comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Քաղաքական http://artsakhtert.com Wed, 19 Jun 2019 17:20:08 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԸ ՓԱԿՎԵԼՈՒ Է 2020 ԹՎԱԿԱՆԻՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26936-2020 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26936-2020 ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԸ ՓԱԿՎԵԼՈՒ Է  2020 ԹՎԱԿԱՆԻՆ
Հա­րութ ՍԱ­ՍՈՒ­ՆՅԱՆ

ՙԿա­լի­ֆոռ­նիա Կու­րիեր՚
թեր­թի հրա­տա­րա­կիչ և խմ­բա­գիր

Թուր­քա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի ինս­տի­տու­տը (ԹՈԻԻ) շա­հույթ չհե­տապն­դող կազ­մա­կեր­պու­թյուն է, ո­րը հիմ­նադր­վել է 1983թ. Վա­շինգ­տո­նում՝ Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից 3 մի­լիոն դո­լա­րի նվի­րատ­վու­թյամբ։ 2019թ.մա­յի­սի 31-ին ԹՈՒԻ -ն հան­դես ե­կավ մա­մու­լի հա­ղոր­դագ­րու­թյամբ՝ հայ­տա­րա­րե­լով, որ կդա­դա­րեց­նի իր գոր­ծու­նեու­թյու­նը 2020թ. սեպ­տեմ­բե­րի 30-ին։

Այս հայ­տա­րա­րու­թյունն անս­պա­սե­լի էր եր­կու պատ­ճա­ռով.
1) Ե­րեք մի­լիոն դո­լա­րը հա­մե­մա­տա­բար մեծ գու­մար չէ թուր­քա­կան կա­ռա­վա­րու­թյան հա­մար, ո­րը տա­րի­ներ շա­րու­նակ տաս­նյակ մի­լիո­նա­վոր դո­լար­ներ է ծախ­սել Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րում հան­րա­յին կա­պե­րի (PR) և լոբ­բիս­տա­կան ??ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի վարձ­ման հա­մար։ Ե­րեք մի­լիոն դո­լա­րի կամ մնա­ցոր­դի վե­րա­դար­ձը Թուր­քիա­յին չի կա­րող էա­կան ազ­դե­ցու­թյուն ու­նե­նալ երկ­րի ֆի­նան­սա­կան դրու­թյան վրա։ Տն­տե­սա­կան ան­կու­մից ուշ­քի գա­լու հա­մար Թուր­քիա­յին անհ­րա­ժեշտ է մի քա­նի հա­րյուր մի­լիարդ դո­լար։
2) Չնա­յած իր հա­ջո­ղու­թյուն­նե­րի մա­սին ինս­տի­տու­տի ղե­կա­վա­րու­թյան` մա­մու­լի պար­ծեն­կոտ հա­ղոր­դագ­րու­թյա­նը՝ Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից դրա­մա­կան մի­ջոց­նե­րի դա­դա­րե­ցու­մը նշա­նա­կում է, որ ինս­տի­տու­տը չի կա­րո­ղա­ցել հաս­նել իր քա­րոզ­չա­կան նպա­տակ­նե­րին։ Թուր­քա­կան կա­ռա­վա­րու­թյու­նը դա­դա­րեց­րել է ԹՈՒԻ-ի ֆի­նա­սա­վո­րու­մը 2015-ին։ Բար­դաց­նե­լով խն­դի­րը, ինս­տի­տու­տի ղե­կա­վար­ներն ի­րենց մա­մու­լի հա­ղոր­դագ­րու­թյան մեջ խոս­տո­վա­նել են, որ նրանց չի հա­ջող­վել ար­տա­քին աղ­բյուր­նե­րից բա­վա­րար մի­ջոց­ներ ստա­նալ ինս­տի­տու­տի գոր­ծու­նեու­թյու­նը շա­րու­նա­կե­լու հա­մար։ Վեր­ջին տա­րի­նե­րին ԹՈՒԻ-ն մաս­նա­կի ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյուն է ստա­ցել Ջորջ­թաու­նի հա­մալ­սա­րա­նից, Koջ հոլ­դին­գից, FIBA հոլ­դին­գից և Մուխ­տար Քեն­թից (ՙԿո­կա-Կո­լա՚ ըն­կե­րու­թյան խոր­հր­դի նախ­կին նա­խա­գահ) ու նրա տիկ­նո­ջից և այլ ան­հատ նվի­րա­տու­նե­րից։
ԹՈՒԻ-ի մա­մու­լի հա­ղոր­դագ­րու­թյան մեջ նշ­վում է, որ սկ­սած 1983թ. իր դրա­մաշ­նորհ­նե­րը նպաս­տել են Թուր­քիա­յի և թուր­քե­րե­նի ու­սում­նա­սի­րու­թյա­նը ՙԱՄՆ 45 նա­հանգ­նե­րում և Կո­լում­բիա­յի շր­ջա­նում։ Ա­վե­լի քան 130 դրա­մաշ­նոր­հա­յին ա­տե­նա­խո­սու­թյուն­ներ վե­րած­վել են 70-ից ա­վել պրո­ֆե­սո­րա­կան պաշ­տոն­նե­րի բարձ­րա­գույն կր­թու­թյան ա­մե­րի­կյան հաս­տա­տու­թյուն­նե­րում, իսկ լեզ­վա­կան և հե­տա­զո­տա­կան պարգևներն օգ­նել են առն­վազն 235 հո­գու, ո­րոնք զբա­ղեց­րել են դա­սա­խո­սա­կան և հե­տա­զո­տա­կան պաշ­տոն­ներ Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րում և այ­լուր։ Վեր­ջին հինգ տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում մի քա­նի տաս­նյակ ե­րի­տա­սարդ գիտ­նա­կան­նե­րի տր­ված պարգևնե­րը լրա­ցու­ցիչ օ­գուտ կբե­րեն ա­պա­գա­յում։ Գրե­թե 80 ա­մե­րի­կյան հաս­տա­տու­թյուն­նե­րում ստեղծ­վել են Թուր­քիա­յի վե­րա­բե­րյալ գրա­դա­րա­նա­յին և հե­տա­զո­տա­կան հա­վա­քա­ծու­ներ, կամ բա­վա­կա­նա­չափ ա­վե­լաց­վել են առ­կա ռե­սուրս­նե­րը ԹՈՒԻ-ի ֆի­նան­սա­վոր­ման շնոր­հիվ, իսկ 19 ա­մե­րի­կյան հա­մալ­սա­րան­ներ ստա­ցել են մեկ­նար­կա­յին գու­մար­ներ՝ Թուր­քիա­յին վե­րա­բե­րյալ դա­սա­վանդ­ման նոր պաշ­տոն­նե­րի հաս­տատ­մանն ա­ջակ­ցե­լու հա­մար՚։
Վեր­ջին տա­րի­նե­րին ԹՈՒԻ-ն տե­ղա­կայ­ված էր Վա­շինգ­տո­նում, Ջորջ­թաու­նի հա­մալ­սա­րա­նի Էդ­մունդ Ա. Ուոլ­շի ար­տա­քին ծա­ռա­յու­թյան դպ­րո­ցի տա­րած­քում։ Ինս­տի­տու­տի պատ­վա­վոր նա­խա­գահն ԱՄՆ-ում Թուր­քիա­յի դես­պանն էր, որն ան­մի­ջա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյուն էր հաս­տա­տել Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից տրա­մադր­ված ԹՈՒԻ-ի դրա­մաշ­նորհ­նե­րի վրա։
Թուր­քա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի ինս­տի­տու­տը հայ­տն­վել է մի շարք սկան­դալ­նե­րում` սկ­սած Հիթ Լոու­րիից, որն ինս­տի­տու­տի հիմ­նա­դիր և գոր­ծա­դիր տնօ­րենն էր 1983-1993 թվա­կան­նե­րին։ Լոու­րին կարևոր դեր է խա­ղա­ցել մի ամ­բող­ջա­կան էջ հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րի պատ­րաստ­ման եւ հրա­տա­րակ­ման գոր­ծում ՙՎա­շինգ­տոն փոստ՚, ՙՆյու Յորք թայմս՚ և ՙՎա­շինգ­տոն թայմս՚ թեր­թե­րում 1985թ. մա­յի­սի 19-ին ստո­րագր­ված 69 ՙմտա­վո­րա­կան­նե­րի՚ կող­մից, ո­րոնք ժխ­տում էին Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ե­ղե­լու­թյու­նը։ Լոու­րին հե­տա­գա­յում դար­ձավ օս­մա­նյան և ժա­մա­նա­կա­կից թուր­քա­կան հե­տա­զո­տու­թյուն­նե­րի Ա­թա­թուր­քի պրո­ֆե­սոր Փրինս­թո­նի հա­մալ­սա­րա­նում` շնոր­հիվ 750 հա­զար դո­լա­րի ֆի­նան­սա­վոր­ման Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյու­նից։
1985թ. ՙԿա­լի­ֆոռ­նիա կու­րիեր՚ թեր­թում ա­մե­րի­կա­ցի մտա­վո­րա­կան­նե­րի ա­նուն­նե­րը թվար­կե­լուց և թուր­քա­կան ինս­տի­տու­տից յու­րա­քան­չյու­րի ստա­ցած գու­մար­նե­րի մա­սին հոդ­ված գրե­լուց հե­տո, ես դար­ձա թուր­քա­կան ինս­տի­տու­տի հետ ի­րա­վա­կան առ­ճա­կատ­ման ա­ռա­ջին թի­րա­խը։ Հե­տաքր­քիր է, որ այդ մաս­նա­գետ­նե­րից շա­տե­րին թուր­քա­կան ինս­տի­տու­տը դրա­մաշ­նորհ­ներ էր տվել։ Ես նա­մակ ստա­ցա ԹՈՒԻ-ի փաս­տա­բան­նե­րից, որ­տեղ աս­վում էր, որ նրանք դա­տի են տա­լու ինձ զր­պար­տու­թյան հա­մար, ե­թե ես չհ­րա­պա­րա­կեմ ծա­վա­լուն հեր­քում, ին­չը ես հրա­ժար­վե­ցի ա­նել։ Իմ փաս­տա­բան­նե­րը տե­ղե­կաց­րին թուր­քա­կան ինս­տի­տու­տի ի­րա­վա­բան­նե­րին, որ ի­րենց զր­պար­տու­թյան մա­սին պն­դումն ան­հիմն է, և հայտ­նե­ցին նրանց, որ մենք հա­կընդ­դեմ հայց ենք ներ­կա­յաց­նե­լու։ Ի պա­տաս­խան՝ ԹՈՒԻ -ն հրա­ժար­վեց իր սպառ­նա­լից դա­տա­կան հայ­ցից…
Այ­նու­հետև, 1995թ.Հո­լո­քոս­տի և Ցե­ղաս­պա­նու­թյան ու­սում­նա­սի­րու­թյան ամ­սագ­րում հրա­պա­րակ­վեց ՙՊրո­ֆե­սիո­նալ բա­րո­յա­կա­նու­թյուն և Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ժխ­տու­մը՚ վեր­նագ­րով հոդ­ված, ո­րը բա­ցա­հայ­տեց ԹՈՒԻ-ի գոր­ծա­դիր տնօ­րեն Հիթ Լոու­րիի կազ­մած նա­մա­կը, ո­րը 1990թ. թուրք դես­պան Նու­զեթ Կան­դե­մի­րի ա­նու­նից ու­ղարկ­վել էր պրո­ֆե­սոր Ռո­բերտ Ջեյ Լիֆ­թո­նին՝ ժխ­տե­լով Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ի­րո­ղու­թյու­նը։ Լոու­րիի սևա­գիր նա­մա­կը դես­պա­նի ա­նու­նով անզ­գու­շա­բար ու­ղարկ­վել էր պրոֆ. Լիֆ­թո­նին, ո­րը մեծ ա­կա­դե­միա­կան սկան­դա­լի պատ­ճառ դար­ձավ։
2006թ. ա­մե­րի­կա­ցի պրո­ֆե­սոր Դո­նալդ Քվա­թեր­թը հրա­ժա­րա­կան տվեց ԹՈՒԻ-ի խոր­հր­դի նա­խա­գա­հու­թյու­նից, հրա­ժար­վե­լով են­թարկ­վել Թուր­քիա­յի դես­պա­նի հրա­մա­նին, որ Թուր­քիան կջն­ջի ԹՈՒԻ -ի ֆի­նան­սա­վո­րու­մը, քա­նի դեռ պրո­ֆե­սոր Քվա­թեր­թը չի հեր­քել գի­տա­կան մի գր­քի մա­սին իր գրու­թյու­նը, որ­տեղ նա գրել էր՝ ՙայն ինչ տե­ղի է ու­նե­ցել հա­յե­րի հետ, լիո­վին հա­մա­պա­տաս­խա­նում է ՄԱԿ-ի ցե­ղաս­պա­նու­թյան սահ­ման­մա­նը՚։ Ի նշան բո­ղո­քի՝ ԹՈՒԻ-ի խոր­հր­դի մի քա­նի այլ ան­դամ­ներ շու­տով հրա­ժա­րա­կան տվե­ցին։
Թուր­քա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի ինս­տի­տու­տի փակ­ման հայ­տա­րա­րու­թյամբ ԱՄՆ-ում ա­վե­լի քիչ հնա­րա­վո­րու­թյուն կլի­նի թուր­քա­կան քա­րոզ­չու­թյան հա­մար՝ խե­ղա­թյու­րե­լով Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ող­բեր­գա­կան ճշ­մար­տու­թյուն­նե­րը։

