comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Օ­ԴԻՑ ԿԱԽ­ՎԱԾ ԽՆ­ԴԻՐ...
[ARM]     [RUS]     [ENG]

Օ­ԴԻՑ ԿԱԽ­ՎԱԾ ԽՆ­ԴԻՐ...

Լաու­րա ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱՆ

 Ցան­կա­ցած երկ­րի քա­ղա­քա­ցի կյան­քի ո­րո­շա­կի փու­լում ան­պայ­մա­նո­րեն առ­նչ­վում է պե­տու­թյան կող­մից տրա­մադր­վող սո­ցիա­լա­կան ե­րաշ­խիք­նե­րից օգտ­վե­լու հար­ցին: Եր­բեմն ի­րա­վա­կան կար­գա­վո­րում­նե­րի մա­սին տե­ղե­կաց­վա­ծու­թյան ցածր մա­կար­դա­կը հան­գեց­նում է նրան, որ քա­ղա­քա­ցին չի կա­րո­ղա­նում ամ­բողջ ծա­վա­լով օգտ­վել նույն այդ սո­ցիա­լա­կան ե­րաշ­խիք­նե­րից: Աս­վա­ծը վե­րա­բե­րում է նաև նպաստ­նե­րին ու դրա­մա­կան օգ­նու­թյուն­նե­րին։  Լի­նում են նաև դեպ­քեր, երբ շա­հա­ռու­նե­րը, ան­տե­ղյակ լի­նե­լով, դուրս են մնում նման օգ­նու­թյու­նից։  Այդ­պի­սի մի դեպք էլ տե­ղի է ու­նե­ցել Ար­ցա­խյան պա­տե­րազ­մում զոհ­ված, ՙՄար­տա­կան խաչ՚ 2-րդ աս­տի­ճա­նի շքան­շա­նա­կիր  (հետ­մա­հու) Ի­գոր Հաս­րա­թյա­նի ծնող­նե­րի հետ։  Օ­րերս խմ­բագ­րու­թյուն այ­ցե­լած նրա հայ­րը՝ Ա­լեք­սանդր Հաս­րա­թյա­նը, պատ­մեց, որ ան­տե­ղյակ լի­նե­լով ԱՀ կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րոշ­մա­նը՝ չեն կա­րո­ղա­ցել  լրի­վու­թյամբ ստա­նալ  2018թ. հուն­վա­րի 1-ից տրա­մադր­ված դրա­մա­կան օգ­նու­թյու­նը։ Փոքր-ինչ ման­րա­մաս­նենք։

ԱՀ կա­ռա­վա­րու­թյան 2018թ. փետր­վա­րի 7-ի ո­րոշ­մամբ՝ հետ­մա­հու ՙՄար­տա­կան խաչ՚ 1-ին և 2-րդ աս­տի­ճա­նի շքան­շան­նե­րով պարգևատր­ված ան­ձանց ըն­տա­նիք­նե­րին դրա­մա­կան օգ­նու­թյուն է նշա­նակ­վում (9 400 դրամ) 2018թ. հուն­վա­րի 1-ից՝ սույն ո­րո­շումն ու­ժի մեջ մտ­նե­լու օր­վա­նից ե­րեք ամս­վա ըն­թաց­քում դի­մու­մը և անհ­րա­ժեշտ փաս­տաթղ­թե­րը ԱՀ աշ­խա­տան­քի, սո­ցիա­լա­կան հար­ցե­րի և վե­րաբ­նա­կեց­ման նա­խա­րա­րու­թյան սո­ցիա­լա­կան ա­պա­հո­վու­թյան պե­տա­կան գոր­ծա­կա­լու­թյան կեն­սա­թո­շակ նշա­նա­կող ստո­րա­բա­ժա­նում ներ­կա­յաց­նե­լու դեպ­քում, իսկ այդ ժամ­կե­տից հե­տո ներ­կա­յաց­նե­լու դեպ­քում՝ դի­մե­լու օր­վա­նից։
