comintour.net
stroidom-shop.ru
obystroy.com
Հոգևոր http://artsakhtert.com Mon, 09 Dec 2019 02:48:47 +0000 Joomla! - Open Source Content Management hy-am ԱՍ­ԿԵ­ՐԱ­ՆԻ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏ­ՎԱ­ԾԱ­ԾԻՆ Ե­ԿԵ­ՂԵ­ՑԻՆ 17 ՏԱ­ՐԵ­ԿԱՆ Է http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27822-17 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27822-17 ԱՍ­ԿԵ­ՐԱ­ՆԻ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏ­ՎԱ­ԾԱ­ԾԻՆ Ե­ԿԵ­ՂԵ­ՑԻՆ  17 ՏԱ­ՐԵ­ԿԱՆ Է
Ա­նա­հիտ ՊԵՏ­ՐՈ­ՍՅԱՆ ք.…

 Հայ Ա­ռա­քե­լա­կան ե­կե­ղե­ցին, լի­նե­լով աշ­խար­հի հնա­գույն ե­կե­ղե­ցի­նե­րից մե­կը, միշտ էլ իր ան­փո­խա­րի­նե­լի դե­րա­կա­տա­րու­թյունն է ու­նե­ցել մեր պատ­մու­թյան ողջ ըն­թաց­քում։ Փաս­տո­րեն, բա­ցի քրիս­տո­նեու­թյան ուս­մուն­քը տա­րա­ծե­լուց և պահ­պա­նե­լուց, այն իր վրա է վերց­րել նաև ազ­գա­պահ­պան­ման նվի­րա­կան գոր­ծը։

17 տա­րի է, ինչ Աս­կե­րա­նում գոր­ծում է Սուրբ Աստ­վա­ծա­ծին ե­կե­ղե­ցին։ Այն բա­րե­րար Բար­սեղ Բեգ­լա­րյա­նի նվերն է ոչ միայն աս­կե­րան­ցի­նե­րին, այլև շր­ջա­նի հա­վա­տա­ցյալ բնակ­չու­թյա­նը: Բա­րե­րար Բար­սեղ Բեգ­լա­րյա­նի շնոր­հիվ այ­սօր զար­գա­նում և բար­գա­վա­ճում է հայ­րե­նի Խնա­պատ գյու­ղը, որ­տեղ ե­րի­տա­սարդ­նե­րը սեր­տո­րեն կապ­վել են ի­րենց հող ու ջրին։
Եվ նո­յեմ­բե­րի 17-ին Աս­կե­րա­նի Սուրբ Աստ­վա­ծա­ծին ե­կե­ղե­ցում նշ­վեց ե­կե­ղե­ցու օծ­ման 17-ա­մյա­կը։ Հա­վաք­վել էին շր­ջա­նի ե­րախ­տա­պարտ հա­վա­տա­ցյալ­նե­րը` մեկ ան­գամ ևս ի­րենց ա­ղոթք­նե­րում փառք տա­լու և ի­րենց գո­հու­նա­կու­թյու­նը հայտ­նե­լու երկ­նա­յին Տի­րո­ջը` շրջ­կենտ­րո­նում ա­ղո­թա­տե­ղի-սր­բա­վայր ու­նե­նա­լու հա­մար։
- Ա­մեն մի բնա­կա­վայր կա­րիք ու­նի այն­պի­սի վայ­րի, որ­տեղ կա­րող է հա­ղոր­դա­կից լի­նել Աստ­ծո հետ։ Աս­կե­րա­նում չկար այդ­պի­սին։ Եվ, փառք Աստ­ծո, 2002 թվա­կա­նի նո­յեմ­բե­րի 9-ին Սուրբ Աստ­վա­ծա­ծին ե­կե­ղե­ցին օծ­վեց։ Ա­մեն պա­տա­րա­գի ժա­մա­նակ ու­րա­խու­թյամբ եմ հետևում, որ մեր հա­վա­տա­ցյալ­նե­րի շար­քե­րը հա­մալր­վում են։ Նշա­նա­կում է ե­կե­ղե­ցին իր ճշ­մա­րիտ ճա­նա­պար­հի վրա է, և ար­վում է ա­մեն ինչ` մարդ­կանց Աստ­ծուն մո­տեց­նե­լու, նրա հո­վա­նա­վոր­չու­թյու­նը զգա­լու հա­մար։ Բա­րե­գործ Բար­սեղ Բեգ­լա­րյանն էլ մշ­տա­պես հե­տաքր­քր­ված է Սուրբ Աստ­վա­ծա­ծին ե­կե­ղե­ցու կյան­քով։ Ե­կե­ղե­ցին նաև այլ բա­րե­րար­ներ ու­նի, ո­րոնց հո­վա­նա­վոր­չու­թյամբ կա­տար­վում են կնունք­ներ, մա­տաղ­ներ, ե­կե­ղե­ցա­կան այլ տո­նա­կա­տա­րու­թյուն­ներ։ Այ­սօր­վա մա­տա­ղի բա­րե­րար­նե­րը Ի­վան Հա­րու­թյու­նյանն ու Մա­րատ Հայ­րա­պե­տյանն են, ով­քեր մշ­տա­պես կանգ­նած են մեր ե­կե­ղե­ցու կող­քին և սա­տա­րում են տար­բեր հար­ցե­րում։ Աստ­ծո շնորհն ու ո­ղոր­մու­թյու­նը` բո­լոր բա­րե­րար­նե­րին,- մեզ հետ զրույ­ցի ժա­մա­նակ ա­սաց տեր Մես­րոպ քա­հա­նա Խու­նո­յա­նը, հա­վե­լե­լով, որ ա­մեն կի­րա­կի պա­տա­րա­գից հե­տո տե­ղի են ու­նե­նա­լու հոգևոր դա­սեր, կա­տար­վե­լու են ա­վե­տա­րա­նա­կան ըն­թեր­ցում­ներ, խոս­վե­լու է ե­կե­ղե­ցու պատ­մու­թյան մա­սին։
Շր­ջա­նը սպա­սար­կող հոգևոր հո­վիվ տեր Մես­րոպ քա­հա­նա Խու­նո­յա­նը ե­կե­ղե­ցու օծ­ման հեր­թա­կան տա­րե­դար­ձի առ­թիվ պա­տա­րագ մա­տու­ցեց, ո­րին ներ­կա էին նաև Ն զո­րա­մա­սի զին­վոր­ներ։
Պա­տա­րա­գից հե­տո ե­րախ­տա­գետ զա­վակ­ներ Ի­վան Հա­րու­թյու­նյա­նի և Մա­րատ Հայ­րա­պե­տյա­նի հո­վա­նա­վոր­չու­թյամբ ե­կե­ղե­ցու բա­կում մա­տուց­վեց մա­տաղ, ին­չը ե­րախ­տա­գի­տու­թյան ար­տա­հայ­տու­թյուն է առ Աստ­ված, որ­պես­զի ազգս զերծ մնա փոր­ձանք­նե­րից և մշ­տա­պես Աստ­ծո խոս­քը մեր մեջ ար­թուն պա­հենք: Ճմա­րիտ է աս­ված` ինչ­պի­սին ժո­ղո­վուրդն է, այն­պի­սին էլ` նրա հա­վատքն ու ե­կե­ղե­ցին: Եվ պա­տա­հա­կան չէ, որ օ­տար­նե­րը մեզ ճա­նա­չում են նախևա­ռաջ հա­վա­տով, որ­պես ա­վան­դա­պաշտ ու խա­չա­պաշտ, ա­րար­չա­գործ ու տա­ղան­դա­շատ, գոր­ծով` ստեղ­ծող ու շի­նա­րար ազ­գի…

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Wed, 20 Nov 2019 12:04:37 +0000
ՎԵՐԱԿԱՆԳՆԵԼ՝ ՊԱՀՊԱՆԵԼՈՎ ԴԱՐԵՐԻ ՇՈՒՆՉԸ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27818-2019-11-20-11-26-56 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27818-2019-11-20-11-26-56 ՎԵՐԱԿԱՆԳՆԵԼ՝ ՊԱՀՊԱՆԵԼՈՎ ԴԱՐԵՐԻ ՇՈՒՆՉԸ
Նա­րեկ ՍԱ­ՀԱ­ԿՅԱՆ

 Դա­դի­վանքն օ­րե­ցօր վե­րա­դառ­նում է նախ­կին տես­քին։ Նա­խագծ­ման աշ­խա­տանք­նե­րից ա­ռաջ վե­րա­կանգ­նող ճար­տա­րա­պետ Սամ­վել Այ­վա­զյանն ար­խի­վա­յին նյու­թեր և գի­տա­մե­թո­դա­կան նյու­թեր է ու­սում­նա­սի­րել։ Նրա վկա­յու­թյամբ` 1890-ա­կան թվա­կան­նե­րին ար­ված լու­սան­կար­նե­րում առ­կա են շի­նու­թյուն­ներ, ո­րոնք այ­սօր բա­ցա­կա­յում են։ Այս ի­մաս­տով ժա­մա­նակն իր գործն ա­նում է, և Դա­դի­վան­քի վե­րա­կանգ­նումն ուղ­ղա­կի ան­հե­տաձ­գե­լի էր: ՙԱր­խի­վա­յին լու­սան­կար­նե­րում երևում են այ­սօր գո­յու­թյուն չու­նե­ցող ո­րոշ կա­ռույց­նե­րի ո­րոշ հատ­ված­ներ։ Մաս­նա­վո­րա­պես, վան­քի հա­րա­վարևե­լյան հատ­վա­ծում՝ տներ-սրա­հից դե­պի արևելք, ե­ղել են մոտ 11 կամ 13 հատ խցեր, ո­րոնք երևում են հին լու­սան­կա­րում։ Բայց այ­սօր այդ խցերն ամ­բող­ջու­թյամբ հո­ղի մեջ ծածկ­ված են։ Հի­մա ու­նենք ար­խի­վա­յին նյու­թեր, ո­րոնք թե­լադ­րում են կա­ռույց­նե­րի նախ­նա­կան տես­քե­րը՚,-ա­սում է վե­րա­կանգ­նող ճար­տա­րա­պե­տը։

