comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Items filtered by date: Երեքշաբթի, 12 Փետրվարի 2019 http://artsakhtert.com Thu, 27 Jun 2019 14:53:03 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am Բնապահպանության նախարարը մամուլի ասուլիս է հրավիրել http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26077-2019-02-13-18-03-50 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26077-2019-02-13-18-03-50 Բնապահպանության նախարարը մամուլի ասուլիս է հրավիրել
Սրբուհի ՎԱՆՅԱՆ

 Փետրվարի 13-ին տեղի է ունեցել ԱՀ բնապահպանության և բնական ռեսուրսների նախարար՝ Ֆելիքս Գաբրիելյանի մամուլի ասուլիսը։ Պետք է նշել, որ սա նման ձևաչափի՝ նախադեպը չունեցող հանդիպում էր. բնապահպանության ոլորտի որևէ պատասխանատու մամուլի ասուլիս մինչ այդ չէր հրավիրել։

2019 թվականին պետական բյուջեով բնապահպանության ոլորտին հատկացվել է 189 միլիոն 807 հազար դրամ, իսկ բնապահպանական ծրագրերին՝ 156 միլիոն 821,5 հազար դրամ։
Ֆ. Գաբրիելյանը հանրապետության բնապահպանական վիճակը բավարար է գնահատում, գտնում է, որ կան բազմաթիվ խնդիրներ, որոնց լուծմանը միանգամից հնարավոր չէ հասնել, բայց գերատեսչությունն անելու է հնարավորը` դրանք նվազեցնելու համար: Նա համառոտ ներկայացրել է ոլորտի քաղաքականությունը, ծրագրերը՝ շեշտելով, որ նախարարությունը կիսում է այն բոլոր մտահոգությունները, որ կան հասարակության մեջ բնապահպանության և բնական ռեսուրսների օգտագործման վերաբերյալ։
Նշվեց, որ ոլորտի քաղաքականությունն ուղղված է շրջակա միջավայրի վրա վնասակար ներգործությունների կանխարգելմանն ու նվազեցմանը, բնական ռեսուրսների ողջամիտ օգտագործմանն ու վերականգնմանը։
Առկա խնդիրները վերացնելու համար նախևառաջ անհրաժեշտ էր իրավական կարգավորում, և պատահական չէ, որ անցած տարվա ընթացքում մշակվել և ընդունվել են մի շարք օրենսդրական փոփոխություններ, այդ թվում և` ՙԸնդերքի մասին՚ օրենսգրքում: Մշակվել և ընթացքավորվել են օրինագծեր` ջրային ոլորտի կարգավորման համար: ՙԼՂՀ ջրային օրենսգրքում՚ փոփոխություններին զուգահեռ կընդունվի նաև Ջրի ազգային ծրագիր:
Առաջիկայում, իր գործառույթների շրջանակներում, նախարարությունը նախատեսում է աշխատանքներ տանել հասարակության էկոլոգիական կրթության, դաստիարակության և էկոլոգիական խնդիրների մասին իրազեկվածության մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ: Ծրագրի շրջանակներում նախատեսվում են միջոցառումներ աշակերտների հետ, կլոր սեղանների, սեմինարների, բաց դասերի ու արշավների կազմակերպում` շահագրգիռ մարմինների ու թիրախային խմբերի մասնակցությամբ:
Նախարարը նշել է, որ հսկայական աշխատանք պիտի կատարվի ջրային ոլորտում. սկսած 1988 թվականից, հանրապետության տարածքում մակերևութային ջրային ռեսուրսների մոնիտորինգ չէր իրականացվել: Անցյալ տարի, կատարելով այդ աշխատանքները, գերատեսչությունը պարզել է, որ գրեթե բոլոր գետային ավազաններում սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիաները գերազանցում են պղինձը, վանադիումը, ալյումինը: Որոշ գետերում նկատելի են թթվածնի քիմիական պահանջարկի, ցինկի, ամոնիում և նիտրատ իոնների կոնցենտրացիաների աճ, ինչը պայմանավորված է կոմունալ-կենցաղային հոսքաջրերի` առանց մաքրման գետը թափվելու հետ:
Հաշվի առնելով ջրային ռեսուրսների` էներգետիկ նպատակներով օգտագործման փաստերը, դրանց շուրջ առկա մտահոգությունները, և այդ ռազմավարական ոլորտը կարգավորելու անհրաժեշտությունից ելնելով այս տարի նախատեսվում է ներդնել փոքր հեկերի ջրաչափական մշտադիտարկման կենտրոնացված համակարգ, որի միջոցով կիրականացվի ջրառի ու հեկերի կողմից օգտագործվող ջրի ծավալների ավտոմատ, առցանց հաշվառում: Նախարարությունը փորձելու է արդյունավետ կառավարել նաև կենսառեսուրսները` անտառ, որս և այլն: Խոսք եղավ շնագայլերի ու գայլերի` վերջին շրջանում բնակելի տարածքներում հայտնվելու և վնասներ հասցնելու հաճախակի դեպքերի, դրանց դեմ պայքարի միջոցներ ձեռնարկելու մասին: Բնապահպանները խնդրի շուրջ երկու տեսակետ ունեն` մի մասը գտնում է, որ դրա կարիքը չկա, քանի որ բնության ներդաշնկաությունն ու համակարգվածությունը խախտվում է մարդկային գործոնի ազդեցութամբ, մյուսները դրանց դեմ պայքարն անհրաժեշտ են համարում:
Պատասխանելով ՙԱզատ Արցախ՚-ի` ընդերքի շահագործման ժամանակ բնապահպանական նորմերի պահպանմանը կամ դրանց խախտման դեպքերի վերհանմանը վերաբերող հարցին, այդ թվում և հանրապետության տարածքում ընդերքօգտագործող ամենախոշոր` ՙԲեյզ մեթըլս՚ ընկերության գործունեության հետ կապված, որի շուրջ հասարակության մեջ առկա են մտահոգություններ, Ֆ. Գաբրիելյանը նշեց, որ նախատեսված բոլոր միջոցառումները կատարվում են, այդ թվում և` ՙԲեյզ մեթըլզ՚-ի կողմից շահագործվող հանքավայրերում: Կան փաստեր, որոնք չեն կարող գոհացնել նաև բնապահպանության ոլորտը կարգավորող մարմնին, առկա են խնդիրներ, որոնց լուծմամբ նախարարությունը զբաղվում է:
Ինչպես արտադրական, այնպես էլ կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարումը ևս լուրջ թեմա է, մեր հանրապետությունում ժամանակակից չափանիշներով աղբավայրեր, ցավոք, չկան, թափոնների վերամշակման արտադրամասեր, թափոնները կառավարելու մեխանիզմներ նույնպես: Բնակչության կողմից աղբավայրեր են ստեղծվել ամենուր, և նախարարությունը լուրջ աշխատանք ունի անելու չարտոնված աղբավայրերը լիկվիդացնելու, չհսկվող ու չարտոնագրված աղբավայրերի քանակը կրճատելու, խախտումները բացահայտելու տեսակետից:
Բնափայտի ճիշտ օգտագործման, անտառների պահպանման և անտառաշինության բնագավառում ևս միջոցառումներ են նախատեսվում: 2018 թվականին ՙԱրցախանտառ՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից բնակչությանը և անտառօգտագործողներին տրամադրվել է 1026 հատատեղ, 4917 հա մակերեսով: Մյուս տարիների համեմատ կրճատվել է բնափայտի մթերման տարեկան հաշվարկային հատատեղը: Անցյալ տարվա գարնանը ստեղծվել է ՙԿանաչ Արցախ-կենսոլորտային համալիր՚ ՊՈԱԿը, որի մեջ ներառվել են ՙԿաչաղակաբերդ՚ ազգային պարկը, ՙԿովսական՚ պետական արգելոցը և ՙՍոսիների պուրակ՚ պետական արգելավայրը: Կազմակերպությունն իրականացնում է հատուկ պահպանվող տարածքների սահմանների հստակեցում և ուսումնասիրություններ այդ տարածքներում: Ցավոք, Խորհրդային միության փլուզումից հետո անտառաշինական նախագիծ չի կազմվել, և նախարարությունը նախատեսում է մշակել տասնամյա ծրագիր` միջոցառումներ իրականացնելու համար: Պետք է նաև ճանապարհներ բացել դեպի անտառի խորքը` ծառահատումները ճիշտ իրականացնելու նպատակով:
Ինչու՞ Արցախի հանրապետությունը չունի Կարմիր գիրք, չկա՞ դրա անհրաժեշտությունը` այս մասին Ֆ. Գաբրիելյանն ասաց, որ կան տվյալներ` Կարմիր գրքում ընդգրկվելու ենթակա կենդանական ու բուսական աշխարհի մասին, և որ հնարավոր է` հասունացել է պահը, քանի որ մասնագետները նույնպես առաջարկներ ունեն Կարմիր գիրք ստեղծելու վերաբերյալ:
Ֆ. Գաբրիելյանը խոստացավ լրագրողներին, որ նման հանդիպումները շարունակական են լինելու, իսկ տարվա վերջին արդեն կերևա կատարված աշխատանքի արդյունքը:

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Wed, 13 Feb 2019 18:03:17 +0000
ՙԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ՀՐԱՊԱՐԱԿԱՅՆՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՈՐԱԿԻ ԱՊԱՀՈՎՈՒՄ՚ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26076-2019-02-13-18-02-38 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26076-2019-02-13-18-02-38 ՙԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ՀՐԱՊԱՐԱԿԱՅՆՈՒԹՅՈՒՆ  ԵՎ ՈՐԱԿԻ ԱՊԱՀՈՎՈՒՄ՚
Լաուրա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

 Փետրվարի 12-ին տեղի ունեցավ ԱՀ դատախազության կոլեգիայի նիստը, որի օրակարգի առանցքային հարցը կառույցի 2018 թվականի գործունեությունն էր։

Կոլեգիայի նիստին, որ վարում էր ԱՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Մոսիյանը, մասնակցել և կառույցի գործունեությանը գնահատական է տվել Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը։
ԱՀ գլխավոր դատախազը նախ ամփոփ ներկայացրեց 2018 թվականին հանրապետության հանցավորության շարժընթացն ու վիճակը, այնուհետև զեկուցեց դատախազության գործառույթներով հաշվետու տարում կատարված աշխատանքների մասին։ Համաձայն օրակարգի՝ զեկուցումներով հանդես եկան գլխավոր դատախազի տեղակալներ Սերգեյ Ստեփանյանն ու Արամայիս Ավագյանը, որոնք ներկայացրին իրենց կողմից վերահսկվող ոլորտներում 2018 թվականին իրականացված աշխատանքների արդյունքները։
2018-ին հանրապետության տարածքում արձանագրվել է հանցագործությունների 739 դեպք՝ 10,000 բնակչի հաշվով միջինը 50,2 հանցագործություն (բացահայտման %-ում հաշվվող հանցագործությունները՝ 723) նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ նվազելով 27 դեպքով կամ 3,5%-ով, որից բացահայտվել է 621-ը (2017թ.՝ 688)։ Չբացահայտված է մնացել 21 հանցագործություն, քննության փուլում է գտնվում 97-ը (2017թ.՝ 55):
Զեկուցողը ողջունելի համարեց այն փաստը, որ 2018 թվականին հանրապետության տարածքում արձանագրված 739 հանցագործության դեպքից միայն 59-ը կամ ընդամենը 7,9%-ն են կազմել ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործության դեպքերը, (2017թ.766 դեպքից 56-ը կամ 7,3%-ը) իսկ Շուշիի և Շահումյանի շրջաններում հաշվետու ժամանակահատվածում ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործություններ չեն արձանագրվել:
2018-ին ԱՀ տարածքում արձանագրվել է՝ մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների 239 (2017թ.՝ 260), հասարակական անվտանգության, հասարակական կարգի և բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների 223 (2017թ.՝ 233), սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների 174 (2017թ.՝ 179), այդ թվում 27-ը (2017թ.՝ 18) պետական կամ հանրային գույքի հափշտակության, իսկ 147-ը (2017թ.՝ 161)՝ անձնական գույքի հափշտակության, տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների 13 (2017թ.՝ 11), պետական իշխանության, ծառայության և կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների 56 (2017թ՝ 37), այլ հանցագործությունների 18 (2017թ.՝ 22) դեպք: Ի տարբերություն նախորդ տարվա, երբ 10 դեպքով աճել էր սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործությունների թիվը, հաշվետու տարում այն նվազել է 10-ով: Եթե 2017-ին արձանագրվել էր 19, ապա 2018-ին նման հանցագործության 9 դեպք է գրանցվել: Նշված հանցագործության շեշտակի՝ 6 դեպքով, նվազում է արձանագրվել Քաշաթաղի շրջանում. 1 դեպք՝ նախորդ տարվա 7-ի դիմաց: Միևնույն ժամանակ ողջունելի է, որ 2018-ին հանրապետության տարածքում բռնաբարության և բռնաբարության փորձի դեպքեր չեն արձանագրվել (2017-ին ևս չի արձանագրվել), ասաց Ա. Մոսիյանը։
Ուսումնասիրելով մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարման պատճառները և դրանց նպաստող պայմանները՝ արձանագրվել է, որ նշված բնույթի հանցագործությունների կատարման պատճառ են հանդիսացել հիմնականում կենցաղային հողի վրա առաջացած հարցերը: Մասնավորապես` ծեծի, առողջությանը վնաս պատճառելու հանցագործության դեպքերով ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ դեպքերին հիմնականում նախորդում են հանցագործություն կատարած անձանց և տուժողների միջև ծագած վիճաբանությունները, դրանց վերաբերյալ պարզաբանումները, որոնք հաճախ կրում են շարունակական բնույթ, իսկ առանձին դեպքերում զուգորդվում են հասարակական վայրերում կամ բնակավայրերից հեռու կազմակերպվող հանդիպումներով:
Ա. Մոսիյանն անդրադարձավ նաև անչափահասների կողմից իրականացված (34 դեպք՝ 2017-ի 45-ի դիմաց) և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործություններին (41 դեպք՝ 2017-ի 62-ի դիմաց)՝ ընդգծելով դրանց նվազման փաստը։ Որպես բացասական դինամիկա ԱՀ գլխավոր դատախազն ընդգծեց մահվան ելքով ճանապարհատրանսպորտային պատահարների տարեցտարի աճող դեպքերը, ինչպես նաև՝ զենքի գործադրմամբ խուլիգանության և պետական իշխանության, ծառայության և կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների աճի դեպքերը։
Ամփոփելով 2018թ. հանրապետության տարածքում արձանագրված հանցավորության վիճակը և ուսումնասիրելով քրեական գործերով ներկայացված միջնորդագրերն ու դրանց քանակական ցուցանիշը, զեկուցողը նշեց, որ նախաքննական մարմինների կողմից առավելապես չեն պահպանվել հանցանքի կատարմանը նպաստող պատճառներն ու ծնող պայմանները վերացնելուն ուղղված միջոցներ ձեռնարկելու հանձնարարական պարունակող՝ ԼՂՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 212-րդ հոդվածի դատավարական պահանջները: Ինչպես և նախորդ տարիներին, 2018-ին ևս պահպանվել է այն կայուն միտումը, որ նախաքննությամբ ավարտված քրեական գործերից միայն 21-ով են (2017-ին՝ 13) ներկայացվել միջնորդագրեր, ինչը վկայում է հանցագործությունների նախականխման ուղղությամբ նախաքննական մարմինների ոչ բավարար աշխատանքի մասին: Ա. Մոսիյանի խոսքով՝ դրա մասին է վկայում նաև այն փաստը, որ նախաքննությունն ավարտված 262 քրեական գործերից 77-ով խախտվել է նախաքննության երկամսյա ժամկետը, որը հիմնականում պայմանավորված է քննչական գործողությունների կատարման հետ։
Կոլեգիայի նիստում ելույթ ունեցավ և ԱՀ դատախազության 2018թ. գործունեությունը բավարար գնահատեց Նախագահ Բակո Սահակյանը։ Երկրի ղեկավարը գոհացուցիչ համարեց հաշվետու տարում հանցագործությունների նվազման փաստը, ինչն այդ առումով թույլ է տալիս Արցախը դասել անվտանգ երկրների շարքին։
Նախագահ Սահակյանն իր ելույթում կանգ առավ կարևոր մի հարցի՝ անչափահասների կողմից կամ նրանց մասնակցությամբ կատարված հանցագործությունների վրա։ Նա հանձնարարեց մշտապես ուշադրության կենտրոնում պահել և ուժեղացնել նշված ուղղությամբ հանցագործությունների դեմ պայքարը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այստեղ փոփոխության դինամիկան, կատարված հանցագործությունների տեսակն ու ծանրությունը վկայում են հասարակության մեջ գոյություն ունեցող սոցիալական, կրթադաստիարակչական, տնտեսական և բազմաթիվ այլ խնդիրների ու միտումների մասին։ Այս համատեքստում ԱՀ Նախագահը կարևորեց այլ շահագրգիռ գերատեսչությունների հետ գլխավոր դատախազության համագործակցության շարունակականության ապահովումը։
Հանրապետության ղեկավարն անդրադարձավ նաև դատախազության համար խնդրահարույց մեկ այլ հարցի՝ քրեական գործերի նախաքննության ժամկետի ողջամտության ապահովմանը։ Բ. Սահակյանը հավաստիացրեց, որ այս ուղղությամբ համապատասխան աշխատանք է տարվում։ ՙԱնհրաժեշտ է հարցին մոտենալ համապարփակ ու բազմակողմանի ձևով, և անել հնարավորը, որպեսզի պատշաճ ժամկետների ապահովումը չհակադարձի գործերի քննման որակին։ Դատախազության առջև դրված խնդիրների արդյունավետ լուծումը մեծապես կախված է կադրային ճիշտ քաղաքականությունից, աշխատակիցների մասնագիտական կարողությունների հետևողական բարձրացումից, ՀՀ գլխավոր դատախազության առաջատար գիտակրթական հաստատությունների հետ կապերի ամրապնդումից ու զարգացումից, ինչը պետք է լինի ձեր գործունեության հիմքում։ Արդի ժամանակահատվածը պահանջում է աշխատանքների հրապարակայնության պատշաճ աստիճանի և որակի ապահովում՚,- ասաց ԱՀ Նախագահը՝ կարևորելով զանգվածային լրատվամիջոցների հետ համագործակցությունն ու պարբերաբար իրականացվող մամուլի ասուլիսները։