;

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 19 Jun 2019 15:32:55 +0000
ՔԱ­ՂԱ­ՔԱ­ՑԻԱ­ԿԱՆ ՆԱ­ԽԱ­ՁԵՌ­ՆՈՒ­ԹՅԱՄԲ ՀԱՆ­ՐԱՔ­ՎԵՆ՝ ԺՈ­ՂՈՎՐ­ԴԱ­ՎԱ­ՐԱ­ԿԱՆ ՄԵԾ ՆՎԱ­ՃՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26920-2019-06-17-16-53-25 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26920-2019-06-17-16-53-25 Ռու­զան ԻՇ­ԽԱ­ՆՅԱՆ

Սահ­մա­նադ­րա­կա­նու­թյու­նը կո­րո­շի Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նը

ԱՀ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի հու­նի­սի 14-ի ար­տա­հերթ նիս­տի քն­նարկ­մանն էր ներ­կա­յաց­վել ՙՀան­րաք­վեի մա­սին՚ օ­րեն­քի նա­խա­գի­ծը, որն ըն­դուն­վել է ա­ռա­ջին ըն­թերց­մամբ։ Նա­խագ­ծի ա­ռանց­քա­յին դրույթ­նե­րի, մաս­նա­վո­րա­պես, քա­ղա­քա­ցիա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյան կար­գով հան­րաք­վեի ինս­տի­տու­տի էու­թյան և կարևո­րու­թյան վե­րա­բե­րյալ ի­րենց դի­տար­կում­ներն են ներ­կա­յաց­րել ԱՀ ար­դա­րա­դա­տու­թյան նա­խա­րար Ա­րա­րատ ԴԱ­ՆԻԵ­ԼՅԱ­ՆԸ և ԱԺ պե­տա­կան-ի­րա­վա­կան հար­ցե­րի մշ­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Հո­վիկ ՋԻ­ՎԱ­ՆՅԱ­ՆԸ։

Ա. Դա­նիե­լյա­նը հի­շեց­րել է, որ մեզ մոտ 2005թ. ըն­դուն­վել է ՙՀան­րաք­վեի մա­սին՚ օ­րենք, ո­րից հե­տո՝ 2006-ին, ըն­դուն­վել է ԱՀ Սահ­մա­նադ­րու­թյու­նը, 2017-ին `երկ­րորդ Սահ­մա­նադ­րու­թյու­նը։ Նա­խա­րա­րի բնո­րոշ­մամբ՝ 2017-ին ըն­դուն­ված Սահ­մա­նադ­րու­թյամբ, հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան քվեար­կու­թյան ար­դյուն­քում, էա­պես փոխ­վեց հան­րաք­վեի ինս­տի­տու­տի էու­թյու­նը։ Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան Սահ­մա­նադ­րու­թյամբ հս­տակ ե­րաշ­խիք­ներ նա­խա­տես­վե­ցին ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի ան­խա­փա­նու­թյան, քա­ղա­քա­ցիա­կան հա­սա­րա­կու­թյան ակ­տիվ դե­րա­կա­տա­րու­թյան, իշ­խա­նու­թյան գոր­ծու­նեու­թյան նկատ­մամբ հա­մար­ժեք հան­րա­յին վե­րահս­կո­ղու­թյան ի­րա­կա­նաց­ման հար­ցե­րում։
Ա.Դա­նիե­լյա­նի գլ­խա­վոր շեշ­տադ­րում­նե­րից մե­կը քա­ղա­քա­ցիա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյան կար­գով հան­րաք­վեի ինս­տի­տու­տին էր վե­րա­բե­րում, ո­րը պետք է ըն­կալ­վի որ­պես հան­րաք­վեի ինս­տի­տու­տի զար­գաց­ման ար­դյունք։ Այդ­պի­սով, Սահ­մա­նադ­րու­թյամբ ամ­րագր­ված նոր ի­րա­վա­կար­գա­վո­րում­նե­րը կան­խո­րո­շում են ՙՀան­րաք­վեի մա­սին՚ ԱՀ օ­րեն­քի ըն­դու­նու­մը, ո­րով այս ինս­տի­տու­տի բա­րե­փոխ­ման ար­դյուն­քում հա­մա­պար­փակ կկար­գա­վոր­վեն հիմ­նա­կան օ­րեն­քով ամ­րագր­ված նոր հա­յե­ցա­կար­գա­յին մո­տե­ցում­նե­րը։ Օ­րեն­քի նա­խագ­ծով հս­տակ կար­գա­վո­րում են ստա­ցել ՙհան­րաք­վե՚ հաս­կա­ցու­թյու­նը, հան­րաք­վեի դր­վող հար­ցե­րը, ինչ­պես նաև այն հար­ցե­րը, ո­րոնք չեն կա­րող հան­րաք­վեի դր­վել, հան­րաք­վեի նշա­նակ­ման, կազ­մա­կերպ­ման, քա­րոզ­չու­թյան ի­րա­կա­նաց­ման և ֆի­նան­սա­վոր­ման նպա­տա­կով քա­րոզ­չու­թյան հիմ­նադ­րամ ստեղ­ծե­լու և մու­ծում­ներ կա­տա­րե­լու, դի­տոր­դա­կան ա­ռա­քե­լու­թյուն ի­րա­կա­նաց­նե­լու, հան­րաք­վեի ամ­փոփ­ման ման­րա­մաս­նե­րը։
Մաս­նա­վո­րա­պես, Սահ­մա­նադ­րու­թյան նա­խագ­ծի, Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խագ­ծի և օ­րեն­քի նա­խագ­ծի ըն­դուն­ման նա­խա­ձեռ­նու­թյա­նը քա­ղա­քա­ցի­նե­րի միա­նա­լու հա­մար կազ­մա­վոր­վում է առն­վազն 10 քա­ղա­քա­ցի­նե­րից բաղ­կա­ցած նա­խա­ձեռ­նող խումբ, ո­րը գրանց­ման հա­մար դի­մում է Կենտ­րո­նա­կան ընտ­րա­կան հանձ­նա­ժո­ղով։

Նա­խա­ձեռ­նող խումբն ի­րա­վունք է ստա­նում ձեռ­նար­կել Սահ­մա­նադ­րու­թյան նա­խագ­ծի, Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խագ­ծի և օ­րեն­քի ըն­դուն­ման նա­խա­ձեռ­նու­թյա­նը քա­ղա­քա­ցի­նե­րի միա­ցու­մը՝ ստո­րագ­րու­թյուն­նե­րի հա­վաք­ման մի­ջո­ցով։ Ստո­րագ­րու­թյուն­նե­րի հա­վա­քումն ի­րա­կա­նաց­նե­լով՝ նա­խա­ձեռ­նող խմ­բի լիա­զոր ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը դի­մում է ԿԸՀ։ Վեր­ջինս մե­կամ­սյա ժամ­կե­տում ի­րա­կա­նաց­նում է ստո­րագ­րու­թյուն­նե­րի վա­վե­րա­կա­նու­թյան ստու­գում։ Ար­դյուն­քում ԿԸՀ-ն ստո­րագ­րու­թյուն­նե­րի վա­վե­րա­կա­նու­թյու­նը հաս­տա­տե­լու մա­սին ո­րո­շում է կա­յաց­նում, ե­թե առ­կա են պա­հանջ­վող քա­նա­կի վա­վեր ստո­րագ­րու­թյուն­ներ։
Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խա­գիծն այ­նու­հետև ներ­կա­յաց­վում է Ազ­գա­յին ժո­ղով, ո­րը, սահ­ման­ված կար­գով քն­նարկ­ման են­թարկ­վե­լուց հե­տո, ու­ղարկ­վում է ԱՀ Գե­րա­գույն դա­տա­րան՝ Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խագ­ծի սահ­մա­նադ­րա­կա­նու­թյու­նը ո­րո­շե­լու հար­ցով։ Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նի կող­մից օ­րեն­քով սահ­ման­ված կար­գով և ժամ­կետ­նե­րում Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խագ­ծի՝ Սահ­մա­նադ­րու­թյա­նը հա­մա­պա­տաս­խա­նող ճա­նա­չե­լու մա­սին ո­րո­շում ըն­դու­նե­լու դեպ­քում ԱԺ-ն ա­ռա­ջի­կա հեր­թա­կան նիս­տում ո­րո­շում է ըն­դու­նում նա­խա­գի­ծը հան­րաք­վեի դնե­լու մա­սին՝ պատ­գա­մա­վոր­նե­րի ընդ­հա­նուր թվի ձայ­նե­րի առն­վազն 2/3-ով։ Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նի կող­մից Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խագ­ծի՝ Սահ­մա­նադ­րու­թյա­նը հա­կա­սող ճա­նա­չե­լու մա­սին ո­րո­շում ըն­դու­նե­լու դեպ­քում նա­խա­գի­ծը հան­վում է շր­ջա­նա­ռու­թյու­նից։
Հան­րաք­վեի կազ­մա­կերպ­ման գոր­ծա­ռույ­թը, Ընտ­րա­կան օ­րենս­գր­քի հա­մա­ձայն, վե­րա­պահ­վել է կազ­մա­վոր­ված ԿԸՀ-ին, իսկ անց­կաց­ման գոր­ծա­ռույ­թը՝ տա­րած­քա­յին և տե­ղա­մա­սա­յին ընտ­րա­կան հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րին։ Հան­րաք­վեի դր­ված հար­ցի վե­րա­բե­րյալ, օ­րեն­քով չար­գել­ված ձևե­րով և մի­ջոց­նե­րով, քա­րոզ­չու­թյուն կա­տա­րե­լու ի­րա­վունք է վե­րա­պահ­վել ԱՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին, հան­րաք­վե անց­կաց­նե­լու նա­խա­ձեռ­նու­թյան հե­ղի­նա­կին, կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րին և կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րի դա­շին­քին, ինչ­պես նաև հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րին։
ԱԺ պե­տա­կան-ի­րա­վա­կան հար­ցե­րի մշ­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Հ. Ջի­վա­նյա­նը մեզ հետ զրույ­ցում ա­սաց, որ 2017-ին՝ երկ­րորդ Սհ­մա­նադ­րու­թյան ըն­դու­նու­մից հե­տո, սպաս­վե­լիք ի­րա­վա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի վե­րա­բե­րյալ հս­տակ պատ­կե­րա­ցում կար. մոտ ութ տաս­նյա­կի հաս­նող օ­րենք­ներ պետք է հա­մա­պա­տաս­խա­նեց­վեին Հիմ­նա­կան օ­րեն­քին։ Այն ժա­մա­նակ, սա­կայն, հաշ­վի չի առն­վել ՙՀան­րաք­վեի մա­սին՚ օ­րեն­քի ա­ռաջ­նա­հերթ հա­մա­պա­տաս­խա­նեց­ման հան­գա­ման­քը։ Այ­սօր մեր հան­րա­պե­տու­թյու­նում ծա­վալ­վում են գոր­ծըն­թաց­ներ, ո­րոնք աս­վա­ծի հիմ­նա­վո­րումն են։ Բայց դա ող­բեր­գու­թյուն չէ, խն­դիրն այլ է. ե­թե գոր­ծա­դի­րը Կենտ­րո­նա­կան ընտ­րա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վին վե­րա­բե­րող ո­րո­շում­ներ է նա­խա­պատ­րաս­տել, ո­րոնք, ըստ էու­թյան, ՙՀան­րաք­վեի մա­սին՚ օ­րեն­քի նա­խա­գիծն են, ա­պա ին­չո՞ւ ա­ռա­ջին հեր­թին հենց այդ նա­խա­գի­ծը չի բեր­վել Ազ­գա­յին ժո­ղով, ո­րից հե­տո՝ ԿԸՀ-ի ո­րո­շում­նե­րը։ Վեր­ջին­ներս ի­րա­վա­կան տե­սան­կյու­նից վի­ճե­լի են։ ԿԸՀ-ն, ի վեր­ջո, ստիպ­ված կլի­նի դրանք չե­ղյալ հայ­տա­րա­րել և ձեռ­նա­մուխ լի­նել նոր ո­րո­շում­նե­րի կա­յաց­մա­նը։
Սահ­մա­նադ­րու­թյունն ու­նի բարձ­րա­գույն ի­րա­վա­բա­նա­կան ուժ, և նրա նոր­մե­րը գոր­ծում են ան­մի­ջա­կա­նո­րեն, ին­չը հնա­րա­վո­րու­թյուն է տա­լիս բնակ­չու­թյան 10%-ին ստո­րագ­րու­թյուն­ներ հա­վա­քել, այ­սինքն՝ ի­րա­վա­կան հիմք է ստեղ­ծում նա­խա­ձեռ­նող խմ­բի գոր­ծու­նեու­թյան հա­մար։
ՙՀան­րաք­վեի մա­սին՚ օ­րեն­քի նա­խա­գիծն ա­ռա­ջին ըն­թերց­ման էր ներ­կա­յաց­վել, բայց դրա­նից ա­ռաջ ե­ղել են քն­նար­կում­ներ և նախ­նա­կան մո­տե­ցում­ներ։ Այդ գոր­ծըն­թա­ցը միայն հա­մայն­քա­պե­տա­րան­նե­րում անց­կաց­նե­լու ո­րո­շու­մը Ջի­վա­նյա­նը սահ­մա­նա­փա­կում բնո­րո­շեց։ Հա­մայն­քա­պե­տա­րան­նե­րից բա­ցի, կա­րե­լի է փոխ­հա­մա­ձայ­նեց­ված ձևով ներ­կա­յաց­նել տա­րածք­նե­րի ցանկ և թույլ տալ մարդ­կանց հա­վաք­վել այն տե­ղե­րում, որ­տեղ ու­զում են։ Կամ` ի՞նչ ա­սել է հան­րա­յին ծա­ռա­յո­ղի մաս­նակ­ցու­թյուն ստո­րագ­րա­հա­վա­քին։ Այդ պար­տադ­րան­քի մեջ հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գա­հը, որ­պես ի­րա­վա­բան, ի­մաստ չի տես­նում, քա­նի որ ստո­րագ­րա­հա­վա­քի վա­վե­րա­կա­նու­թյունն ստու­գե­լու հա­մար օ­րեն­քը կոնկ­րետ ժամ­կետ է նա­խա­տե­սել, որն ի­րա­կա­նաց­վում է պե­տա­կան հա­մա­կար­գի մի­ջո­ցով։
Հ. Ջի­վա­նյա­նը կարևո­րեց հա­մե­մա­տա­բար մեծ թվով բնակ­չու­թյուն ու­նե­ցող հա­մայ­նք­նե­րում հա­մայն­քա­պե­տա­րա­նից բա­ցի նաև այլ տե­ղե­րում ստո­րագ­րա­հա­վաք անց­կաց­նե­լու հար­ցում իշ­խա­նու­թյան կող­մից ցու­ցա­բեր­ված ա­ջակ­ցու­թյու­նը։ Նրա կար­ծի­քով՝ այդ­պես հնա­րա­վոր է վե­րաց­նել բո­լոր ար­հես­տա­կան խո­չըն­դոտ­նե­րը։ Չնա­յած ստո­րագ­րա­հա­վաքն ար­դեն ա­վարտ­վել է, և ի­րա­դար­ձու­թյուն­ներն ա­վե­լի ա­րագ են զար­գա­ցել, այ­դու­հան­դերձ, իշ­խա­նու­թյան այս մո­տե­ցու­մը հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գա­հը դրա­կան գնա­հա­տեց։
Մեր զրու­ցա­կիցն այ­նու­հետև մատ­նա­ցույց ա­րեց ԱՀ Սահ­մա­նադ­րու­թյան ա­ռա­վե­լու­թյու­նը. ա­ռա­ջին ան­գամ ներ­դր­վեց ու­ղիղ և ան­մի­ջա­կա­նո­րեն գոր­ծող ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան մե­խա­նիզմ. քա­ղա­քա­ցի­նե­րին ի­րա­վունք է տր­վում սահ­ման­ված կար­գով օ­րեն­քի նա­խա­գիծ ներ­կա­յաց­նել խոր­հր­դա­րա­նին։ Սա ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան մեծ նվա­ճում է։
Ինչ վե­րա­բե­րում է ստո­րագ­րա­հա­վա­քի բուն էու­թյա­նը, Ջի­վա­նյանն ըն­դգ­ծեց, որ օ­րեն­քը նոր­մալ կար­գա­վո­րում­ներ է տա­լիս։ Նպա­տա­կը՝ Սահ­մա­նադ­րու­թյան մեջ փո­փո­խու­թյուն կա­տա­րել և ԱՀ նա­խա­գա­հի թեկ­նա­ծու ա­ռա­ջադր­վե­լու ի­րա­վունք տալ նրան, ով վեր­ջին 10 տա­րում նաև ՀՀ քա­ղա­քա­ցի է հան­դի­սա­ցել։ Գոր­ծըն­թա­ցի ամ­բողջ բո­վան­դա­կու­թյու­նը հայ­կա­կան եր­կու պե­տու­թյուն­նե­րի միջև առ­կա սահ­մա­նա­զա­տու­մը վե­րաց­նելն է։ Հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գա­հի խոս­քով՝ այս­տեղ, ի­հար­կե, վի­ճե­լու բան կա։
Բո­լոր գոր­ծըն­թաց­ներն, ան­շուշտ, պետք է տե­ղի ու­նե­նան օ­րեն­քի և ի­րա­վուն­քի դաշ­տում։ Այս տե­սան­կյու­նից ա­ռանձ­նա­կի կարևո­րու­թյուն է ներ­կա­յաց­նում ա­ռա­ջարկ­վող Սահ­մա­նադ­րու­թյան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի նա­խագ­ծի սահ­մա­նադ­րա­կա­նու­թյու­նը ո­րո­շե­լու հար­ցը։ Սա, թերևս, գոր­ծըն­թա­ցի ա­մե­նավճ­ռո­րոշ փուլն է, և վերջ­նա­կան ո­րո­շու­մը վե­րա­պահ­ված է ԱՀ Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նին։ Հ. Ջի­վա­նյա­նը դժ­վա­րա­ցավ պա­տաս­խա­նել հար­ցին՝ ԱՀ Սահ­մա­նադ­րու­թյան 48-րդ հոդ­վա­ծին վե­րա­բե­րող փո­փո­խու­թյու­նը հա­կա­սո՞ւմ է մեր Հիմ­նա­կան օ­րեն­քին, թե՞ ոչ։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Mon, 17 Jun 2019 16:43:13 +0000
ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՄԻՋԱՄՏՈՒՄ Է http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26919-2019-06-17-16-42-01 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26919-2019-06-17-16-42-01 Վահ­րամ Ա­ԹԱ­ՆԵ­ՍՅԱՆ

