comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
ԻՆՉ Է ՆՇԱՆԱԿՈՒՄ ՙԴՈՒՇԱՆԲԵ ՊԼՅՈՒՍ՚, ԵՎ ԻՆՉ ՆԿԱՏԻ ՈՒՆԵՐ ՀՀ ԱԳ ՆԱԽԱՐԱՐԸ. ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒՄ Է ՓՈՐՁԱԳԵՏԸ
[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԻՆՉ Է ՆՇԱՆԱԿՈՒՄ ՙԴՈՒՇԱՆԲԵ ՊԼՅՈՒՍ՚, ԵՎ ԻՆՉ ՆԿԱՏԻ ՈՒՆԵՐ ՀՀ ԱԳ ՆԱԽԱՐԱՐԸ. ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒՄ Է ՓՈՐՁԱԳԵՏԸ

 

 

 

ՙԵԱՀԿ Մինս­կի խմ­բի հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը ԼՂ հա­կա­մար­տու­թյան խա­ղաղ կար­գա­վոր­ման հան­դի­պում­նե­րի օ­րա­կար­գը հս­տա­կեց­նե­լու խն­դիր ու­նեն՚,- այս մա­սին 168.am-ի հետ զրույ­ցում ա­սաց գեր­մա­նա­ցի քա­ղա­քա­գետ Ու­վե ՀԱԼԲԱԽԸ՝ անդ­րա­դառ­նա­լով ԵԱՀԿ ՄԽ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րի վեր­ջին հայ­տա­րա­րու­թյանն ու ԼՂ հա­կա­մար­տու­թյան կար­գա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցի զար­գա­ցում­նե­րին։

Հի­շեց­նենք, որ հա­մա­նա­խա­գահ­ներն անդ­րա­դար­ձել էին Հա­յաս­տա­նի և Ադր­բե­ջա­նի կող­մից մե­կա­կան գե­րի­նե­րի հայ­րե­նա­դարձ­ման հու­մա­նի­տար մի­ջո­ցառ­մա­նը, ո­րը, ըստ ՀՀ ԱԳՆ-ի, չի հա­մար­վում փո­խա­նա­կում։

ՙՀա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը ող­ջու­նել են ձեր­բա­կալ­ված­նե­րի վե­րա­դարձ­ման գոր­ծըն­թա­ցը և շնոր­հա­կա­լու­թյուն հայտ­նել Կար­միր խա­չի մի­ջազ­գա­յին կո­մի­տեին ջան­քե­րի հա­մար, ո­րը նպաս­տեց ձեր­բա­կալ­ված ան­ձանց նկատ­մամբ նման դրա­կան ա­ռա­ջին քայ­լե­րին։ Միա­ժա­մա­նակ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը կող­մե­րին կոչ են ա­րել հնա­րա­վո­րինս շուտ լրա­ցու­ցիչ հու­մա­նի­տար մի­ջոց­ներ ձեռ­նար­կել` խա­ղա­ղու­թյանն ու բո­վան­դա­կա­յին բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րին նպաս­տող մթ­նո­լորտ ստեղ­ծե­լու հար­ցում՚,- նշ­ված է նրանց հայ­տա­րա­րու­թյան մեջ։
Նշենք, որ հու­նի­սի 28-ին Կար­միր խա­չի մի­ջազ­գա­յին կո­մի­տեի ա­ջակ­ցու­թյամբ Հա­յաս­տան է հայ­րե­նա­դարձ­վել 2017թ. հու­նի­սի 20-ին Ղա­զա­խի ուղ­ղու­թյամբ սահ­մա­նը հա­տած ՀՀ քա­ղա­քա­ցի Զա­վեն Հով­հան­նե­սի Կա­րա­պե­տյա­նը։ Ադր­բե­ջան է վե­րա­դար­ձել նաև 2019թ. մար­տի 16-ի գի­շե­րը սահ­մա­նին վնա­սա­զերծ­ված ադր­բե­ջան­ցի Էլ­վին Ա­րիֆ օղ­լու Իբ­րա­հի­մո­վը։ Այս փո­խա­նա­կու­մը, սա­կայն, չի ե­ղել ՙԲո­լո­րը՝ բո­լո­րի դի­մաց՚ ձևա­չա­փով։ Հու­մա­նի­տար ա­ռա­ջըն­թա­ցը հնա­րա­վոր դար­ձավ Վա­շինգ­տո­նում մեկ շա­բաթ ա­ռաջ կա­յա­ցած Մնա­ցա­կա­նյան-Մա­մե­դյա­րով ԵԱՀԿ ՄԽ հո­վա­նու ներ­քո հան­դի­պու­մից հե­տո։