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Wed, 13 Feb 2019 18:01:42 +0000
ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ ԱՀ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/official/item/26075-2019-02-13-17-59-17 http://artsakhtert.com/arm/index.php/official/item/26075-2019-02-13-17-59-17 ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ ԱՀ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ
Փետրվարի 13-ին Արցախի…

 Հանդիպմանը մտքեր են փոխանակվել Արցախում ԿԽՄԿ առաքելությանը վերաբերող հարցերի շուրջ։ Պիեռ-Էմանուել Դյուքրուեն գոհունակություն է հայտնել պաշտպանության նախարարության ու ԿԽՄԿ գրասենյակի միջև համագործակցության մակարդակի առնչությամբ և ներկայացրել սպասվող ծրագրերը։

Բանակի հրամանատարն էլ նշել է, որ դեռևս բանակի շտաբի պետ եղած ժամանակներից քաջածանոթ է ԿԽՄԿ գրասենյակի գործունեությանը և պատրաստակամություն հայտնել հնարավորինս աջակցել հանրապետությունում կազմակերպության առաքելությանը։

ԱՀ ՊՆ մամուլի ծառայութուն

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Պաշտոնական Wed, 13 Feb 2019 17:57:21 +0000
ԵԱՀԿ-Ն ԴԻՏԱՐԿՈՒՄ Է ԱՆՑԿԱՑՐԵԼ ԹԱԼԻՇԻ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՄԲ http://artsakhtert.com/arm/index.php/official/item/26074-2019-02-13-17-56-26 http://artsakhtert.com/arm/index.php/official/item/26074-2019-02-13-17-56-26 Արցախի Հանրապետության իշխանությունների…

 Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի դիրքերից դիտարկումն իրականացրել են ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի (ԳՆԱՆ) դաշտային օգնականներ Գենադիե Պետրիկան (Մոլդովա) և Օգնեն Յովիչը (Բոսնիա և Հերցեգովինա)։

Շփման գծի հակառակ կողմից դիտարկումն իրականացրել են ԵԱՀԿ ԳՆԱՆ դաշտային օգնական Միխայիլ Օլարուն (Մոլդովա) և ԳՆԱՆ անձնական օգնական Սայմոն Թիլերը (Մեծ Բրիտանիա)։
Դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցի։
Դիտարկման առաքելությանը արցախյան կողմից ուղեկցել են Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության և պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչները։

ԱՀ ԱԳՆ տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ
կապերի վարչություն

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Պաշտոնական Wed, 13 Feb 2019 17:55:53 +0000
ԱԶԳԱՅԻՆ ԶԱՐԹՈՆՔԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԱՆԿԱԽ ՊԵՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26073-2019-02-13-17-53-46 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26073-2019-02-13-17-53-46 ԱԶԳԱՅԻՆ ԶԱՐԹՈՆՔԻՑ ՄԻՆՉԵՎ  ԱՆԿԱԽ ՊԵՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ռուզան ԻՇԽԱՆՅԱՆ