 Բաք­վի լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րում տե­ղե­կու­թյուն­ներ են տա­րած­վել Կար­սում ադր­բե­ջան­ցի ու­սա­նող­նե­րի եւ նրանց հա­մա­կիր­նե­րի կազ­մա­կեր­պած բո­ղո­քի ակ­ցիա­նե­րի մա­սին։ Ա­ռի­թը Կար­սի քա­ղա­քա­պե­տի կող­մից Թուր­քիա այ­ցե­լած մի խումբ հայ գոր­ծիչ­նե­րի ըն­դու­նե­լու­թյունն էր։ Հայ գոր­ծիչ­նե­րի պատ­վի­րա­կու­թյու­նը Կար­սի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նում ար­ժա­նա­ցել է հար­գա­լի ըն­դու­նե­լու­թյան, տե­ղի են ու­նե­ցել քն­նար­կում­ներ՝ կապ­ված հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի հետ։ Դա պատ­ճառ է հան­դի­սա­ցել, որ­պես­զի Կար­սի հա­մալ­սա­րա­նում սո­վո­րող ադր­բե­ջան­ցի ու­սա­նող­նե­րը կազ­մա­կեր­պեն բո­ղո­քի ցույց։

Բայց ու՞մ դեմ է կազ­մա­կերպ­վել ակ­ցիան։ Հայ­կա­կան պատ­վի­րա­կու­թյա՞ն։ Ինչ­պես հե­տե­ւում է ադր­բե­ջա­նա­կան մա­մու­լի հրա­պա­րա­կում­նե­րից, թի­րա­խում հայ­տն­վել է Կար­սի նո­րըն­տիր քա­ղա­քա­պե­տը, ո­րը քր­դա­կան կու­սակ­ցու­թյու­նից է եւ հաղ­թել է մար­տի 31-ին տե­ղի ու­նե­ցած ընտ­րու­թյուն­նե­րում: Խն­դիը բա­վա­կան?? խոր­քա­յին է։ Բանն այն է, որ այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րում Թուր­քիա­յի իշ­խող կու­սակ­ցու­թյու­նը սահ­մա­նա­մերձ Կարս եւ Իգ­դիր քա­ղաք­նե­րում տե­ղա­կան իշ­խա­նու­թյան ղե­կա­վա­րի թեկ­նա­ծու­ներ չէր ա­ռա­ջադ­րել։ Այդ ըն­թաց­քում մա­մու­լում հրա­պա­րա­կում­ներ ե­ղան, որ Էր­դո­ղա­նը եւ Իլ­համ Ա­լիե­ւը ձեռք են բե­րել պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն, որ­պես­զի Կար­սում եւ Իգ­դի­րում հաղ­թեն տե­ղի այս­պես կոչ­ված` ադր­բե­ջա­նա­կան հա­մայ­նք­նե­րի թեկ­նա­ծու­նե­րը։ Տե­սա­կետ կար, որ դա ար­վում է Կար­սի եւ Իգ­դի­րի նկատ­մամբ ադր­բե­ջա­նա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյուն հաս­տա­տե­լու նպա­տա­կով։ Ա­վե­լի վաղ այդ՝ Հա­յաս­տա­նի հետ սահ­մա­նա­մերձ, տե­ղաշր­ջա­նում քա­ղա­քա­կան շար­ժում էր սկս­վել հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի կար­գա­վոր­ման կար­գա­խո­սով։ Ադր­բե­ջա­նը, բնա­կա­նա­բար, այդ շար­ժում­նե­րին դեմ է եւ փորձ է ա­րել Կար­սում եւ Իգ­դի­րում ձե­ւա­վո­րել խիստ ազ­գայ­նա­կան, հա­կա­հայ­կա­կան տե­ղա­կան իշ­խա­նու­թյուն։ Ընտ­րու­թյուն­նե­րի ար­դյունք­նե­րով, սա­կայն, Կար­սում եւ Իգ­դի­րում հաղ­թել են քր­դա­կան ու­ժե­րը։ Այս ի­րա­վի­ճա­կում Ադր­բե­ջա­նի հա­մար գրե­թե շո­կա­յին էր նաեւ տե­ղե­կատ­վու­թյու­նը, որ ան­ցյալ շա­բաթ ի­րա­կա­նաց­վել է Ե­րե­ւան-Վան ա­ռա­ջին թռիչ­քը։ Ճիշտ է, ինք­նա­թի­ռը վրա­ցա­կան էր, բայց ու­ղե­ւոր­նե­րը հա­յեր էին։ Ադր­բե­ջա­նա­կան կող­մը, ե­րե­ւում է, ??րված ու­շադ­րու­թյամբ է հե­տե­ւել Հա­յաս­տա­նից Թուր­քիա մեկ­նած մի խումբ հայ գոր­ծիչ­նե­րի շր­ջա­գա­յու­թյա­նը։ Մա­մու­լում տե­ղե­կու­թյուն­ներ են տա­րած­վել, որ Վա­նում եւ այլ քա­ղաքն­նե­րում հայ գոր­ծիչ­ներն ի­րենց ու­ղե­ւո­րու­թյու­նը ներ­կա­յաց­րել են որ­պես ուխ­տագ­նա­ցու­թյուն Ա­րեւմ­տյան Հա­յաս­տան։ Բա­քուն գոր­ծի է դրել քա­րոզ­չա­մե­քե­նա­յի բո­լոր հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը, որ­պես­զի թուր­քա­կան հա­սա­րա­կու­թյան վրա ճն­շում գոր­ծադ­րի եւ հրահ­րի հա­կա­հայ­կա­կան շար­ժում­ներ։ Այդ ար­շա­վը կազ­մա­կերպ­վել է Թուր­քիա­յում գոր­ծող եւ այս­պես կոչ­ված՝ ՙհայ­կա­կան ան­հիմն պա­հանջ­նե­րի դեմ պայ­քա­րի՚ կազ­մա­կեր­պու­թյան հո­վա­նու ներ­քո։ Վեր­ջինս հա­տուկ հայ­տա­րա­րու­թյուն է տա­րա­ծել այն մասին, որ թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան սահ­մա­նին ան­ցյալ ամս?? վեր­ջին տե­ղի ու­նե­ցած մի­ջա­դե­պը, երբ գն­դա­կոծ­վել եւ հր­կիզ­վել էր Ադր­բե­ջա­նի պետ­հա­մա­րա­նի­շե­րով մի բեռ­նա­տար, կազ­մա­կեր­պել են ՙՀա­յաս­տա­նի հա­տուկ ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը՝ Քր­դա­կան բան­վո­րա­կան կու­սակ­ցու­թյան զին­ված ջո­կատ­նե­րի մի­ջո­ցով՚։ Նույն թե­զը շր­ջա­նառ­վում է ադր­բե­ջա­նա­կան փոր­ձա­գի­տա­կան հան­րու­թյան կող­մից։ Բաք­վի քա­րոզ­չու­թյու­նը թուր­քա­կան կող­մին նա­խազ­գու­շաց­նում է, որ Հա­յաս­տա­նի հետ ցան­կա­ցած շփում ՙհղի է Թուր­քիա­յի նկատ­մամբ հայ­կա­կան տա­րած­քա­յին պա­հանջ­նե­րի վտան­գով՚։ Ակն­հայտ է, որ Թուր­քիա­յի ա­րե­ւե­լյան շր­ջան­նե­րում քր­դա­կան ու­ժե­րի քա­ղա­քա­կան հա­ջո­ղու­թյուն­նե­րը Բաք­վին խիստ ան­հան­գս­տու­թյուն են պատ­ճա­ռում։ Տպա­վո­րու­թյուն է, որ ծա­վալ­ված հա­կա­քա­րոզ­չու­թյու­նը Թուր­քիա­յի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի կող­մից է հրա­հան­գա­վոր­ված։ Ել­նե­լով ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան ո­րոշ նկա­տա­ռում­նե­րից, Էր­դո­ղա­նը ձեռն­պահ է մնում Կար­սի եւ Իգ­դի­րի ազ­գու­թյամբ քուրդ քա­ղա­քա­պե­տե­րի դեմ ուղ­ղա­կի հար­ձա­կում­նե­րից։ Այդ դե­րը վե­րա­պահ­վել է Ադր­բե­ջա­նին, ո­րը ծա­վա­լուն աշ­խա­տանք­ներ է տա­նում տե­ղի բնակ­չու­թյան ազ­գայ­նա­կան խա­վե­րի շր­ջա­նում՝ սադ­րե­լու Կար­սի քա­ղա­քա­յին իշ­խա­նու­թյան դեմ բո­ղո­քի զանգ­վա­ծա­յին ցույ­ցեր։ Բայց ինչ­պես ցույց է տա­լիս ան­ցած շա­բա­թա­վեր­ջին Կար­սի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի դի­մաց կազ­մա­կերպ­ված ակ­ցիան, այդ քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը հան­րա­յին ա­ջակ­ցու­թյան չի ար­ժա­նա­նում։ Ադր­բե­ջա­նի հա­մար հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում ցան­կա­ցած դրա­կան տե­ղա­շարժ մա­հա­ցու սպառ­նա­լի­քի է հա­վա­սար։ Բաք­վում կար­ծում են, որ հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի կար­գա­վո­րու­մը լե­գի­տի­մաց­նում է Ար­ցա­խի հար­ցի հա­յան­պաստ լու­ծու­մը։ Ու­շագ­րավ է, որ վեր­ջին ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րը ծա­վալ­վում են Նա­խի­ջե­ւա­նում թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան հա­մա­տեղ զո­րա­վար­ժու­թյուն­նե­րի ֆո­նին։ Դրանք անց­նում են ՙԱն­խախտ եղ­բայ­րու­թյուն՚ ան­վան տակ։ Եղ­բայ­րու­թյան մա­սին ա­նընդ­մեջ շեշ­տադ­րում­նե­րը, սա­կայն, հու­շում են, որ թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան միաս­նու­թյունն այն­քան ա­մուր չէ, որ­քան կցան­կա­նա­յին տես­նել Բաք­վում։ Հա­կա­հայ­կա­կան քա­րոզ­չու­թյունն ըն­տր­վել է թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան միաս­նու­թյունն ամ­րապն­դե­լու մի­ջոց։ Որ­քա­նո՞վ դա ար­դյու­նա­վետ կլի­նի։ Ադր­բե­ջա­նը մի­ջամ­տում է Թուր­քիա­յի ներ­քին կյան­քին եւ ա­մեն ան­գամ խն­դիր­ներ հա­րու­ցում։ Մին­չեւ ե՞րբ Թուր­քիան դա կհան­դուր­ժի։
;