Սամ­վել Այ­վա­զյա­նը ցա­վում է, որ ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­նե­րի սղու­թյան պատ­ճա­ռով վա­նա­կան հա­մա­լի­րը վե­րա­կանգ­նում են հատ­վա­ծա­բար, այլ ոչ ամ­բող­ջա­կան։ Բայց և այն­պես, ա­ռա­ջին հեր­թին փր­կում են վտանգ­ված շի­նու­թյուն­նե­րը։ Այս­պես աշ­խա­տում են դեռ 1997 թվա­կա­նից, երբ Ար­ցա­խյան պա­տե­րազ­մից հե­տո ա­ռա­ջին ան­գամ Դա­դի­վան­քում սկս­վել են նո­րոգ­ման աշ­խա­տանք­նե­րը: ՙԾրա­գի­րը մշակ­վեց այն ի­մաս­տով, որ վե­րա­կան­գն­վի Դա­դի­վան­քի հիմ­նա­կա­նում քանդ­վող կա­ռույց­նե­րը։ Ե­թե մենք մի քա­նի տա­րի էլ ու­շաց­նեինք, դրանք կփ­լուզ­վեին։ Այս ա­ռու­մով ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյու­նը տր­վեց Սուրբ Աստ­վա­ծա­ծին փոքր գմ­բե­թա­վոր ե­կե­ղե­ցուն, ո­րի վե­րա­կանգ­նումն սկս­վեց հենց 1997 թվա­կա­նից՚,-մեզ հետ զրույ­ցում նշել է Ս. Այ­վա­զյա­նը։
Աշ­խա­տանք­նե­րի այս փու­լում Դա­դի­վան­քի բո­լոր ե­կե­ղե­ցի­նե­րը կան­գուն են, մնում է վե­րա­կանգ­նել օ­ժան­դակ և տն­տե­սա­կան շի­նու­թյուն­նե­րը։ Վե­րահս­կող ճար­տա­րա­պետ Մա­նու­շակ Տի­տա­նյա­նի գնա­հատ­մամբ՝ այս ըն­թաց­քում զգա­լի աշ­խա­տանք է կա­տար­վել վա­նա­կան հա­մա­լի­րում։ Հի­շեց­նում է, որ ե­թե մար­դիկ չեն տես­նում կա­տար­վա­ծը, ու­րեմն վե­րա­կանգ­նող ճար­տա­րա­պե­տը հա­ջո­ղել է, քա­նի որ լա­վա­գույն վե­րա­կանգ­նումն այն է, որ չն­կատ­վի հնի ու նո­րոգ­վա­ծի տար­բե­րու­թյու­նը:
Ճար­տա­րա­պետ­նե­րը վս­տա­հեց­նում են՝ ո­չինչ չեն խնա­յում, որ Դա­դի­վան­քը պահ­պա­նի դա­րե­րի շուն­չը։ Փաս­տում են, որ վե­րա­կան­գն­ման աշ­խա­տանք­նե­րին նաև հան­րու­թյունն է հետևում ու եր­բեմն գնա­հա­տա­կան­ներ հն­չեց­նում, բայց հա­ճախ կի­սատ աշ­խա­տանք­նե­րի վե­րա­բե­րյալ։
Վա­նա­կան այս հա­մա­լի­րում շի­նա­րա­րու­թյու­նը հիմ­նա­կա­նում ի­րա­կա­նաց­վում է բա­րե­րար­նե­րի նվի­րատ­վու­թյամբ։ Որ­պես լիա­զոր մար­մին՝ ծրա­գի­րը վե­րահս­կում է Ար­ցա­խի մշա­կույ­թի, ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի և զբո­սաշր­ջու­թյան նա­խա­րա­րու­թյու­նը։ Նա­խա­րա­րու­թյան աշ­խա­տա­կազ­մի զբո­սաշր­ջու­թյան և պատ­մա­կան մի­ջա­վայ­րի պահ­պա­նու­թյան վար­չու­թյան պետ Ար­տակ Գրի­գո­րյա­նի խոս­քով` վան­քի վե­րա­կանգ­նումն իս­կա­կան օ­րի­նակ է լի­նե­լու նոր մաս­նա­գետ­նե­րի հա­մար. ՙԴա­դի­վան­քը սկս­նակ վե­րա­կանգ­նող ճար­տա­րա­պետ­նե­րի հա­մար գի­տե­լիք­նե­րի մեծ շտե­մա­րան է լի­նե­լու։ Սա պետք է հաշ­վի առ­նել և մեծ ու­շադ­րու­թյուն դարձ­նել վա­նա­կան հա­մա­լի­րի վե­րա­կան­գն­մանն ու հե­տա­գա­յում՝ նաև պահ­պան­մա­նը՚,-ա­սում է նա:
Դա­դի­վան­քի վե­րա­կան­գն­ման ա­ռա­ջին փուլն սկս­վել է 1997-ին, 2015-ին վերս­կս­վել են աշ­խա­տանք­նե­րը։ Վան­քը սո­ղան­քից փր­կե­լու հա­մար կա­ռուց­վել է հե­նա­պատ, հե­տո հող են լց­նե­լու, ծա­ռեր տն­կե­լու, որ մե­նախ­ցե­րի հիմ­քե­րը չթու­լա­նան։
Ըստ մի­ջին վի­ճա­կագ­րու­թյան՝ օ­րա­կան Դա­դի­վանք է այ­ցե­լում շուրջ 200 զբո­սաշր­ջիկ։ Զբո­սաշր­ջա­յին հոսքն ակ­տի­վա­ցել է հատ­կա­պես Վար­դե­նիս-Մար­տա­կերտ ճա­նա­պար­հի շա­հա­գոր­ծու­մից հե­տո։

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Wed, 20 Nov 2019 11:16:24 +0000
ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱՆԱՁԵՎԸ ՆՇԱՆԱԿԱԼԻՑ ՀԱՂԹԱՆԱԿ Է, ՍԱԿԱՅՆ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՉՊԵՏՔ Է ԱՆՏԵՍՎԵՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27758-2019-11-08-16-11-01 http://artsakhtert.com/arm/index.php/politics/item/27758-2019-11-08-16-11-01 ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱՆԱՁԵՎԸ  ՆՇԱՆԱԿԱԼԻՑ ՀԱՂԹԱՆԱԿ Է, ՍԱԿԱՅՆ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՉՊԵՏՔ Է ԱՆՏԵՍՎԵՆ
Հա­րութ ՍԱ­ՍՈՒ­ՆՅԱՆ ՙԿա­լի­ֆոռ­նիա…

 2019թ. հոկ­տեմ­բե­րի 29-ին ա­մե­րի­կա­հա­յե­րը նշա­նա­կա­լից հաղ­թա­նակ տա­րան ԱՄՆ Կոնգ­րե­սի սրահ­նե­րում։ 35 տար­վա ըն­թաց­քում ա­ռա­ջին ան­գամ ԱՄՆ Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լատն ըն­դու­նեց Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան փաս­տե­րը հաս­տա­տող թիվ 296 բա­նաձևը։

Ես օգ­տա­գոր­ծե­ցի հաս­տա­տող եզ­րույ­թը, քա­նի որ, ի տար­բե­րու­թյուն բազ­մա­թիվ հայ և ոչ հայ մեկ­նա­բան­նե­րի, ա­ռա­ջին ան­գա­մը չէր, որ Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րը ճա­նա­չում էր Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը։ Ի­րա­կա­նում, սա ա­մե­րի­կյան կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից հին­գե­րորդ ճա­նա­չումն էր։ Ինչ­պես նա­խորդ տա­րի­նե­րին ես ար­դեն բազ­միցս ա­սել եմ, որ Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րի կա­ռա­վա­րու­թյունն ա­ռա­ջին ան­գամ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ճա­նա­չել է 1951-ին, երբ պաշ­տո­նա­կան փաս­տա­թուղթ էր ու­ղար­կել Ար­դա­րա­դա­տու­թյան մի­ջազ­գա­յին դա­տա­րան (Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­տա­րան)՝ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ներ­կա­յաց­նե­լով որ­պես ցե­ղաս­պա­նու­թյան դա­սա­կան օ­րի­նակ։ ԱՄՆ Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տը Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ճա­նա­չել է 1975 և 1984 թվա­կան­նե­րին ըն­դուն­ված եր­կու բա­նաձևե­րով, իսկ նա­խա­գահ Ռո­նալդ Ռեյ­գա­նը նա­խա­գա­հա­կան հռ­չա­կա­գիր է հրա­պա­րա­կել 1981թ. ապ­րի­լի 22-ին՝ վկա­յա­կո­չե­լով Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը։
Տար­բեր մեկ­նա­բան­նե­րի կող­մից ար­ված սխալ մեկ­նա­բա­նու­թյուն­նե­րի թվում էին այն­պի­սի հայ­տա­րա­րու­թյուն­ներ, ինչ­պի­սիք էին.
1. ՙ2019թ. հոկ­տեմ­բե­րի 29-ին Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տի կող­մից Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ճա­նա­չումն ա­ռա­ջին ան­գամն էր հա­րյուր տա­րում, երբ Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րը ճա­նա­չեց Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը՚։ Այդ­պես չէ... Ի­րա­կա­նում, թիվ 296 բա­նաձևի տեքստն ինք­նին թվար­կում է Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան մա­սին ԱՄՆ-ի կող­մից բո­լոր նա­խորդ ճա­նա­չում­նե­րը և այն նկա­րագ­րում է որ­պես հաս­տա­տում, այլ ոչ թե ճա­նա­չում։
2. ՙԹիվ 296 բա­նաձևը սահ­մա­նում է ԱՄՆ կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ճա­նաչ­ման քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը՚։ Նման բան չի ար­վել։ Այս բա­նաձևը, դրան նա­խոր­դած մյուս­նե­րի նման ոչ պար­տա­դիր բա­նաձև է, որն ար­տա­հայ­տում է պար­զա­պես Կոնգ­րե­սի կամ­քը։ Դա օ­րենք չէ և ի­րա­վա­կան հետևանք­ներ չու­նի։
3. ՙԹիվ 296 բա­նաձևը Թրամ­փին պար­տա­վո­րեց­նում է օգ­տա­գոր­ծել ցե­ղաս­պա­նու­թյուն եզ­րույթն իր հա­ջորդ ապ­րիլք­սան­չոր­սյան ու­ղեր­ձում՚։ Նա­խա­գա­հը, ցան­կու­թյան դեպ­քում, կա­րող է օգ­տա­գոր­ծել այլ մեղ­մա­սա­ցու­թյուն­ներ՝ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը նկա­րագ­րե­լու հա­մար, ինչ­պես ինքն ու ԱՄՆ այլ նա­խա­գահ­ներ ա­րել են նա­խա­գահ Ռեյ­գա­նից հե­տո։
4. ՙԹիվ 296 բա­նաձևը հա­յե­րին թույլ կտա դա­տա­կան հայ­ցեր ներ­կա­յաց­նել ԱՄՆ-ի դա­տա­րան­նե­րում Թուր­քիա­յի դեմ՝ պա­հան­ջե­լով վե­րա­կանգ­նել Ցե­ղաս­պա­նու­թյան ըն­թաց­քում կրած վնաս­նե­րը՚։ Սա ճիշտ չէ։ Ինչ­պես վե­րը նշ­վեց, Կոնգ­րե­սի եր­կու նմա­նա­տիպ բա­նաձևեր ըն­դուն­վել են 1975 և 1984 թվա­կան­նե­րին, ո­րոնք չեն օգ­նել հա­յե­րին ԱՄՆ դա­տա­րան­նե­րում որևէ դա­տա­կան գործ շա­հել Թուր­քիա­յի դեմ։
5. ՙԹիվ 296 բա­նաձևի ըն­դու­նու­մից հե­տո, ե­թե ԱՄՆ Սե­նատն ըն­դու­նի իր հա­մա­պա­տաս­խան բա­նաձևը (Սե­նա­տի թիվ 150 բա­նաձև), և նա­խա­գահ Թրամ­փը ստո­րագ­րի այն, այն ժա­մա­նակ այդ բա­նաձևը կս­տա­նա օ­րեն­քի ուժ՚։ Սա ճիշտ չէ, քա­նի որ ինչ­պես Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տի և այն­պես էլ Սե­նա­տի տար­բե­րակ­նե­րը ՙա­ռան­ձին՚ բա­նաձևեր են։ Ե­թե Սե­նա­տի տար­բե­րա­կը նույն­պես ըն­դուն­վի, ա­պա բա­նաձևը չի փո­խանց­վի նա­խա­գա­հին ստո­րագր­ման հա­մար, քա­նի որ Պա­լա­տի և Սե­նա­տի տար­բե­րակ­նե­րը չեն ներ­կա­յաց­վել որ­պես ՙՀա­մա­տեղ բա­նաձև՚։
Այ­նուա­մե­նայ­նիվ, վե­րոն­շյալ պար­զա­բա­նում­նե­րից և ոչ մե­կը չի ար­վում 2019թ. հոկ­տեմ­բե­րի 29-ին ըն­դուն­ված թիվ 296 բա­նաձևն ար­ժեզր­կե­լու հա­մար։ Ստորև ներ­կա­յաց­ված են այն պատ­ճառ­նե­րը, թե ին­չու է այս բա­նաձևը նշա­նա­կա­լից հաղ­թա­նակ Հայ Դա­տի հա­մար.

