[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԳՅՈՒ­ՂԱՏՆ­ՏԵ­ՍԱ­ԿԱՆ ԱՇ­ԽԱ­ՏԱՆՔ­ՆԵՐՆ Ա­ՌԱՋ­ՆԱ­ՀԵՐԹ ԵՆ

Կա­րի­նե ԲԱԽ­ՇԻ­ՅԱՆ

 Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նում գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տը մեծ վնաս­ներ է կրել ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ռով։ Մշա­կո­վի տա­րածք­նե­րի զգա­լի մասն ան­ցել է թշ­նա­մու վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ։ Այ­սօր մտա­հո­գու­թյան տե­ղիք է տա­լիս նաև սահ­մա­նա­մերձ հա­մայ­նք­նե­րի հո­ղա­տա­րածք­նե­րի ճա­կա­տա­գի­րը։ Շրջ­վար­չա­կազ­մի աշ­խա­տա­կազ­մի գյու­ղատն­տե­սա­կան բաժ­նի վա­րիչ Ար­վիդ Ղու­լյա­նի խոս­քով՝ բաժ­նում սկ­սել են մշակ­ման են­թա­կա տա­րածք­նե­րի հաշ­վեգր­ման աշ­խա­տանք­նե­րը։

Ըստ հո­ղա­յին հաշ­վեկշ­ռի՝ մինչև քա­ռա­սուն­չոր­սօ­րյա պա­տե­րազ­մը Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նի վա­րե­լա­հո­ղե­րը կազ­մում էին 24540 հա, պա­տե­րազ­մից հե­տո 12771 հա-ն դուրս է ե­կել մեր վե­րահս­կո­ղու­թյու­նից։ Այ­սօր­վա դրու­թյամբ ու­նենք ըն­դա­մե­նը 11700 հա վա­րե­լա­հող։
Պետք է նշել, որ գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տը զգա­լի ա­ռա­ջըն­թաց էր ապ­րում։ Շր­ջա­նում զար­գա­ցած էր այ­գե­գոր­ծու­թյու­նը, հա­ցա­հա­տի­կա­յին մշա­կա­բույ­սե­րի մշա­կու­մը, ա­նաս­նա­պա­հու­թյու­նը։
2020 թվա­կա­նի սեպ­տեմ­բեր ամս­վա դրու­թյամբ շր­ջանն ու­ներ 1017 հա նռան այ­գի, մի մա­սը՝ նո­րա­տունկ, մի մա­սը՝ բեր­քի տակ։ Շր­ջա­նում ակն­հայտ էր նռան բեր­քատ­վու­թյան ա­ճը։
Ինչ­պես նշում է գյուղ­բաժ­նի վա­րի­չը՝ մինչև պա­տե­րազ­մը բո­լոր տե­սա­կի այ­գի­նե­րը կազ­մում էին 1540 հա, այժմ մոտ 1050 հա-ն հա­կա­ռա­կոր­դի վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ է։ Պա­տե­րազ­մից հե­տո նռան այ­գի­նե­րի մոտ 783 հա-ն մնաց թշ­նա­մու վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ, իսկ մնա­ցած 269 հա այ­գի­նե­րի մշակ­ման հար­ցը դեռևս հար­ցա­կա­նի տակ է։
Նա­խորդ տա­րի­նե­րի մի­ջին բեր­քատ­վու­թյու­նը կազ­մում էր մեկ հա-ից 40-50 ց, 2020 թվա­կա­նին ևս սպաս­վում էր լավ բեր­քատ­վու­թյուն, բայց, ցա­վոք, բեր­քի մի մա­սը միայն հնա­րա­վոր ե­ղավ հա­վա­քել։ Ի­հար­կե, ա­ռա­ջա­ցել էր նաև ի­րաց­ման խն­դիր։
Գյուղ­բաժ­նի վա­րի­չը տե­ղե­կաց­րեց նաև, որ պա­տե­րազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի ըն­թաց­քում Աս­կե­րա­նի շր­ջա­նում շա­րու­նակ­վում էին ի­րա­կա­նաց­վել ե­գիպ­տա­ցո­րե­նի և արևա­ծաղ­կի բեր­քա­հա­վա­քի աշ­խա­տանք­նե­րը։ Ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյու­նը տր­վել է ա­ռաջ­նագ­ծում գտն­վող հո­ղօգ­տա­գոր­ծող­նե­րի բեր­քի հա­վաք­մա­նը։