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Mon, 17 Jun 2019 15:37:48 +0000
Ա­ՐԵՎ­ՄՈՒՏ­ՔԸ ՍԼԱՔՆ ՈՒՂ­ՂՈՒՄ Է ՄԵՐ­ՁԱ­ՎՈՐ Ա­ՐԵ­ՎԵԼ­ՔԻ ԿՈՂ­ՄԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26901-2019-06-14-15-35-25 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26901-2019-06-14-15-35-25 Ա­ՐԵՎ­ՄՈՒՏ­ՔԸ ՍԼԱՔՆ ՈՒՂ­ՂՈՒՄ Է  ՄԵՐ­ՁԱ­ՎՈՐ Ա­ՐԵ­ՎԵԼ­ՔԻ ԿՈՂ­ՄԸ
Ռու­զան ԻՇ­ԽԱ­ՆՅԱՆ

Իսկ շփ­ման գծում դի­պու­կա­հար­ներն են ակ­տի­վա­ցել

Մեր­ձա­վոր Արևել­քում ի­րա­վի­ճա­կի սրաց­ման նա­խա­պայ­ման­ներն ակ­նա­ռու են։ Ար­դեն հայտ­նի է Սպի­տակ տան՝ այդ ուղ­ղու­թյամբ զոր­քեր տե­ղա­փո­խե­լու մտադ­րու­թյու­նը. ԱՄՆ զին­ված ու­ժե­րի կենտ­րո­նա­կան հրա­մա­նա­տա­րու­թյան ղե­կա­վար Քե­նեթ Մաք­կեն­զին խո­սեց Մեր­ձա­վոր Արևել­քում Վա­շինգ­տո­նի ռազ­մա­կան ներ­կա­յու­թյան մե­ծաց­ման նպա­տա­կա­հար­մա­րու­թյան մա­սին։ Հայ­կա­կան աղ­բյուր­ներն այս նո­րու­թյու­նը տա­րա­ծե­ցին՝ հղում ա­նե­լով ա­մե­րի­կյան Wall Street Journal-ին։ Մաք­կեն­զին նաև նշել է, որ ռազ­մա­կան ներ­կա­յու­թյան մե­ծա­ցումն զգա­լի ռե­սուրս­ներ կպա­հան­ջի, բայց հս­տակ չի ա­սել, թե Պեն­տա­գո­նից քա­նի զին­ծա­ռա­յող պի­տի խնդ­րի։

Վա­շինգ­տո­նը միա­ժա­մա­նակ Ի­րա­նի դեմ նոր պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի լայն փա­թեթ նա­խա­պատ­րաս­տե­լու մա­սին ի­րա­զե­կեց։ ԱՄՆ ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյան կող­մից հու­նի­սի 7-ին տա­րած­ված պաշ­տո­նա­կան հա­ղոր­դագ­րու­թյու­նում նշ­ված էր, որ փա­թեթն ի­րա­նա­կան նավ­թա­վե­րամ­շա­կող բիզ­նե­սի դեմ է ուղղ­ված։ Վեր­ջինս Իս­լա­մա­կան հե­ղա­փո­խու­թյան պա­հա­պան­նե­րի կոր­պու­սի՝ ի­րա­նա­կան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի հե­նա­րա­նի, ֆի­նան­սա­վոր­ման հիմ­նա­կան աղ­բյուր­նե­րից մեկն է։ Պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի ցան­կում է Persian Gulf Petrochemical Industry Co-? ըն­կե­րու­թյու­նը, ո­րը պա­տաս­խա­նա­տու է Ի­րա­նի նավ­թա­քի­միա­կան ար­դյու­նա­բե­րու­թյան ար­տադ­րան­քի կե­սի ար­տա­հան­ման հա­մար և այս ո­լոր­տի ի­րա­նա­կան ձեռ­նար­կու­թյուն­նե­րի շուրջ 40%-ի սե­փա­կա­նա­տերն է։ Վե­րոն­շյալ աղ­բյու­րի տե­ղե­կու­թյուն­նե­րով՝ այս ըն­կե­րու­թյան գոր­ծու­նեու­թյան շնոր­հիվ ի­րա­նա­կան ղե­կա­վա­րու­թյունն ու Իս­լա­մա­կան հե­ղա­փո­խու­թյան պա­հա­պան­նե­րի կոր­պու­սը մի­լիար­դա­վոր դո­լար­ներ են ստա­ցել։
ԱՄՆ վար­չա­կազ­մից բաց տեքս­տով հաս­կա­նալ են տվել, որ սահ­մա­նա­փա­կում­ներն Ի­րա­նի դեմ ձեռ­նարկ­ված ար­շա­վի բաղ­կա­ցու­ցիչն են, ո­րի նպա­տա­կը երկ­րի մե­կու­սա­ցումն է մի­ջազ­գա­յին շու­կա­նե­րում։
Ի­րա­նի Իս­լա­մա­կան Հան­րա­պե­տու­թյան գե­րա­գույն ա­ռաջ­նորդ Ա­լի Խա­մե­նեին, ա­մե­րի­կյան ազ­դակ­նե­րին ի պա­տաս­խան, հան­րայ­նաց­րեց Թեհ­րա­նի մտադ­րու­թյու­նը՝ հակ­ված չեն պա­տե­րազ­մել, բայց շա­րու­նա­կե­լու են դի­մա­կա­յել Վա­շինգ­տո­նին։
Ու­շագ­րավ զար­գա­ցում է ԱՄՆ կենտ­րո­նա­կան հե­տա­խու­զա­կան վար­չու­թյան նախ­կին տնօ­րեն Ջոն Բրե­նա­նի՝ նա­խա­գահ Թրամ­փին հաս­ցեագր­ված քն­նա­դա­տու­թյու­նը։ Բրե­նա­նը տա­րա­ծաշր­ջա­նում Ի­րա­նի ակ­տի­վաց­ման փաստն է ար­ձա­նագ­րում՝ ըն­դգ­ծե­լով, որ ԱՄՆ-ն Ի­րա­նի վար­չա­կար­գի վրա ճն­շում է գոր­ծադ­րում կեղծ հա­վատ տա­ծե­լով, թե այն կփոխ­վի։ Նրա խոս­քով՝ դա տե­ղի չի ու­նե­նա ի­րա­նա­կան ՙհա­կազ­դե­ցու­թյան մշա­կույ­թի՚ պատ­ճա­ռով։ Ի­րա­նի հետ մի­ջու­կա­յին գոր­ծար­քից հրա­ժար­վե­լով, Իս­լա­մա­կան հե­ղա­փո­խու­թյան պա­հա­պան­նե­րի կոր­պու­սը հռ­չա­կե­լով ա­հա­բեկ­չա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն, Ի­րա­նի դեմ պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րը խս­տաց­նե­լով և եվ­րո­պա­կան կող­մե­րին ստի­պե­լով հրա­ժար­վել ի­րենց ստանձ­նած պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րից` Թրամ­փի վար­չա­կազ­մը տպա­վո­րու­թյուն է ստեղ­ծում, որ վերջ­նար­դյուն­քում ցան­կա­նում է տա­պա­լել Ի­րա­նում գոր­ծող ռե­ժի­մը,
հա­մոզ­մունք է հայտ­նել ԿՀՎ նախ­կին տնօ­րե­նը։

