մա­յո­րի կո­չում հենց այն­պես չեն տա­լիս, այն վաս­տա­կել էր պետք:

Գրի­գոր Կա­րա­պե­տո­վի­չը վախ­ճան­վել է Երևա­նում, շատ վաղ` ըն­դա­մե­նը 53 տա­րե­կա­նում: Իսկ, ընդ­հան­րա­պես, ա­սում են, Բա­ղյան­նե­րը մեծ գեր­դաս­տան են. մի ճյու­ղը Ղա­րա­բա­ղում է, երկ­րոր­դը` Ռու­սաս­տա­նում: Մեկն էլ հաս­տատ­վել է ԱՄՆ-ում: Տե­ղա­ցի Բա­ղյան­նե­րը պն­դում են, որ ա­մե­րի­կյան ճյու­ղից է սե­րում Ջեյմս Բա­ղյա­նը`ՙԴիս­քա­վե­րի՚ և ՙԿո­լում­բիա՚ տիե­զե­րա­նա­վե­րով տիե­զերք թռիչք կա­տա­րած տիե­զե­րագ­նա­ցը:
Ան­խոնջ են այդ Բա­ղյան­նե­րը…

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Wed, 14 Aug 2019 17:50:52 +0000
100 ՄԻԼԻՈՆ ԴՈԼԱՐԻ ՆԵՐԴՐՈՒՄ ԵՎ 10 ՀԱԶԱՐ ՀԵԿՏԱՐ ԿԱՅՈՒՆ ՈՌՈԳՄԱՆ ԴԱՇՏԵՐ http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27282-100-10 http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27282-100-10 100 ՄԻԼԻՈՆ ԴՈԼԱՐԻ ՆԵՐԴՐՈՒՄ  ԵՎ 10 ՀԱԶԱՐ ՀԵԿՏԱՐ ԿԱՅՈՒՆ ՈՌՈԳՄԱՆ ԴԱՇՏԵՐ
Նա­րեկ Սա­հա­կյան

Մեկ­նար­կում է Ար­ցա­խի ա­մե­նա­խո­շոր տն­տե­սա­կան ծրա­գի­րը, ո­րի շնոր­հիվ Սար­սան­գի ա­ջափ­նյա ջրանց­քով կո­ռոգ­վի ա­վե­լի քան 10 հա­զար հեկ­տար հո­ղա­տա­րածք՝ Մար­տա­կեր­տի, Աս­կե­րա­նի և Մար­տու­նու շր­ջան­նե­րում։ 100 մի­լիոն դո­լար ար­ժո­ղու­թյամբ նա­խա­գի­ծը կյան­քի են կո­չում ՙԱր­ցախ ՀԷԿ՚ բաց բաժ­նե­տի­րա­կան ըն­կե­րու­թյան հիմ­նա­դիր­նե­րը՝ Թար­թառ գե­տի վրա կա­ռու­ցե­լով ևս 4 հիդ­րոէ­լեկտ­րա­կա­յան ու 2 ջրամ­բար։

Ըն­կե­րու­թյան տնօ­րեն­նե­րի խոր­հր­դի նա­խա­գա­հի նման կար­գի խո­շո­րա­մասշ­տաբ ծրա­գիր Ար­ցա­խում ա­ռայժմ չի ի­րա­կա­նաց­վել, ընդ ո­րում` սա կյան­քի կկոչ­վի վե­րա­կան­գն­վող ռե­սուր­սով. ՙՄի ջրամ­բա­րի ջրըն­դու­նի­չը կծա­ռա­յի մեր ա­մե­նա­խո­շոր նա­խագ­ծի՝ Թար­թա­ռի ջրե­րի տե­ղա­փոխ­մա­նը, ո­րը թույլ կտա մեր երկ­րում ու­նե­նալ ա­վե­լի քան 10 հա­զար հեկ­տար կա­յուն ո­ռոգ­ման տա­րածք։ Այ­սինքն, սրանք մեծ, ի­րար հետ փոխ­կա­պակց­ված նա­խագ­ծեր են՚,-նշել է նա։

5-րդ ՀԷԿ-ը կկա­ռուց­վի նա­խա­տես­վող ջրանց­քի վրա՝ ընդ­հա­նուր առ­մամբ Ար­ցա­խի է­ներ­գե­տիկ հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներն ա­վե­լաց­նե­լով 200 մի­լիոն կի­լո­վատ ժա­մով։ Ջրանց­քը կհաս­նի Թար­թա­ռի ա­ջափ­նյա հատ­ված՝ կա­յուն ո­ռո­գում ա­պա­հո­վե­լով Մար­տա­կեր­տի, Աս­կե­րա­նի և Մար­տու­նու շր­ջան­նե­րում։ Ջու­րը կհաս­նի այն­տեղ, որ­տեղ դրան ա­վե­լի շատ են սպա­սում. ՙՊետք է ա­սել, որ գրե­թե ա­մե­նուր ո­ռոգ­ման ջրի կա­րիքն զգում են, բայց կա­ռանձ­նաց­նեմ Մար­տա­կեր­տի շր­ջանն ու Ակ­նա­յի թա­ղա­մա­սը, որ­տեղ ու­նենք մեր ա­մե­նա­մեծ հո­ղա­յին ռե­սուրս­նե­րը, սա­կայն տար­վա կտր­ված­քով՝ ա­մե­նա­քիչ տե­ղում­նե­րի քա­նա­կը։ Հա­մոզ­ված եմ, որ սկիզբ է դր­վում մեր մյուս ա­մե­նա­խո­շոր նա­խագ­ծին՝ այ­գե­գոր­ծու­թյա­նը, և ե­րա­զանքս է, որ ա­ռա­ջի­կա 5-7 տա­րում ա­վե­լի քան 10 հա­զար հեկ­տար այ­գի տնկ­վի Ար­ցա­խում, ո­րը թույլ կտա ար­տադ­րել ա­վե­լի քան 200 հա­զար տոն­նա հա­մա­խառն միրգ, ինչն ա­ռանց այս պրո­յեկ­տի հնա­րա­վոր չէ՚։