Ու­շագ­րավ է նաև, որ այս հա­մա­ձայ­նու­թյա­նը զու­գա­հեռ Հա­յաս­տա­նի և Ադր­բե­ջա­նի ԱԳ նա­խա­րար­նե­րը հան­դիպ­ման բո­վան­դա­կու­թյան վե­րա­բե­րյալ մի­մյանց փոքր-ինչ հա­կա­սող և հեր­քող հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րով հան­դես ե­կան, թեև ՀՀ ԱԳ նա­խա­րար Զոհ­րաբ Մնա­ցա­կա­նյանն ա­սաց, որ Վա­շինգ­տո­նում կա­յա­ցած հան­դիպ­մա­նը քն­նարկ­վել է հար­ցե­րի լայն շր­ջա­նակ։ Ինչ վե­րա­բե­րում է խա­ղաղ գոր­ծըն­թա­ցի ա­վե­լի բո­վան­դա­կա­յին հար­ցե­րին, նա­խա­րար Մնա­ցա­կա­նյա­նը նկա­տեց, որ հայ­կա­կան կող­մի հա­մար ա­ռաջ­նա­յին խն­դի­րը վե­րա­բե­րում է կար­գա­վի­ճա­կին և Ար­ցա­խի կող­մից ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի ան­վե­րա­պահ ի­րա­գործ­ման գե­րա­կա­յու­թյա­նը, և այդ ա­ռու­մով մենք նույն­պես գնա­հա­տել ենք տար­բեր հար­թու­թյուն­ներ, ձևա­չա­փեր և նաև նշել, որ մեզ անհ­րա­ժեշտ է նա­խա­պատ­րաստ­վել այդ գոր­ծըն­թա­ցին։ Սա­կայն ՀՀ ԱԳ նա­խա­րա­րը նաև ա­սաց, որ ի­րա­վի­ճա­կը ԼՂ հա­կա­մար­տու­թյան գո­տում պահ­պան­վում է Դու­շան­բեի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րի հի­ման վրա, և սա մնում է գե­րա­կա խն­դիր հայ­կա­կան կող­մի հա­մար։
ՙԴու­շան­բեն պետք է դառ­նա նաև ՙԴու­շան­բե պլյուս՚, ո­րով­հետև ի­րադ­րու­թյու­նը և լար­վա­ծու­թյունն ի ցույց դրե­ցին, որ մենք կա­րող ենք ամ­բող­ջո­վին սխալ ուղ­ղու­թյամբ գնալ, և այդ ա­ռու­մով, երբ մենք ու­նենք զո­հեր, երբ ու­նենք զի­նա­դա­դա­րի խախ­տում­ներ, բնա­կա­նա­բար, ընդ­գծ­վում է կարևո­րու­թյունն այն­պի­սի գոր­ծա­ռույթ­նե­րի, ինչ­պի­սիք են, օ­րի­նակ, հրա­դա­դա­րի խախ­տում­նե­րի հե­տաքն­նու­թյան մե­խա­նիզ­մը և այդ մո­նի­տո­րին­գի կա­րո­ղու­թյուն­նե­րի ու­ժե­ղա­ցու­մը։ Սանկտ Պե­տեր­բուր­գը և Վիեն­նան դրա մա­սին են։ Մեզ հա­մար նախևա­ռաջ էա­կան են հենց այդ բո­վան­դա­կա­յին գոր­ծիք­նե­րը, ո­րոնց գա­ղա­փա­րը կա, և ո­րոնց շուրջ անհ­րա­ժեշտ է աշ­խա­տել, ո­րոնք ուղղ­ված են մեկ կարևոր նպա­տա­կի՝ պահ­պա­նել խա­ղաղ գոր­ծըն­թա­ցին նպաս­տող մի­ջա­վայ­րը՚,- ըն­դգ­ծեց Մնա­ցա­կա­նյա­նը։