Մեր­ձա­վոր Արևել­քում Թրամ­փի քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն ա­ջակ­ցու­թյան ար­ժա­նա­ցավ Պար­սից ծո­ցի ա­րա­բա­կան պե­տու­թյուն­նե­րի կող­մից, ո­րոնց շար­քում ա­ռա­ջա­տա­րը Սաու­դյան Ա­րա­բիան է։ Մա­յի­սի վեր­ջին Մեք­քա­յում այդ եր­կր­նե­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի գա­գաթ­նա­ժո­ղով է տե­ղի ու­նե­ցել, ո­րի ար­դյուն­քում ըն­դուն­վել է հա­կաի­րա­նա­կան բա­նաձև։ Նրա­նում կոչ էր ար­վում Ի­րա­նի դեմ վճ­ռա­կան մի­ջոց­ներ ձեռ­նար­կել մի­ջու­կա­յին նե­րու­ժի ստեղ­ծում թույլ չտա­լու նպա­տա­կով։
Զու­գա­հե­ռա­բար Վա­շինգ­տո­նը ճն­շում­ներ է գոր­ծադ­րում ՆԱ­ՏՕ-ի իր դաշ­նակ­ցի՝ Թուր­քիա­յի վրա։ Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լատն, ի վեր­ջո, ըն­դու­նեց մա­յիս ամ­սին Կոնգ­րե­սում շր­ջա­նա­ռու­թյան մեջ դր­ված բա­նաձևը, ո­րը Թուր­քիա­յին կոչ է ա­նում հրա­ժար­վել C-400 հա­մա­կար­գեր գնե­լու գոր­ծար­քից, հա­կա­ռակ դեպ­քում սպառ­նա­լով պատ­ժա­մի­ջոց­ներ կի­րա­ռել Ան­կա­րա­յի նկատ­մամբ։ ՙՌոյ­թերզ՚ գոր­ծա­կա­լու­թյան փո­խանց­մամբ՝ այս հա­մա­կար­գե­րը ձեռք բե­րե­լը կխարխ­լի ԱՄՆ-ի գլ­խա­վո­րած Հյու­սի­սատ­լան­տյան դա­շին­քը։
Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տի ար­տա­քին հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Է­լիոթ Էն­գելն իր ե­լույ­թում ըն­դգ­ծել է, որ ար­տա­քին հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում սա հազ­վա­դեպ երևույթ է, բայց սա սև-սպի­տա­կի հարց է։ Եր­րորդ տար­բե­րակ չկա։ Թուր­քիան չի կա­րող միա­ժա­մա­նակ ռու­սա­կան սպա­ռա­զի­նու­թյուն և ա­մե­րի­կյան F-35 ու­նե­նալ։
Մեր­ձա­վո­րարևե­լյան տա­րա­ծաշր­ջա­նի քա­ղա­քա­կան զար­գա­ցում­նե­րը, որ­պես կա­նոն, ի­րենց ազ­դե­ցու­թյունն են ու­նե­նում մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նի, մաս­նա­վո­րա­պես թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան տան­դե­մի գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի վրա։ Վեր­ջինս նա­խիջևա­նյան ուղ­ղու­թյու­նում շա­րու­նա­կում է զար­գաց­նել պա­տե­րազ­մի քա­րոզ­չու­թյու­նը. ՙԱն­խախտ եղ­բայ­րու­թյուն-2019՚ զո­րա­վար­ժու­թյուն­նե­րի ա­վար­տին՝ հու­նի­սի 11-ին, Նա­խիջևա­նում հան­դի­պե­ցին Ադր­բե­ջա­նի և Թուր­քիա­յի պաշտ­պա­նու­թյան նա­խա­րար­ներ Զա­քիր Հա­սա­նովն ու Հու­լու­սի Ա­քա­րը։ Հրա­պա­րակ­ված տե­ղե­կատ­վու­թյան հա­մա­ձայն՝ նրանք քն­նար­կել են տա­րա­ծաշր­ջա­նում ի­րա­վի­ճա­կի զար­գաց­ման հնա­րա­վոր բե­մագ­րե­րը։
Աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան այս զար­գա­ցում­նե­րի ֆո­նին անս­պա­սե­լի չէր ԵԱՀԿ գոր­ծող նա­խա­գա­հի անձ­նա­կան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Ան­ջեյ Կասպ­շի­կի այ­ցը։ Հու­նի­սի 11-ին Երևա­նում նրան ըն­դու­նել է ՀՀ վար­չա­պետ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը։ Պաշ­տո­նա­կան հա­ղոր­դագ­րու­թյան հա­մա­ձայն՝ հան­դիպ­մա­նը քն­նարկ­վել են հա­կա­մար­տու­թյան կար­գա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցին և խա­ղա­ղու­թյա­նը նպաս­տող մթ­նո­լոր­տի ձևա­վոր­մա­նը վե­րա­բե­րող հար­ցեր։
Անդ­րա­դառ­նանք վեր­ջին շա­բաթ­նե­րի ըն­թաց­քում շփ­ման գծում ար­ձա­նագր­ված` հրա­դա­դա­րի ռե­ժի­մի խախ­տում­նե­րին։ ԱՀ նա­խա­գա­հի խոր­հր­դա­կան Տիգ­րան Աբ­րա­հա­մյանն օ­րերս հայ­կա­կան լրատ­վա­մի­ջո­ցին տված հար­ցազ­րույ­ցում նշել է, որ ե­թե ա­վե­լի վաղ փու­լում Ադր­բե­ջա­նի ակ­տի­վու­թյունն ար­տա­հայտ­վում էր հիմ­նա­կա­նում ամ­րա­շի­նա­կան աշ­խա­տանք­նե­րով, ա­պա ներ­կա­յումս զու­գա­հեռ­վում է հրա­դա­դա­րի ռե­ժի­մի հա­մե­մա­տա­բար մեծ խախ­տում­նե­րով։ Հատ­կա­պես վեր­ջին 10 օր­վա ըն­թաց­քում ի­րա­վի­ճա­կի սրա­ցում է ար­ձա­նագր­վում։ Գոր­ծի են դր­վել ա­կա­նա­նետ­ներ, հաս­տո­ցա­յին ավ­տո­մատ նռ­նա­կա­նետ­ներ, ա­ռա­վել ին­տեն­սիվ են դար­ձել խո­շոր տրա­մա­չա­փի զի­նա­տե­սակ­նե­րից ար­ձակ­ված կրա­կա­հեր­թե­րը։ Ըստ խոր­հր­դա­կա­նի վեր­լու­ծու­թյան՝ ակ­տիվ են հա­տուկ նշա­նա­կու­թյան ստո­րա­բա­ժա­նում­նե­րը և նրանց կազ­մում գոր­ծող դի­պու­կա­հար­նե­րի խմ­բե­րը։
Ար­ցա­խի և Ադր­բե­ջա­նի զին­ված ու­ժե­րի շփ­ման գծում տե­ղի ու­նե­ցող զար­գա­ցում­նե­րից կա­րող ենք հետևու­թյուն ա­նել, որ Բա­քուն վե­րա­դառ­նում է իր ան­փո­փոխ մար­տա­վա­րու­թյա­նը, այ­սինքն՝ Դու­շան­բեի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյու­նից հետ­քայլ է ա­նում։ Այս հան­գա­ման­քը, ըստ երևույ­թին, մտա­հո­գել է Ռու­սաս­տա­նին, ին­չը երևում է ՌԴ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան գե­րա­տես­չու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Մա­րիա Զա­խա­րո­վա­յի կող­մից մա­յի­սի վեր­ջին ար­ված հայ­տա­րա­րու­թյու­նից։ Նրա­նում ընդ­գծ­ված էր, որ ղա­րա­բա­ղյան խա­ղաղ կար­գա­վո­րու­մը ՌԴ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան գե­րա­կա ուղ­ղու­թյուն­նե­րից է։ ՙՌու­սաս­տանն ա­ջակ­ցո­ղի դեր է կա­տա­րում այդ գոր­ծըն­թա­ցում և կար­ծում եմ, ա­ռա­վե­լա­գույն նվի­րու­մով է դա ա­նում։ Ինչ-որ բան ստաց­վում է, ինչ-որ բան չի ստաց­վում՚,-ա­սել է Զա­խա­րո­վան։
Մոսկ­վան խո­սում է իր ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան գե­րա­կա­յու­թյան մա­սին, իսկ ա­մե­րի­կյան կող­մի ու­շադ­րու­թյու­նը, ինչ­պես վե­րը նշե­ցինք, սևեռ­ված է մեր­ձա­վո­րարևե­լյան տա­րա­ծաշր­ջա­նին։
Հա­վե­լենք, որ ԵԱՀԿ Մինս­կի խմ­բի հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րի տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին վեր­ջին այ­ցի ժա­մա­նակ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն է ե­ղել Հա­յաս­տա­նի և Ադր­բե­ջա­նի արտ­գործ­նա­խա­րար­նե­րի հեր­թա­կան հան­դի­պում նա­խա­պատ­րաս­տե­լու մա­սին։ Ա­ռայժմ հայտ­նի չէ, թե որ­տեղ կհան­դի­պեն Զոհ­րաբ Մնա­ցա­կա­նյանն ու Էլ­մար Մա­մե­դյա­րո­վը։ Այս պա­րա­գա­յում դա այն­քան էլ էա­կան չէ. նա­խա­րար­նե­րի հան­դիպ­մա­նը, որ­տեղ էլ միջ­նորդ­նե­րը կազ­մա­կեր­պեն, խա­ղա­ղու­թյան պահ­պան­ման ուղ­ղու­թյամբ ջան­քե­րի գոր­ծադ­րու­մը դի­տարկ­վե­լու է որ­պես ա­ռաջ­նա­յին կարևո­րու­թյան խն­դիր։

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Fri, 14 Jun 2019 15:32:46 +0000
ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՄԻՋԱՄՏՈՒՄ Է http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26900-2019-06-14-15-32-25 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26900-2019-06-14-15-32-25 Վահ­րամ Ա­ԹԱ­ՆԵ­ՍՅԱՆ

 Բաք­վի լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րում տե­ղե­կու­թյուն­ներ են տա­րած­վել Կար­սում ադր­բե­ջան­ցի ու­սա­նող­նե­րի եւ նրանց հա­մա­կիր­նե­րի կազ­մա­կեր­պած բո­ղո­քի ակ­ցիա­նե­րի մա­սին։ Ա­ռի­թը Կար­սի քա­ղա­քա­պե­տի կող­մից Թուր­քիա այ­ցե­լած մի խումբ հայ գոր­ծիչ­նե­րի ըն­դու­նե­լու­թյունն էր։ Հայ գոր­ծիչ­նե­րի պատ­վի­րա­կու­թյու­նը Կար­սի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նում ար­ժա­նա­ցել է հար­գա­լի ըն­դու­նե­լու­թյան, տե­ղի են ու­նե­ցել քն­նար­կում­ներ՝ կապ­ված հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի հետ։ Դա պատ­ճառ է հան­դի­սա­ցել, որ­պես­զի Կար­սի հա­մալ­սա­րա­նում սո­վո­րող ադր­բե­ջան­ցի ու­սա­նող­նե­րը կազ­մա­կեր­պեն բո­ղո­քի ցույց։ 

Բայց ու՞մ դեմ է կազ­մա­կերպ­վել ակ­ցիան։ Հայ­կա­կան պատ­վի­րա­կու­թյա՞ն։ Ինչ­պես հե­տե­ւում է ադր­բե­ջա­նա­կան մա­մու­լի հրա­պա­րա­կում­նե­րից, թի­րա­խում հայ­տն­վել է Կար­սի նո­րըն­տիր քա­ղա­քա­պե­տը, ո­րը քր­դա­կան կու­սակ­ցու­թյու­նից է եւ հաղ­թել է մար­տի 31-ին տե­ղի ու­նե­ցած ընտ­րու­թյուն­նե­րում: Խն­դիը բա­վա­կան?? խոր­քա­յին է։ Բանն այն է, որ այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րում Թուր­քիա­յի իշ­խող կու­սակ­ցու­թյու­նը սահ­մա­նա­մերձ Կարս եւ Իգ­դիր քա­ղաք­նե­րում տե­ղա­կան իշ­խա­նու­թյան ղե­կա­վա­րի թեկ­նա­ծու­ներ չէր ա­ռա­ջադ­րել։ Այդ ըն­թաց­քում մա­մու­լում հրա­պա­րա­կում­ներ ե­ղան, որ Էր­դո­ղա­նը եւ Իլ­համ Ա­լիե­ւը ձեռք են բե­րել պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն, որ­պես­զի Կար­սում եւ Իգ­դի­րում հաղ­թեն տե­ղի այս­պես կոչ­ված` ադր­բե­ջա­նա­կան հա­մայ­նք­նե­րի թեկ­նա­ծու­նե­րը։ Տե­սա­կետ կար, որ դա ար­վում է Կար­սի եւ Իգ­դի­րի նկատ­մամբ ադր­բե­ջա­նա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյուն հաս­տա­տե­լու նպա­տա­կով։ Ա­վե­լի վաղ այդ՝ Հա­յաս­տա­նի հետ սահ­մա­նա­մերձ, տե­ղաշր­ջա­նում քա­ղա­քա­կան շար­ժում էր սկս­վել հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի կար­գա­վոր­ման կար­գա­խո­սով։ Ադր­բե­ջա­նը, բնա­կա­նա­բար, այդ շար­ժում­նե­րին դեմ է եւ փորձ է ա­րել Կար­սում եւ Իգ­դի­րում ձե­ւա­վո­րել խիստ ազ­գայ­նա­կան, հա­կա­հայ­կա­կան տե­ղա­կան իշ­խա­նու­թյուն։ Ընտ­րու­թյուն­նե­րի ար­դյունք­նե­րով, սա­կայն, Կար­սում եւ Իգ­դի­րում հաղ­թել են քր­դա­կան ու­ժե­րը։ Այս ի­րա­վի­ճա­կում Ադր­բե­ջա­նի հա­մար գրե­թե շո­կա­յին էր նաեւ տե­ղե­կատ­վու­թյու­նը, որ ան­ցյալ շա­բաթ ի­րա­կա­նաց­վել է Ե­րե­ւան-Վան ա­ռա­ջին թռիչ­քը։ Ճիշտ է, ինք­նա­թի­ռը վրա­ցա­կան էր, բայց ու­ղե­ւոր­նե­րը հա­յեր էին։ Ադր­բե­ջա­նա­կան կող­մը, ե­րե­ւում է, ??րված ու­շադ­րու­թյամբ է հե­տե­ւել Հա­յաս­տա­նից Թուր­քիա մեկ­նած մի խումբ հայ գոր­ծիչ­նե­րի շր­ջա­գա­յու­թյա­նը։ Մա­մու­լում տե­ղե­կու­թյուն­ներ են տա­րած­վել, որ Վա­նում եւ այլ քա­ղաքն­նե­րում հայ գոր­ծիչ­ներն ի­րենց ու­ղե­ւո­րու­թյու­նը ներ­կա­յաց­րել են որ­պես ուխ­տագ­նա­ցու­թյուն Ա­րեւմ­տյան Հա­յաս­տան։ Բա­քուն գոր­ծի է դրել քա­րոզ­չա­մե­քե­նա­յի բո­լոր հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը, որ­պես­զի թուր­քա­կան հա­սա­րա­կու­թյան վրա ճն­շում գոր­ծադ­րի եւ հրահ­րի հա­կա­հայ­կա­կան շար­ժում­ներ։ Այդ ար­շա­վը կազ­մա­կերպ­վել է Թուր­քիա­յում գոր­ծող եւ այս­պես կոչ­ված՝ ՙհայ­կա­կան ան­հիմն պա­հանջ­նե­րի դեմ պայ­քա­րի՚ կազ­մա­կեր­պու­թյան հո­վա­նու ներ­քո։ Վեր­ջինս հա­տուկ հայ­տա­րա­րու­թյուն է տա­րա­ծել այն մասին, որ թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան սահ­մա­նին ան­ցյալ ամս?? վեր­ջին տե­ղի ու­նե­ցած մի­ջա­դե­պը, երբ գն­դա­կոծ­վել եւ հր­կիզ­վել էր Ադր­բե­ջա­նի պետ­հա­մա­րա­նի­շե­րով մի բեռ­նա­տար, կազ­մա­կեր­պել են ՙՀա­յաս­տա­նի հա­տուկ ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը՝ Քր­դա­կան բան­վո­րա­կան կու­սակ­ցու­թյան զին­ված ջո­կատ­նե­րի մի­ջո­ցով՚։ Նույն թե­զը շր­ջա­նառ­վում է ադր­բե­ջա­նա­կան փոր­ձա­գի­տա­կան հան­րու­թյան կող­մից։ Բաք­վի քա­րոզ­չու­թյու­նը թուր­քա­կան կող­մին նա­խազ­գու­շաց­նում է, որ Հա­յաս­տա­նի հետ ցան­կա­ցած շփում ՙհղի է Թուր­քիա­յի նկատ­մամբ հայ­կա­կան տա­րած­քա­յին պա­հանջ­նե­րի վտան­գով՚։ Ակն­հայտ է, որ Թուր­քիա­յի ա­րե­ւե­լյան շր­ջան­նե­րում քր­դա­կան ու­ժե­րի քա­ղա­քա­կան հա­ջո­ղու­թյուն­նե­րը Բաք­վին խիստ ան­հան­գս­տու­թյուն են պատ­ճա­ռում։ Տպա­վո­րու­թյուն է, որ ծա­վալ­ված հա­կա­քա­րոզ­չու­թյու­նը Թուր­քիա­յի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի կող­մից է հրա­հան­գա­վոր­ված։ Ել­նե­լով ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան ո­րոշ նկա­տա­ռում­նե­րից, Էր­դո­ղա­նը ձեռն­պահ է մնում Կար­սի եւ Իգ­դի­րի ազ­գու­թյամբ քուրդ քա­ղա­քա­պե­տե­րի դեմ ուղ­ղա­կի հար­ձա­կում­նե­րից։ Այդ դե­րը վե­րա­պահ­վել է Ադր­բե­ջա­նին, ո­րը ծա­վա­լուն աշ­խա­տանք­ներ է տա­նում տե­ղի բնակ­չու­թյան ազ­գայ­նա­կան խա­վե­րի շր­ջա­նում՝ սադ­րե­լու Կար­սի քա­ղա­քա­յին իշ­խա­նու­թյան դեմ բո­ղո­քի զանգ­վա­ծա­յին ցույ­ցեր։ Բայց ինչ­պես ցույց է տա­լիս ան­ցած շա­բա­թա­վեր­ջին Կար­սի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի դի­մաց կազ­մա­կերպ­ված ակ­ցիան, այդ քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը հան­րա­յին ա­ջակ­ցու­թյան չի ար­ժա­նա­նում։ Ադր­բե­ջա­նի հա­մար հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում ցան­կա­ցած դրա­կան տե­ղա­շարժ մա­հա­ցու սպառ­նա­լի­քի է հա­վա­սար։ Բաք­վում կար­ծում են, որ հայ-թուր­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի կար­գա­վո­րու­մը լե­գի­տի­մաց­նում է Ար­ցա­խի հար­ցի հա­յան­պաստ լու­ծու­մը։ Ու­շագ­րավ է, որ վեր­ջին ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րը ծա­վալ­վում են Նա­խի­ջե­ւա­նում թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան հա­մա­տեղ զո­րա­վար­ժու­թյուն­նե­րի ֆո­նին։ Դրանք անց­նում են ՙԱն­խախտ եղ­բայ­րու­թյուն՚ ան­վան տակ։ Եղ­բայ­րու­թյան մա­սին ա­նընդ­մեջ շեշ­տադ­րում­նե­րը, սա­կայն, հու­շում են, որ թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան միաս­նու­թյունն այն­քան ա­մուր չէ, որ­քան կցան­կա­նա­յին տես­նել Բաք­վում։ Հա­կա­հայ­կա­կան քա­րոզ­չու­թյունն ըն­տր­վել է թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան միաս­նու­թյունն ամ­րապն­դե­լու մի­ջոց։ Որ­քա­նո՞վ դա ար­դյու­նա­վետ կլի­նի։ Ադր­բե­ջա­նը մի­ջամ­տում է Թուր­քիա­յի ներ­քին կյան­քին եւ ա­մեն ան­գամ խն­դիր­ներ հա­րու­ցում։ Մին­չեւ ե՞րբ Թուր­քիան դա կհան­դուր­ժի։
;