Հիդ­րոէ­լեկտ­րա­կա­յան­նե­րի շի­նա­րա­րու­թյու­նը սկ­սում է ՙՄ է­ներ­գո Լ՚ ըն­կե­րու­թյու­նը՝ Թար­թառ գե­տի վրա սկ­սե­լով ՙԹառ-Թառ 4՚ կա­յա­նի շի­նա­րա­րու­թյու­նը։ Ի դեպ, ՀԷԿ-ի հիմ­նար­կե­քի ա­րա­րո­ղու­թյա­նը մաս­նակ­ցել են ՙԱր­ցախ ՀԷԿ՚ ԲԲԸ տնօ­րեն­նե­րի խոր­հր­դի ան­դամ­նե­րը։ Կա­պա­լա­ռու ըն­կե­րու­թյան ղե­կա­վար Ա­լեք­սանդր Մա­մուն­ցը կար­ծում է, որ ջրանց­քի կա­ռու­ցու­մը շատ դժ­վար, բայց եր­կար սպաս­ված աշ­խա­տանք է լի­նե­լու. ՙԵրկ­րորդ փու­լում պետք կա­ռու­ցենք ջրանցք, ին­չը կլի­նի ո­ռոգ­ման հա­մա­կար­գի սկիզբ։ Ռե­լիե­ֆա­յին դժ­վա­րու­թյուն­ներ կան, ո­րով­հետև մենք շր­ջա­պատ­ված ենք սա­րե­րով, որ­տե­ղով պետք է անց­կաց­նենք ջրանց­քը։ Այս պա­հին դժ­վա­րա­նում եմ ա­սել ջրանց­քի եր­կա­րու­թյու­նը, քա­նի որ մաս­նա­գետ­նե­րը դեռ աշ­խա­տում են նա­խագ­ծի վրա՚,-մեզ հետ զրույ­ցում նշել է Ա. Մա­մուն­ցը։Ըստ ներդ­րող­նե­րի, 2,5 տա­րի հե­տո ջրանց­քը պատ­րաստ կլի­նի, իսկ հա­մա­լիր ծրագ­րի ի­րա­գոր­ծու­մը կտևի առն­վազն 4 տա­րի։ Մեր հար­ցին, թե ո­ռոգ­վե­լիք հո­ղա­տա­րածք­նե­րը ու՞մ են պատ­կա­նում, ՙԱր­ցախ ՀԷԿ՚ ԲԲԸ տնօ­րեն­նե­րի խոր­հր­դի նա­խա­գահ Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նը պա­տաս­խա­նեց, որ խոս­քը սե­փա­կա­նաշ­նորհ­ված հո­ղե­րի մա­սին է, որ­տեղ մե­նաշ­նոր­հա­յին դիր­քեր ու­նե­ցող­ներ չկան. ՙԱյս նա­խագ­ծով վերջ է տր­վում այն հար­ցին, թե ջու­րը ու՞մ կհաս­նի, ո­րով­հետև ջու­րը կհաս­նի բո­լո­րին անխ­տիր։ Ա­վե­լին ա­սեմ, որ ա­վե­լի շատ ջուր կու­նե­նանք, քան հնա­րա­վոր է օգ­տա­գոր­ծել այդ տա­րածք­նե­րում։ Ի դեպ, Մար­տա­կեր­տի շր­ջա­նում և Ակ­նա թա­ղա­մա­սում հա­զա­րա­վոր հեկ­տար­ներ չեն մշակ­վում ո­ռոգ­ման պատ­ճա­ռով։ Մյուս կող­մից, ե­թե Մար­տա­կեր­տի շր­ջա­նը, Ակ­նա­յի թա­ղա­մա­սը և Մար­տու­նու շր­ջա­նի Բեր­դա­շեն գյու­ղին պատ­կա­նող հո­ղա­տա­րածք­նե­րը մենք կա­րո­ղա­նանք  ա­պա­հո­վել այս ջրե­րով, ա­պա Կար­կառ գե­տի հնա­րա­վո­րու­թյունն ամ­բող­ջու­թյամբ կա­րող ենք ուղ­ղել դե­պի Նա­խիջևա­նիկ և Վար­դա­ձոր գյու­ղե­րի դաշ­տե­րը։