1. 35 տա­րի շա­րու­նակ Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տում Ցե­ղաս­պա­նու­թյան բա­նաձևի ըն­դուն­ման փորձ կա­տա­րե­լուց հե­տո, ա­մե­րի­կա­հայ հա­մայն­քի հա­մար սա նշա­նա­կա­լից ձեռք­բե­րում է՝ վեր­ջա­պես կա­րո­ղա­նալ նման հաղ­թա­նակ նշել։ Հնա­րա­վոր չէ շա­րու­նակ պա­հան­ջել, որ հայ հան­րու­թյու­նը տաս­նա­մյակ­ներ շա­րու­նակ ա­ջակ­ցի մի գոր­ծի՝ ա­ռանց ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ ո­րո­շա­կի ար­դյուն­քի հաս­նե­լու։ Այս հաղ­թա­նա­կը կաշ­խու­ժաց­նի ա­մե­րի­կա­հա­յե­րին՝ շա­րու­նա­կե­լու ի­րենց նվիր­վա­ծու­թյու­նը Հայ Դա­տին և ա­վե­լի շատ աշ­խա­տել ա­վե­լի մեծ նվա­ճում­նե­րի հաս­նե­լու հա­մար։
2. Թեև 296 բա­նաձևի ըն­դու­նու­մը չի պար­տադ­րում Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րի նա­խա­գա­հին, սա­կայն մե­ծաց­նում է ճն­շու­մը նրա վրա, որ­պես­զի պատ­շաճ ձևով ճա­նա­չի Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ապ­րիլք­սան­չոր­սյան իր հայ­տա­րա­րու­թյան մեջ։
3. Թիվ 296 բա­նաձևը նաև դժ­վա­րաց­նում է Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան վի­ճա­կը՝ շա­րու­նա­կե­լու Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան ժխ­տու­մը։
4. Տա­րօ­րի­նա­կո­րեն, թիվ 296 բա­նաձևի ըն­դուն­մա­նը Թուր­քիա­յի ղե­կա­վար­նե­րի կոշտ ար­ձա­գանք­նե­րը նպաս­տե­ցին թուրք ժո­ղովր­դին և ամ­բողջ աշ­խար­հին Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան մա­սին հի­շեց­մա­նը։
5. Թիվ 296 բա­նաձևի ըն­դուն­ման վե­րա­բե­րյալ հա­զա­րա­վոր հոդ­ված­ներ, հե­ռուս­տա­տե­սա­յին հա­ղոր­դում­ներ և սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րի գրա­ռում­ներ օգ­նե­ցին ա­վե­լի հան­րայ­նաց­նել Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյունն ամ­բողջ աշ­խար­հում։ Ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նից հե­տո ա­վե­լի քան 100 տա­րի անց, ար­դա­րու­թյան հա­մար ճի­չը դեռևս հն­չում է հա­յե­րի և նրանց ա­ջա­կից­նե­րի ակ­տի­վու­թյան շնոր­հիվ։
6. Թիվ 296 բա­նաձևի ըն­դու­նու­մը ևս մեկ քայլ է Թուր­քիա­յի և հա­մաշ­խար­հա­յին հան­րու­թյան վրա հա­յե­րի կող­մից ճն­շում գոր­ծադ­րե­լու պայ­քա­րում՝ հե­տա­գա քայ­լեր ձեռ­նար­կե­լու Ցե­ղաս­պա­նու­թյան հետևան­քով պատ­ճառ­ված վնա­սը հա­տու­ցե­լու հա­մար՝ չնա­յած ա­վե­լի քան մեկ­դա­րյա ու­շաց­մա­նը...
7. Բա­ցի պատ­մա­կան ի­րա­դար­ձու­թյան տա­րեգ­րու­թյան ուղ­ղու­մից, Ցե­ղաս­պա­նու­թյան բա­նաձևի ըն­դուն­մանն ուղղ­ված ջան­քե­րը քա­ղա­քա­կան պայ­քար են ա­մե­րի­կա­հայ հա­մայն­քի և Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան ու նրա վճա­րո­վի լոբ­բիստ­նե­րի միջև, թե որ կողմն ա­վե­լի մեծ քա­ղա­քա­կան ազ­դե­ցու­թյուն ու­նի Վա­շինգ­տո­նում։ Ճն­շող մե­ծա­մաս­նու­թյան հաղ­թա­նա­կը (405 ձայն ընդ­դեմ 11-ի) Թուր­քիա­յի ջախ­ջա­խիչ պար­տու­թյան և հա­յե­րի լիար­ժեք հաղ­թա­նա­կի ակն­հայտ մատ­նա­նիշ է։
8. Տա­րի­ներ շա­րու­նակ Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյու­նը տաս­նյակ մի­լիո­նա­վոր դո­լար­ներ է վատ­նել՝ վար­ձե­լով ա­մե­րի­կյան բարձ­րա­կարգ լոբ­բիս­տա­կան ըն­կե­րու­թյուն­ներ՝ ԱՄՆ Կոնգ­րե­սի կող­մից Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան բա­նաձևե­րի հաս­տա­տու­մը խա­փա­նե­լու ձա­խող­ված փոր­ձե­րի հա­մար։ Անհ­նա­րին է խե­ղա­թյու­րել ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը որ­պես մարդ­կա­յին ա­րարք, ան­կախ նրա­նից, թե քա­նի մի­լիարդ դո­լար է ծախ­սում Թուր­քիան լոբ­բիստ­նե­րի վրա։
9. Թուր­քիա­յի պար­տու­թյու­նը նաև ու­ղերձ է թուր­քա­կան հա­սա­րա­կու­թյա­նը, որ ի­րենց վճա­րած հար­կե­րը մսխ­վում են ի­րենց կա­ռա­վա­րու­թյան կող­մից`ան­հեր­քե­լին ժխ­տե­լու հա­մար։
10. Ո­մանք թիվ 296 բա­նաձևի ըն­դու­նու­մը պատ­ճա­ռա­բա­նում էին նրա­նով, որ Կոնգ­րեսն օգտ­վել է Թուր­քիա­յի և Միա­ցյալ Նա­հանգ­նե­րի միջև լար­ված հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րից։ Չնա­յած դա ճիշտ է, բայց կան մի քա­նի հա­կա­փաս­տարկ­ներ.
ա) Կոնգ­րե­սը քա­ղա­քա­կան մար­մին է. հետևա­բար, նրա բո­լոր քն­նար­կում­ներն ու ո­րո­շում­նե­րը քա­ղա­քա­կան բնույթ են կրում.
բ) Ե­թե չլի­նեին ա­մե­րի­կա­հայ կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի և ա­մե­րի­կա­հայ հա­մայն­քի ե­ռան­դուն ջան­քե­րը, ե­րաշ­խիք չկար, որ այդ բա­նաձևը հայ­տն­վեր Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տի օ­րա­կար­գում։ Քա­նի որ ԱՄՆ-ի Կոնգ­րե­սը դժ­գոհ էր Թուր­քիա­յի կող­մից Հյու­սի­սա­յին Սի­րիա ներ­խու­ժու­մից, Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տը կգո­հա­նար 2019թ. հոկ­տեմ­բե­րի 29-ին Թուր­քիա­յի դեմ պատ­ժա­մի­ջոց­ներ կի­րա­ռող բա­նաձև ըն­դու­նե­լով՝ քր­դե­րի դեմ իր բար­բա­րո­սա­կան հար­ձա­կում­նե­րի հա­մար։ Սա­կայն հայ­կա­կան ակ­տի­վու­թյան պատ­ճա­ռով Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տը նույն օրն ըն­դու­նեց նաև Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան մա­սին բա­նաձևը։
գ) Մենք չենք կա­րող այն­քան միա­միտ լի­նել ակն­կա­լե­լու, որ որևէ կա­ռա­վա­րու­թյուն կպաշտ­պա­նի Հայ Դա­տը, ե­թե դա ա­նե­լով կհա­կա­սի իր շա­հե­րին։ Միան­գա­մայն տրա­մա­բա­նա­կան է, որ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան դա­տա­պար­տու­մը հա­մընկ­նում էր Թուր­քիա­յի նկատ­մամբ այլ պատ­ճառ­նե­րով Կոնգ­րե­սի զայ­րու­թի հետ։ Փաս­տո­րեն, որ­քան շատ հա­յե­րը կա­րո­ղա­նան գտ­նել ի­րենց շա­հերն այլ եր­կր­նե­րի շա­հե­րի հետ հա­մա­պա­տաս­խա­նե­լու պատ­ճառ­ներ, այն­քան ա­վե­լի հա­ջո­ղակ կլի­նեն Հայ Դա­տի հե­տապ­նդ­ման հար­ցում։
Որ­պես հա­ջորդ քայլ, ես հույս ու­նեմ, որ ԱՄՆ Սե­նա­տը կըն­դու­նի Սե­նա­տի թիվ 150 բա­նաձևը։ Սա կարևոր է, քա­նի որ ԱՄՆ Սե­նա­տը եր­բեք չի ըն­դու­նել Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ճա­նա­չող բա­նաձև։ Եվ մի­գու­ցե հա­ջորդ տա­րի Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան բա­նաձևը կա­րող է վե­րա­նայ­վել, բայց այս ան­գամ որ­պես ՙՀա­մա­տեղ բա­նաձև՚, ին­չը կն­շա­նա­կի, որ ե­թե Կոնգ­րե­սի պա­լատ­նե­րը բա­նաձևն ըն­դու­նեն, իսկ Նա­խա­գա­հը ստո­րագ­րի այն, ա­պա Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան բա­նաձևը կդառ­նա ԱՄՆ օ­րենք, և ոչ թե պար­զա­պես ՙոչ պար­տա­դիր՚ բա­նաձև։ Սա Ա­մե­րի­կա­յի ա­պա­գա բո­լոր նա­խա­գահ­նե­րին պար­տա­վո­րեց­նե­լու է օգ­տա­գոր­ծել Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյուն եզ­րույթն ի­րենց ապ­րիլք­սան­չոր­սյան ու­ղերձ­նե­րում կամ որևէ այլ ա­ռի­թով։

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Քաղաքական Fri, 08 Nov 2019 16:08:09 +0000
ԵՎ Ե­ՂԵՒ ԼՈՅՍ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27649-2019-10-21-15-25-31 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27649-2019-10-21-15-25-31 ԵՎ Ե­ՂԵՒ ԼՈՅՍ
Վար­դու­հի ԲԱՂ­ԴԱ­ՍԱ­ՐՅԱՆ

(Նվիր­վում է Ար­ցա­խի թե­մի վե­րա­բաց­ման 30-րդ տա­րե­դար­ձին)

Քրիս­տո­սի տես­քով մեր ո­րո­նում­նե­րում ար­դա­րու­թյունն է, ճշ­մար­տու­թյու­նը, լույսն ու սե­րը։ Լույսն ա­րար­չա­գոր­ծու­թյան ար­դյունք է, ո­րով, ըստ սաղ­մո­սեր­գուի, ե­րան­վեց ՙայն ազ­գը, ո­րի օգ­նա­կա­նը Տեր Աստ­վածն է՚։ Հա­յոց երկ­նա­կա­մա­րում Ար­ցա­խյան շարժ­ման նա­խօ­րյա­կին երևա­ցել էր, աստ­ղա­գետ­ներն ա­սում են, Հալ­լե­յի աստ­ղը, և ըն­կալ­վել էր որ­պես երկ­նա­յին նշան։ Ի դեպ, ո­րո­շա­կի պար­բե­րա­կա­նու­թյամբ այն ազ­գիս զգաց­նել է տա­լիս իր հո­վա­նա­վո­րու­թյու­նը։ Եր­կն­քի խոր­հր­դա­վո­րու­թյու­նը մեզ ներ­կա­յա­նում է իբրև բաղ­ձա­լի ե­րա­զանք, որ­տեղ Աստ­ված իր տանն է, իր նս­տա­վայ­րում, ով մեզ հա­մար ի­րա­վա­ցիո­րեն ար­դար դա­տա­վոր է։ Տեառ­նըն­դա­ռա­ջին նա ի­ջավ եր­կն­քից՝ գա­հե բար­ձուն­քից, ան­տե­սա­նե­լի ա­ռաջ­նոր­դեց հան­րա­հա­վա­քը հա­յե­րիս ա­զատ ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի շե­փո­րա­հա­րու­թյամբ։ Դա 1988 թվա­կա­նին էր, փետր­վա­րի 13-ին։ Լույ­սի կի­զա­կե­տը Ստե­փա­նա­կերտն էր։ Ան­հա­պաղ հոգևոր սահ­ման­նե­րի ա­զա­տագ­րում էր պետք, լույ­սի ա­նար­գել հոսք։ Ա­մե­նայն Հա­յոց 130-րդ կա­թո­ղի­կոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Վազ­գեն Ա-ն ար­ձա­կեց Ար­ցա­խի պատ­մա­կան թե­մի վե­րա­բաց­ման կոն­դա­կը։

Պարգև ար­քե­պիս­կո­պոս Մար­տի­րո­սյանն այ­սօր­վա պես է հի­շում. ՙԵրբ որ սկս­վեց Ար­ցա­խյան (Հա­մազ­գա­յին) շար­ժու­մը, Ար­ցա­խի ժո­ղո­վուր­դը դի­մում­ներ հղեց Բաք­վի իշ­խա­նու­թյա­նը և Ա­մե­նայն Հա­յոց հայ­րա­պե­տին՝ Ար­ցա­խի պատ­մա­կան թե­մի վե­րա­բաց­ման խնդ­րան­քով։ Դեռևս 1988թ. նո­յեմ­բե­րի 25-ին Մոսկ­վա­յի կրո­նի նա­խա­րա­րու­թյունն ար­տո­նեց վե­րա­բա­ցել եր­կու վանք և եր­կու ե­կե­ղե­ցի։ 1989թ. մար­տի 10-ին Վազ­գեն Ա Վե­հա­փա­ռի օրհ­նու­թյամբ ես, Տեր Մի­քա­յել ա­բե­ղա Ա­ջա­պա­հյա­նը (ներ­կա­յումս՝ ար­քե­պիս­կո­պոս, Շի­րա­կի թե­մի ա­ռաջ­նորդ), Վր­թա­նես ա­բե­ղա Աբ­րա­հա­մյա­նը (ներ­կա­յումս՝ ե­պիս­կո­պոս, Հա­յոց զին­ված ու­ժե­րի հոգևոր ա­ռաջ­նորդ), Տեր Թա­դեոս քա­հա­նա Գևոր­գյա­նը (ներ­կա­յումս՝ Ուկ­րաի­նա­յի թե­մի հոգևոր սպա­սա­վոր) և Տեր Մկր­տիչ քա­հա­նա Թով­մա­սյա­նը (ներ­կա­յումս՝ Ա­րա­րա­տյան հայ­րա­պե­տա­կան թե­մի հոգևոր սպա­սա­վոր) ծա­ռա­յու­թյան նշա­նակ­վե­ցինք Ար­ցա­խում՝ թե­մը վե­րա­բա­ցե­լու ա­ռա­քե­լու­թյամբ՚։
Նո­րան­շա­նակ հոգևո­րա­կան­նե­րի ա­ռա­ջին այցն Ար­ցախ ե­ղավ 1988թ. մար­տի 12-ին։ Եվ 30 տա­րի անց, որ­պես կա­յա­ցած ի­րո­ղու­թյուն, Ար­ցա­խի թե­մի վե­րա­բաց­ման պատ­մու­թյունն այլևս վեր­հու­շի ձև է ստա­նում։
Դեմ-հան­դի­ման նո­րան­շա­նակ թե­մի ա­ռաջ­նորդն էր՝ չորս ե­րի­տա­սարդ հոգևո­րա­կան­նե­րի ու­ղեկ­ցու­թյամբ և հա­յոց հայ­րա­պե­տի սր­բա­լույս կոն­դա­կով Ար­ցա­խի թե­մի տա­րածք հռ­չակ­ված Ար­ցա­խի Լեռ­նա­յին և Հյու­սի­սա­յին շր­ջան­նե­րը։
Գոր­ծում էր ա­վե­տա­րա­նա­կան պատ­գա­մը՝ բա­խի՜ր և կբաց­վի, փնտ­րի՜ր և կգտն­վի, հայ­ցի՜ր և կտր­վի։ Նյու­թա­կան և հոգևոր կա­րիք­նե­րի հո­գա­ծու­թյան հա­մար պատ­րաս­տա­կամ էին բո­լո­րը։
Քա­րոզ­վում էր ար­քե­նի խոս­քը, միա­ժա­մա­նակ վեր էին հառ­նում Աստ­ծո տնե­րը։ Գան­ձա­սա­րի խո­րա­նը վա­րա­գու­րե­լու հա­մար ձող էր պետք։ Ար­ցա­խում չկար։ Հա­յաս­տա­նից դժ­վար էր բե­րել։ Բայց Տի­րոջ հա­մար փակ դռ­ներ ու ճա­նա­պարհ­ներ չկան, և ել­քը գտն­վեց։ Տեր Մի­քա­յել ար­քե­պիս­կո­պոս Ա­ջա­պա­հյա­նի վկա­յու­թյամբ՝ աշ­խար­հիկ օ­րենք­նե­րով եր­ջա­նիկ պա­տա­հա­կա­նու­թյամբ, հոգևոր օ­րենք­նե­րով Աստ­ծո նա­խախ­նա­մու­թյամբ ռազ­մա­կան մեծ մի ուղ­ղա­թի­ռով ստաց­վեց Գան­ձա­սար տե­ղա­փո­խել ձողն ու վա­րա­գույ­րը և է­լի՝ ե­կե­ղե­ցուն անհ­րա­ժեշտ սպասք։ Սա մի փոք­րիկ դր­վագ է հա­զա­րա­վոր այն փոր­ձու­թյուն­նե­րից ու դժ­վա­րու­թյուն­նե­րից, ո­րոնք հաղ­թա­հար­վել են նաև այն պարզ պատ­ճա­ռով, որ Մի­քա­յել Սր­բա­զա­նի խոս­քով՝ ե­րա­նե­լի ժա­մա­նակ­ներ էին և ի­րենք էլ՝ ե­րի­տա­սարդ, ա­վյու­նով լց­ված, պատ­վախն­դիր սպա­սա­վոր­ներ։
Ար­ցա­խի թե­մի այ­սօ­րիկ պատ­մու­թյան վե­րա­հաշ­վարկն սկս­վում է աստ­վա­ծըն­ծա պա­տա­րա­գով, ո­րը մա­տուց­վեց Պարգև ե­պիս­կո­պոս Մար­տի­րո­սյա­նի հան­դի­սա­պե­տու­թյամբ ու ձե­ռամբ, հոգևոր դա­սի մաս­նակ­ցու­թյամբ։ 1989 թվա­կանն էր, հոկ­տեմ­բե­րի 1-ը՝ Վա­րա­գա Սուրբ խա­չի շար­ժա­կան տո­նով։ Վե­րա­կան­գն­վեց Հա­յոց ա­ռա­ջին հայ­րա­պետ Սուրբ Գրի­գոր Լու­սա­վոր­չի թո­ռան՝ Ար­ցա­խի ա­ռա­ջին ե­պիս­կո­պոս Սուրբ Գրի­գո­րի­սի հիմ­նադ­րած կա­թո­ղի­կո­սա­կան ա­թո­ռը։ Ա­ռաջ­նոր­դա­նիստ հռ­չակ­վեց Գան­ձա­սա­րը, ո­րը յոթ­նա­մե­ծար սուրբ Գրի­գոր Տաթևա­ցու ա­ռա­ջար­կով հա­վակ­նու­թյուն ու­ներ ժա­մա­նա­կին հռ­չակ­վել Մայր ա­թոռ։ Գա­ղա­փա­րը պաշտ­պա­նում էր նաև Հով­հան Ո­րոտ­նե­ցին։
Հոգևոր ցն­ծու­թյան մեջ էին Ար­ցախն ու ար­ցախ­ցին։ Մեր մեղ­քե­րի հա­մար սուրբ սե­ղա­նին ա­նա­րյուն պա­տա­րագ­վեց Քրիս­տոս, խոր­հր­դա­վո­րա­պես փր­կագն­վեց Մե­սիան՝ ճշ­մա­րիտ որ­թա­տունկն ու կե­նաց հա­ցը։
Ազ­գա­յին զար­թոն­քը հոգևոր վե­րա­զար­թոն­քով վա­վե­րաց­վեց։ Հոգևոր շր­ջա­փա­կու­մը տե­ղի տվեց։ Հա­սուն գի­տակ­ցու­թյամբ էին մար­դիկ մո­տե­նում մկր­տու­թյան ա­վա­զա­նին՝ դառ­նա­լով Քրիս­տո­սի մաս­նիկն ու Հայ Ա­ռա­քե­լա­կան ե­կե­ղե­ցու զա­վա­կը։
Այդ տա­րի­նե­րին Ար­ցա­խում ա­մե­նա­շատ ըն­թերց­վող գիր­քը ՙՄան­կա­կան Աստ­վա­ծա­շունչն՚ էր։ Շատ մա­նուկ­ներ ու պա­տա­նի­ներ, Քրիս­տո­սի հրա­շա­գոր­ծու­թյուն­նե­րից ոգևոր­ված, կյան­քի նպա­տակ էին դարձ­րել բժշ­կու­թյու­նը։ Մե­ծերն ու փոք­րե­րը խա­ղա­ղու­թյամբ էին ե­րա­զում ու կա­ռու­ցում։ Իսկ ադր­բե­ջա­նա-հայ­կա­կան հա­կա­մար­տու­թյունն օ­րա­վուր ա­հագ­նա­նում էր։ Ֆի­զի­կա­կան հաղ­թար­շավն առջևում էր։

Ար­ցա­խյան պայ­քա­րին զին­վո­րագր­վե­ցին Գան­ձա­սար սքան­չե­լի­քը, Դա­դի­վանք գե­ղա­տե­սի­լը, Ա­մե­նափր­կիչ հո­յա­կեր­տը, Ա­մա­րաս ե­պիս­կո­պո­սա­նիս­տը, Գտիչ խո­նարհ­վա­ծը, ակ­նա­հա­ճո ու գողտ­րիկ մեր բո­լոր ե­կե­ղե­ցի­ներն ու վան­քե­րը։ Ար­ցա­խում հոգևոր ծա­ռա­յու­թյան էին նշա­նակ­վում նո­րաօծ հոգևո­րա­կան­ներ։ Նրանց պայ­քա­րով հս­տակ պա­տաս­խան էր տր­վում թե­րա­հա­վատ­նե­րին ու վախ­կոտ­նե­րին. Քրիս­տոս պատ­գա­մել է նաև սրով…
Պա­տե­րազ­մի վե­րած­ված ազ­գա­յին-ա­զա­տագ­րա­կան պայ­քարն Ար­ցա­խում դար­ձել էր դժոխ­քի ու խա­չե­լու­թյան գող­գո­թա, ո­րը հաղ­թա­հար­վել էր ար­ժա­նա­պատ­վո­րեն։ Խունկ ու սաղ­մոս նա­հա­տակ­ված հոգևո­րա­կան­նե­րի ու աշ­խար­հա­կան­նե­րի հի­շա­տա­կին, բյուր ա­ղոթք ու մոմ, խա­ղա­ղու­թյուն նրանց հո­գի­նե­րին ու մար­մին­նե­րին, խո­նար­հում և աստ­վա­ծա­յին լույս նրանց շի­րիմ­նե­րին։
Դա­ժան օ­րենք­նե­րով պա­տե­րազմ էր։ Բայց կյանքն Ար­ցա­խում շա­րու­նակ­վում էր։ ՙՀո­րին­վա­ծով խի­զախ, կա­ռուց­ված­քով ի­մաս­տուն՚ մեր ե­կե­ղե­ցի­նե­րը վե­րա­կեն­դա­նա­նում էին, կա­ռուց­վում էին նո­րե­րը։ Ար­ցա­խյան սր­բատ­նե­րում, ինչ­պես ժա­մա­նա­կին Ե­րու­սա­ղե­մում՝ Վեր­նա­տա­նը, ան­տե­սա­նե­լիո­րեն հայ­տն­վում էր Խա­չյա­լը, բազ­մում սուրբ սե­ղա­նին։ Խան­ձա­րու­րից բա­րուր­ված ման­կան պես ըն­դար­ձակ­վում էր նրա խոս­քը, հոգևոր ծե­սերն ու խոր­հուրդ­նե­րը դառ­նում էին կեն­ցաղ ու կեն­ցա­ղա­վա­րու­թյուն։ Խոս­քի հա­մա­ձայն՝ մենք երկ­րի վրա գան­ձեր էինք ա­րա­րում եր­կն­քի հա­մար. որ­տեղ ձեր գան­ձերն են, այն­տեղ են ձեր հո­գի­նե­րը։ Իսկ հոգևոր ան­հա­վա­տա­լի հրաշք­նե­րի պա­կաս Ար­ցա­խում չէր զգաց­վում։