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Fri, 14 Jun 2019 15:29:09 +0000
ԱԺ ԱՐՏԱՀԵՐԹ ՆԻՍՏ՝ ԱՀ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈՒԹՅԱՄԲ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26899-2019-06-14-15-27-27 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26899-2019-06-14-15-27-27 ԱԺ ԱՐՏԱՀԵՐԹ ՆԻՍՏ՝ ԱՀ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈՒԹՅԱՄԲ
ՙԱզգային ժողովի կանոնակարգ՚…

Հունիսի 14-ին հրավիրված արտահերթ նիստում ներկաներին այս մասին իրազեկելով՝ ԱԺ նախագահ Աշոտ Ղուլյանն ասաց, որ ներկայացվել է նաև նիստի օրակարգը։ Առաջարկված օրակարգային հարցերը սահմանված ժամկետներում քննարկվել են խորհրդարանի մշտական հանձնաժողովներում և համապատասխան եզրակացություններով դրվել արտահերթ նիստի քննարկմանը։ 

Արտահերթ նիստին ներկայացվել են ՙԱրցախի Հանրապետության քննչական կոմիտեի մասին՚ նախագիծը և դրան ուղեկցող նախագծերի մեծ փաթեթը, երկրորդ՝ ՙՀանրաքվեի մասին՚, երրորդ՝ ՙՀարկերի մասին՚ ԼՂՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ և ՙԿուտակային կենսաթոշակների մասին՚ նախագծերը։ Վերջին երկու նախագծերը նույնպես ներկայացվել են ուղեկցող նախագծերի մեծ փաթեթով։
Օրակարգային հարցերի շարքում առանձնակի հետաքրքրություն դրսևորվեց ՙՀանրաքվեի մասին՚ ԱՀ օրենքի նախագծի նկատմամբ, որը խորհրդարանին ներկայացրեց ԱՀ արդարադատության նախարար Արարատ Դանիելյանը։ Քվեարկության արդյունքում այն ընդունվեց առաջին ընթերցմամբ։
Իր խոսքում Դանիելյանը նշեց, որ մեզ մոտ 2005թ. ընդունվել է օրենք ՙՀանրաքվեի մասին՚, որից հետո՝ 2006-ին, ընդունվել է ԱՀ Սահմանադրությունը, 2017-ին ընդունվել է երկրորդ Սահմանադրությունը։ Հատկանշական է, որ 2017-ին ընդունված սահմանադրությամբ, համաժողովրդական քվեարկության արդյունքում, էապես փոխվեց հանրաքվեի ինստիտուտի էությունը։ ԱՀ սահմանադրությամբ հստակ երաշխիքներ նախատեսվեցին ժողովրդավարական գործընթացների անխափանության, քաղաքացիական հասարակության ակտիվ դերակատարության, իշխանության գործունեության նկատմամբ համարժեք հանրային վերահսկողության իրականացման հարցերում։
Հանրաքվեի ինստիտուտի զարգացման արդյունքում նախատեսվեց քաղաքացիական նախաձեռնության հանրաքվեի ինստիտուտը։ Այդպիսով, Սահմանադրությամբ ամրագրված նոր իրավակարգավորումները կանխորոշում են ՙՀանրաքվեի մասին՚ ԱՀ օրենքի ընդունումը, որով այս ինստիտուտի բարեփոխման արդյունքում համապարփակ կկարգավորվեն հիմնական օրենքով ամրագրված նոր հայեցակարգային մոտեցումները։
Օրենքի նախագծի հետ կապված՝ նախարարին հարցեր ուղղեցին պատգամավորներ Գագիկ Բաղունցը և Հայկ Խանումյանը։
Գլխադասային՝ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի եզրակացությունը ներկայացրեց հանձնաժողովի նախագահ Հովիկ Ջիվանյանը։


(Մանրամասն՝ առաջիկա համարում) ՙԱԱ՚

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Fri, 14 Jun 2019 15:25:11 +0000
ԻՆՉՈ՞Ւ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՈՂՄԸ ՈՐՈՇԵՑ ԲԱՐՁՐԱՁԱՅՆԵԼ ՊԱՏԺԻՉ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԽՐԱԽՈՒՍԵԼ ԱՅՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26885-2019-06-12-16-59-05 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26885-2019-06-12-16-59-05 ԻՆՉՈ՞Ւ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՈՂՄԸ ՈՐՈՇԵՑ ԲԱՐՁՐԱՁԱՅՆԵԼ ՊԱՏԺԻՉ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԽՐԱԽՈՒՍԵԼ ԱՅՆ
Օ­րերս հայտ­նի դար­ձավ,…

 Ըստ տա­րած­ված պաշ­տո­նա­կան տե­ղե­կատ­վու­թյան՝ զին­ծա­ռա­յող­նե­րը բարձր ո­րա­կով են կա­տա­րել վե­րա­դա­սի հրա­մա­նը։ Ադր­բե­ջա­նի ԱԳՆ հայ­տա­րա­րու­թյու­նը չի ու­շա­ցել ադր­բե­ջան­ցի զին­ծա­ռա­յող էլ­շան Խա­լի­լո­վի մա­հից հե­տո։ Ադր­բե­ջա­նի ԱԳՆ-ն նշել է, որ հայ­կա­կան կող­մը նպա­տակ ու­նի տա­պա­լել բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը և մե­ծաց­նել տա­րա­ծաշր­ջա­նում առ­կա լար­վա­ծու­թյու­նը։ Ա­վե­լի վաղ Ադր­բե­ջա­նը հայ­կա­կան կող­մե­րին մե­ղադ­րել էր մա­յո­րի մահ­վան մեջ։

Սա­կայն հու­նի­սի 6-7-ն աշ­խա­տան­քա­յին այ­ցով Սանկտ Պե­տեր­բուր­գում գտն­վող ՀՀ վար­չա­պետ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը ման­րա­մաս­նո­րեն անդ­րա­դար­ձել էր այդ մե­ղադ­րան­քին՝ վս­տա­հեց­նե­լով, որ ի­րենք ա­պա­ցույց­ներ են ու­ղար­կել հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րին այն մա­սին, որ այդ օ­րը հայ­կա­կան կող­մը որևէ կրա­կոց չի ար­ձա­կել։
ՙԱդր­բե­ջա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը հայ­տա­րա­րել են սպա­յի` մա­յո­րի կո­չու­մով, մահ­վան մա­սին, մենք ստու­գել ենք այդ տե­ղե­կատ­վու­թյու­նը և նաև ու­ղար­կել ենք հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րին։ Այդ օ­րը նույ­նիսկ մեկ կրա­կոց հայ­կա­կան կող­մից չի ե­ղել։ Մենք նույ­նիսկ ստու­գել ենք բո­լոր զին­վոր­նե­րի զեն­քե­րը, որ այդ օ­րը ծա­ռա­յու­թյան են ե­ղել այդ տա­րած­քում։ Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի իշ­խա­նու­թյուն­ներն այս ա­մե­նը նույն­պես հաս­տա­տել են։ Կա տե­սա­նյութ, որն ա­պա­ցու­ցում է, որ ադր­բե­ջա­նա­կան ու­ժե­րի կող­մից է ե­ղել կրա­կոց, ին­չը մենք փո­խան­ցել ենք հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րին և ադր­բե­ջա­նա­կան կող­մին, ին­չն ա­պա­ցու­ցում է, որ այդ ժա­մին որևէ կրա­կոց հայ­կա­կան կող­մից չի ե­ղել։
Չնա­յած դրան, Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի պաշտ­պա­նու­թյան բա­նա­կի զին­վոր­նե­րից մե­կը սպան­վել էր ադր­բե­ջա­նա­կան դի­պու­կա­հա­րի կող­մից՚,- ա­սել էր Փա­շի­նյա­նը՝ հա­վե­լե­լով, որ նման վե­ճե­րից խու­սա­փե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ է քն­նար­կել այն հա­մա­ձայ­նու­թյուն­նե­րը, որ ձեռք էին բեր­վել դեռ 2016-ին Վիեն­նա­յում։ 