Ստաց­վում է այն­պես, որ խո­շո­րա­մասշ­տաբ ծրագ­րով օ­տա­րերկ­րա ներդ­րող­նե­րը վեր­ջա­կետ են դնում Սար­սան­գի ջրե­րի օգ­տա­գործ­ման հար­ցով Ադր­բե­ջա­նին ուղղ­ված Ար­ցա­խի մար­դա­սի­րա­կան ա­ռա­ջարկ­նե­րին։ Բա­քուն տա­րի­ներ շա­րու­նակ հրա­ժար­վել է Ստե­փա­նա­կեր­տի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լուց, իսկ ար­ցախ­ցի հո­ղա­գործ­ներն այդ ջրե­րի կա­րիքն ու­նեն:
Ա­ռաջ անց­նե­լով՝ խոր­հր­դի նա­խա­գա­հը հայ­տա­րա­րում է, որ 4 տա­րի անց Մար­տա­կեր­տի, Աս­կե­րա­նի և Մար­տու­նու շր­ջան­նե­րում աշ­խա­տու­ժի խն­դիր կու­նե­նան։ Կո­ռոգ­վեն Ար­ցա­խում ներ­կա­յումս մշակ­վող հո­ղե­րի շուրջ 10 տո­կո­սին հաս­նող դաշ­տեր։

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Տնտեսական Wed, 14 Aug 2019 16:46:07 +0000
ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԲՅՈՒՋԵԻ 2019 ԹՎԱԿԱՆԻ I ԿԻՍԱՄՅԱԿԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ԱՄՓՈՓ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27281-2019-i http://artsakhtert.com/arm/index.php/economy/item/27281-2019-i ԱՀ ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյուն

2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կի ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջեի փաս­տա­ցի սե­փա­կան ե­կա­մուտ­նե­րը կազ­մել են 30,392.7 մլն դրամ: 

I կի­սա­մյա­կի ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջեի ե­կա­մուտ­նե­րը հիմ­նա­կա­նում ձևա­վոր­վել են հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի հաշ­վին, ո­րոնք ա­պա­հո­վել են ընդ­հա­նուր ե­կա­մուտ­նե­րի 97.8 %-ը, պե­տա­կան տուր­քը կազ­մել է բյու­ջեի ե­կա­մուտ­նե­րի 1.2 %-ը, այլ ե­կա­մուտ­նե­րը՝ 1.0 %-ը:
Հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րը կազ­մել են 29,731.9 մլն դրամ` 2,841.4 մլն դրա­մով գե­րա­կա­տա­րե­լով ծրագ­րա­յին ցու­ցա­նի­շը: Նա­խորդ տար­վա I կի­սա­մյա­կի հա­մե­մատ պե­տա­կան բյու­ջեի հար­կա­յին ե­կա­մուտ­ներն ա­ճել են 11.5%-ով կամ 3,077.9 մլն դրա­մով:

Հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի 24.9 %-ն ա­պա­հով­վել է ա­վե­լաց­ված ար­ժե­քի հար­կի հաշ­վին՝ կազ­մե­լով շուրջ 7,406.0 մլն դրամ, ծրագ­րա­յին ցու­ցա­նի­շը կա­տար­վել է 108.1 %-ով կամ 553.5 մլն դրա­մով ա­վել:
Պե­տա­կան բյու­ջե մուտ­քագր­ված ե­կամ­տա­յին հար­կը կազ­մել է 8,058.7 մլն դրամ` ա­պա­հո­վե­լով հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի 27.1 %-ը:
Հի­փո­թե­քա­յին վար­կի սպա­սարկ­ման հա­մար վճար­ված տո­կոս­նե­րի գու­մար­նե­րի չա­փով վար­ձու աշ­խա­տող­նե­րի և ան­հատ ձեռ­նար­կա­տե­րե­րի կող­մից վճար­ված ե­կամ­տա­յին հար­կի գու­մար­նե­րի վե­րա­դարձ­ման գոր­ծըն­թա­ցի շր­ջա­նակ­նե­րում 295 վար­ձու աշ­խա­տո­ղի վե­րա­դարձ­վել է մոտ 90.1 մլն ՀՀ դրամ:

Ակ­ցի­զա­յին հար­կի հաշ­վին ա­պա­հով­վել են 130.8 մլն դրա­մի մուտ­քեր:
Շա­հու­թա­հար­կի մուտ­քե­րը կազ­մել են 7,970.8 մլն դրամ՝ ա­պա­հո­վե­լով հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի 26.8 %-ը, ծրագ­րա­վոր­ված ցու­ցա­նի­շը գե­րա­կա­տար­վել է 16.1 %-ով, կամ 1,106.0 մլն դրա­մով:
Հաս­տա­տագր­ված վճար­նե­րի գծով մուտ­քե­րը կազ­մել են շուրջ 245.4 մլն դրամ, ին­չը կազ­մել է պե­տա­կան բյու­ջեի հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի 0.8 %-ը:
2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կի ըն­թաց­քում ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջե մուտ­քագր­ված հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի 3.1 %-ը ա­պա­հով­վել է առևտրի հար­կի հաշ­վին: Այս հար­կա­տե­սա­կի գծով մուտ­քե­րը կազ­մել են 928.1 մլն դրամ: Հաշ­վե­տու ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նի ծրագ­րա­վոր­ված ցու­ցա­նի­շը գե­րա­կա­տար­վել է 67.6 մլն դրա­մով: Բնա­պահ­պա­նա­կան և բնօգ­տա­գործ­ման վճար­նե­րի գծով 2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կում ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջե է մուտ­քագր­վել 3,924.1 մլն դրամ:

Ավ­տո­մո­բի­լա­յին ճա­նա­պարհ­նե­րի շի­նա­րա­րու­թյան, նո­րոգ­ման և պահ­պան­ման հա­մար կա­տար­վող մաս­հա­նում­նե­րի մուտ­քե­րը հաշ­վե­տու ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում կազ­մել են 352.7 մլն դրամ:
Այլ հար­կա­յին ե­կա­մուտ­նե­րի գծով 2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կի մուտ­քե­րը կազ­մել են 23.9 մլն դրամ, նա­խա­տես­ված մուտ­քե­րը գե­րա­կա­տար­վել 10.3 %-ով:
Հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի կար­գա­վոր­ման պար­տա­դիր վճար­նե­րի գծով պե­տա­կան բյու­ջեի մուտ­քե­րը կազ­մել են 111.6 մլն դրամ:
Դրոշ­մա­նի­շա­յին վճար­նե­րի գծով մուտ­քե­րը կազ­մել են 240.7 մլն դրամ:
Պե­տա­կան տուր­քի գծով ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջեի 2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կի մուտ­քե­րը կազ­մել են 362.2 մլն դրամ:
Պե­տա­կան բյու­ջեի այլ ե­կա­մուտ­նե­րը կազ­մել են 298.6 մլն դրամ:

2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կի ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջեի մի­ջոց­նե­րի հաշ­վին ի­րա­կա­նաց­վել են 48,887.3 մլն դրա­մի ծախ­սեր` կազ­մե­լով նա­խա­տես­ված ծրագ­րի 86.9 %-ը: Կա­տար­ված հատ­կա­ցում­նե­րի 78.9 %-ն ուղղ­վել է ըն­թա­ցիկ, 21.1 %-ը՝ ոչ ֆի­նան­սա­կան ակ­տիվ­նե­րի հետ գոր­ծառ­նու­թյուն­նե­րի ի­րա­կա­նաց­ման ծախ­սե­րին:
Ըն­թա­ցիկ ծախ­սե­րի գծով ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջեից կա­տար­վել է 38,568.9 մլն դրա­մի ծախս՝ կազ­մե­լով պլա­նա­վոր­ված ցու­ցա­նի­շի 86.9 %-ը:

Ըն­թա­ցիկ ծախ­սե­րի 11.7 %-ը ուղղ­վել է պե­տա­կան հիմ­նարկ­նե­րի աշ­խա­տող­նե­րի աշ­խա­տա­վար­ձե­րի և հա­վե­լավ­ճար­նե­րի վճար­մա­նը, ո­րը կազ­մել է 4,497.4 մլն դրամ:
2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կում ԱՀ պե­տա­կան բյու­ջեից 5,316.1 մլն. դրամ հատ­կաց­վել է ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի և ապ­րանք­նե­րի ձեռք­բեր­մա­նը՝ կազ­մե­լով պե­տա­կան բյու­ջեի ըն­թա­ցիկ ծախ­սե­րի 13.8 %-ը:
2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կում պե­տա­կան բյու­ջեից ոչ ֆի­նան­սա­կան պե­տա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րին հատ­կաց­վել է 7,964.1 մլն. դրա­մի սուբ­սի­դիա, ին­չը կազ­մել է ծրագ­րա­վոր­ված ցու­ցա­նի­շի 86.2 %-ը:

Ըն­թա­ցիկ ծախ­սե­րի 16.2 %-ը կամ 6,247.5 մլն դրա­մը կազ­մել են հա­մայ­նք­նե­րի բյու­ջե­նե­րին տր­վող դո­տա­ցիա­նե­րը, պե­տա­կան և հա­մայ­նք­նե­րի առևտրա­յին և ոչ առևտրա­յին կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րին տր­վող ըն­թա­ցիկ դրա­մաշ­նորհ­նե­րը:
Հաշ­վե­տու ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում սո­ցիա­լա­կան նպաստ­նե­րի և կեն­սա­թո­շակ­նե­րի գծով վճար­նե­րը կազ­մել են շուրջ 10,586.9 մլն դրամ, ո­րից` հի­վան­դու­թյան և հաշ­ման­դա­մու­թյան նպաստ­ներ-62.5 մլն դրամ, մայ­րու­թյան նպաստ­ներ-390.0 մլն դրամ , ե­րե­խա­նե­րի նպաստ­ներ – 1,615.9 մլն դրամ , հու­ղար­կա­վո­րու­թյան նպաստ­ներ-121.7 մլն դրամ, կր­թա­կան, մշա­կու­թա­յին և սպոր­տա­յին նպաստ­ներ – 57.2 մլն դրամ , բնա­կա­րա­նա­յին նպաստ­ներ-46.7 մլն դրամ, այլ նպաստ­ներ -2,305.1 մլն դրամ և կեն­սա­թո­շակ­ներ-5,987.8 մլն դրամ:
2019 թվա­կա­նի I կի­սա­մյա­կում հա­մայն­քա­յին բյու­ջեի ե­կա­մուտ­նե­րը կազ­մել են 1,313.5 մլն դրամ,այդ թվում սե­փա­կան ե­կա­մուտ­նե­րը-394.0 մլն դրամ, պե­տա­կան բյու­ջեից տր­վող դո­տա­ցիա­նե­րը – 919.5 մլն դրամ: Հա­մայն­քա­յին բյու­ջեի նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծի հա­մար ի­րա­կա­նաց­ված ծախ­սե­րը կազ­մել են 1,251.5 մլն դրամ:

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Տնտեսական Wed, 14 Aug 2019 16:35:27 +0000
ԲԱ­ՔՈՒՆ ՇԱ­ՐՈՒ­ՆԱ­ԿՈՒՄ Է ՇԱ­ՀԱՐ­ԿԵԼ ՓԱԽՍ­ՏԱ­ԿԱՆ­ՆԵ­ՐԻ ՀԱՐ­ՑԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27280-2019-08-14-16-32-00 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27280-2019-08-14-16-32-00 ԲԱ­ՔՈՒՆ ՇԱ­ՐՈՒ­ՆԱ­ԿՈՒՄ Է ՇԱ­ՀԱՐ­ԿԵԼ  ՓԱԽՍ­ՏԱ­ԿԱՆ­ՆԵ­ՐԻ ՀԱՐ­ՑԸ
շոտ ԲԵԳ­ԼԱ­ՐՅԱՆ

Օ­րերս, Բաք­վի ԶԼՄ-նե­րի հա­ղորդ­մամբ` ՙՇվեյ­ցա­րիա­յում Ադր­բե­ջա­նի դես­պա­նա­տան ա­ջակ­ցու­թյամբ Ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի մշա­կույ­թի կենտ­րո­նի կող­մից ի­րա­կա­նաց­վեց ադր­բե­ջան­ցի հար­կա­դիր տե­ղա­հան­ված­նե­րի ու փախս­տա­կան­նե­րի hար­ցի շուրջ շվեյ­ցա­րա­կան հան­րու­թյանն ի­րա­զե­կե­լու քա­րո­զար­շավ՚։ Ինչ­պես հա­ղոր­դում է Trend-ը` ՙշվեյ­ցա­րա­ցի ե­րե­խա­նե­րը նկա­րել են հար­կա­դիր  տե­ղա­հան­ված­նե­րի  ու փախս­տա­կան­նե­րի ըն­տա­նիք­նե­րից փոք­րիկ ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի հա­մար՚։ Ընդ ո­րում, աղ­բյու­րը նշում է. ՙԱկ­ցիա­յին միա­ցել են Բեռ­նում գոր­ծող ՙՂա­րա­բաղ՚ ադր­բե­ջա­նա­կան  դպ­րո­ցի սա­նե­րը։ Նկա­րե­լուց ա­ռաջ ե­րե­խա­նե­րին ծա­նո­թաց­րել են մի­ջո­ցառ­ման էու­թյանն ու ադր­բե­ջան­ցի փախս­տա­կան­նե­րին նվիր­ված ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­նե­րին, այ­նու­հետև ա­ռա­ջար­կել՝ նկա­րել ի­րենց նկար­նե­րը նշ­ված թե­մա­յի շուրջ: ՙՂա­րա­բաղ՚ դպ­րո­ցում սո­վո­րող ա­շա­կերտ­նե­րը ե­րե­խա­նե­րի հա­մար ըն­թեռ­նե­լի լեզ­վով շվեյ­ցա­րա­ցի ի­րենց հա­սա­կա­կից­նե­րին պատ­մել են հայ-ադր­բե­ջա­նա­կան հա­կա­մար­տու­թյան ու հար­կա­դիր տե­ղա­հան­ված­նե­րի խնդ­րի մա­սին։ Այն, որ տե­ղե­կատ­վու­թյու­նը մատ­չե­լի էր ե­րե­խա­նե­րի հա­մար, մեծ տպա­վո­րու­թյուն թո­ղեց ակ­ցիա­յի մաս­նա­կից­նե­րի ու նրանց ծնող­նե­րի վրա...՚։

Այս­պես, մենք ա­կա­նա­տես ենք դառ­նում Բաք­վի քա­րոզ­չու­թյան կող­մից փախս­տա­կան­նե­րի ցա­վոտ հար­ցի շուրջ հեր­թա­կան բա­ցա­հայտ շա­հարկ­ման, փախս­տա­կան­ներ, ով­քեր այդ կար­գա­վի­ճա­կում են հայ­տն­վել ինք­նիշ­խան Ար­ցա­խի դեմ ադր­բե­ջա­նա­կան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի սան­ձա­զեր­ծած պա­տե­րազ­մի և, ընդ­հա­նուր առ­մամբ, պաշ­տո­նա­կան Բաք­վի հա­յա­տյաց քա­ղա­քա­կա­նու­թյան ար­դյուն­քում։ Ընդ ո­րում, այս ան­գամ սադ­րան­քը կազ­մա­կեր­պե­լու հա­մար լայ­նո­րեն ներգ­րա­վել էին ե­րե­խա­նե­րին։