Ինչ­պես ժա­մա­նա­կը երկ­րի վրա բա­ժան­վում էր Քրիս­տո­սից ա­ռաջ ու Քրիս­տո­սից հե­տո, ժա­մա­նա­կա­կից­նե­րիս հա­մար կյան­քը դա­սա­կարգ­վում է մինչև թե­մի վե­րա­բա­ցում և հե­տո։ Պա­տա­րա­գը, որ­պես Հայ Ա­ռա­քե­լա­կան ե­կե­ղե­ցու գլ­խա­վոր ծես, ըն­կալ­վում է կեն­սա­կան հույժ կարևոր անհ­րա­ժեշ­տու­թյուն։
Խոր­հր­դա­յին տա­րի­նե­րին Ար­ցա­խի պատ­մա­կան թեմ հայ­րա­պե­տա­կան ա­ռա­ջին այ­ցով ժա­մա­նել էր Վազ­գեն Ա Ա­մե­նայն Հա­յոց կա­թո­ղի­կո­սը։ Դա 1957 թվա­կա­նին էր։ Նրա սր­բա­լույս կոն­դա­կով 1989 թվա­կա­նին թե­մի վե­րա­բա­ցու­մից հե­տո հով­վա­պե­տաան այ­ցերն Ար­ցախ ա­ռա­վել հա­ճա­խա­կի դար­ձան։ Դե­պի Ար­ցախ թափ ա­ռավ նաև ուխ­տեկ­նե­րի եր­թը։ Ար­ցա­խը սր­բա­վայր է, որ­տեղ Աստ­ծո հետ վե­րա­նո­րոգ­վող յու­րա­քան­չյու­րի ուխ­տը հա­վերժ վե­րա­նո­րոգ­ման հիմ­քերն է դնում։ Ու մե­կեն, ու հան­կարծ Ար­ցա­խում են հին ուխ­տա­վոր­նե­րը՝ նո­րե­րի հետ, խմ­բե­րով ու ան­հա­տա­պես։ Նրանք ծն­կա­ծալ ու ձեռ­նա­մած ա­ղո­թում են տե­ղաբ­նակ­նե­րի հետ։ Հոգևոր ծե­սե­րին լիար­ժեք մաս­նակ­ցու­թյու­նը, պա­տա­րա­գի բուն բա­ցա­հայ­տու­մը են­թադ­րում են դարձ ա­կունք­նե­րին, ինք­նաըն­ծա­յում հա­յոց կա­նո­նաց­ված ու սր­բաց­ված լեզ­վին ու եր­գին, ա­նանց ար­ժեք­նե­րին ու ազ­գա­յին գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյա­նը։
Շատ հոգևո­րա­կան­ներ որ­պես հոգևոր սպա­սա­վո­րու­թյան մեկ­նա­կետ Ար­ցախն էին ընտ­րում։ Մայր Ա­թոռ Սուրբ Էջ­միած­նում ե­րեբմն ըն­դա­ռա­ջում էին նրանց։ Ար­ցա­խի թե­մում նրանց ծա­ռա­յու­թյու­նը հիշ­վում է որ­պես ինք­նան­վի­րու­մի և կա­յաց­ման շր­ջան։ Ո­մանց հա­մար թե­մը հա­րա­զատ օ­ջախ է ծա­ռա­յու­թյան մեկ­նար­կից սկ­սած։ Ո­մանք խոս­տո­վա­նում են՝ Ար­ցախն ա­ռա­ջին սի­րո նման էր։ Ար­ցա­խում պար­տա­վոր­ված են ծա­ռա­յել նաև նրանց փո­խա­րեն, ով­քեր ա­ղոթ­քի մեջ են Ար­ցա­խի ու ար­ցախ­ցու հա­մար։ 30 տա­րի ա­ռաջ վե­րահռ­չակ­ված ու վե­րա­հառն­ված թե­մը ներ­կա­յա­նում է շո­շա­փե­լի ամ­փո­փագ­րով։ Հի­շենք միայն մեկ փաստ. ու­նենք 90 վե­րա­կան­գն­ված, հիմ­նա­նո­րոգ­ված ու նո­րա­կա­ռույց մա­տուռ­ներ, վան­քեր ու ե­կե­ղե­ցի­ներ…
Հոգևոր կյան­քը բնա­կա­նոն ըն­թացք էր ստա­նում, երբ 2016 թվա­կա­նին ապ­րի­լյան քա­ռօ­րյան նո­րից հա­մախմ­բեց ազ­գիս։ Աշ­խար­հաս­փյուռ թե­մե­րից գա­լիս էին հոգևո­րա­կան­ներ, սահ­մա­նագ­ծի եր­կայն­քով նրանց այ­ցե­րը հա­մադր­վում էին ա­ղոթ­քով ու զո­րակ­ցու­թյամբ, հի­շեց­նե­լով ա­վե­տա­րա­նա­կան պատ­գա­մը՝ սուր վերց­նո­ղը սրով կընկ­նի։ Ար­ցա­խի թե­մա­կալ ա­ռաջ­նորդն աս­պե­տո­րեն շա­րու­նա­կում է նվի­րա­կան ծա­ռա­յու­թյու­նը հայ­րե­նի­քի պաշտ­պա­նու­թյան ֆի­զի­կա­կան և հոգևոր բնագ­ծում։ Հոգևոր դասն իր բուն ա­ռա­քե­լու­թյա­նը՝ Ա­վե­տա­րա­նի խոս­քի քա­րոզ­մա­նը լիար­ժեք տր­վե­լու լա­վա­գույն ժա­մա­նակ­ներ է ապ­րում։
Ստե­փա­նա­կեր­տի մայր տա­ճա­րի օծ­մամբ վե­րաի­մաս­տա­վոր­վեց թե­մի վե­րա­բաց­ման խո­րա­խոր­հուր­դը։ Մեր հնա­մե­նի հա­վա­տը ե­րի­տա­սար­դա­նում է։ Մեր հա­վա­տը, փառք Տի­րո­ջը, ման­կա­նում է։ Հա­վատն է մղում հրաշք­նե­րի։ Հա­վատն Ար­ցա­խում ճամ­փա­բա­ժան է դար­ձել՝ մինչև 1988 և հե­տո… Հե­տոն օրհ­նա­բեր է։
Վաղ է ա­սել՝ թե­մը հաս­կա­քա­ղի մեջ է, բայց հոգևոր քա­րոզ­չու­թյան ու դաս­տիա­րա­կու­թյան պտուղ­նե­րը նշ­մար­վում են։ Ուր­վագծ­վում է Ար­ցա­խի թե­մի տես­լա­կա­նը։ Բա­րի հո­վիվն ու Խա­ղա­ղու­թյան Իշ­խա­նը մա­նուկ հա­վա­տը կրող­նե­րին ա­ռաջ­նոր­դում է ե­րա­զանք­նե­րի ի­մաս­տուն և լու­սե ճա­նա­պար­հով։ Ար­ցա­խում խոս­քի ճա­նա­պար­հը տա­նում է դե­պի Բեթ­ղե­հե­մյան աստղ։ Ճշ­մա­րիտ, ճշ­մա­րիտ է աս­վում՝ խոս­քի դեմ մե­ղան­չելն անհ­նա­րին է և դժ­վար է ցրել խա­վա­րը… Լոյս ե­ղի­ցի։ Եվ ե­ղեւ լոյս…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Mon, 21 Oct 2019 15:21:09 +0000
ՍՈՒՐԲ ԹԱՐԳ­ՄԱՆ­ՉԱՑ ՏՈՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27588-2019-10-11-15-10-45 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27588-2019-10-11-15-10-45 ՍՈՒՐԲ ԹԱՐԳ­ՄԱՆ­ՉԱՑ ՏՈՆ
Հայ ժո­ղո­վուր­դը միշտ…

 Ա­ռա­ջի­նը կոչ­վում է ՙՍր­բոց թարգ­ման­չաց հարցն մե­րոց Սա­հա­կայ եւ Մես­րով­բայ՚ և նշ­վում է հու­նի­սի 11-ից մինչև հու­լի­սի 16-ն ըն­կած ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում (այս տա­րի հու­լի­սի 11-ին): Այդ օ­րը հա­մար­վում է Ս.Սա­հա­կի և Ս.Մես­րո­պի հան­դիպ­ման օ­րը Ռահ գե­տի ա­փին: Տո­նի օ­րը բազ­մա­թիվ ուխ­տա­վոր­ներ մեկ­նում են Օ­շա­կան` եր­կր­պա­գե­լու և խունկ ծխե­լու ե­րա­նաշ­նորհ վար­դա­պետ Ս. Մես­րոպ Մաշ­տո­ցի շի­րի­մի վրա: Երկ­րոր­դը, որ կոչ­վում է ՙՍր­բոց Թարգ­ման­չաց վար­դա­պե­տացն մե­րոց` Մես­րով­բայ, Ե­ղի­շէի, Մով­սի­սի Քեր­թո­ղին, Դավ­թի Ա­նյաղթ փի­լի­սո­փա­յին, Գրի­գո­րի Նա­րե­կաց­ւոյն եւ Ներ­սի­սի Կլաեց­ւոյն՚, նշ­վում է հոկ­տեմ­բե­րի 3-ից մինչև նո­յեմ­բե­րի 7-ն ըն­կած ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում (այս տա­րի հոկ­տեմ­բե­րի 12-ին) և հի­շա­տա­կումն է հա­յոց գրե­րի գյու­տի և Սուրբ Գր­քի թարգ­մա­նու­թյամբ սկս­ված ՙԹարգ­ման­չաց շարժ­ման՚: 