ՀՀ ՊՆ ղե­կա­վարն ա­ռա­ջին ան­գամ է նման կեր­պով պարգևատ­րում պատ­ժիչ գոր­ծո­ղու­թյան հե­ղի­նակ հայ զին­ծա­ռա­յող­նե­րին, ինչն, ան­շուշտ, ան­նա­խա­դեպ ի­րա­դար­ձու­թյուն է, ո­րը մեծ ու­շադ­րու­թյան, ինչ­պես նաև քն­նա­դա­տու­թյան ար­ժա­նա­ցավ այս օ­րե­րին մա­մու­լում և սո­ցիա­լա­կան հար­թակ­նե­րում։ Նախ­կի­նում ևս ա­մե­նա­բարձր մա­կար­դա­կով հայ­տա­րար­վում էր, որ ադր­բե­ջա­նա­կան ոչ մի սադ­րանք և գոր­ծո­ղու­թյուն սահ­մա­նին ան­պա­տաս­խան չեն մնում։
Ա­վե­լին՝ այդ պա­տաս­խա­նը ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ ներ­կա­յաց­վում էր որ­պես ան­հա­մար­ժեք, այ­սինքն՝ մի քա­նի ան­գամ ա­վե­լի ծանր պա­տաս­խան հայ­կա­կան յու­րա­քան­չյուր կորս­տի դի­մաց։ Սա հայ­կա­կան ռազ­մա­կան դի­վա­նա­գի­տու­թյան մեջ նոր երևույթ է և, ըստ փոր­ձա­գետ­նե­րի, ա­միս­ներ ա­ռաջ ՀՀ ՊՆ ղե­կա­վար Դա­վիթ Տո­նո­յա­նի հայ­տա­րա­րած ՙՆոր պա­տե­րազմ՝ նոր տա­րածք­ներ՚ ռազ­մա­վա­րու­թյան շր­ջա­նա­կում է, բայց, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, սա նոր պա­տաս­խան է ադր­բե­ջա­նա­կան կող­մին, ո­րը ղա­րա­բա­ղա-ադր­բե­ջա­նա­կան հա­կա­մարտ զոր­քե­րի շփ­ման գծում և հայ-ադր­բե­ջա­նա­կան սահ­մա­նին նոր մի­տում­նե­րի հետևանք է, ինչն իր հեր­թին ադր­բե­ջա­նա­կան կող­մից նոր սպառ­նա­լիք­նե­րի ա­ռիթ կա­րող է դառ­նալ։

ՙ168 Ժա­մի՚ հետ զրույ­ցում գեր­մա­նա­ցի քա­ղա­քա­գետ Ու­վե Հալ­բա­խը, խու­սա­փե­լով որևէ գնա­հա­տա­կան հն­չեց­նել կոնկ­րետ ի­րա­վի­ճա­կի և զին­ծա­ռա­յող­նե­րին պատ­ժի հա­մար խրա­խու­սե­լու ո­րոշ­ման վե­րա­բե­րյալ, հա­մա­ձայ­նեց ՀՀ վար­չա­պե­տի հն­չեց­րած այն մտ­քին, որ հար­կա­վոր է հե­տաքն­նա­կան մե­խա­նիզմ­նե­րի ներ­դր­ման հար­ցում հաս­տա­տա­կամ քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն վա­րել, քա­նի որ Դու­շան­բեի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րը փո­շիա­նում են։
Նրա խոս­քով՝ պատ­ժիչ գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ շփ­ման գծում ի­րա­կա­նաց­նում են բո­լոր կող­մե­րը, սա­կայն դրանց հան­րայ­նա­ցու­մը և խրա­խու­սու­մը, ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ, դի­տարկ­վում են որ­պես զս­պող ակտ։
Նա ա­սաց, որ ՀՀ ռազ­մա­կան գե­րա­տես­չու­թյան ղե­կա­վա­րի ա­միս­ներ ա­ռաջ ա­րած հայտ­նի հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րից հե­տո կան­խա­տե­սե­լի էր, որ հա­կա­ռա­կոր­դին զս­պե­լու քա­ղա­քա­կա­նու­թյան գլ­խա­վոր բե­ռը ստանձ­նում է ՀՀ ՊՆ-ն, քա­նի որ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը հա­մա­կար­գող գե­րա­տես­չու­թյու­նը զբաղ­ված է բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րով և մար­դա­սի­րա­կան ծրագ­րե­րով, ո­րոնք, ինչ­պես հայ­տա­րար­վում է, պետք է ծա­ռա­յեն կող­մե­րի միջև անհ­րա­ժեշտ մթ­նո­լոր­տի ձևա­վոր­մա­նը։
ՙԱ­միս­ներ ա­ռաջ, երբ այդ հայտ­նի հայ­տա­րա­րու­թյունն ար­վեց, պա­տա­հա­կան չէր, կան­խա­տե­սե­լի էր, որ ա­ռանց բա­նակ­ցա­յին սե­ղա­նին լուրջ հա­մա­ձայ­նու­թյուն­նե­րի՝ ի­րա­վի­ճա­կը շփ­ման գծում եր­կար խա­ղաղ ժա­մա­նակ չի պահ­պան­վե­լու, հատ­կա­պես երբ չհա­ջող­վեց նաև ա­ռա­ջըն­թաց ար­ձա­նագ­րել մե­խա­նիզմ­նե­րի ներ­դր­ման հար­ցում։
Ա­վե­լին, վեր­ջին շր­ջա­նում շփ­ման գծում փո­փոխ­ված ի­րա­վի­ճա­կը թույլ է տա­լիս են­թադ­րել, որ Դու­շան­բեի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­ներն օ­պե­րա­տիվ կա­պի և ի­րա­վի­ճա­կը վե­րահս­կե­լու շուրջ, չեն օգ­նում, չեն գոր­ծում, պա­տա­հե­լու են սադ­րանք­ներ, ուս­տի ա­վե­լի գոր­ծուն մե­խա­նիզմ­նե­րի կա­րիք կա, ո­րոնք կվա­յե­լեն բո­լոր կող­մե­րի և միջ­նորդ­նե­րի վս­տա­հու­թյու­նը։ Պետք է նաև հաշ­վի առ­նել, որ նման խրա­խու­սում­նե­րը ներ­քին և ար­տա­քին լսա­րան­նե­րում տար­բեր ար­ձա­գանք­ներ են ստա­նում։ Բա­ցա­սա­կան ար­ձա­նագ­րումն այն է, որ չի հա­ջող­վում դրա­կան հան­գր­վա­նի հաս­նել բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րում, և ի­րա­վի­ճա­կը բա­վա­կա­նին վտան­գա­վոր է՚,- ա­սաց նա։
Իր հեր­թին՝ բրի­տա­նա­ցի փոր­ձա­գետ Նեյլ Մաք­ֆար­լեյնն ա­սաց, որ հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րի խն­դիրն է այս լար­վա­ծու­թյան պայ­ման­նե­րում կազ­մա­կերպ­վե­լիք նա­խա­րա­րա­կան հան­դիպ­մանն ըն­դա­ռաջ վե­րաց­նել շփ­ման գծում ա­ռա­ջա­ցած վտանգ­նե­րը։
Ըստ նրա՝ մենք ա­կա­նա­տես ենք ե­ղել, թե ինչ­պես է ի­րա­վի­ճա­կը նման կե­տից դուրս ե­կել վե­րահս­կո­ղու­թյու­նից, լար­վել և դար­ձել ան­կա­ռա­վա­րե­լի։
ՙՀա­մա­նա­խա­գահ­նե­րի տա­րա­ծաշր­ջան կա­տա­րած այ­ցին հետևող այս լար­վա­ծու­թյու­նը, զո­հե­րը շփ­ման գծում ցույց են տա­լիս, որ ներ­կա­յիս բա­նակ­ցա­յին օ­րա­կար­գը չի վա­յե­լում կող­մե­րից գո­նե մե­կի հա­վա­նու­թյու­նը։ Հայ­կա­կան կող­մի ո­րո­շումն ան­նա­խա­դեպ էր, կա վտանգ, որ այս լար­վա­ծու­թյու­նը կու­նե­նա շա­րու­նա­կու­թյուն, ուս­տի պն­դում եմ, որ պետք է հա­մա­նա­խա­գահ­նե­րը լր­ջո­րեն ու­սում­նա­սի­րեն ի­րա­վի­ճա­կը և հաս­նեն լար­վա­ծու­թյան չե­զո­քաց­ման։
Ա­վե­լին, ի­րա­վի­ճա­կը, ո­րը ստեղծ­վել է, եր­կու կող­մե­րին պար­տադ­րում է վե­րա­դառ­նալ Վիեն­նա­յի և Սանկտ Պե­տեր­բուր­գի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րի կա­տար­մա­նը, դրանց մի մասն ըն­թաց­քի մեջ էր, պետք է պար­զա­պես դրանց նոր թափ հա­ղոր­դել, և այ­սու­հետ նման դեպ­քե­րը կլի­նեն ա­պա­ցույց­նե­րով, ին­չը հիմք կտա հաս­ցեա­կան հայ­տա­րա­րու­թյուն­ներ ա­նել հա­մա­նա­խա­գահ եր­կր­նե­րին ա­մե­նա­բարձր մա­կար­դա­կով։
Իսկ այս ի­րա­վի­ճա­կը ձեռն­տու չէ կող­մե­րից ոչ մե­կին, քա­նի որ կր­կին բարձ­րա­նում է լայ­նա­ծա­վալ գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի վտան­գը շփ­ման գծում։ Այ­նինչ, բա­վա­կա­նին դրա­կան ակն­կա­լիք­ներ կա­յին ա­միս­ներ ա­ռաջ, և կար­ծես կող­մե­րը գոհ էին բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցի ըն­թաց­քից՚,- ա­սաց Մաք­ֆար­լեյ­նը։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 12 Jun 2019 16:55:20 +0000
Tert.am: Վիտալի Բալասանյանն աշխատանքից ազատվել է քարոզարշավին մասնակցելու համար. Դավիթ Բաբայան http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26875-tert-am http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26875-tert-am Tert.am: Վիտալի Բալասանյանն աշխատանքից ազատվել է քարոզարշավին մասնակցելու համար. Դավիթ Բաբայան
Պարզապես կադրային տեղաշարժ…

 Անդրադառնալով Վիտալի Բալասանյանին աշխատանքից ազատելու մասին ԱՀ նախագահի հրամանագրին Դավիթ Բաբայանն ասել է. «Որքանով ես տեղյակ եմ՝ պատճառը այն է, որ Վիտալի Բալասանյանը մասնակցելու է նախագահական ընտրություններին: Նա հայտարարել է, որ թեկնածու է, քարոզարշավ է իրականացնելու»:

Դավիթ Բաբայանի խոսքով` ճիշտ չէ, ասել թե նրա ազատումը կապված է ՀՀ-ից ճնշումների հետ:

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Tue, 11 Jun 2019 18:22:38 +0000
News.am: Նիդերլանդների խորհրդարանը ընդունել է Հայոց ցեղասպանության մասին Էրդողանի հայտարարությունը դատապարտող բանաձևը http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26873-news-am http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26873-news-am News.am: Նիդերլանդների խորհրդարանը ընդունել է Հայոց ցեղասպանության մասին Էրդողանի հայտարարությունը դատապարտող բանաձևը
Նիդերլանդների խորհրդարանն ընդունել…

 Բանաձևը ներկայացրել է Քրիստոնեական միության խմբակցության անդամ, պատգամավոր Ջոել Վորդևինդը:

Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) պնդել էր, որ խորհրդարանը միջոցներ ձեռնարկի այդ անընդունելի արտահայտությունների կապակցությամբ։

Արտաքին գործերի նախարար Ստեֆ Բլոկը բացասական կարծիք չէր հայտնել, և դրա ընդունումը թողել էր խորհրդարանի հայեցողությանը:

Նշենք, որ Ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը, Էրդողանն իր ելույթում ասել է. «Հայ հրոսակախմբերի և նրանց աջակիցների վերաբնակեցումը, որոնք կոտորում էին մուսուլման ժողովրդին, ամենաողջամիտ գործողությունն էր, որ կարելի էր նախաձեռնել այդ ժամանակ»։

2019 թվականի մայիսի 15-ին Նիդերլանդների խորհրդարանում տեղի ունեցած Թուրքիայի իրավիճակի մասին քննարկումների ժամանակ տարբեր խմբակցությունների պատգամավորներ դիմեցին արտգործնախարար Ստեֆ Բլոկին՝ կոչ անելով դատապարտել Թուրքիայի անթույլատրելի ժխտողական քաղաքականությունը։

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Tue, 11 Jun 2019 21:05:10 +0000
ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ԿԱՐՈՂ Է ՀԵՌԱՑՎԵԼ ԵՎՐՈՊԱՅԻ ԽՈՐՀՐԴԻՑ՝ ԴԱՏԱՎՃԻՌԸ ԽԱԽՏԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26860-2019-06-10-16-26-59 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26860-2019-06-10-16-26-59 ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ԿԱՐՈՂ Է ՀԵՌԱՑՎԵԼ ԵՎՐՈՊԱՅԻ ԽՈՐՀՐԴԻՑ՝ ԴԱՏԱՎՃԻՌԸ ԽԱԽՏԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ
Հա­րութ ՍԱ­ՍՈՒ­ՆՅԱՆ

