[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԱՐ­ՑԱ­ԽԸ ԺՈ­ՂՈՎՐ­ԴԻՍ ԲՅՈՒ­ՐԵ­ՂԱ­ՑԱԾ ՊԱՏ­ՄՈՒ­ԹՅՈՒՆՆ Է ...

Սիր­վարդ ՄԱՐ­ԳԱ­ՐՅԱՆ

 Օ­րը կարճ է ... Ժա­մա­նա­կը թվում է եր­կար ու ա­ռաձ­գա­կան, սա­կայն այդ՝ հա­րա­բե­րա­կա­նո­րեն մեզ տր­ված ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծը, անց­նում է ակն­թար­թի պես, իսկ հա­ճախ, այն ակն­թար­թից էլ քիչ է թվում։ Ա­ռօ­րյա հոգ­սե­րով ծան­րա­բեռ չենք էլ գնա­հա­տում մեր օ­րը՝ ա­սել է թե՝ մեզ տր­ված ժա­մա­նա­կը, ո­րը մե­զա­նից ցա­վոք հե­ռա­նում է ան­դարձ-ան­վե­րա­դարձ... Բա­ցա­հայ­տենք մեր օ­րը, մեր ոչ միայն հա­ցիվ, այլև բա­նիվ կեն­սա­կերպ-ապ­րե­լա­կեր­պը, մեր ա­ռա­քե­լու­թյու­նը ... բա­ցա­հայ­տենք ար­վես­տա­գե­տի, ու­սուց­չի, աշ­խա­տա­վո­րի, հո­ղի մշա­կի, գրո­ղի, բժշ­կի, մի խոս­քով՝ ա­մեն­քի ու յու­րա­քան­չյու­րի հետ։ Մեզ­նից յու­րա­քան­չյուրն այս արևի տակ իր ա­ռա­քե­լու­թյունն ու­նի, իր ա­նե­լիքն ու ա­սե­լի­քը, և փառք Աստ­ծո՝ մարդ ա­րա­րա­ծը միայն հա­ցիվ չէ... Ճա­նա­չենք մեր երևե­լի­նե­րին, նվի­րյալ­նե­րին, Երկ­րի ար­ժա­նա­վոր ու ար­ժա­նա­պա­տիվ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին, ուն­կն­դիր լի­նենք նրանց խոս­քին ու ակն­դիր նրանց գոր­ծին ու պահ­ված­քին, բա­ցա­հայ­տենք մեր մեր­ձա­վո­րին, ո­րի ա­նունն է՝ Երկ­րի Քա­ղա­քա­ցի, իսկ հա­կիրճ՝ նվի­րյալ... ՙԲա­ցա­հայ­տում ՚ հյու­րաս­րա­հի իմ ա­ռա­ջին հյուրն է Ար­ցա­խյան շարժ­ման ա­ռա­ջա­մար­տիկ, ԱՀ Ե­ղի­շեի ան­վան մր­ցա­նա­կի դափ­նե­կիր, գե­ղան­կա­րիչ Սեր­գեյ ԱՌՍ­ՏԱ­ՄՅԱ­ՆԸ։

-Կյան­քը ակն­թարթ է, և այդ բո­վան­դակ ակն­թար­թի մեջ ի՞նչ­պես է ապ­րում Սեր­գեյ Առս­տա­մյա­նը...