Ու­վե Հալ­բախն ա­սաց, որ գե­րի­նե­րի վե­րա­դար­ձը կազ­մա­կեր­պե­լու հար­ցում հա­կա­մար­տող կող­մե­րի հա­մա­ձայ­նու­թյու­նը դրա­կան հան­գա­մանք է։ Նա հույս հայտ­նեց, որ այն իս­կա­պես կն­պաս­տի դրա­կան մթ­նո­լոր­տի ձևա­վոր­մա­նը բա­նակ­ցա­յին սե­ղա­նի շուրջ։ Ըստ նրա՝ այս հու­մա­նի­տար ծրագ­րե­րին զու­գա­հեռ երևակ­վում են հա­կա­մար­տող կող­մե­րի հա­կընդ­դեմ դիր­քո­րո­շում­նե­րը ԼՂ հա­կա­մար­տու­թյան բուն կար­գա­վոր­ման հար­ցի և բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի ներ­կա­յիս բո­վան­դա­կու­թյան վե­րա­բե­րյալ, այդ ա­մե­նը հս­տակ ար­տաց­վոլ­վում է կող­մե­րի տա­րա­ծած հա­ղոր­դագ­րու­թյուն­նե­րում, նրա­նում, թե ինչ են նշում, ինչ քայ­լեր են կարևո­րում կող­մերն այդ ողջ քն­նար­կու­մից։
ՙԻնչ­պես երևում է, վեր­ջին բո­լոր հան­դի­պում­նե­րի ըն­թաց­քում քն­նարկ­վել են այս նա­խա­ձեռ­նու­թյուն­նե­րը, և այս փո­խա­նա­կու­մը հնա­րա­վոր է դար­ձել դրա շնոր­հիվ։ Բայց սրան զու­գա­հեռ նոր զո­հեր են գրանց­վել շփ­ման գծում, ինչն ան­հան­գս­տաց­նող երևույթ է, ինչն իր հեր­թին փաս­տում է այն մա­սին, որ կող­մե­րը չու­նեն փո­խըմ­բռ­նում ներ­կա գոր­ծըն­թա­ցում, քա­նի որ, ե­թե այն լի­ներ, ԼՂ հա­կա­մար­տու­թյան գո­տում ի­րա­վի­ճա­կը չէր վատ­թա­րա­նա, և զո­հեր չէին լի­նի։ Այդ պատ­ճա­ռով, կար­ծում եմ, ներ­կա­յումս Հա­յաս­տա­նը կարևո­րում է Դու­շան­բեի հան­դիպ­մա­նը ձեռք­բեր­ված պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյան ի­րա­կա­նա­ցու­մը, և դրան հա­վե­լած՝ պա­հան­ջում Վիեն­նա­յի և Սանկտ Պե­տեր­բուր­գի հան­դի­պում­նե­րի ըն­թաց­քում քն­նարկ­ված հե­տաքն­նա­կան մե­խա­նիզմ­նե­րի ներ­դր­ման հար­ցը, ո­րին դեմ էր Ադր­բե­ջա­նը և, են­թադ­րա­բար, դեմ է նաև այ­սօր։ Են­թադ­րա­բար շփ­ման գծում պետք է ստեղծ­վի մի այն­պի­սի ի­րա­վի­ճակ, որ­պես­զի հա­կա­ռա­կորդ կողմն ա­ռիթ չու­նե­նա պա­հան­ջել հա­վե­լյալ մե­խա­նիզմ­նե­րի ներդ­րում շփ­ման գծի և սահ­մա­նի ողջ եր­կայն­քով։
ՙԴու­շան­բե պլյու­սը՚ ես հաս­կա­նում եմ այդ­պես՝ մի­միայն հե­տաքն­նա­կան մե­խա­նիզմ­նե­րի և շփ­ման գծում խա­ղաղ ի­րա­վի­ճակ ա­պա­հո­վե­լուն ուղղ­ված մի­ջո­ցա­ռում­ներ։ Հայ­կա­կան կող­մի երկ­րորդ ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյու­նը Ստե­փա­նա­կեր­տի մաս­նակ­ցու­թյունն է, ո­րը կր­կին կարևոր­վել է