ՙԿա­լի­ֆոռ­նիա Կու­րիեր՚ թեր­թի հրա­տա­րա­կիչ և խմ­բա­գիր

Եվ­րո­պա­յի խոր­հր­դի բո­լոր ան­դամ­նե­րը հա­մա­ձայ­նել էին կա­տա­րել Մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի եվ­րո­պա­կան դա­տա­րա­նի (ՄԻԵԴ) կա­յաց­րած դա­տավ­ճիռ­նե­րը։ Սա­կայն, 2014թ. սկ­սած, Ադր­բե­ջա­նը խախ­տել է այդ պար­տա­վո­րու­թյու­նը՝ ըստ ՄԻԵԴ-ի Մեծ պա­լա­տի 17 դա­տա­վոր­նե­րի, նե­րա­ռյալ Ադր­բե­ջա­նը ներ­կա­յաց­նող դա­տա­վո­րի 2019թ. մա­յի­սի 29-ի միա­ձայն ըն­դու­նած դա­տավճ­ռի։

Գոր­ծը նե­րա­ռում է ադր­բե­ջան­ցի քա­ղա­քա­կան ակ­տի­վիստ Իլ­գար Մա­մե­դո­վի ձեր­բա­կա­լու­թյու­նը, ո­րը մե­ղադր­վել է քրեա­կան հան­ցա­գոր­ծու­թյուն­նե­րի մեջ և ՙ2013թ.-ին գտն­վում է նախ­նա­կան կա­լան­քի տակ՝ ա­ռանց հան­ցա­գոր­ծու­թյան կա­տար­ման որևէ հիմ­նա­վոր կաս­կա­ծան­քի։ [Եվ­րո­պա­կան] դա­տա­րա­նը պար­զեց՝ նշ­ված հան­գա­մանք­նե­րը վկա­յում են, որ այդ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի միակ նպա­տա­կը ե­ղել է լռեց­նել կամ պատ­ժել Մա­մե­դո­վին՝ [Ադր­բե­ջա­նի] կա­ռա­վա­րու­թյա­նը քն­նա­դա­տե­լու հա­մար՚, աս­ված է ՄԻԵԴ-ի մա­մու­լի հա­ղոր­դագ­րու­թյան մեջ։
ՄԻԵԴ-ը ՙմաս­նա­վո­րա­պես պար­զեց, որ [Ադր­բե­ջա­նի] կա­ռա­վա­րու­թյու­նը միայն սահ­մա­նա­փակ քայ­լեր է ձեռ­նար­կել դա­տավ­ճիռն ի­րա­կա­նաց­նե­լու հա­մար, ո­րը չի նշա­նա­կում, որ Ադր­բե­ջա­նը գոր­ծել է ՙբա­րեխղ­ճո­րեն՚ կամ Մա­մե­դո­վի գոր­ծով իր դա­տավճ­ռի ՙեզ­րա­կա­ցու­թյուն­նե­րին ու ո­գուն՚ հա­մա­պա­տաս­խան։ Այն եզ­րա­կաց­րեց, որ Ադր­բե­ջա­նը չի կա­տա­րել Կոն­վեն­ցիա­յով սահ­ման­ված իր պար­տա­վո­րու­թյու­նը`դա­տավ­ճի­ռը կա­տա­րե­լու հա­մար՚, աս­ված է ՄԻԵԴ-ի մա­մու­լի հա­ղոր­դագ­րու­թյան մեջ։
2017թ. դեկ­տեմ­բե­րի 5-ին Եվ­րո­պա­յի խոր­հր­դի Նա­խա­րար­նե­րի կո­մի­տեն, ո­րը պա­տաս­խա­նա­տու է ՄԻԵԴ-ի դա­տավ­ճիռ­նե­րի կա­տար­ման վե­րահս­կո­ղու­թյան հա­մար, Ադր­բե­ջա­նի խախ­տու­մը վե­րա­դարձ­րեց Եվ­րա­դա­տա­րա­նին՝ ո­րո­շե­լու, թե ար­դյո՞ք եր­կի­րը չի կա­տա­րել իր 2014թ. դա­տավ­ճի­ռը՝ Մա­մե­դո­վին ան­վե­րա­պա­հո­րեն ա­զատ չար­ձա­կե­լով։
Այն բա­նից հե­տո, երբ ՄԻԵԴ-ի Մեծ պա­լա­տը 2019թ. մա­յի­սի 29-ին ո­րո­շում կա­յաց­րեց, որ Ադր­բե­ջանն իս­կա­պես խախ­տել է իր 2014թ. վճի­ռը, ՄԻԵԴ-ը գոր­ծը վե­րա­դարձ­րեց Եվ­րո­պա­յի խոր­հր­դի Նա­խա­րար­նե­րի կո­մի­տեին` լրա­ցու­ցիչ մի­ջո­ցա­ռում­ներ ձեռ­նար­կե­լու հա­մար։
Նա­խա­րար­նե­րի կո­մի­տեն ըն­դգ­ծեց, որ Մա­մե­դո­վի դեմ դա­տա­կան գոր­ծի վա­րույ­թում հիմ­նա­րար թե­րու­թյուն­ներ կան և ՙբազ­միցս կոչ է ա­րել ա­զատ ար­ձա­կել Մա­մե­դո­վին՝ որ­պես կարևոր քայլ [Եվ­րո­պա­կան] դա­տա­րա­նի հայտ­նա­բե­րած խախ­տում­նե­րի վե­րաց­ման ուղ­ղու­թյամբ։ Սա­կայն, նա մնա­ցել է կա­լան­քի տակ գրե­թե չորս տա­րի, ՄԻԵԴ-ի դա­տավճ­ռը 2014 թ. հոկ­տեմ­բե­րի 13-ին ու­ժի մեջ մտ­նե­լուց հե­տո մինչև նրա պայ­մա­նա­կան ա­զատ ար­ձա­կու­մը 2018թ. օ­գոս­տո­սի 13-ին՝ խախ­տում­նե­րի մա­սին գոր­ծի հա­րու­ցու­մից հե­տո։ 2019թ. մար­տին [Ադր­բե­ջա­նի] Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նը, կր­ճա­տե­լով նրա պատ­ժի ժամ­կե­տը, գտավ, որ նա ամ­բող­ջու­թյամբ կրել է պա­տի­ժը և մեր­ժեց պայ­մա­նա­կան ա­զատ­ման հրա­մա­նը և նրան ա­զատ ար­ձա­կե­լու այլ պայ­ման­նե­րը՚՝ հա­մա­ձայն ՄԻԵԴ-ի Մեծ պա­լա­տի։

Ա­հա Մա­մե­դո­վի գոր­ծի պատ­մու­թյու­նը, ինչ­պես նկա­րագր­ված է ՄԻԵԴ-ի մա­մու­լի հա­ղոր­դագ­րու­թյան մեջ. նա ծն­վել է 1970 թվա­կա­նին և ապ­րում է Բաք­վում։ Նա քա­ղա­քա­կան բլո­գեր է և ակ­տի­վիստ, ով նաև հայ­տա­րա­րել է 2013թ. Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նի հա­մար պայ­քա­րե­լու իր մտադ­րու­թյան մա­սին։ Նա նախ­նա­կան կա­լան­քի տակ է վերց­վել 2013թ. փետր­վա­րին՝ Իս­մա­յի­լիի ան­կար­գու­թյուն­նե­րի վե­րա­բե­րյալ իր բլո­գում գրե­լուց հե­տո։ Ի թիվս այլ բա­նե­րի, Մա­մե­դովն ա­սել է, որ այն­տեղ մար­դիկ անդ­րա­դար­ձել են պե­տա­կան պաշ­տո­նյա­նե­րի ՙկո­ռուպ­ցիա­յին և լկ­տիու­թյա­նը՚։ Հե­տա­գա­յում նա մե­ղադր­վել է հա­սա­րա­կա­կան կար­գի խախտ­մամբ գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ կազ­մա­կեր­պե­լու կամ ակ­տի­վո­րեն մաս­նակ­ցե­լու մեջ, իսկ հե­տա­գա­յում նրան մե­ղադ­րանք է ա­ռա­ջադր­վել զանգ­վա­ծա­յին ան­կար­գու­թյուն­ներ հրահ­րե­լու և պե­տա­կան պաշ­տո­նյա­նե­րի նկատ­մամբ դի­մադ­րու­թյուն կամ բռ­նու­թյուն գոր­ծադ­րե­լու մեջ՝ սպառ­նա­լով նրանց կյան­քին կամ ա­ռող­ջու­թյա­նը։
Մա­մե­դո­վը 2013թ. փետր­վա­րի 25-ին դի­մել է ՄԻԵԴ, պն­դե­լով, որ ա­ռանց քրեա­կան հան­ցա­գոր­ծու­թյուն կա­տա­րե­լու ՙհիմ­նա­վոր կաս­կա­ծան­քի՚ ձեր­բա­կալ­վել և կա­լան­քի տակ է պահ­վել. որ խախտ­վել է նրա ան­մե­ղու­թյան կան­խա­վար­կա­ծը, որ հե­տապ­նդ­վել է իր քա­ղա­քա­կան հա­յացք­նե­րի և վար­չա­կար­գին ներ­կա­յաց­րած սպառ­նա­լի­քի հա­մար՝ որ­պես նա­խա­գա­հի հնա­րա­վոր թեկ­նա­ծու։ 2014թ. մար­տին Ադր­բե­ջա­նի դա­տա­րա­նը դա­տել է նրան և դա­տա­պար­տել յոթ տար­վա ա­զա­տազ­րկ­ման։
Մեծ պա­լա­տի 2014թ. մա­յի­սի 22-ի դա­տավճ­ռում (Մա­մե­դո­վի ա­ռա­ջին դա­տավ­ճի­ռը) ՄԻԵԴ-ը հայտ­նա­բե­րել է նրա ա­զա­տու­թյան և անվ­տան­գու­թյան ի­րա­վուն­քի, կա­լա­նա­վոր­ման դա­տա­կան քն­նու­թյան ի­րա­վուն­քի, ան­մե­ղու­թյան կան­խա­վար­կա­ծի և ի­րա­վունք­նե­րի նկատ­մամբ սահ­մա­նա­փա­կում­նե­րի կի­րառ­ման սահ­ման­նե­րի խախ­տում­ներ։ ՄԻԵԴ-ը նաև պար­տա­վո­րեց­րել է Ադր­բե­ջա­նի կա­ռա­վա­րու­թյա­նը վճա­րել 20 հա­զար եվ­րո­յի փոխ­հա­տու­ցում։
Նա­խա­րար­նե­րի կո­մի­տեն գործն ա­ռա­ջին ան­գամ քն­նեց 2014թ. դեկ­տեմ­բե­րին։ Այն ըն­դու­նեց բազ­մա­թիվ ո­րո­շում­ներ և մի­ջան­կյալ բա­նաձևեր, ո­րոնք ըն­դգ­ծել են պե­տու­թյան պար­տա­վո­րու­թյու­նը Կոն­վեն­ցիա­յի հա­մա­պա­տաս­խան ո­րո­շա­կի մի­ջոց­ներ ձեռ­նար­կե­լու՝ հաս­տատ­ված բո­լոր խախ­տում­նե­րը և դրանց հետևանք­նե­րը վե­րաց­նե­լու հա­մար, որ­պես­զի Մա­մե­դո­վը դր­վի այն­պի­սի պայ­ման­նե­րում, որ­տեղ նա կլի­ներ, ե­թե իր ի­րա­վունք­նե­րը չխախտ­վեին։
Կո­մի­տեն 2017թ. հոկ­տեմ­բե­րին պաշ­տո­նա­պես ծա­նու­ցեց Ադր­բե­ջա­նին, որ, իր կար­ծի­քով, այն չի կա­տա­րել Կոն­վեն­ցիա­յով ամ­րագր­ված իր պար­տա­վո­րու­թյու­նը՝ խախտ­ման ըն­թա­ցա­կար­գի ա­ռա­ջին քայ­լը։ Նա­խա­րար­նե­րի կո­մի­տեն 2017թ. դեկ­տեմ­բե­րին նաև ՄԻԵԴ-ին հարց ներ­կա­յաց­րեց Ադր­բե­ջա­նի պար­տա­վո­րու­թյան կա­տար­ման մա­սին։
Մա­մե­դո­վը պայ­մա­նա­կան ա­զատ ար­ձակ­վեց 2018թ. օ­գոս­տո­սին։ 2019թ. մար­տին Ադր­բե­ջա­նի Գե­րա­գույն դա­տա­րա­նը կր­ճա­տեց նրա պա­տի­ժը՝ գտ­նե­լով, որ նա ամ­բող­ջու­թյամբ կրել է իր պա­տի­ժը և ան­տե­սեց նրա ա­զատ ար­ձակ­ման պայ­ման­նե­րը։ 2017թ. նո­յեմ­բե­րին ՄԻԵԴ-ը պար­զեց, որ Մա­մե­դո­վի գոր­ծով դա­տա­վա­րու­թյու­նը նույն քրեա­կան մե­ղադ­րան­քով, ինչ­պես քն­նա­դա­տել էր իր 2014թ. դա­տավճ­ռում, ևս խախ­տել է նրա ի­րա­վունք­նե­րը (Մա­մե­դո­վի երկ­րորդ դա­տավ­ճի­ռը)։
Ե­թե Ադր­բե­ջա­նը շա­րու­նա­կի չկա­տա­րել ՄԻԵԴ-ի դա­տավ­ճիռ­նե­րը, ա­պա, ի վեր­ջո, այն կա­րող է հե­ռաց­վել Եվ­րո­պա­յի խոր­հր­դից։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Mon, 10 Jun 2019 16:24:04 +0000