- Ա­վե­լի ճիշտ՝ կյան­քի իր ակն­թարթ­ներն է ապ­րում նկա­րիչ Սեր­գե­յը, ով շա­տե­րի պես գա­լիս է իր ման­կու­թյու­նից։ Երկ­րորդ-եր­րորդ դա­սա­րա­նից նկա­րե­լու փոր­ձեր էի ա­նում, յոթ տա­րե­կան էի, երբ ձեռքս ըն­կավ հայ-ռու­սա­կան կեր­պար­վես­տի առն­չու­թյուն­նե­րին վե­րա­բե­րող մի գիրք, Բա­շին­ջա­ղյան, Սա­րյան, Այ­վա­զովս­կի, ռուս հայտ­նի նկա­րիչ­ներ ու այդ օր­վա­նից ան­դառ­նա­լիո­րեն սի­րա­հար­վում ու իմ կյան­քը կա­պում եմ նկար­չա­կան ար­վես­տի հետ։ Յո­թե­րորդ դա­սա­րա­նում ար­դեն հա­մոզ­վե­ցի, որ գտել եմ իմ աշ­խար­հը և այդ աշ­խար­հի մի­ջո­ցով պի­տի բա­ցա­հայ­տեմ ինձ ու առ այ­սօր էլ բա­ցա­հայ­տում եմ։ Ա­վար­տե­ցի Փ. Թեր­լե­մե­զյա­նի ան­վան գե­ղար­վես­տի ու­սում­նա­րա­նը, այդ ըն­թաց­քում ծա­ռա­յե­ցի նաև խոր­հր­դա­յին բա­նա­կում ու վե­րա­դար­ձա Ստե­փա­նա­կերտ։ Թո­թո­վանք­նե­րը վեր­ջա­ցան, սկս­վեց հա­սուն փնտր­տուք­նե­րի շր­ջա­նը, ներ­քին բա­ցա­հայ­տում­նե­րի, հե­տա­գիծ թող­նե­լու շր­ջա­նը։ Չեմ կա­րող ա­սել՝ բա­վա­րար­ված եմ, գոհ կլի­նեի այն ժա­մա­նակ, ե­թե շա­րու­նա­կեի կր­թու­թյունս, գնա­յի ե­րա­զանք­նե­րիս հետևից, բայց կյանքն իր չգր­ված օ­րենք­ներն ու­նի. ես ծնող­նե­րիս միակ ա­րու զա­վակն էի և պի­տի տուն վե­րա­դառ­նա­յի, նրանք իմ կա­րիքն ու­նեին, մորս աչ­քը տուն­դար­ձիս ճա­նա­պար­հին էր։ Չեմ փոշ­մա­նում, կյան­քը ինձ՝ ա­զատ ունկ­նդ­րիս հա­մար, ա­կա­դե­միա է, նաև բնա­վո­րու­թյամբ պրպ­տող էի ու գնա­լով խո­րա­ցա, վրձ­նե­լով իմ Աշ­խար­հը։ Ա­կա­դե­միա­կան հմ­տու­թյուն­ներն ինձ անհ­րա­ժեշտ կեց­ված­քի մեջ են պա­հում, ես այդ ո­ճով նկա­րե­լու պա­հանջ եմ զգում, կապ չու­նի` բնան­կար է, դի­ման­կար, թե նա­տյուր­մորտ... դեղձն այն­պես պի­տի նկա­րես, որ նա­յո­ղը շո­շա­փո­ղի զգա­ցո­ղու­թյունն ու­նե­նա, նրա վրա­յի թա­վի­շը զգա։
- Կա­րո՞ղ ենք ա­սել, որ դու քո ժա­մա­նա­կը բա­ցա­հայ­տել ես քո կտավ­նե­րով։

- Միան­շա­նակ, բայց պի­տի հա­վե­լեմ, որ նաև ապ­րե­լուս ի­մաստն եմ բա­ցա­հայ­տել գույ­նե­րի լեզ­վով ու խա­ղով, և ի վե­րուստ տր­ված միակ հնա­րա­վո­րու­թյու­նը փոր­ձել եմ ծա­ռա­յեց­նել ժո­ղովր­դիս։ Քա­ռորդ դար է, ինչ ար­վես­տա­նո­ցում եմ, ստեղ­ծա­գոր­ծում եմ։ Մինչև վերջ հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներս մզել-քա­մել եմ փոր­ձում։ Ե­թե ի­մա­նամ, որ ապ­րե­լուս տասն­հինգ օր է մնա­ցել և ար­ձակ­ված է դա­տավ­ճիռս, կր­կին կձգ­տեմ ներ­կերս մինչև վերջ օգ­տա­գոր­ծել։ Իմ կար­ծի­քով, յու­րա­քան­չյուր մարդ մինչև վերջ պի­տի օգ­տա­գոր­ծի ի վե­րուստ ի­րեն տր­ված ՙներ­կե­րը ՚... Ես կյան­քի, ա­րար­ման կա­րոտ ու­նեմ, կա­րոտ, որն ինձ մղում է ստեղ­ծա­գոր­ծե­լու, իսկ ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան աշ­խար­հը կան­գառ չու­նի։ Ա­նի­մաստ ապ­րող և մշ­տա­պես կյան­քից դժ­գո­հող մարդ­կանց չեմ հաս­կա­նում։ Մեր կյան­քին ի­մաստ հա­ղոր­դո­ղը մենք ենք ու միայն մենք։ Յու­րա­քան­չյուր պահ պի­տի ձգ­տենք ճիշտ ապ­րել, սոսկ գո­յատևե­լը խորթ է իմ հո­գուն, սր­տին և կյան­քի հան­դեպ իմ ըն­կա­լում­նե­րին։ Շտա­պիր ապ­րել՝ սա ինձ հա­մար օր­վա ու ժա­մա­նա­կի հրա­մա­յա­կան է։ Ես ներ­դաշ­նա­կու­թյան ձգ­տել եմ ոչ միայն ար­վես­տում, այլև ողջ կյան­քիս ըն­թաց­քում։ Շատ եմ կարևո­րում ներ­դաշ­նա­կու­թյու­նը բո­լոր բնա­գա­վառ­նե­րում և հատ­կա­պես ըն­կե­րա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում։
- Ապ­րածդ տա­րի­նե­րի գլ­խա­վոր դա­սը ո՞րն ես հա­մա­րում։
- Մե­ծա­գույն դա­սը կյանքն ինքն է որ կա, Օ­մար Խա­յա­մը կա­սեր՝ ՙԵ­թե քո կյան­քից գեթ մի պահ անց­նի, չթող­նես ա­ռանց խն­դու­թյան անց­նի, կյան­քի ի­մաս­տը հենց ինքն է, որ կա, ինչ­պես որ ապ­րես, այն­պես էլ կանց­նի ... ՚:
- Ար­վես­տի նվի­րյալ լի­նե­լուց զատ, դու նաև երկ­րիդ քա­ղա­քա­ցին ես, ո՞րն է քա­ղա­քա­ցու քո բա­նաձևու­մը։
- Երկ­րի քա­ղա­քա­ցու գո­յա­բա­նու­թյու­նը յու­րա­քան­չյու­րիս ա­րյան մեջ է, Եր­կի­րը մոր պես մշ­տա­պես ներ­կա է մեր կյան­քում, և որ­պես քա­ղա­քա­ցի՝ ողջ գի­տակ­ցա­կան կյան­քի ըն­թաց­քում պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն ենք կրում նրա հան­դեպ... 1992-ից կա­մա­վո­րա­կան ջո­կատ­նե­րի կազ­մում էի, բա­նա­կի կազ­մա­վո­րու­մից հե­տո էլ շա­րու­նա­կել եմ ծա­ռա­յել, 1994 թվա­կա­նի վեր­ջե­րին գե­նե­րալ Ի­վա­նյա­նի հրա­հան­գով մի խումբ նկա­րիչ­նե­րով խն­դիր ենք ստա­ցել ձևա­վո­րել նո­րաս­տեղծ ու­սում­նա­կան կենտ­րո­նը։ Բա­նա­կից զո­րացր­վել եմ 1995 թվա­կա­նին, երբ ար­դեն հաս­տատ­ված էր հրա­դա­դա­րը։ ԱՀ պե­տա­կան պարգևնե­րից ՝ ՙԵ­րախ­տա­գի­տու­թյուն՚ և ՙՎա­չա­գան Բա­րե­պաշտ՚ մե­դալ­նե­րի էս­քիզ­նե­րի հե­ղի­նա­կը ես եմ։ Սա է իմ կյան­քի հա­կիրճ ՙՈ­դի­սա­կա­նը՚, իսկ եզ­րա­հան­գու­մը՝ ես քա­ղա­քա­ցի եմ, թե ոչ, թող­նում եմ ձեզ ... ՀՀ Ազ­գա­յին պատ­կե­րաս­րա­հի հա­վա­քա­ծուում իմ գոր­ծե­րից էլ են ընդգրկված, այն­պես որ՝ ՙՀը­բը կյանքս ի՞ն­չի ան­ցավ՚ հա­վեր­ժա­հունչ հար­ցը իմ պա­րա­գա­յում պա­տաս­խան ու­նի։
- Քո վրձ­նով Ար­ցա­խյան բա­ցա­հայ­տում­ներ շատ ու­նես... իսկ խոս­քո՞վ...
- Ար­ցախն իմ ժո­ղովր­դի խտաց­ված, բյու­րե­ղա­ցած պատ­մու­թյունն է, իմ հայ­րե­նիքն է, որ­տեղ հանգ­չում են նախ­նի­նե­րիս ա­ճյուն­նե­րը, և որ­տեղ նաև հյու­լեա­կան իմ մաս­նակ­ցու­թյամբ կերտ­վում է Գա­լի­քը՝ Ծո­վից Ծով Հա­յաս­տա­նը` ե­րա­զան­քից ի­րա­կա­նու­թյան վե­րա­ծե­լու տես­լա­կա­նով հու­սա­վառ­ված։