վեր­ջերս, ինչ­պես նաև կար­գա­վի­ճա­կի հար­ցը, ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քը և այն ա­մե­նը, ին­չը ա­վան­դա­բար ցան­կա­ցել ու կարևո­րել է Հա­յաս­տա­նը։ Ի՞նչ է ցան­կա­նում Ադր­բե­ջա­նը՝ տա­րածք­նե­րի վե­րա­դարձ, խա­ղա­ղա­պահ­նե­րի տե­ղա­կա­յում, շու­տա­փույթ բո­վան­դա­կա­յին բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի մեկ­նարկ, ին­չը, այս դեպ­քում ևս, հս­տակ ար­տա­ցոլ­վում է ադր­բե­ջա­նա­կան կող­մի բո­լոր հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րում։ Թե ա­ռա­ջի­կա­յում ինչ­պես կմո­տե­նան այս դիր­քո­րո­շում­նե­րը, կդժ­վա­րա­նամ ա­սել, քա­նի որ հնա­րա­վոր են տար­բեր սցե­նար­ներ, և դրանք էա­կա­նո­րեն կախ­ված են լի­նե­լու շփ­ման գծում տի­րող ի­րա­վի­ճա­կից, ո­րը փոր­ձում է վե­րահս­կել հայ­կա­կան կող­մը։ Բայց ար­ձա­նագ­րենք նաև, որ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը ևս ու­նեն ի­րենց օ­րա­կար­գը՝ այս օ­րա­կար­գում այ­սօր տեղ ու­նեն հու­մա­նի­տար քայ­լե­րը, ո­րոնք դի­տարկ­վում են՝ որ­պես բո­վան­դա­կա­յին բա­նակ­ցու­թյուն­ներ սկ­սե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ մթ­նո­լոր­տի ձևա­վոր­ման հա­մար հիմք։
Այ­սինքն՝ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը կարևո­րում են այս եր­կու հար­թու­թյուն­նե­րը։ Կար­ծում եմ, որ դրա­կան է, երբ նա­խա­րար­նե­րը քն­նար­կում են այն բո­լոր հար­ցե­րը, ո­րոնք մտա­հո­գում են եր­կու կող­մե­րին էլ, բայց գու­ցե հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը խն­դիր ու­նեն հս­տա­կեց­նել այս ըն­դար­ձակ օ­րա­կարգն ա­վե­լի հս­տակ գոր­ծըն­թա­ցի հա­մար, քա­նի որ դա կող­մե­րին նաև տա­լիս է հնա­րա­վո­րու­թյուն ներ­կա­յաց­նել այդ օ­րա­կարգն այն­պես, ինչ­պես ցան­կա­նում են, և դա կա­րող է խո­չըն­դո­տել հե­տա­գա գոր­ծըն­թաց­նե­րին՝ ի­րա­վի­ճա­կը մղե­լով դե­պի փա­կու­ղի և լար­ված դրու­թյուն շփ­ման գծում ու սահ­մա­նին, քա­նի որ ներ­կա­յումս էլ ակն­հայտ է, որ չի հա­ջող­վում ձևա­վո­րել մեկ օ­րա­կարգ կող­մե­րի մոտ, չնա­յած գոր­ծըն­թա­ցի հու­մա­նի­տար բա­ղադ­րի­չին։ Այ­սինքն՝ տե­ղի է ու­նե­նում հան­դի­պում, ո­րից հե­տո յու­րա­քան­չյուր մաս­նա­կից սկ­սում է խո­սել իր օ­րա­կար­գից, մենք մշ­տա­պես ա­սում ենք, որ պետք է մո­տեց­նել օ­րա­կար­գե­րը՚,- ա­սաց վեր­լու­ծա­բա­նը։
;