Թերևս աշ­խար­հի քիչ ժո­ղո­վուրդ­ներ ի­րենց ե­կե­ղե­ցա­կան տո­նա­ցույ­ցում ու­նեն այս­պի­սի մի տոն, ո­րում գե­րա­զան­ցա­պես շեշտ­ված են թե’ հոգևոր և թե’ ազ­գա­յին գե­րա­գույն ի­րո­ղու­թյուն­ներ: Տո­նի խոր­հուր­դը լա­վա­գույնս ըն­բռ­նե­լու հա­մար մենք պետք է հե­տա­դարձ հա­յացք նե­տենք պատ­մա­կան այն շր­ջա­նին, երբ հայ ժո­ղո­վուրդն իր բազ­մա­դա­րյա ըն­թաց­քի մեջ վերս­տին կանգ­նել էր ձուլ­ման վտան­գի և լի­նել-չլի­նե­լու խնդ­րի առջև: Մինչև 5-րդ դար հա­յոց դպ­րոց­նե­րում ու­սու­ցու­մը կա­տար­վում էր հու­նա­րեն և ա­սո­րե­րեն լե­զու­նե­րով: Քրիս­տո­նեու­թյան ըն­դու­նու­մից հե­տո հու­նա­կան և ա­սո­րա­կան ազ­դե­ցու­թյուն­ներն էլ ա­վե­լի ու­ժե­ղա­ցան, քա­նի որ թե’ Սուրբ Գր­քի պատ­գամ­նե­րի մա­տու­ցու­մը և թե’ ե­կե­ղե­ցու ծի­սա­կան ա­րա­րո­ղա­կար­գե­րը կա­տար­վում էին այդ լե­զու­նե­րով: Դրու­թյու­նը ծան­րաց­նում էր նաև Հա­յաս­տա­նի բա­ժան­ված լի­նե­լը Բյու­զան­դիա­յի և Պարս­կաս­տա­նի միջև: Պե­տա­կան ան­կա­խու­թյան կո­րուս­տը, երկ­րի եր­կատ­վա­ծու­թյու­նը, սե­փա­կան գրի ու գրա­կա­նու­թյան բա­ցա­կա­յու­թյու­նը մեր ժո­ղովր­դին սպառ­նում էր ու­ծաց­մամբ և վե­րաց­մամբ: Այս վտան­գը խո­րա­պես գի­տակ­ցում էին թե’ հա­յոց Վռամ­շա­պուհ ար­քան և թե’ Սա­հակ Պարթև հայ­րա­պե­տը, ով­քեր ձեռ­նա­մուխ էին ե­ղել այդ ծանր վի­ճա­կից ելք ո­րո­նե­լու: Եր­կար դե­գե­րում­նե­րից ու ո­րո­նում­նե­րից հե­տո, ի վեր­ջո, Մես­րոպ Մաշ­տո­ցի մի­ջո­ցով մեր ազ­գին շնորհ­վեց հա­յոց գի­րը, ո­րը դար­ձավ աշ­խար­հի կոր­ծա­նա­րար հե­ղեղ­նե­րից մեզ պաշտ­պա­նող պատ­վար և մեր ան­մա­հու­թյան ան­խախտ գրա­վա­կան:
Գրե­րի գյու­տից ան­մի­ջա­պես հե­տո Ս.Սա­հակն ու Ս.Մես­րո­պը մի խումբ ա­շա­կերտ­նե­րի հետ ձեռ­նա­մուխ են լի­նում Սուրբ Գր­քի հա­յե­րեն թարգ­մա­նու­թյա­նը, ո­րը տևում է շուրջ 30 տա­րի: Թարգ­մա­նու­թյու­նը նախ կա­տար­վեց ա­սո­րա­կան Պե­շիտ­տա (Պե­շի­թո) բնագ­րից, այ­նու­հետև Աստ­վա­ծաշն­չի հնա­գույն` հու­նա­րեն Յո­թա­նաս­նից (Սեպ­տուա­գին­տա) թարգ­մա­նու­թյու­նից: Իր լեզ­վի մաք­րու­թյան, ո­ճի հս­տա­կու­թյան, գե­ղար­վես­տա­կան ար­տա­հայ­տիչ պատ­կե­րա­վո­րու­թյան և թարգ­մա­նա­կան մտ­քի ճշգր­տու­թյան շնոր­հիվ այս թարգ­մա­նու­թյունն օ­տար գիտ­նա­կան­նե­րի կող­մից ան­վան­վեց ՙԹա­գու­հի թարգ­մա­նու­թյանց՚:
Սուրբ Գր­քի թարգ­մա­նու­թյան շնոր­հիվ Աստ­ծո խոս­քը մեր ժո­ղովր­դի հա­մար դար­ձավ հա­րա­զատ ու մատ­չե­լի, Աստ­ված սկ­սեց հա­յե­րեն խո­սել հա­յի հետ` վառ պա­հե­լով հա­յի հո­գում Լու­սա­վոր­չի ան­մար կան­թե­ղի լույ­սը: Հա­յի հա­մար միս ու ա­րյուն դար­ձավ քրիս­տո­նեու­թյու­նը, հա­նուն ո­րի ար­դեն մե­կու­կես դար հե­տո նա դուրս ե­կավ Ա­վա­րայր:
Աստ­վա­ծաշն­չի թարգ­մա­նու­թյու­նից հե­տո Ս.Սա­հակն ու Ս.Մես­րո­պը ծա­վա­լե­ցին քա­րոզ­չա­կան լայն գոր­ծու­նեու­թյուն, ա­մե­նուր բա­ցե­ցին հա­յա­լե­զու դպ­րոց­ներ, հա­յաց­րին մեր Ե­կե­ղե­ցու ծե­սը և հիմ­քը դրե­ցին մեր ծի­սա­կան մա­տյան­նե­րի (Ժա­մա­գիրք, Շա­րա­կան, Տո­նա­ցույց և այլն), սահ­մա­նե­ցին զա­նա­զան կա­նոն­ներ և օ­րենք­ներ: Նրանք ստղ­ծե­ցին թարգ­մա­նիչ­նե­րի մի ամ­բողջ բա­նակ, ո­րոնց գոր­ծու­նեու­թյամբ սկիզբ ա­ռավ հայ թարգ­մա­նա­կան և ինք­նու­րույն գրա­կան ժա­ռան­գու­թյու­նը, սկս­վե­ցին քնն­վել ի­մաս­տա­սի­րու­թյան, բնա­գի­տու­թյան, պատ­մու­թյան, մարդ­կա­յին հո­գու և տիե­զեր­քի խոր­քե­րը: Ծաղ­կեց քրիս­տո­սա­շունչ մշա­կույ­թը, թրծ­վեց հա­յի ինք­նու­թյունն ու դի­մա­գի­ծը:
Ս.Սա­հա­կի և Ս.Մես­րո­պի ցա­նած հո­ղում ծլե­ցին ու փթ­թե­ցին այն­պի­սի սեր­մեր, ինչ­պի­սիք էին Կո­րյունն ու Ե­ղի­շեն, Եզ­նիկ Կող­բա­ցին ու Դա­վիթ Ան­հաղ­թը, Մով­սես Խո­րե­նա­ցին ու Ղա­զար Փար­պե­ցին, Գրի­գոր Նա­րե­կա­ցին ու Ներ­սես Կլա­յե­ցին (Շնոր­հա­լի) և շատ ու­րիշ­ներ: Նրանց բոր­բո­քած հրով վառ­ված` ի­մա­ցյալ մա­հով ան­մա­հա­նա­լու գնա­ցին Վար­դա­նանք և Վա­հա­նյանք, Սար­դա­րա­պա­տի և Ար­ցա­խյան գո­յա­պայ­քա­րի հե­րոս­նե­րը: Այ­սօր էլ բազ­մա­թիվ հա­յոր­դի­ներ, բարձր պա­հե­լով սր­բա­զան թարգ­մա­նիչ­նե­րի վա­ռած ջա­հը` ա­ռաջ­նոր­դում են մեր ժո­ղովր­դին դե­պի լույս և ճշ­մար­տու­թյուն, դե­պի ան­մա­հու­թյան ան­խախտ ու­ղին:

Տ. Ներ­սես քա­հա­նա ԱՍ­ՐՅԱՆ
Հայ Ա­ռա­քե­լա­կան Ե­կե­ղե­ցու
Ար­ցա­խի թե­մի Տե­ղե­կատ­վա­կան
հա­մա­կար­գի տնօ­րեն

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Fri, 11 Oct 2019 15:08:52 +0000
ԱՊՐԵԼ՝ ԱՊՐԻԼՈՒՄ ՄՆԱՑԱԾՆԵՐԻՆ ՀԻՇԵԼՈՎ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27443-2019-09-16-18-20-32 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27443-2019-09-16-18-20-32 ԱՊՐԵԼ՝ ԱՊՐԻԼՈՒՄ ՄՆԱՑԱԾՆԵՐԻՆ ՀԻՇԵԼՈՎ
Նորայր Հովսեփյան

 Սեպտեմբերի 15-ին Շուշիի սուրբ Ղազանչեցոց տաճարում մեծ մկրտություն է կազմակերպվել: Մկրտվել են Ապրիլյան պատերազմում զոհված հերոսների հարազատները, պատերազմից հետո ծնված եւ տղաների անունը կրող փոքրիկները:

Կնքահայրերն էլ ապրիլյան պատերազմի մասնակիցներն են՝ շարքայինից գնդապետ: Բոլորն էլ իրենց պարտքն են համարում զոհված մարտընկերների ընտանիքների կողքին լինելը: Վստահ են, նոր, հոգեւոր կապը, առավել քան նպատակին է ծառայելու՝ դառնալով նաեւ տասնամյակներ ձգվող բարեկամության հիմքը:
Ապրել՝ չմոռանալով նրանց, ովքեր մնացին ապրիլում: Ապրիլյան մարտական գործողությունների մասնակիցների միության հռչակած նպատակն է: Ում ճակատագիրը խնայել է մարտի դաշտում, իր պարտքն է համարում զոհված մարտընկերոջ ընտանիքի կողքին լինելը: ՙՈրեւէ բան չկա, որ կարող է նրանց հուշերից վերացնել այդ ցավը: Բայց մենք կարող ենք թեթեւացնել այդ ցավը՝ լինելով նրանց կողքին: Իրենց երեխաների թիկունքին կարող է լինել ապրիլյանի մասնակիցը՝ որպես քավոր, տղաների երեխաները, հարազատները՝ սանիկ՚,- ասում է Ապրիլյան մարտական գործողությունների մասնակիցների միության անդամ Շուլի Հակոբյանը: Հենց այդպես էլ միությունում հասունացավ գաղափարը, որ Ապրիլյան պատերազմի մասնակիցները դառնան նույն պատերազմում զոհված հերոսների հարազատների, պատերազմից հետո ծնված եւ տղաների անունը կրող փոքրիկների կնքահայրերը: Ռուբեն Մխիթարյանն ու ընկերներն էլ օգնեցին գաղափարը գործի վերածել: ՙԵս ու ընկերներս ուղղակի մեկ անգամ էլ ցույց տվեցինք, Հայոց բանակը, պաշտպանության բանակը, ընկած տղաներին պետք է հիշել ոչ թե առիթից առիթ, այլ ամեն օր՚,- բազմաթիվ օրերի չարչարանքը կարճ է բանաձեւում նախաձեռնության կազմակերպիչ Ռուբեն Մխիթարյանը: Արդյունքը Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու մարդաշատ հրապարակն է: Ռոբերտ Աբաջյանի պապը կնքահայր չէ, բայց որոշել է անպայման ներկա լինել փոքրիկ Ռոբերտների մկրտությանը: Փոքրիկ Ռոբերտներից մեկը Քաշաթաղի շրջանից է: Երիտասարդ մայրը խոստովանում է՝ իր 7-րդ երեխայի անունը որոշել էր այն ժամանակ, երբ դեռ բժիշկները չէին ասել՝ տղա կծնվի՞, թե՞ աղջիկ: ՙԵրազիս եմ տեսել: Ինչը ճիշտ է՝ էդպես եմ որոշել: Ամուսինս ասաց՝ ինչ գիտես, թող ծնվի՝ հետո: Ասացի՝ ես արդեն գիտեմ՚,- պատմում է Արեւիկ Գրիգորյանը:
Իսկ գնդապետ Սահակյանի գրկին զոհված մարտական ընկերոջ՝ Դավիթ Գասպարյանի դուստրն է: ՙՄարիանան իմ գեղեցկուհին է, ու ես քավոր եմ կանգնելու իրեն ու մինչեւ մեր գեղեցկուհին ամուսնանա՝ բոլոր միջոցառումներին էլ պարտադիր մասնակցություն կունենամ՚,- վստահեցնում է պահեստազորի գնդապետ Գրիգորի Սահակյանը: Պատմությունները շատ են: Ղազանչեցոցի բակը լի է հյուրերով ու նրանց պատմություններով: Բայց արդեն տաճար մտնելու ժամն է: 40 կնքահայրերը, 90 սանիկների եւ նրանց ընտանիքների անդամների հետ Ղազանչեցոց են մտնում, որտեղ արդեն ամեն ինչ պատրաստ է պատասխանատու արարողության համար: Մեծ կնունքին նաեւ նախագահ Բակո Սահակյանն է մասնակցել՝ Արցախի բարձրաստիճան պաշտոնյաների ուղեկցությամբ: Նրանցից շատերը նախկին ազատամարտիկներ են, 1990-ականների պատերազմի ու Ապրիլյան պատերազմի մասնակիցներ:
Տաճարը, որ որպես կանոն լուռ ու խորհրդավոր է լինում, լցվել է փոքրիկ Ռոբերտների, Արմենակների, Տիգրանների ճիչ ու ծիծաղով: Այսպես նոր պատմություններ են ծնվում, բարեկամական նոր կապեր ամրանում: Արցախի թեմակալ առաջնորդն օրվա տոնական տրամադրությունը բնական է համարում: Մարդկանց միավորողը պարզապես կորստի ցավը չէ, այլ այդ ցավը միասին հաղթահարելու ձգտումը: ՙՄկրտեցինք, խաչը կախեցինք հենց խաչվերացի տոնին, որ կրկնակի ուժեղ լինի եւ իրենք էլ դառնան հայրենիքի հզոր պաշտպան՚,- օրվա խորհուրդն է ամբողջացնում Պարգեւ արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը:
Ավարտին բոլորին էր անակնկալ սպասում: Քավոր սանիկներին ու հյուրերին Ղազանչեցոցի բակում շուշեցի փոքրիկներն են դիմավորել՝ ամբողջական դարձնելով օրվա ուրախությունը:

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Mon, 16 Sep 2019 18:17:34 +0000
ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 28-ՐԴ ՏԱՐԵԴԱՐՁԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ԽԱՉՔԱՐԻ ՕԾՈՒՄ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27368-28 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27368-28 ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 28-ՐԴ ՏԱՐԵԴԱՐՁԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ԽԱՉՔԱՐԻ ՕԾՈՒՄ
Սոֆի Բաբայան

 Սեպտեմբերի 3-ին Ստեփանակերտի նորակառույց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակում, Պարգև Արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանի ձեռամբ օծվեց Արցախի Հանրապետության 28-րդ տարեդարձին նվիրված խաչքարը:

Բարերարներ Վաչագան Ղազարյանն ու իր տիկին Ռուզաննա Բեգլարյանը խաչքարը տեղադրեցին տոնական օրվա առթիվ, որի վրա փորագրված է ՛՛Հույս ի Լույս, Հավատ ի Աստված,  Սեր ի Արցախ՛՛: Օծման արարողությունից հետո, հյուրերը, զինվորների ու հավատավոր ժողովրդի հետ, Մայր եկեղեցում մասնակցեցին Հանրապետական մաղթանքին ու աղոթքին: Աղոթք բարձրացվեց Արցախի հանրապետության, իշխանության, նախագահի, ժողովարանի, զինվորների, մանուկների և ժողովրդի  համար:

Մաղթանքից հետո Պարգև Սրբազանը հանդես եկավ պատգամով, որն ավարտեց հուսադրող խոսքերով. ՛՛Աստված ասում է, զավակներս ես միշտ ձեզ հետ եմ: Եղեք միաբան, սիրով, հավատքով: Եվ, եթե Աստված մեզ հետ է, ով կարող է մեզ դեմ կանգնել: Շնորհավորում եմ նոր խաչքարի զետեղումը, շնորհավորում եմ բոլորիս Արցախի Հանրապետության 28-րդ տարեդարձի առթիվ, մաղթում եմ մեր իշխանավորներին երկնային իմաստություն, ժեղովրդին՝ խաղաղություն,  զինվորներին՝ ողջություն և քաջություն, մանուկներին՝ կատարյալ ուրախություն, տարեցներին էլ՝ Սուրբ Հոգուց մխիթարություն՛՛:

Մեզ հետ ճեպազրույցում բարերարները նշեցին, որ երբ առաջին անգամ այցելեցին այս եկեղեցին, անմիջապես որոշեցին Հանրապետության 28-րդ տարեդարձի կապակցությամբ խաչքար նվիրաբերել եկեղեցուն: Ըստ նրանց խաչքարը մեր աղոթքն է առ Աստված, մեր ինքնության և միասնության խորհրդանիշը:

Ի դեպ Ռուզաննա Բեգլարյանը գրող Հրաչյա Բեգլարյանի դուստրն է:

Օծման արարողությանը ներկա էր ԱՀ պետնախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը:

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Tue, 03 Sep 2019 13:39:25 +0000
ԴԵ­ՐԵ­ՎԱՆ­ՔԸ՝ ՔԱ­ՐԱՆ­ձԱ­ՎԱ­ՅԻՆ ՀԱԶ­ՎԱ­ԳՅՈՒՏ Ե­ԿԵ­ՂԵ­ՑԻ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27302-2019-08-19-18-23-13 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27302-2019-08-19-18-23-13 ԴԵ­ՐԵ­ՎԱՆ­ՔԸ՝ ՔԱ­ՐԱՆ­ձԱ­ՎԱ­ՅԻՆ ՀԱԶ­ՎԱ­ԳՅՈՒՏ Ե­ԿԵ­ՂԵ­ՑԻ
Հայ­կա­կան ժայ­ռա­վոր ե­կե­ղե­ցի­նե­րը…

Հայ­կա­կան այս ժա­ռան­գու­թյան ու­սում­նա­սի­րումն այժմ դժ­վա­րու­թյուն­նե­րի հետ է կապ­ված, քա­նի որ քա­րան­ձա­վա­յին նման կո­թող­նե­րի մեծ մա­սը Թուր­քիա­յի տա­րած­քում է։ Այ­դու­հան­դերձ, թեթևա­կի ու­սում­նա­սի­րու­թյունն էլ բա­վա­րար է հայ­կա­կան քա­րան­ձա­վա­յին ե­կե­ղե­ցի­նե­րի ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն­նե­րը բա­ցա­հայ­տե­լու հա­մար։

Դերևան­քը գտն­վում է Կե­սա­րիա­յի՝ ներ­կա­յիս Կայ­սե­րիա­յի մոտ։ Ի սկզ­բա­նե ե­կե­ղե­ցին ան­վան­վում էր Ձո­րա­վանք, ա­վե­լի ուշ ան­վա­նու­մը թր­քա­կա­նաց­վեց։ ՙԴե­րե՚ թուր­քե­րե­նից նշա­նա­կում է քա­րան­ձավ, այր։ Ին­չո՞վ է ա­ռանձ­նա­նում հատ­կա­պես այս ե­կե­ղե­ցին։
19-րդ դա­րի վեր­ջում Ֆրան­սիա­ցի հնէա­բան Շառլ Թեք­սյեն ա­ռաջ քա­շեց են­թադ­րու­թյուն, որ Դերևան­քը քրիս­տո­նեու­թյան ա­մե­նա­վաղ շր­ջա­նի կո­թող­նե­րից է և սկզ­բում, հնա­րա­վոր է, ծա­ռա­յել է որ­պես քրիս­տո­նյա ճգ­նա­վոր­նե­րի ա­ղո­թա­տե­ղի, խուց։ Հա­րա­կից բնա­կա­վայ­րի հա­յերն ի­րենք ա­ռանձ­նա­հա­տուկ վե­րա­բեր­մունք ու­նեն ե­կե­ղե­ցու հան­դեպ՝ այն հա­մա­րե­լով ի­րենց ՙմայր տա­ճա­րը՚։

Գյուղն ին­քը թեև ամ­բող­ջո­վին հայ­կա­կան էր, միևնույն ժա­մա­նակ նրա կենտ­րո­նում հու­նա­կան ե­կե­ղե­ցու ա­վե­րակ­ներ կա­յին։ Սա նույն­պես կա­րող է մատ­նան­շել այն փաս­տը, որ բնա­կա­վայրն ի սկզ­բա­նե հենց քրիս­տո­նեա­կան էր, ոչ թե պար­զա­պես հայ­կա­կան։ Գյու­ղում տե­ղա­կայ­ված էին նաև Սբ Սեր­գիյ և Սբ Թո­րոս ե­կե­ղե­ցի­նե­րը։ Հա­մի­դյան ջար­դե­րի ժա­մա­նակ այս եր­կու ե­կե­ղե­ցի­նե­րի զան­գա­կատ­ներն էլ ոչն­չաց­վե­ցին, իսկ գյուղն ին­քը ան­հե­տա­ցավ 1909թ. ջար­դե­րի ժա­մա­նակ։ Ե­կե­ղե­ցի­նե­րը վերջ­նա­կա­նա­պես ոչն­չաց­վե­ցին Ցե­ղաս­պա­նու­թյան ժա­մա­նակ։

Ե­կե­ղե­ցու տե­ղա­կայ­ման վայ­րը բա­վա­կա­նա­չափ հայտ­նի է։ Հարևան Կե­սա­րիա­յում քա­րո­զում էին Պետ­րոս և Պո­ղոս ա­ռա­քյալ­նե­րը։ Հենց այս­տեղ՝ Կա­պա­դով­կիա­յում, նրանց ա­ռա­ջին հետևորդ­նե­րը ստիպ­ված էին հա­լա­ծանք­նե­րից թաքն­վել տե­ղի քա­րան­ձավ­նե­րում։ Կե­սա­րիա­յում էր նաև մե­ծա­ցել հա­յոց հայ­րա­պետ Գրի­գոր Լու­սա­վո­րի­չը։ Այս ա­ռու­մով Դերևան­քը, ի­րոք, կա­րող էր ա­ռա­ջին քրիս­տո­նյա­նե­րի հա­մար թաքս­տոց ծա­ռա­յել, ո­րի հի­ման վրա ա­վե­լի ուշ հրա­շա­լիո­րեն կա­ռուց­վեց հայ­կա­կան հա­մա­լիր։

Գյուղն ան­վա­նի մար­դիկ է տվել։ Այս գյու­ղից էին սե­րում Օս­մա­նյան կայս­րու­թյան հայտ­նի ճար­տա­րա­պետ­ներ Բա­լյան­նե­րը, ով­քեր նա­խագ­ծել էին Դոլ­մա­բախ­չա, Բեյ­լեր­բեյ հո­յա­կերտ պա­լատ­նե­րը, Օր­թա­քյոյ մզ­կի­թը և օս­մայ­նան դա­սա­կան ճար­տա­րա­պե­տու­թյան այլ գլուխ­գոր­ծոց­ներ։
Այժմ գյու­ղը չկա, իսկ քա­րան­ձա­վը դա­տարկ է։ Ու դեռևս հայտ­նի չէ, թե մշա­կու­թա­յին քա­նի նման կո­թող­ներ են սփռ­ված ողջ Կա­պա­դով­կիա­յում։ Այս ժա­ռան­գու­թյան ու­սում­նա­սի­րու­մը թույլ կտար պար­զել՝ ինչ­պի­սին էին ա­ռա­ջին հայ քրիս­տո­նյա­նե­րը, բա­ցա­հայ­տել նրանց ու­նե­ցած շփում­նե­րը քրիս­տո­նեու­թյան ա­ռա­ջին քա­րո­զիչ­նե­րի հետ։ Թադևոսն ու Բար­դու­ղե­մեո­սը քրիս­տո­նեու­թյու­նը բե­րե­ցին Հա­յաս­տան, բայց ար­դյո՞ք նրանք միակ ա­ռա­քյալ­ներն էին, ո­րոնց հետ ուղ­ղա­կիո­րեն շփ­վում և ում քա­րոզ­նե­րը լսում էին հա­յե­րը։ Ա­ռա­վել հա­վա­նա­կան է, քրիս­տո­նեու­թյան տա­րած­ման գոր­ծում հա­յե­րի ներգ­րավ­վա­ծու­թյու­նը շատ ա­վե­լի լայն էր։

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Mon, 19 Aug 2019 18:21:33 +0000
ՈՒԽ­ՏԱԳ­ՆԱ­ՑՈՒ­ԹՅՈՒՆ ԴԻ­ԶԱ­ՓԱՅՏ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27295-2019-08-16-19-34-11 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27295-2019-08-16-19-34-11 ՈՒԽ­ՏԱԳ­ՆԱ­ՑՈՒ­ԹՅՈՒՆ  ԴԻ­ԶԱ­ՓԱՅՏ
Ար­մի­նե ԴԱ­ՆԻԵ­ԼՅԱՆ ք.…

Օ­գոս­տո­սի 12-ին ամ­բողջ աշ­խար­հը նշեց Ե­րի­տա­սար­դու­թյան մի­ջազ­գա­յին օ­րը: 1999թ. դեկ­տեմ­բե­րի 17-ին, ՄԱԿ-ի Գլ­խա­վոր ա­սամբ­լեա­յի ո­րոշ­մամբ հռ­չակ­վե­լով և Լի­սա­բո­նում անց­կաց­ված ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րով նա­խա­րար­նե­րի հա­մաշ­խար­հա­յին խոր­հր­դա­ժո­ղո­վի ա­ռա­ջար­կու­թյամբ ըն­դուն­վե­լով` աշ­խար­հում ա­ռա­ջին ան­գամ Ե­րի­տա­սար­դու­թյան մի­ջազ­գա­յին օ­րը նշ­վեց 2000թ. օ­գոս­տո­սի 12-ին:

Խոր­հր­դան­շա­կան օր­վան ըն­դա­ռաջ, օ­գոս­տո­սի 11-ին, Հադ­րու­թի շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի բաժ­նի նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ, ուխ­տագ­նա­ցու­թյուն կազ­մա­կերպ­վեց դե­պի Հադ­րու­թի շր­ջա­նի Դի­զա­փայտ լե­ռան գա­գա­թին գտն­վող Կա­տա­րո վանք: Ուխ­տագ­նա­ցու­թյա­նը հան­րա­պե­տու­թյան շր­ջան­նե­րից մաս­նակ­ցում էր շուրջ 70 ե­րի­տա­սարդ:
Մար­տու­նի քա­ղա­քից ուխ­տագ­նա­ցու­թյա­նն ընդգրկված էին մի խումբ ե­րի­տա­սարդ­ներ` Մար­տու­նու շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի բաժ­նի ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րով ա­ռա­ջին կար­գի մաս­նա­գետ Գևորգ Սարգ­սյա­նի գլ­խա­վո­րու­թյամբ:
Հաս­նե­լով Դի­զա­փայտ լեռ` ուխ­տագ­նաց­նե­րը մաս­նակ­ցել են Կա­տա­րո վան­քում մա­տուց­ված Սուրբ Պա­տա­րա­գին և մա­տա­ղի ա­րա­րո­ղա­կար­գին:

Մաս­նա­կից­նե­րը շր­ջել են Դի­զա­փայտ լե­ռան ալ­պիա­կան մար­գա­գե­տին­նե­րով, հիա­ցել բնու­թյան անկ­րկ­նե­լի ու զար­մա­նահ­րաշ տե­սա­րան­նե­րով, ծա­նո­թա­ցել վան­քին:
Դի­զա­փայտ լե­ռը ծո­վի մա­կար­դա­կից բարձր է 2478 մետր: Ըստ ա­վան­դու­թյան, սա­րի գա­գա­թին, հի­նա­վուրց Կա­տա­րո վան­քի տե­ղում, 330-ա­կան­նե­րին նա­հա­տակ­վել են մազք­թաց ար­քա Սա­նե­սա­նի զա­վակ­ներն ու բազ­մա­թիվ քրիս­տո­նյա­ներ, ո­րոնց դար­ձի էր բե­րել Ս.Գրի­գոր Լու­սա­վոր­չի թո­ռը՝ Ար­ցախ աշ­խար­հի ա­ռա­ջին ե­պիս­կո­պոս Ս. Գրի­գո­րի­սը: Նո­րա­հա­վատ­նե­րին փայ­տե­րի նման դի­զել են ի­րար վրա և այ­րել. այս­տե­ղից էլ ա­ռա­ջա­ցել է լե­ռան ա­նու­նը՝ Դի­զա­փայտ: Նա­հա­տակ­նե­րի մա­սին հյուս­վել են նաև այլ ա­վան­դազ­րույց­ներ: Հա­յաս­տան ներ­խու­ժած ա­րաբ­նե­րը լեռն ան­վա­նել են Զիա­րաթ, որն ա­րա­բե­րե­նից թարգ­մա­նա­բար նշա­նա­կում է ՙսր­բա­վայր՚ (սր­բա­տե­ղի, ուխ­տա­վայր): 4-5-րդ դա­րե­րում լե­ռան կա­տա­րին կա­ռուց­վել է Կա­տա­րո վան­քը (Կա­տա­րա­վանք):

-Այ­ցե­լու­թյուն­ներ դե­պի Ար­ցա­խի պատ­մամ­շա­կու­թա­յին վայ­րեր ան­չափ կարևոր է յու­րա­քան­չյուր ար­ցախ­ցու հա­մար, քան­զի ա­մեն ոք պար­տա­վոր է ճա­նա­չել և տե­ղյակ լի­նել հայ­րե­նի­քի պատ­մու­թյա­նը:
Նպա­տա­կը մեր ե­րի­տա­սար­դու­թյա­նը մեկ ընդ­հա­նուր գա­ղա­փա­րի շուրջ հա­մախմ­բելն է և հա­մա­տեղ դժ­վա­րու­թյուն­նե­րի հաղ­թա­հա­րու­մը: Եվ որ շատ կարևոր է` այն հայ­րե­նա­սի­րա­կան դաս­տիա­րա­կու­թյուն է տա­լիս ե­րի­տա­սարդ­նե­րին` նպաս­տե­լով հայ­րե­նա­ճա­նաչ­ման գոր­ծի խո­րաց­մա­նը, քան­զի այս­պի­սի ուխ­տագ­նա­ցու­թյուն­նե­րով մեր ե­րի­տա­սարդ­ներն ա­վե­լի են մեր­ձե­նում հայ­րե­նի­քի հոգևոր-մշա­կու­թա­յին ար­ժեք­նե­րին ու գա­ղա­փար­նե­րին, հնա­րա­վո­րու­թյուն ստա­նում ինք­նա­ճա­նաչ­ման ու ներ­հա­յե­ցո­ղու­թյան մի­ջո­ցով հա­ղոր­դա­կից դառ­նալ Աստ­ծո պատ­գամ­նե­րին, հայ­րե­նի երկ­րա­մա­սի հոգևոր ժա­ռան­գու­թյա­նը,- մեր զրույ­ցում ա­սաց Մար­տու­նու շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի մշա­կույ­թի և ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի բաժ­նի ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րով ա­ռա­ջին կար­գի մաս­նա­գետ Գ. Սարգ­սյա­նը:
Շնոր­հա­վո­րե­լով Ար­ցա­խի բո­լոր ե­րի­տա­սարդ­նե­րին` Գ. Սարգ­սյա­նը մաղ­թեց` միշտ լի­նել խե­լա­ցի, նա­խա­ձեռ­նող, վճ­ռա­կան ու գոր­ծուն` պատ­րաստ ա­րագ ար­ձա­գան­քե­լու ցան­կա­ցած մար­տահ­րա­վե­րի:

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Fri, 16 Aug 2019 19:32:37 +0000
ՄԵՐ ՏԵՐ ՈՒ ՓՐԿԻՉ ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆ http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27201-2019-07-28-09-15-43 http://artsakhtert.com/arm/index.php/spiritual/item/27201-2019-07-28-09-15-43 ՄԵՐ ՏԵՐ ՈՒ ՓՐԿԻՉ ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆ
Վարդավառը Քրիստոսի Այլակերպության…

 Քրիստոսի պայծառակերպության մասին կարդում ենք Սբ. Մատթեոսի (Մատթեոս 17:1-9), Սբ. Մարկոսի (9:2-9) և Սբ. Ղուկասի (9:28-36) Ավետարաններում:

Հիսուս Իր հետ վերցնելով Պետրոս, Հակոբոս և Հովհաննես առաքյալներին՝ նրանց հետ բարձրանում է Թաբոր լեռը և նրանց առաջ կերպարանափոխվում. Նրա դեմքը փայլում է ինչպես արեգակը, իսկ զգեստները դառնում են սպիտակ, ինչպես լույսը: Այդ պահին Հիսուսի երկու կողմերում երկնային լույսի մեջ պարուրված հայտնվում են Մովսես ու Եղիա մարգարեները ու սկսում զրուցել Տիրոջ հետ՝ Նրա վերահաս տառապանքների ու խաչելությամբ մահվան մասին: Մովսեսը՝ հրեա ժողովրդի մարգարեն և օրենսդիրը, որ ապրել էր Քրիստոսի ծնունդից 1500 տարի առաջ, և մարգարեներից Եղիան, ով (Ն. Ք. 1000 տարի առաջ) հրե կառքով ու հրեղեն ձիերով երկինք բարձրացավ, իրենց երևումով վկայեցին, որ Քրիստոս է մարգարեների կողմից հնուց ի վեր կանխատեսված Ճշմարիտ Մեսիան՝ աշխարհի Փրկիչը: Հիսուս Մովսեսին բերեց մեռյալների աշխարհից, իսկ Եղիային՝ ողջերի աշխարհից, որովհետև ինչպես Դ Թագավորությունների գրքում է պատմվում Եղիան անապատում երկնային կառքով երկինք փոխադրվեց և այնտեղ ողջ է մարմնով: Եվ, ուրեմն, ըստ եկեղեցու հայրերի՝ Եղիան և Մովսեսը Պայծառակերպության խորհրդի մեջ համապատասխանաբար ներկայացնում են երկինքը և երկիրը, կենդանին և մահացածը, կանգնելով Հիսուսի կողքին, վկայում են, որ Նա է Տերը, «կենդանեաց եւ մեռելոց» և Աստվածը՝ «երկնի եւ երկրի», արարիչը՝ նոր կյանքի, միավորողը և մաքրագործողը տեսանելի և անտեսանելի աշխարհի: Մովսեսը խորհրդանշում է Օրենքը, իսկ Եղիան՝ մարգարեությունները: Եվ Քրիստոս նրանց բերեց ցույց տալու համար, որ Ինքն է լրումը Օրենքի և մարգարեությունների:
Նման սքանչելի տեսարանից զմայլված ու արբեցած՝ Պետրոս առաքյալը բացականչում է. «Տե՛ր, լավ է, որ մենք այստեղ ենք, եթե կամենաս, երեք տաղավար շինենք, մեկը՝ Քեզ համար, մեկը Մովսեսի, մեկն էլ՝ Եղիայի համար»:
Ապա լուսավոր մի ամպ է գալիս, որից հնչող Հայր Աստծո ձայնը, ինչպես մկրտության ժամանակ, ասում է.«Դա՛ է Իմ սիրելի որդին, որին հավանեցի, Նրան լսեք»: Այդ ձայնից աշակերտները խիստ վախենում են և դեմքի վրա գետնին ընկնում: Այնուհետև Հիսուս մոտենալով նրանց՝ ասում է. «Վե՛ր կացեք և մի՛ վախեցեք»: Երբ առաքյալները բացում են իրենց աչքերը, Հիսուսից բացի ուրիշ ոչ ոքի չեն տեսնում: Լեռան բարձունքից իջնելիս Հիսուս նրանց պատվիրում է մարդկանց ոչինչ չասել մինչև մեռյալներից Իր հարություն առնելը:
Հնում Պայծառակերպության տոնը հայերը մեկ օրվա ընթացքում էին կատարում: Սակայն հետագայում այն ոչ միայն 3 օր դարձավ, այլ կցվեց նաև շաբաթական պահքը և նախատոնակը: Հետագայում գրվեց իրադարձությունը գովերգող Ներսես Շնորհալու կողմից գեղեցիկ ու հոգեզմայլ շարականը՝ նվիրված Վարդավառին:
Ճիշտ է Քրիստոս պայծառակերպվեց հարությունից ու համբարձումից առաջ, սակայն Վարդավառը տոնում ենք Հարության ու Համբարձման տոներից հետո, քանի որ Քրիստոս Ինքն ասաց, որ Իր մասին չպատմենք մինչև Իր՝ մեռելներից հարություն առնելը:
Տոնը Վարդավառ է կոչվում Տիրոջը վարդի հետ համեմատելու պատճառով: Ինչպես վարդը կոկոնի մեջ է ծածկված լինում՝ նախքան բացվելը և բացվելով բոլորին հայտնապես երևում է, այդպես էլ Տերը նախքան Իր պայծառակերպվելը պահում էր Իր մեջ Աստվածության պայծառությունը, իսկ պայծառակերպվելով հայտնում է Իր Աստվածությունը: Ինչպես նաև վարդը փշերի մեջ է աճում, այդպես էլ Հիսուս հրեաների մեջ երևաց, ովքեր խաչեցին Նրան:
Թաբոր լեռան վրա Քրիստոս պայծառակերպվելով աշակերտներին ցույց տվեց Իր զորությունն ու փառքը մինչ Իր խաչվելը, որպեսզի նրանք իմանան, որ Իր տկարության պատճառով չխաչվեց, այլ կամովին, որպեսզի աշխարհը փրկի:
Ինչպես Վարդավառի, այնպես էլ մյուս չորս տաղավար տոներին հաջորդող օրը Մեռելոց է`հիշատակի օր, երբ ննջեցյալների հոգիների համար մատուցվում է Սուրբ Պատարագ և կատարվում հոգեհանգիստ: 

 

 

 

 

]]>
arturcom1@gmail.com (Super User) Հոգևոր Sun, 28 Jul 2019 09:10:03 +0000