 ԱՀ-ն՝ տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական գործոն

1988-ի փետրվարին Արցախում տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացներն ազդարարեցին համաժողովրդական ինքնաբուխ շարժման սկիզբը։ Ղարաբաղյան շարժումը, որով բացվեց հայ ժողովրդի նորագույն պատմության նոր էջը, ազգային-ազատագրական պայքար էր և, ի վերջո, պիտի ավարտվեր երկրորդ հայկական պետության ստեղծմամբ։ Դա պայքար էր՝ հայ ժողովրդի արցախյան հատվածին սպառնացող ցեղասպանության վտանգը կանխելու համար։ Առաջին ցույցերից մեկ շաբաթ անց` փետրվարի 20-ին, Լեռնային Ղարաբաղի մարզխորհրդի արտահերթ նստաշրջանն ընդունեց Մայր Հայաստանի հետ վերամիավորվելու որոշում։ Շրջադարձային այդ իրողությունը մեր ժողովրդի տարեգրության մեջ մտավ որպես Արցախի վերածննդի օր։
Մենք քաղաքակիրթ աշխարհին ի ցույց դրեցինք ղարաբաղյան հիմնախնդրի պատմական, իրավական, քաղաքական և բարոյական հիմքերը։ Դա միայն ազգային զարթոնք չէր, նաև գոյամարտ էր, որն իր բոլոր փուլերում արձանագրեց Արցախ-Հայաստան-Սփյուռք եռամիասնության անկրկնելի պահերը։
Ղարաբաղյան շարժումն սկիզբ էր առել 1921 թվականին, երբ արցախահայության կամքին հակառակ, պատմականորեն նրան պատկանող տարածքի մի հատվածում միայն, բոլշևիկյան բեմագրով, կազմավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը, այսպես կոչված, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի կազմում։ Մենք անընդհատ և մշտապես պիտի կրկնենք, որ վերջինս արհեստականորեն ստեղծված պետություն էր, դարձյալ բոլշևիկյան նախագիծ՝ Անդրկովկասում խորհրդային պետության ռազմավարության հստակ ուղերձով։
Փետրվարյան իրադարձությունների հետագա ծավալումը կասեցնելու նպատակով Ադրբեջանի իշխանությունները ծրագրեցին Շարժումն արյան մեջ խեղդելու գործողություններ։ Պետական մակարդակով կազմակերպվեց հայ բնակչության սպանդ Սումգայիթում, Գանձակում, Բաքվում և այլուր։ Բաքվի ահաբեկիչ իշխանավորները չէին գիտակցում, որ այդ ճանապարհով անհնար է արցախահայությանը շեղել ընտրած ուղուց։ Ցավոք, այդ ոճրագործություններին միջազգային հանրությունն առ այսօր, դատապարտելուց բացի, քաղաքական գնահատական չի տվել։
Քաղաքական որոշ հանգամանքների թելադրանքով Արցախի ժողովուրդը փոքր-ինչ շեղվեց վերամիավորման ուղուց և 1991թ. սեպտեմբերի 2-ին հռչակեց Արցախի Հանրապետությունը։ Դա երկրորդ հայկական պետության ծնունդն էր, պետություն, որի կենսունակությունն ապացուցվեց ամենածանր փորձությունների պահերին։
Մեր ժողովուրդն իր քաղաքական կամքի շնորհիվ կարողացավ խիզախորեն հակազդել խորհրդային-կուսակցական ամբողջ համակարգին ու կեղծ ինտերնացիոնալիզմի գաղափարախոսությանը, նույն վճռականությամբ ճեղքեց ՙԿոլցո՚ ռազմագործողության բոլոր ծուղակները և ապա արժանապատվորեն ու հաղթանակով ավարտեց հակառակորդի սանձազերծած պատերազմը։ Ավելի ճիշտ, գերտերությունները չթողեցին ավարտել այն ինչպես հարկն էր, այսինքն՝ թշնամուն ջախջախել իր որջում՝ կապիտուլյացիայի պայմանագիր պարտադրելով նրան։ Թույլ չտվեցին հայ զինվորին` ոտքի տակ տալ Ադրբեջանի նախագահականից հեռախոսազանգերի տեսքով Ստեփանակերտին ուղղված՝ պատերազմը շուտափույթ ավարտելու աղերսները։
Մինչդեռ, հաղթականորեն առաջ շարժվող Պաշտպանության բանակի մարտիկներն անարգել կարող էին հետապնդել ռազմի դաշտից խուճապահար փախչող հակառակորդին, քշել նրան որ անկյուն որ ուզեին։ Տրամադրության հարց էր։
Գերտերություններին, սակայն, ձեռք չէր տա հակամարտության նման հանգուցալուծումը, որովհետև նրանց անհրաժեշտ էր ընդամենը հրադադարի ռեժիմ, որպեսզի մնացած ամեն ինչը դնեին քաղաքական-դիվանագիտական հարթությունում և խոսեին իրենց աշխարհաքաղաքական շահերին համահունչ լեզվով։ Որպեսզի հավասարության նշան դնեին իր Հայրենիքում ազատ ու անվտանգ ապրելու իրավունքը պաշտպանողի և վայրագ-ահաբեկչի միջև, դիվանագիտական լեզվով ասած, չկորցնելով պարիտետի սկզբունքը։
Դա քիչ էր, մյուս կողմից էլ՝ իրականության հետ չհաշտվող հակառակորդն էր ձգտում արկածախնդրության, մտմտում ռազմական մի նոր ագրեսիա։ Մեր ժողովուրդը հաղթահարեց ևս մեկ փորձություն՝ 2016-ի ապրիլյան պատերազմը, ևս մեկ դաս տալով հակառակորդին, միջազգային հանրությանն ի ցույց դնելով հայկական զինված ուժերի անպարտելիությունը, հայ զինվորի մարտական բարձր ոգին, մեր ազգային միասնությունն ու վստահությունը վաղվա օրվա հանդեպ։
Արցախի Հանրապետության 27 տարվա դե ֆակտո գոյությունը բարձրագույն արժեք է, մեր անկախությունն ու անվտանգությունը ենթակա չեն սակարկման, արժեքային մեր համակարգը մեր հնագույն պատմության, լեզվի և մշակույթի վկայությունն է։
Մեր երկիրը զարգանում է ժողովրդավարության ուղիով։ Այսօր էլ Ադրբեջանից լսում ենք նույն սպառնալիքներն ու հոխորտանքները, դրանց գումարվում են գլոբալ մարտահրավերները։ Այդ ամենը մեր ժողովրդից պահանջում է կրկնակի զգոնություն և միակամություն, երկու հայկական պետությունների անվտանգությունն ապահովելու բարձր պատրաստականություն։ Մեր ժողովուրդը պատրաստ է դիմակայել բոլոր մարտահրավերներին, քանզի Արցախի Հանրապետությունը տարածաշրջանում հանդես է գալիս որպես ռազմաքաղաքական լուրջ գործոն, Պաշտպանության բանակը՝ խաղաղություն պարտադրող։
Մենք հակամարտության խաղաղ հանգուցալուծման կողմնակից ենք, և Արցախի դիրքորոշումն առավել քան հստակ է. կարգավորման առանցքում պետք է լինի Արցախի ժողովրդի՝ իր հայրենիքում ազատ և անվտանգ ապրելու իրավունքը։ Կարգավորումը պետք է հիմնված լինի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրացման փաստի ճանաչման վրա։ Արցախի իշխանությունները պատրաստակամ են դե յուրե ստանձնելու տարածաշրջանում կայունության և խաղաղության ապահովման համար պատասխանատվության իրենց բաժինը։

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 13 Feb 2019 17:52:34 +0000
ՄԱՐՏԱԿԵՐՏ. ՍԱՀՄԱՆԻՆ ԴԵՄ-ՀԱՆԴԻՄԱՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26072-2019-02-13-17-43-29 http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26072-2019-02-13-17-43-29 ՄԱՐՏԱԿԵՐՏ. ՍԱՀՄԱՆԻՆ ԴԵՄ-ՀԱՆԴԻՄԱՆ
Նունե ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ

 Փետրվարը Մարտակերտի շրջանի համար սովորական ամիս չէ, 26 տարի առաջ այս օրերին են ազատագրվել շրջանի շատ գյուղեր, որոնք ավելի քան մեկ տարի թշնամու վերահսկողության տակ էին: Դժբախտաբար, այդ հաղթանակներից հետո պատերազմն այստեղից չի հեռացել ու ժամանակ առ ժամանակ ներխուժում է անգամ սահմանագծից հեռու խաղաղ տներ ու փողոցներ: Հին, չարչրկված միտքը, որ ցանկացած պատերազմ մի օր ավարտվում է, այստեղ ամենօրյա աղոթքի նշանակություն ունի ու զարմանալի չէ, որ Մարտակերտում գրանցված ամեն մի ուրախալի իրադարձություն քառապատկված նշանակությամբ է հասնում յուրաքանչյուր հայի: Այստեղ ապրողները վաղուց հասկացել են, որ պատերազմը բացառելու ջանքեր թափողները շատ են, սակայն խաղաղություն թելադրողն իրենք են՝ սեփական չհատվող հաստատակամությամբ ու պինդ կամքով:

Օրերս մենք եղանք Մարտակերտում, շրջվարչակազմի ղեկավար Էդգար ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ հետ մի քանի գյուղերում մասնակցեցինք այդ օրը ծրագրված հանդիպումներին՝ ճանապարհին նաև հասցնելով զրուցել նրա հետ շրջանի հրատապ լուծում պահանջող խնդիրների ու իր պաշտոնավարման ընթացքում ունեցած ձեռքբերումների շուրջ:

-Պրն Հարությունյան, արդեն մեկուկես տարի է, ինչ ստանձնել եք այս պաշտոնը՝ դառնալով հանրապետության ամենաերիտասարդ շրջվարչակազմի ղեկավարը, մինչ այդ նման փորձառություն, որքան գիտեմ, չեք ունեցել, ծա՞նր պարտականություն է շրջան ղեկավարելը: Ի՞նչ խնդիրներ եք ՙժառանգություն՚ ստացել:
-Դժվար ու պատասխանատու գործ է շրջան ղեկավարելը, նաև՝ պատվաբեր ու հետաքրքիր: Առաջին իսկ օրից ես իմ առջև խնդիր եմ դրել աշխատել մաքսիմալ թափանցիկ՝ առաջնորդվելով շրջանի բնակչության հետ ակտիվ համագործակցության եղանակով: Շրջանի բնակչության հետ աշխատանքներում ես առաջնահերթ եմ համարում արդարության սկզբունքի պահպանումը: Խնդիրներ շատ կային, առաջին և ամենակարևոր քայլը շրջվարչակազմ-համայնք-բնակիչ կապի և փոխադարձ վստահության ամրապնդմանն էր ուղղված: Այսօր մեր ուշադրության կենտրոնում է հատկապես համայնքներում ապրող ակտիվ երիտասարդությունը, ում հետ պետական աջակցությամբ և համատեղ ուժերով փորձում ենք լուծել գյուղերում տարիներ ի վեր ծառացած հիմնահարցերը, մշակել զարգացման ծրագրեր: Աշխատանքային մոտեցումները հստակեցվել են ըստ առաջնահերթությունների:
-Ի՞նչ խնդիրներ եք հասցրել լուծել այս ընթացքում: 
-Զգալի ձեռքբերումներ ունենք շրջանի ջրամատակարարման ցանցի կառուցման ու բարելավման ուղղությամբ: Խոսքը Մարտակերտ քաղաքի երկու թաղամասերի և Նոր Կարմիրավան, Վանք, Ներքին Հոռաթաղ, Դրմբոն, Վաղուհաս, Հաթերք, Կիչան, Զագլիկ և այլ համայնքների ջրամատակարարման ցանցին է վերաբերում: Աշխատանքներն իրականացվում են պետական բյուջեի ֆինանսավորմամբ, նաև մեր բարերարներն են աջակցում: Շինարարության մեջ ներգրավվել են նաև համայնքների բնակիչները: Այս տարի ծրագրել ենք նաև լուծել Առաջաձորի ջրամատակարարման հարցը` այն կառուցելով ակունքից մինչև ներքին ցանց: Մի շարք գյուղերում նաև ջրհորեր են փորվում, ավելացվում ջրի ծավալները: Ճանապարհաշինարարական աշխատանքներում ունենք հաջողություններ, ասֆալտապատվել և վերջնական տեսքի են բերվել շրջկենտրոնի շատ փողոցներ: Միջհամայնքային ճանապարհների բարեկարգման ծավալուն ծրագիր է կյանքի կոչվել, որի համար 120 մլն դրամ է հատկացվել: Ամբողջությամբ բարեկարգված են Վանքի ենթաշրջանի բոլոր գյուղերն իրար և շրջկենտրոնին կապող ճանապարհները: Այս պահին աշխատանքները շարունակվում են Մոխրաթաղ- Մեծ Շեն հատվածում: Շրջանում շինարարական աշխատանքներն ընթանում են տարբեր ուղղություններով, կառուցվում ու վերանորոգվում են կրթական, հասարակական և վարչական նշանակության օբյեկտներ, բնակարանաշինության մեջ ևս ակտիվ տեմպեր ունենք: Ընթացքի մեջ է բազմազավակ, զոհված ազատամարտիկների ընտանիքների և սոցիալական այլ խմբերի համար բնակարանների կառուցումը:

-Մարտակերտի տնտեսությունը զարգացնելու համար ո՞ր ճյուղերն են ավելի հեռանկարային: Գո՞հ եք գյուղատնտեսական տարվա ցուցանիշներից:
-Մեր շրջանը յուրահատուկ է մի քանի առումներով. սկսենք նրանից, որ հանքարդյունաբերական միակ շրջանն ենք, բացի այդ, Մարտակերտն իր ջրային ռեսուրսներով առաջինն է հանրապետությունում, շրջանի դերը որոշիչ է նաև էներգետիկ անվտանգության տեսանկյունից, քանի որ հանրապետության հէկերի գերակշիռ մասը տեղակայված է մեր շրջանում: Արցախի անտառային ֆոնդի զգալի մասը ևս այստեղ է գտնվում: Ոռոգովի տարածքների առկայությունը հնարավորություն է տալիս զարգացնել հացահատիկայինների մշակությունն ու այգեգործությունը: 
-Անցյալ տարում շրջանում ակտիվություն էր նաև բողոքի տեղային ակցիաներով: Ինչո՞վ էր դա պայմանավորված:
-Եթե խոսքը նոյեմբերին շրջկենտրոնում գրանցված բողոքի մասին է, ապա այդտեղ հանրությանը հուզող խնդիրների մասին խոսք անգամ չկար: Բողոքողները տարիներ ի վեր հողերի վարձակալության վճարներից խուսափած հողօգտագործողներն էին: Իմ պաշտոնավարման ամենասկզբից խիստ վերահսկողություն ենք սահմանել շրջանի վարելահողերի հստակ չափագրման, պայմանագրերի առկայության և հողերի վարձակալության վճարների հավաքագրման ուղղությամբ: Խոշոր հողօգտագործողներին իրավական դաշտ բերելու մեր քայլերը (չնայած մեկ-երկուսի հրապարակային բողոքներին) հիմնականում հաջողվել են, դրա հետ մեկտեղ անբարեխիղճ վարձակալների հանդեպ 34 դատական հայց է ներկայացվել: Ինչ վերաբերում է Վաղուհաս համայնքում բնակչության բողոքին, ապա այդտեղ համայնքի զարգացման ծրագրի շրջանակներում իրականացվող աշխատանքների դանդաղ ընթացքն է պատճառ հանդիսացել: Խոստացվել էր 2018-ին լրիվությամբ կառուցել համայնքի ջրամատակարարման ցանցը, սակայն շինարարական կազմակերպությունը մի շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներով աշխատանքներն ընդհատել էր, ինչն էլ հարուցել էր համայնքի բնակիչների դժգոհությունը: Այժմ խնդիրը կարգավորված է, շրջվարչակազմի կողմից անմիջական վերահսկողություն է իրականացվում, այս տարի աշխատանքները կավարտվեն: 
-Ժողովրդագրության, բնակչության զբաղվածության առումով ինչպիսի՞ն է վիճակը:
-Կայուն ժողովրդագրական աճ ունենք, ինչը կրկնակի ուրախացնող փաստ է բռնատեղահանություն տարած բնակչության պարագայում: 2017-ին մեր շրջանը ծնելիության ցուցանիշով հանրապետությունում առաջին տեղում էր: Զբաղվածության խնդիրը ևս արտահայտված չէ, նույն ավելի քան 600 բնակիչ ունեցող Վաղուհասում, օրինակ, աշխատունակ բնակիչներից միայն 5 մարդ է գործազուրկ: 
-Ընդունելության օրերին ավելի շատ ի՞նչ խնդիրներով են դիմում Ձեզ: 
-Չունեմ հատուկ օրեր: Ամեն աշխատանքային օրվա ընթացքում ես ձգտում եմ ընդունելություն իրականացնել: Հիմնականում տների վերանորոգման, բնակարանային պայմանների բարելավման հարցերով են դիմում:
-Շրջանում հանքարդյունաբերության և էներգետիկայի առաջընթացը նաև բնապահպանական խնդիրներ է առաջացնում` հատկապես ջրային պաշարների օգտագործման տեսանկյունից: Ի՞նչ է արվում այս ուղղությամբ: 
-Բնապահպանական խնդիրներին հետևելն ու դրանք կարգավորելը մեր լիազորություններից դուրս են, սակայն իրավասու ենք բնակչության դժգոհությունները բարձրաձայնել ու համապատասխան օղակների ուշադրությունը նման հարցերին ուղղորդել: Բնապահպանության նախարարությունը հանքարդյունաբերական ձեռնարկություններում պարբերաբար դիտակումներ է իրականացնում, և խախտումներ, որոնք բնակչության առողջության վրա բացասական ազդեցություն կարող են ունենալ, չեն գրանցվել: Հէկերի առկայության պայմաններում բնապահպանական նորմերի պահպանումն է, որ այսօր հրատապ է, այս ոլորտում նոր մոտեցումներ կլինեն: Ներկա դրությամբ ծրագրված 3 հէկերից մեկի կառուցումը ՙՍարսանգՀԷԿ-ից՚ դեպի Մատաղիս տանող հատվածում դադարեցված է` բնապահպանական նորմերին համապատասխանեցնելու նպատակով: Բնապահպանության նախարարությունը սահմանել է կոնկրետ ժամկետ` հէկերի կողմից ջրաչափ սարքերի տեղադրման համար, ինչը գերատեսչությանը թույլ կտա վերահսկել կայանի գործունեությունը: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Wed, 13 Feb 2019 17:41:33 +0000
ԸՆԴՀԱՏԱԿՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26069-2019-02-13-16-30-18 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/26069-2019-02-13-16-30-18 ԸՆԴՀԱՏԱԿՈՒՄ
Լաուրա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Հարցազրույց Արցախյան շարժման առաջամարտիկ,
արձակագիր ու թատերագիր Կոմիտաս ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ հետ
- Կոմիտաս Արսենի, Դուք մեկն եք նրանցից, ովքեր կանգնած էին Արցախյան շարժման ակունքներում, մասնավորապես` լինելով Ասկերանի շրջանի ՙԿարմիր դրոշ՚ թերթի խմբագիրը, ընդգրկված էիք տեղի ընդհատակյա կազմակերպության մեջ: Ձեզ համար ե՞րբ սկսվեց Շարժում-88-ը:

- Ի պաշտոնե ընդունված է Շարժման սկիզբ համարել փետրվարի 20-ը, երբ ԼՂ մարզխորհրդի արտահերթ նստաշրջանն ընդունեց հայտնի որոշումը, բայց մինչ այդ շատ ջրեր են հոսել` բազմաթիվ ու բազմապիսի խորհրդակցություններ, բանավեճեր, բացատրական-քարոզչական լայնամասշտաբ գործունեություն, այսպես կոչված` հատուկ հենակետերի ստեղծում յուրաքանչյուր բնակավայրում, հիմնարկ-ձեռնարկությունում, հազարավոր ստորագրությունների հավաքում, նամակների, դիմումների, հեռագրերի ձևակերպում, զանազան տեղեկանքների, արխիվային և նորահայտ այլ փաստաթղթերի բազմացում ու տարածում. ահա այն նախնական լարված, քրտնաթոր աշխատանքների ոչ լրիվ ցանկը, որ կատարվել են 1987թ. գարուն-ամառվանից ի վեր: Եթե ասվածին ավելացնենք, որ այդ ամենը տարվում էր ընդհատակյա պայմաններում, ապա ավելի տեսանելի կդառնան այն դժվարությունները, որ անտրտունջ, անշահախնդրորեն ու սիրով հաղթահարում էին այդ գործում ընդգրկված նվիրյալները: Հենց այդ ժամանակ շրջաններում (Շուշիից բացի) ստեղծվեցին ընդհատակյա կազմակերպություններ, մինչ այդ կային սոսկ համակիրների խմբեր, և նրանցից ամենավստահելիները դարձան ընդհատակայինների կորիզը: Անկախ ամեն ինչից` երևի թե ես ինձ երջանիկ պիտի համարեմ, որ նախախնամությամբ գտնվել եմ նրանց շարքում ու ջանացել ինչ-ինչ մասնակցություն ունենալ Շարժման ձևավորմանը:
- Հայտնի է, որ Ասկերանի ընդհատակյա կազմակերպությունն ամենամարտունակներից մեկն էր, եթե չասենք` ամենամարտունակը: Ինչո՞վ էր դա պայմանավորված:
- Ի տարբերություն մյուս շրջանների` այստեղ Շարժման գլուխ էին կանգնած հիմնականում ղեկավար աշխատողներ` շրջկոմի աշխատակից, թերթի խմբագիր, ով նաև շրջկոմի բյուրոյի անդամ էր, կապի հանգույցի պետ, գլխավոր ճարտարապետ, կրթության բաժնի տեսուչ, ովքեր մշտական շփում ունեին զանգվածների հետ, լավ էին ճանաչում շրջանը, հեղինակություն էին վայելում, նրանց հավատում, վստահում էին մարդիկ: Վերջապես` մենք ունեինք զանգվածներին պայքարի դրոշի ներքո համախմբելու երկու հզոր լծակ` թերթը և կապի ծառայությունը, որոնք իսկապես հսկայական գործ կատարեցին: Մյուս շրջաններն ու Ստեփանակերտը զրկված էին նման հնարավորությունից:
Բացի նրանից, որ խմբագրությունը մի յուրօրինակ շտաբ էինք դարձրել, ուր հավաքվում էին շրջանի կոլեկտիվներում ընդունված որոշումներն` առնչված վերամիավորման հետ, գումարվում մեր գաղտնի նիստերը, ծրագրվում հետագա անելիքները, թերթի էջերում արծարծում էինք հայոց պատմությանը, Սփյուռքին, հայ զորավարների, գիտության ու մշակույթի երևելի գործիչների կյանքին ու գործունեությանն աղերսվող թեմաներ` նպատակ հետապնդելով արթուն պահել մեր նախնիների հերոսական, ազատատենչ ոգին, արյան կանչը: Հիշատակության են արժանի ՙՀայ ժողովրդի պատմություն. հեռակա համալսարան՚ խորագրի տակ մի քանի ամիս շարունակ տպագրված հրապարակումները, ՙՇուշին` հայ մշակույթի կենտրոն՚ ծավալուն ակնարկաշարը և այլն: Դրանք, անկասկած, ոչ սակավ դեր խաղացին այն բարերար հողի նախապատրաստման համար, որի վրա պիտի հունդավորվեր մեր ազգային-ազատագրական պայքարը:
Օգտվելով նախագրաքննության բացակայությունից (շրջանային թերթերում այդ վերահսկողությունը խմբագրի վրա էր թողնված), հետզհետե ընդլայնեցինք թերթի հնարավորությունները, մինչև անգամ սկսեցինք ՙվեճի մեջ մտնել՚ կենտրոնական մամուլի ՙհեղինակավոր՚ հրապարակումների դեմ` խստորեն պահպանելով տպագիր խոսքի պատշաճությունը: Պատասխան հոդվածներն ուղարկում էինք թե՜ մեր ՙընդդիմախոսներին՚` զուգահեռ թարգմանությամբ, թե՜ երևանյան բոլոր թերթերին ու տասնյակ այլ հասցեներով: Դրանցից շատերը պատճենահանվում, տարածվում էին Երևանում և այլուր, որոնց ի պատասխան` ստանում էինք բազմաթիվ հուսատու արձագանքներ ոչ միայն ՀՀ-ից, այլև Ջավախքից, ռուսաստանյան զանազան քաղաքներից: Եվ, ընդհակառակը, ՙընդդիմադիր՚ կողմից` ոչ մի պատասխան։

Այս ամենով հանդերձ` չի կարելի ժխտել Ասկերանի շրջանի ղեկավարության, հատկապես շրջկոմի առաջին քարտուղար Վաչագան Գրիգորյանի դերը, ով Շարժման մասնակից դարձավ ոչ ՙհարկադրաբար՚: Դա չափազանց բարերար ներգործություն ունեցավ շրջանի պատասխանատու աշխատողների և, հատկապես, տնտեսությունների ղեկավարների ՙկողմնորոշման՚ վրա, որոնց թվում քիչ չէին հին (Բ. Ուլուբաբյանը կասեր` հնացած) սերնդի ներկայացուցիչներն իրենց պահպանողական, կարծրացած ՙտեսությամբ՚:
Վաչագան Գրիգորյանի ՙխաղի մեջ մտնելը՚ որոշակի ազդեցություն գործեց նաև մյուս շրջանների ղեկավարների վրա: Նրանք որևէ կարևոր որոշում ընդունելուց առաջ անպայման կամենում էին իմանալ Ասկերանի կարծիքը: Պատահում էր` Գրիգորյանին զանգում էին ակտիվիստները, խնդրելով հորդորել իրենց ղեկավարներին ստորագրելու Շարժմանն առնչված այս կամ այն փաստաթուղթը: Այնպես որ՝ պատահականություն չէր, որ ԼՂԻՄ-ը ՀՀ-ին վերամիավորելու մասին հռչակագիրը, որի տակ իրենց ստորագրությունն են դրել բոլոր չափահաս արցախցիները, մշակվել և ընդունվել է հենց Ասկերանի շրջանում` Նորագյուղում գումարված գաղտնի ժողովում: Պատահականություն չէր նաև, որ սկզբնական շրջանում Ստեփանակերտի հիմնարկներում ընդունված որոշումները բերում էին մեզ մոտ` Ասկերան, ինչպես օրինակ, ավտոտրանսպորտային միավորումը, որի գլխավոր տնօրենն էր երջանկահիշատակ Բորիս Դադամյանը:
- Որևէ ՙարտակարգ՚ դեպք կարո՞ղ եք հիշել:

- Երբեմն ստիպված էինք լինում մասնակցել նաև ՙքայքայիչ՚ գործողությունների: Օրինակ, տեղի ՙօրինապահներից՚ մեկը շինծու ինչ-որ չարաշահումների վերաբերյալ ահազանգ ստանալու պատրվակով սկսել էր հետապնդել Շարժման առաջամարտիկ Սլավիկ Միրզոյանին, որը նոր էր շրջանային թերթից տեղափոխվել հայրենի Սառնաղբյուր` որպես կոլտնտեսության վարչության նախագահ: Հարկ եղավ դիմել կոշտ միջամտության, և ՙգործն՚ անմիջապես փակվեց: Կամ` եղել են դեպքեր, երբ ընդհատակայիններիս հորդորով կոլեկտիվները հեռացրել են իրենց ՙհակա՚ ղեկավարներին: Մեկ այլ օրինակ: 1988թ. փետրվարի 11-ին շրջանի ակտիվի ժողովում ԱդրԿԿ Կենտկոմի 2-րդ քարտուղար Վ. Կոնովալովը, որն իր շքախմբով եկել էր կանխելու արցախցիներիս ՙանմիտ քայլը՚ և Ասկերանում (մինչ այդ` Ստեփանակերտում) այնպիսի դաս առավ, որ նպատակահարմար չգտավ ՙհյուրախաղերը՚ շարունակել Մարտունիում և Հադրութում, փորձեց պատասխանել դահլիճից հնչած հերթական` ՙՀիմա ուրիշ ժամանակներ են, հիմա վերակառուցում է՚ ռեպլիկին և... սխալվեց: Երևի պիտի ասեր` ՙՎերակառուցումը ժամանակի երևույթ է՚, շփոթվելուց ասաց. ՙՎերակառուցումը ժամանակավոր երևույթ է՚: Ո՛վ կարող էր պատկերացնել, որ թեկուզ սխալմամբ արտահայտված այս մարգարեական կանխատեսությունը շատ շուտով միս ու արյուն կստանար: Դահլիճում սաստկացած աղմուկը խլացրեց նրա հետագա բացատրությունը, բայց մեզ համար դա էլ էր բավական, մեզ դա՜ էր պետք (ելույթն ամբողջովին ձայնագրվել էր ծածուկ): Սլավիկ Միրզոյանն ու Մարատ Հակոբջանյանը ՙգործուղվեցին՚ Երևան` Լաչին-Գորիսով, և արդեն հաջորդ օրն արժեքավոր ՙավարը՚ հուսալի ձեռքերում էր: Այդ ժապավենը, ինչքան ինձ հայտնի է, ուղարկվել է Մոսկվա: Կոնովալովը դրանից հետո երկար չմնաց իր բարձր պաշտոնում: Ես հեռու եմ այն մտքից, թե դրանում վճռական դեր է խաղացել մեր ձայնագրությունը, բայց հազիվ թե այդ լեզվական սայթաքման համար ՙվերակառուցման հայրերը՚ համբուրած լինեին նրա ճակատը: Հավելեմ, որ համարձակվել էինք մի հանդուգն հեռագիր հղել ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի նախագահ Վ. Չեբրիկովին` հայտնելով մեր ժողովրդավարական շարժումը Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից 1937թ. մեթոդներով ճնշելու փորձերի մասին, ի հիշեցում Կրեմլում արցախցի պատվիրակներին (Ասկերանի շրջանից ներկա էին Սլավիկ Առուշանյանը և Ջամիլ Մարտիրոսյանը) տրված այն հավաստիացման, թե ՙնախկինում Ղարաբաղի հարցը բարձրացնող մարդիկ ենթարկվել են հալածանքների, այժմ Կենտկոմն ուշի-ուշով հետևում է, որպեսզի նման բան թույլ չտրվի, հակառակը, արժանի պատիժ ստանան այն վարչարարները, ովքեր կփորձեն արգելել արդարության ձայնը՚։
- Փետրվարի 20-ից հետո ձեր կազմակերպությունը փաստորեն դուրս եկավ ընդհատակից...
- Փետրվարի 20-ից հետո, ինչ խոսք, ձեռքներս ծալած չէինք նստում: Առաջին լուրջ բարդույթի հետ բախվեցինք փետրվարի 22-ին, ինչին, ճիշտն ասած, չէինք սպասում, երբ Աղդամից խուժած 10- հազարանոց խաժամուժը ասպատակեց Ասկերանի վրա: Այդ արշավանքից հետո սահմանամերձ գյուղերում ու ֆերմաներում գիշերային հերթապահություն սահմանվեց, ապա և կազմավորվեցին հատուկ ջոկատներ, որոնց գործունեությունը նախ համակարգում էր Մարատ Հակոբջանյանը, ապա` Վիտալի Բալասանյանը, որն այնուհետև նշանակվեց Ասկերանի պաշտպանական շրջանի հրամանատար:
Ձեզ հետաքրքրող թեմայով ես մի ամբողջ գիրք եմ գրել` ՙԱրցախը` չսանձած նժույգ՚, այնպես որ, մեկ հարցազրույցի շրջանակում հնարավոր չէ այն սպառել:
- Կարելի՞ է ասել, որ Ձեր ստեղծագործությունների համար հիմնական թեմա է դարձել Արցախյան գոյամարտը:
- Անշուշտ։ Այդ թեմայով ես բազմաթիվ տարաժանր նյութեր եմ տպագրել ինչպես տարբեր ժամանակներում իմ խմբագրած ՙԿարմիր դրոշ՚, ՙԱրցախ՚ (այժմ` ՙԱզատ Արցախ՚), ՙԵղիցի լույս՚, ՙԼուսարար՚, ՙՀայրենյաց պաշտպան՚, այնպես էլ երևանյան թերթերում, որոնք դարձել են նշածս փաստավավերագրական վեպի, ավելի քան երկու տասնյակ պատմվածքների և նույնքան ավանդապատումների ու երեք պիեսների ատաղձը: Իմ շատ գրչընկերների համար նույնպես Արցախյան գոյամարտն ամենաառաջնային թեմա է եղել։

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Wed, 13 Feb 2019 16:25:22 +0000
ԵՐԲ ԳԱՂՏՆԻՔԸ ՍԵՐՆ Է http://artsakhtert.com/arm/index.php/carriage/item/26068-ser http://artsakhtert.com/arm/index.php/carriage/item/26068-ser ԵՐԲ ԳԱՂՏՆԻՔԸ ՍԵՐՆ Է
Լուսինե ՇԱԴՅԱՆ

 Ի՞նչ է գեղեցիկը. համաչափն ու ներդաշնա՞կը, թե՞ օգտակարն ու անհրաժեշտը, մարդու ոգի՞ն, թե՞ շատ նյութական մի բան։ Երևի գեղեցիկը ձևով ու բովանդակությամբ ներդաշնակ, հիացմունք առաջացնող երևույթ է։ Իրականում ո՞րն է գեղեցիկի ընդհանուր չափանիշը, արդյո՞ք այն գոյություն ունի... Գուցե՞ գաղտնիքը սիրո մեջ է. չէ՞ որ գեղեցիկ է ամեն բան, ինչին սիրով ես նայում։