Վե­րոն­շյալ ո­րոշ­ման մա­սին Ա. Հաս­րա­թյա­նի ըն­տա­նի­քը տե­ղե­կա­ցել է 2018թ. սեպ­տեմ­բե­րին, այ­սինքն` ո­րո­շու­մից ա­միս­ներ հե­տո: Բնա­կա­նա­բար, շա­հա­ռուն՝ զոհ­ված ա­զա­տա­մար­տի­կի հայ­րը, փաս­տաթ­ղթ­ղե­րը հանձ­նե­լով սեպ­տեմ­բե­րին, միա­ժա­մա­նակ դի­մել է հա­մա­պա­տաս­խան մար­մին­նե­րին՝ նա­խորդ ա­միս­նե­րին հատ­կաց­ված դրա­մա­կան օգ­նու­թյունն ստա­նա­լու հա­մար։ Նրան մեր­ժել են՝ բա­ցատ­րե­լով, որ փաս­տաթղ­թե­րը հան­ձն­վել են սեպ­տեմ­բե­րին, ուս­տի օգ­նու­թյունն էլ կտ­րա­մադր­վի այդ ամ­սից։ Ա. Հաս­րա­թյա­նի պատ­ճա­ռա­բա­նում­նե­րին, որ չեն ի­մա­ցել, ի­րենց ըն­տա­նի­քին ոչ ոք չի տե­ղե­կաց­րել՝ պա­տաս­խա­նել են, որ դա ի­րենց չի վե­րա­բե­րում և որ շուրջ մեկ ա­միս հե­ռուս­տա­տե­սու­թյամբ այդ մա­սին հայ­տա­րա­րու­թյուն էր տա­րած­վել, որ հան­րա­պե­տա­կան թեր­թում ևս այդ նույ­նը տպագր­վել է։
Բայց ի՞նչ կա­րող ես ա­նել, երբ մար­դը հե­ռուս­տա­տե­սու­թյուն չի դի­տել, թերթ չի կար­դա­ցել... Ա­սենք ա­վե­լին. 2018թ. հուն­վա­րի 1-ից տրա­մադր­վող դրա­մա­կան օգ­նու­թյան մա­սին շա­տերն են ուշ տե­ղե­կա­ցել, և մե­ղադ­րել նրանց, կար­ծում ենք, ճիշտ չէ։ Մի՞­թե նրանք չէին ցան­կա­նա ժա­մա­նա­կին ի­մա­նալ ու ստա­նալ ի­րենց հա­մար ցա­վա­լիո­րեն անհ­րա­ժեշտ ու ոչ մեծ գու­մա­րը։ ՙԻնձ հա­մար վի­րա­վո­րա­կան է նման վե­րա­բեր­մուն­քը,-վր­դով­ված ա­սում է Ա­լեք­սանդր Հաս­րա­թյա­նը։ -Սո­ցիա­լա­կան գոր­ծա­կա­լու­թյան բաժ­նում կան մեր բո­լո­րիս (նպաս­տա­ռու­նե­րի) հաս­ցե­ներն ու հե­ռա­խո­սա­հա­մար­նե­րը։ Հարց է ծա­գում՝ ին­չո՞ւ ժա­մա­նա­կին մեզ չեն տե­ղե­կաց­րել այդ մա­սին։ Ե­թե կա­րե­լի էր զան­գել՝ ին­չո՞ւ են սեպ­տեմ­բե­րի 6-ին դա ա­րել և ոչ թե նա­խորդ ա­միս­նե­րին։ Մյուս կող­մից՝ չէ՞ որ այդ նպա­տա­կին պետ­բյու­ջեով ար­դեն իսկ հատ­կաց­վել էր հա­մա­պա­տաս­խան գու­մա­րը...՚։
Խնդ­րո ա­ռար­կա հար­ցին ի՞նչ պար­զա­բա­նում կա­րող են տալ Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան օ­րենս­դիր մարմ­նում։ ԱՀ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի սո­ցիա­լա­կան և ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան հար­ցե­րի մշ­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գա­հի տե­ղա­կալ Ռո­մե­լա Դա­դա­յա­նի կար­ծի­քով՝ կա­ռա­վա­րու­թյան սույն ո­րոշ­ման մեջ չկա ՙի­րա­զե­կել՚ բա­ռը, ո­րի անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը, սա­կայն, կա (խոս­քը նպաս­տա­ռու­նե­րին ի­րա­զե­կե­լու մա­սին է)։ Բա­ցի այդ, պատ­գա­մա­վո­րի խոս­քով՝ կա նաև մեկ այլ նր­բու­թյուն. ՙԻ­րա­վունք չու­նեն նպաստ հա­մա­րել ՙՄար­տա­կան խաչ՚ շքան­շա­նի հա­մար տր­վող դրա­մա­կան օգ­նու­թյու­նը։ Այն ա­վե­լի ճիշտ՝ պատ­վո վճար է, ա­րյան գին։ Եվ շա­հա­ռուն (խոսքն այս­տեղ հաշ­ման­դա­մու­թյան կար­գա­վի­ճակ ու­նե­ցող ան­ձի մա­սին է) պետք է ի­րա­վունք ու­նե­նա ստա­նալ մեկ նպաստ և մեկ պատ­վո վճար՚,- ման­րա­մաս­նեց ԱԺ պատ­գա­մա­վո­րը։
Ռ. Դա­դա­յա­նը զգա­լի աշ­խա­տանք է կա­տա­րել ՙՄար­տա­կան խաչ՚ 1-ին և 2-րդ աս­տի­ճա­նի շքան­շա­նա­կիր­նե­րի ցու­ցակ­նե­րի ճշտ­ման ուղ­ղու­թյամբ, մաս­նա­վո­րա­պես պար­զել է, թե քա­նի հո­գի և ում հա­րա­զատ­ներն են օգտ­վում այդ օգ­նու­թյու­նից, ով­քեր չեն ստա­նում և ին­չու։ Նրա հա­վաստ­մամբ՝ պատ­կան կա­ռույց­նե­րում այդ մա­սին ստույգ թիվ չկար։ Պատ­գա­մա­վո­րը սե­փա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ՝ մեծ մա­սը հե­ռա­խո­սա­զան­գե­րի մի­ջո­ցով, կա­րո­ղա­ցել է ճշ­տել ու հա­մա­պա­տաս­խան ցու­ցակ­ներ կազ­մել, ո­րոնք այ­սօր գտն­վում են իր իսկ ձեռ­քի տակ։ Ինչ վե­րա­բե­րում է Ա. Հաս­րա­թյա­նի բարձ­րաց­րած խնդ­րին՝ Ռ.Դա­դա­յա­նը դրա հա­մար դի­մել էր ԱՀ աշ­խա­տան­քի, սո­ցիա­լա­կան հար­ցե­րի և վե­րաբ­նա­կեց­ման նա­խա­րա­րու­թյան սո­ցիա­լա­կան ա­պա­հո­վու­թյան գոր­ծա­կա­լու­թյա­նը, որ­պես­զի նրան և մյուս շա­հա­ռու­նե­րին վճա­րեն 2018թ. հուն­վար-սեպ­տեմ­բեր ա­միս­նե­րի հա­մար չվ­ճար­ված գու­մա­րը, բայց պա­տաս­խա­նը բա­ցա­սա­կան է ե­ղել։ Այ­սօր­վա դրու­թյամբ ՙՄար­տա­կան խաչ՚ շքան­շա­նի հա­մար տր­վող դրա­մա­կան օգ­նու­թյունն ստա­նում է 226 հո­գի։ Նրանք են ստա­նում, ով­քեր գտն­վում են Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյու­նում։ Եվս 5 շա­հա­ռու գտն­վում է Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյու­նում, 17-ը՝ Հա­յաս­տա­նում, ին­չի հա­մար էլ չեն օգտ­վում հա­սա­նե­լիք դրա­մա­կան օգ­նու­թյու­նից։ 41 հո­գի էլ հա­րա­զատ չու­նի, իսկ մե­կի հա­րա­զատն էլ գտն­վում է ծե­րա­նո­ցում և նույն­պես չի ստա­նում այդ օգ­նու­թյու­նը, ա­սել է Ռ. Դա­դա­յա­նը։