Բազ­միցս նշել ենք, որ Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի (Ար­ցա­խի) հա­մար, ո­րը գործ­նա­կա­նում Ադր­բե­ջա­նի կող­մից պար­տադր­ված մշ­տա­կան պա­տե­րազ­մի մեջ է, փախս­տա­կան­նե­րի խն­դիրն ա­մե­նահ­րա­տապ­նե­րից մեկն է։ Այն ա­վե­լի է բար­դա­նում հան­րա­պե­տու­թյան մի­ջազ­գայ­նո­րեն չճա­նաչ­ված լի­նե­լու հան­գա­ման­քի պատ­ճա­ռով, ին­չի հետևան­քով Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի փախս­տա­կան­նե­րը զրկ­ված են մի­ջազ­գա­յին կար­գա­վի­ճա­կից, ո­րից օգտ­վում են Ադր­բե­ջա­նի փախս­տա­կան­նե­րը, և դա պա­տե­րազ­մի ողջ սար­սափն իր մաշ­կի վրա զգա­ցած ԼՂՀ բնակ­չու­թյան այս խմ­բին զր­կում է մի­ջազ­գա­յին օգ­նու­թյուն ստա­նա­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նից։ Ակն­հայտ է, որ փախս­տա­կան­նե­րին ա­ռա­ջին կար­գի, տվյալ դեպ­քում` ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի, և երկ­րորդ կար­գի, այ­սինքն՝ հա­յե­րի բա­ժա­նե­լու մի­ջազ­գա­յին ո­րոշ ա­տյան­նե­րի փոր­ձը հա­կաի­րա­վա­կան է ու խիստ ան­բա­րո։ Փախս­տա­կան­նե­րը չեն կա­րող լի­նել ՙչճա­նաչ­ված՚, քա­նի որ նրանք ապ­րող մար­դիկ են, այն էլ՝ ճա­կա­տագ­րից տու­ժած։