Սերն առեղծվածային զգացմունք է, մարդկային երջանկության աղբյուր։ Չկա առավել հաճելի զգացողություն, քան սիրելն ու սիրվելը։
Առջևում սիրո տոնն է՝ Սուրբ Սարգիսը։ Նա երիտասարդների արագահաս բարեխոսն ու սիրո երազանքն իրականացնող Սուրբն է։ Ս. Սարգսի տոնը մեծ ժողովրդականություն վայելող եկեղեցական տոներից է, որի հետ կապվում են մի շարք ավանդույթներ։ Մասնավորապես՝ Ս. Սարգսի տոնին նախորդող գիշերը երիտասարդներն աղի բլիթ են ուտում, որի հետ կապում են իրենց փեսացուի կամ հարսնացուի երազհայտնությունը։ Ընտրյալին տեսնելը հավատքի արդյունքում կատարվող հրաշքն է։ Այդ օրը հիշատակելի սովորություններից է փոխինդով մատուցարանը դնել տան տանիքին կամ պատշգամբին և սպասել Սուրբ Սարգիս զորավարի ձիու պայտի հետքին։ Ըստ ավանդության՝ Ս. Սարգիսը պետք է հրեշտակների ուղեկցությամբ անցնի, և ում մատուցարանի մեջ դրված ալյուրի և փոխինդի մեջ թողնի իր սպիտակ ձիու պայտի հետքը, այդ տարի կիրականանա սիրահարի երազանքը։ Տոնի առթիվ սիրահար երիտասարդները միմյանց բացիկներ, ծաղիկներ և քաղցրավենիք են նվիրում։
ՙՍովորաբար բոլոր սրբերն իրենց կենցաղավարությամբ, առ Աստված ունեցած իրենց նվիրումով օրինակ են հանդիսանում մեզ համար։ Եկեղեցին զորանում է սրբերով։ Նրանց շարքին է դասվում Ս. Սարգիս զորավարը։ Իր աղոթասիրության, գթասրտության, արիության և մարտերում տարած հաղթանակների շնորհիվ քրիստոնյա զորավարը մեծ անուն էր հանել և հիշատակվում է որպես արագահաս բարեխոս։ Իր որդու՝ Մարտիրոսի և 14 քաջ զինվորների հետ նա նահատակվել է հանուն քրիստոնեական հավատքի։ Ս. Սարգիսը հայ ժողովրդի ամենասիրված սրբերից է։ Պատահական չէ, որ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետը հետագայում նրա մասունքները տեղափոխել է Հայաստան և Գագա լեռան գագաթին սրբի անվամբ խաչ կանգնեցրել՚,¬ պարզաբանում է Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Մինաս քահանա Մովսիսյանը։
Այս տարի Ս. Սարգսի տոնը կնշվի փետրվարի 16-ին։
Սիրենք ու ջերմություն տարածենք ամեն օր։ Չէ՞ որ սերը հրաշքներ է գործում։

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Խճանկար Wed, 13 Feb 2019 16:09:11 +0000
ՁՅՈՒԴՈՅԻ ՀՀ ՄՐՑԱՇԱՐԻՑ ՎԵՐԱԴԱՐՁԱՆ 10 ՄԵԴԱԼՈՎ http://artsakhtert.com/arm/index.php/sport/item/26067-10 http://artsakhtert.com/arm/index.php/sport/item/26067-10 ՁՅՈՒԴՈՅԻ ՀՀ ՄՐՑԱՇԱՐԻՑ ՎԵՐԱԴԱՐՁԱՆ 10 ՄԵԴԱԼՈՎ
Փետրվարի 10-ին Երևանում…

 Հանրապետական մանկապատանեկան մարզադպրոցի և ԱՀ ձյուդոյի ֆեդերացիայի գլխավոր մարզիչ Իվան Ազիզբեկյանի պարզաբանմամբ՝ բավականին բարդ մրցաշարում մեր մարզիկները պայքարել են ըստ արժանվույն, մենամարտերում ցուցադրել են լավագույն տեխնիկա և արժանացել հայաստանյան մարզիչների գովասանքին։ Արցախցի ձյուդոիստներից 1-ին տեղը գրավել են Արման Պարսիյանցը, Աշոտ Պարսիյանցը, Գրիգորի Եսայանը և Արթուր Գրիգորյանը, 2-րդ՝ Արամ Ավանեսյանը, իսկ 3-րդ մրցանակային տեղերը զբաղեցրել են Ալեքսեյ Ավանեսյանը, Հարութ Ամիրյանը, Հայկ Հակոբյանը, Սերգեյ Դանիելյանը և Գրիգորի Հայրապետյանը։ 

Ձյուդոյի գլխավոր մարզիչը գոհ է իր սաների ցուցաբերած արդյունքներից և հուսով է, որ ձեռք բերված արդյունքները մարզիկներին կմղեն պարապել էլ ավելի եռանդով, ջանասիրությամբ ու ոգևորությամբ, ինչի արդյունքում մեդալներ կնվաճեն արդեն միջազգային մրցաշարերում։

Զարինե ՄԱՅԻԼՅԱՆ

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սպորտ Wed, 13 Feb 2019 16:05:16 +0000
ԱՀ ԳԼԽԱՎՈՐ ԴԱՏԱԽԱԶԻ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՍՈՒԼԻՍԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26066-mamuli-asulis http://artsakhtert.com/arm/index.php/social/item/26066-mamuli-asulis ԱՀ ԳԼԽԱՎՈՐ ԴԱՏԱԽԱԶԻ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՍՈՒԼԻՍԸ
Լաուրա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

 

ԱՀ գլխավոր դատախազի հանդիպումը լրագրողների հետ

Փետրվարի 13-ին Արցախի Հանրապետության գլխավոր դատախազ Արթուր Մոսիյանի հրավիրած մամուլի ասուլիսը նվիրված էր կառույցի 2018 թվականի գործունեությանն ու արդյունքների ամփոփմանը։ Նշենք, որ ասուլիսին նախորդել էր ԱՀ գլխավոր դատախազության կոլեգիայի նիստը, որին ներկա է եղել Նախագահ Բակո Սահակյանը։

ԱՀ գլխավոր դատախազը նախ ներկայացրեց 2018 թվականի հանրապետության հանցավորության վիճակը, դատախազության գործառույթները, այնուհետև պատասխանեց լրագրողների հարցերին։ 
Ինչպես նախորդ տարիներին, 2018-ին նույնպես պահպանվել է այն միտումը, որ մի շարք գողություններ կատարվել են նույն անձի կամ անձանց խմբի կողմից, ինչը վկայում է քրեածին հակում ունեցող անձանց նկատմամբ համապատասխան մարմինների կողմից ոչ բավարար հսկողություն և պրոֆիլակտիկ-կանխարգելիչ աշխատանքներ իրականացնելու մասին: 
Հարցին, թե ըստ քրեաբանական հատկանիշների ովքե՞ր են հանցագործություն կատարած անձինք՝ Ա. Մոսիյանն ասաց. ՙՈւսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հանցագործությունների տեսակարար կշռում էական մաս են կազմում արական սեռի ներկայացուցիչները: Հանցագործություն կատարած անձանցից 252-ը արական սեռի են, 20-ը` իգական՚: 
Շմոլ գազից թունավորումների դեպքերի վերաբերյալ հարցին պատասխանելով՝ Ա. Մոսիյանն ասաց, որ թե՜ շրջանային և թե՜ քաղաքային դատախազները բազմաթիվ միջնորդագրեր և ցուցումներ են հղել։ Համապատասխան ընկերությունը մոտ 10 հազարից ավելի բնակարան է ստուգել, բնակչության կողմից թույլ տրված հարյուրավոր խախտումներ են բացահայտվել, որոնք կարող էին թունավորման պատճառ դառնալ, և, բնականաբար, հնարավոր դեպքեր են կանխվել։ Այդուհանդերձ՝ գլխավոր դատախազը դա բավարար չի համարում. գործին պետք է լծվեն նաև մյուս շահագրգիռ կազմակերպությունները։ 
Ինչ վերաբերում է մարդու դեմ և սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններին, այդ թվում նաև բնակարանային գողություններին, ԱՀ գլխավոր դատախազը նշեց, որ այստեղ հանցագործությունների թվի կտրուկ նվազում է արձանագրվել, ինչը դրական դինամիկա է։ 
Որպես բացասական դինամիկայի ցուցանիշ, Ա. Մոսիյանը մատնանշեց հաշվետու ժամանակահատվածում գրանցված պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելու և անցնելու 8 դեպքը՝ այն պարագայում, երբ 2017 թվականի 1-ին կիսամյակում նման հանցագործության դեպք չի արձանագրվել:
Հնչած հարցերի մի մասն էլ վերաբերում էին քրեական գործերի նախաքննության ժամկետների երկարաձգմանը, օտարեկրյա քաղաքացիների կողմից կատարված հանցագործություններին, քրեակատարողական հիմնարկների կարգավիճակի փոփոխությանը, բնակչության մոտ պահվող զենքին, ՀՀ համասեռ կառույցի հետ համագործակցությանը, դատապարտյալների մոտ՝ ազատվելուց և համաներումից հետո ծագած խնդիրներին և այլն։

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Սոցիալական Wed, 13 Feb 2019 14:57:05 +0000