ԱՀ աշ­խա­տան­քի, սո­ցիա­լա­կան հար­ցե­րի և վե­րաբ­նա­կեց­ման նա­խա­րա­րու­թյու­նում մեզ տե­ղե­կաց­րին, որ ՙՄար­տա­կան խաչ՚ շքան­շա­նի հա­մար տր­վող 9400 դրա­մը ներ­կա­յում դարձ­րել են միան­վագ հատ­կաց­վող դրա­մա­կան օգ­նու­թյուն՝ տար­վա կտր­ված­քով 3 ան­գամ՝ 40-հա­զա­րա­կան դրամ, ո­րին գու­մա­րե­լով տոն և հի­շար­ժան օ­րե­րի կա­պակ­ցու­թյամբ տր­վող 16-հա­զա­րա­կան դրա­մը՝ ար­դյուն­քում նպաս­տա­ռու­նե­րը ե­րեք փու­լով միան­գա­մից ստա­նում են 56-հա­զա­րա­կան դրամ։
Ինչ վե­րա­բե­րում է Ա­լեք­սանդր Հաս­րա­թյա­նի պա­հանջ-խնդ­րան­քին՝ ութ ա­միս­նե­րի կտր­ված­քով չս­տա­ցած դրա­մա­կան օգ­նու­թյունն ստա­նա­լու հա­մար, ԱՀ աշ­խա­տան­քի, սո­ցիա­լա­կան հար­ցե­րի և վե­րաբ­նա­կեց­ման նա­խա­րար Սամ­վել Ա­վա­նե­սյանն ա­սաց, որ այն վճար­ման են­թա­կա չէ, քա­նի որ գո­յու­թյուն ու­նի ԱՀ կա­ռա­վա­րու­թյան հա­մա­պա­տաս­խան ո­րո­շու­մը։ Ի­րա­զեկ­ված չլի­նե­լու ա­ռու­մով էլ նա­խա­րա­րի պա­տաս­խա­նը հս­տակ էր՝ գո­յու­թյուն ու­նի ի­րա­զեկ­ման պաշ­տո­նա­կան մե­խա­նիզմ, ինչն էլ ար­վել է. շուրջ մեկ ա­միս հայ­տա­րա­րու­թյուն է հն­չել Ար­ցա­խի հան­րա­յին հե­ռուս­տա­տե­սու­թյամբ։ Բա­ցի այդ, սույն հայ­տա­րա­րու­թյու­նը նաև տպագր­վել է ՙԱ­զատ Ար­ցախ՚ հան­րա­պե­տա­կան թեր­թում։ Այդ­քա­նով հան­դերձ, ինչ­պես Ս. Ա­վա­նե­սյանն է հա­վաս­տում, սո­ցիա­լա­կան ա­պա­հո­վու­թյան հա­մա­պա­տաս­խան ստո­րա­բա­ժան­մա­նը հանձ­նա­րար­վել է հե­ռա­խո­սա­զան­գե­րի մի­ջո­ցով ևս տե­ղե­կաց­նել շա­հա­ռու­նե­րին։
Այն, որ Ա. Հաս­րա­թյա­նին չի վճար­վե­լու նա­խորդ ա­միս­նե­րի գու­մա­րը՝ մոտ 80 հա­զար դրամ, միան­գա­մայն պարզ է. ԱՀ կա­ռա­վա­րու­թյան վե­րոն­շյալ ո­րո­շու­մը չի թույ­լատ­րում դա ա­նել, ինչն էլ մտա­հո­գում է զոհ­ված ա­զա­տա­մար­տի­կի հո­րը... Նրան, ում որ­դին՝ 1992թ. մա­յի­սի 10-ին գի­տակ­ցա­բար իր կյանքն է նվի­րել հայ­րե­նի­քին։
Հի­րա­վի, Ա. Հաս­րա­թյա­նի և նրա նման ըն­տա­նիք­նե­րի հա­մար այդ գու­մա­րը մեծ նշա­նա­կու­թյուն ու­նի։ Կար­ծում ենք՝ նման ո­րո­շում­ներ կա­յաց­նե­լիս կա­րե­լի է հաշ­վի առ­նել հաս­ցեա­տե­րե­րին վե­րա­բե­րող ա­մեն մի ման­րուք, և ա­մեն ինչ ա­նել՝ ի շահ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի։ Զո՜ւտ մարդ­կա­յին և զո՜ւտ բա­րո­յա­կան ա­ռու­մով։