ՙՄենք Ադր­բե­ջա­նում թո­ղել ենք մեր տնե­րը, մեր աշ­խա­տա­վայ­րե­րը, և Ադր­բե­ջա­նի այ­սօր­վա հարս­տու­թյան մի մա­սը մեզ է պատ­կա­նում, դա մեր նախ­նի­նե­րի ներդ­րումն է։ Այս հար­ցը պետք է բարձ­րաց­վի ադր­բե­ջա­նա-ղա­րա­բա­ղյան հա­կա­մար­տու­թյան կար­գա­վոր­ման ընդ­հա­նուր փա­թե­թի շր­ջա­նակ­նե­րում՚,-հա­մա­րում է ԼՂՀ փախս­տա­կան­նե­րի հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան նա­խա­գահ Սա­րա­սար Սա­րյա­նը։Ա­նար­դա­րու­թյան ա­ռանց­քա­յին պատ­ճա­ռը նա տես­նում է եր­կա­կի չա­փո­րո­շիչ­նե­րի և բնակ­չու­թյան  նշ­ված խա­վի հան­դեպ մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյան կողմ­նա­կալ մո­տեց­ման մեջ. ՙԱնտ­րա­մա­բա­նա­կան եմ հա­մա­րում, երբ մի­ջազ­գա­յին ա­տյան­նե­րում ա­ռա­ջին հեր­թին և հիմ­նա­կա­նում խոս­վում է ադր­բե­ջան­ցի փախս­տա­կան­նե­րի մա­սին, այն դեպ­քում, երբ կան մոտ կես մի­լիոն փախս­տա­կան հա­յեր Ադր­բե­ջա­նից։  Մեր փախս­տա­կան­նե­րը չեն կա­րող հաս­կա­նալ՝ ին­չու, ի տար­բե­րու­թյուն ի­րենց, ադր­բե­ջան­ցի տե­ղա­հան­ված­նե­րին ա­մեն ինչ կա­րե­լի է՝ և՜ զավ­թել հա­յե­րի տնե­րը, և՜ յու­րաց­նել հա­յե­րի գույ­քը, դրա հետ մեկ­տեղ՝ մի­լիոն­նե­րի հաս­նող մի­ջազ­գա­յին հու­մա­նի­տար օգ­նու­թյուն ստա­նալ՚։ Սա­րյա­նի  խոս­քով, հնա­րա­վո­րու­թյան սահ­ման­նե­րում ԼՂՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը ձգ­տում են լու­ծել Ադր­բե­ջա­նից ե­կած փախս­տա­կան­նե­րի խն­դիր­նե­րը, ո­րոն­ցից շա­տե­րը մինչ օրս ա­պա­հով­ված չեն սե­փա­կան բնա­կա­րա­նով։ Ղա­րա­բա­ղյան ա­զա­տագ­րա­կան շարժ­ման սկզ­բում ի հայտ ե­կած ա­ռա­ջին փախս­տա­կան­նե­րի հա­մար օ­պե­րա­տիվ կեր­պով կա­ռուց­վե­ցին ֆին­նա­կան ա­ռանձ­նատ­ներ։ Սա­կայն 1988-ին  ողջ Ադր­բե­ջա­նով մեկ սկս­ված հա­յե­րի զանգ­վա­ծա­յին ջար­դե­րից հե­տո փախս­տա­կան­նե­րի հոս­քը Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բաղ ուժգ­նա­ցավ, և խնդ­րի լիար­ժեք լու­ծումն Ար­ցա­խի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի հա­մար գրե­թե  անհ­նար դար­ձավ. նրանք բախ­վե­ցին Ադր­բե­ջա­նի սան­ձա­զեր­ծած պա­տե­րազ­մի պատ­ճա­ռած ա­վե­րա­ծու­թյուն­նե­րի վե­րա­կան­գն­ման, տն­տե­սու­թյան ու հա­սա­րա­կա­կան կյան­քի վե­րա­կեն­դա­նաց­ման, զոհ­ված­նե­րի ու վի­րա­վոր­նե­րի ըն­տա­նիք­նե­րին օգ­նու­թյուն ցու­ցա­բե­րե­լու (ո­րոնց մեջ  քիչ չէին և փախս­տա­կան­նե­րը) խն­դիր­նե­րի հետ։ Բա­ցի այդ, պա­տե­րազ­մի ա­ռա­ջին տա­րի­նե­րին Ադր­բե­ջա­նի կող­մից մի շարք բնա­կա­վայ­րե­րի օ­կու­պաց­ման ար­դյուն­քում Ար­ցա­խում հայ­տն­վե­ցին հա­զա­րա­վոր ներ­քին տե­ղա­հան­ված ան­ձինք՝ ի­րենց ոչ պա­կաս հրա­տապ խն­դիր­նե­րով։ Մի քա­նի տաս­նյակ ա­նօթևան մնա­ցած ըն­տա­նիք­ներ Ղա­րա­բաղ տե­ղա­փոխ­վե­ցին նաև 1988թ. դեկ­տեմ­բե­րին` Սպի­տա­կի երկ­րա­շար­ժից հե­տո։ 2016թ. ապ­րի­լին Ադր­բե­ջա­նի լայ­նա­մասշ­տաբ ագ­րե­սիա­յի պատ­ճա­ռով սր­վեց սահ­մա­նա­մերձ գյու­ղե­րից, մաս­նա­վո­րա­պես, Մար­տա­կեր­տի հյու­սի­սում գտն­վող Թա­լիշ գյու­ղից ներ­քին տե­ղա­հան­ված­նե­րի հար­ցը։ Այս վեր­ջին տա­րի­նե­րին Ար­ցա­խի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի ջան­քերն ուղղ­ված էին տվյալ բնա­կա­վայ­րե­րի վե­րա­կան­գն­մանն ու հա­րա­զատ օ­ջախ­ներ մարդ­կանց վե­րա­դարձն ա­պա­հո­վե­լուն։

Այն դեպ­քում, երբ հայ փախս­տա­կան­նե­րը զրկ­ված են մի­ջազ­գա­յին ա­տյան­նե­րում ի­րենց ի­րա­վունք­նե­րը պաշտ­պա­նե­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նից, Ադր­բե­ջա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը, շա­հարկ­ման ա­ռար­կա դարձ­նե­լով սե­փա­կան փախս­տա­կան­նե­րին, ստա­նում են ինչ­պես մի­ջազ­գա­յին քա­ղա­քա­կան դի­վի­դենդ­ներ, այն­պես էլ հս­կա­յա­կան գու­մար­ներ։ Իսկ հայ փախս­տա­կան­ներ ա­սես գո­յու­թյուն էլ չու­նեն։
ՙՈ՜չ նախ­կին Ադր­բե­ջա­նա­կան ԽՍՀ¬ն, ո՜չ ա­ռա­վել ևս ներ­կա­յիս Ադր­բե­ջա­նը որևէ քայլ չեն ձեռ­նար­կել ի­րենց նախ­կին քա­ղա­քա­ցի­նե­րի կոպ­տո­րեն խախտ­ված ի­րա­վունք­նե­րի հա­մար սե­փա­կան քա­ղա­քա­կան¬ի­րա­վա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը ճա­նա­չե­լու ուղ­ղու­թյամբ, բա­ցար­ձա­կա­պես ոչ մի բա­րո­յա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն չեն ստանձ­նել կա­տար­վա­ծի հա­մար՚,¬ ա­սում է Ստե­փա­նա­կեր­տում Փախս­տա­կան­նե­րի հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան նա­խա­գահ Ռու­զան­նա Ա­վա­գյա­նը։

Կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը մտա­դիր է հետևո­ղա­կա­նո­րեն հաս­նել նրան, որ Ադր­բե­ջա­նը Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղում բնա­կու­թյուն հաս­տա­տած փախս­տա­կան­նե­րին փոխ­հա­տու­ցի իր պատ­ճա­ռած բա­րո­յա­կան ու նյու­թա­կան վնա­սը։ Ի դեպ, ո­րոշ գնա­հա­տա­կան­նե­րով XX¬րդ դա­րի վեր­ջում Ադր­բե­ջա­նից և Ղա­րա­բա­ղի ո­րոշ բնա­կա­վայ­րե­րից վտար­ված մոտ 500 հա­զար հայ փախս­տա­կան­նե­րի գույքն ընդ­հա­նուր առ­մամբ գնա­հատ­վում է մոտ 5 մլրդ դո­լա­րի սահ­ման­նե­րում։

Փախս­տա­կան­նե­րի խնդ­րի շուրջ բազ­միցս ար­տա­հայտ­վել է և ԼՂՀ ղե­կա­վա­րու­թյու­նը։ Նա­խա­գահ Բա­կո Սա­հա­կյա­նը, նշե­լով փախս­տա­կան­նե­րի խնդ­րի հա­մա­կող­մա­նի դի­տարկ­ման անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը, մաս­նա­վո­րա­պես, հայ­տա­րա­րել էր. ՙԵ­թե խո­սում ենք ադր­բե­ջան­ցի փախս­տա­կան­նե­րի մա­սին, չպետք է մո­ռա­նալ նաև այն կես մի­լիոն հա­յե­րին, ով­քեր ստիպ­ված էին լքել հա­րա­զատ օ­ջախ­նե­րը կամ հար­կադ­րա­բար վտար­վել են այն­տե­ղից։ Ուս­տիև կոնկ­րետ ու միայն ադր­բե­ջան­ցի փախս­տա­կան­նե­րի վե­րա­դար­ձի հար­ցը մեր կող­մից չի կա­րող ըն­դուն­վել։ Մենք պատ­րաստ ենք փախս­տա­կան­նե­րի հար­ցը քն­նար­կել հա­մա­պար­փակ ձևով՝ հաշ­վի առ­նե­լով նաև հայ փախս­տա­կան­նե­րի շա­հե­րը՚։

Ակն­հայտ է, որ ղա­րա­բա­ղյան հա­կա­մար­տու­թյան կար­գա­վոր­ման ըն­թաց­քում պետք է լու­ծում ստա­նա ոչ միայն Ադր­բե­ջա­նի կող­մից գրավ­ված Շա­հու­մյա­նի շր­ջա­նից, ԼՂՀ Մար­տա­կեր­տի ու Մար­տու­նու շր­ջան­նե­րի ո­րոշ բնա­կա­վայ­րե­րից փախս­տա­կան­նե­րի խն­դի­րը, այլև Հյու­սի­սա­յին Ղա­րա­բա­ղից փախս­տա­կան­նե­րի հար­ցը, որն ընդ­գր­կում էր նախ­կին ԱդրԽՍՀ Խան­լա­րի, Դաշ­քե­սա­նի, Շամ­խո­րի, Գե­դա­բե­կի լեռ­նա­յին ու մա­սամբ նա­խա­լեռ­նա­յին շր­ջան­ներն ու Գան­ձակ քա­ղա­քը։ Այս­տեղ` ընդ­հուպ մինչև 1988թ., հա­յե­րը նախ­կի­նի պես բնակ­չու­թյան մե­ծա­մաս­նու­թյունն էին կազ­մում։ Այս շր­ջա­նի  հայ­կա­կան վեր­ջին բնա­կա­վայ­րե­րը՝ Գե­տա­շենն ու Մար­տու­նա­շե­նը, հա­յա­թափ­վե­ցին 1991թ. ապ­րիլ¬մա­յի­սին։ Նկա­տենք նաև, որ Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղում ա­ռա­ջին փախս­տա­կան­ներն ի հայտ են ե­կել ադր­բե­ջա­նա­կան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի ճնշ­ման ար­դյուն­քում՝ դեռևս 1988թ. փետր­վա­րին սում­գա­յի­թյան ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րից ա­ռաջ՝ Աղ­դա­մից, Բար­դա­յից, ինչ­պես նաև Եվ­լա­խից և Քուռ¬Ա­րաք­սի հար­թա­վայ­րի այլ տա­րածք­նե­րից, որ­տեղ հայ­կա­կան բնակ­չու­թյուն դեռ մնում էր։ 

Մինչ­դեռ հա­կա­մար­տու­թյան եր­կու կող­մե­րի փախս­տա­կան­նե­րի խն­դի­րը միայն սր­վում է` Բաք­վի կող­մից շա­րու­նակ ի­րա­կա­նաց­վող շա­հար­կում­նե­րի պատ­ճա­ռով։ Մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյու­նը չպետք է տր­վի նման զեղ­ծա­րա­րու­թյուն­նե­րի, ա­ռա­վել ևս՝ սա­տա­րի դրանք։ Հա­կա­ռա­կը, միայն խս­տո­րեն դա­տա­պար­տե­լով է հնա­րա­վոր սաս­տել հու­մա­նի­տար ցա­վոտ խն­դիր­նե­րի շուրջ նման շա­հար­կում­ներ նա­խա­ձեռ­նող­նե­րին։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 14 Aug 2019 16:26:31 +0000