Պա­տե­րազ­մի ըն­թաց­քում շր­ջա­նում չէին դա­դա­րում աշ­նա­նա­ցա­նի աշ­խա­տանք­նե­րը, և ի­րա­կա­նաց­վում էր այն­տեղ, որ­տեղ հնա­րա­վոր էր։ Ե­թե նախ­կի­նում շր­ջա­նում կա­տար­վում էր մոտ 11000 հա աշ­նա­նա­ցան, ա­պա 2021 թվա­կա­նի բեր­քի տակ կա­տար­վել է ըն­դա­մե­նը 5600 հա աշ­նա­նա­ցան։ Ան­շուշտ, տե­ղին էր կա­ռա­վա­րու­թյան ա­ջակ­ցու­թյու­նը, ո­րը բնա­կիչ­նե­րը ստա­ցան ան­հա­տույց սեր­մա­նյու­թե­րի և դի­զե­լա­յին վա­ռե­լի­քի տես­քով։
Վեր­ջին ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում բա­ժի­նը կա­տա­րել է պա­տե­րազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի հետևան­քով շր­ջա­նի 23 հա­մայ­նք­նե­րի և Ակ­նա թա­ղա­մա­սի գյու­ղատն­տե­սա­կան կո­րուստ­նե­րի հաշ­վարկ, ո­րի մեջ նե­րառ­վում են հո­ղա­յին ֆոն­դը, այ­գի­նե­րը, գյու­ղատն­տե­սա­կան նշա­նա­կու­թյան շենք-շի­նու­թյուն­նե­րը, բնամ­թեր­քը, ա­նաս­նագլ­խա­քա­նա­կը և գյու­ղատն­տե­սա­կան տեխ­նի­կա­կան մի­ջոց­նե­րը։
Ըստ հա­մայ­նք­նե­րի կա­տար­ված է ընդ­հա­նուր կո­րուստ­նե­րի ծա­վալ­նե­րի հաշ­վար­կը։
Հա­մայ­նք­նե­րից ըն­դուն­վում և հա­վա­քագր­վում են գար­նա­նա­ցա­նի հա­մար նա­խա­տես­ված հայ­տե­րը, հո­ղօգ­տա­գոր­ծող­նե­րի կող­մից նա­խըն­տր­վող մշա­կա­բույ­սե­րի ցան­կե­րը։ Այս տա­րի ձևա­չափն այլ է լի­նե­լու։ Նա­խօ­րոք ան­հա­տույց սեր­մա­նյու­թեր չեն տրա­մադր­վե­լու, կա­տար­վե­լու է ցանքս, ձեռք են բեր­վե­լու սեր­մա­նյու­թեր և հա­մա­պա­տաս­խան ա­ջակ­ցու­թյունն ստա­նա­լու են կա­տար­ված աշ­խա­տանք­նե­րից հե­տո։ Ար­դեն իսկ հա­վա­քագր­վել են 1500 հա-ի չա­փով հայ­տեր։
Գյու­ղո­լոր­տի պա­տաս­խա­նա­տուի խոս­քով՝ հո­ղօգ­տա­գոր­ծող­նե­րը տրա­մադր­ված են կրկ­նա­կի պատ­րաս­տա­կա­մու­թյամբ։ Չնա­յած կան ո­րո­շա­կի խն­դիր­ներ և մտա­հո­գու­թյուն­ներ, բնա­կիչ­նե­րը ցան­կա­նում են ի­րենց հո­ղա­տա­րածք­ներն ան­պայ­ման մշա­կել ու բարձր բերք ստա­նալ։
ՙՄենք պար­տա­վոր ենք շա­րու­նա­կել ապ­րել այս հո­ղի վրա, ա­րա­րել, ստեղ­ծել և զբաղ­վե­լով հո­ղա­գոր­ծու­թյամբ՝ լու­ծել մեր ժո­ղովր­դի պա­րե­նամ­թեր­քի հար­ցը։ Ցան­կա­նում եմ նշել, որ ու­նենք սահ­մա­նա­մերձ հա­մայ­նք­ներ, և քա­նի որ չկա վերջ­նա­կան սահ­մա­նա­զա­տում, մարդ­կանց մոտ ա­ռա­ջա­նում են մտա­հո­գու­թյուն­ներ։ Խն­դիրն այն է, որ հո­ղօգ­տա­գոր­ծող­նե­րը չեն կողմ­նո­րոշ­վում ա­պա­գա քայ­լե­րի մեջ։ Չգի­տեն՝ ա­պա­հով­վա՞ծ են ար­դյոք՚,- ա­սում է Ար­վիդ Ղու­լյա­նը։
Նշենք, որ ստեղծ­վել է ԱՀ գյու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­րա­րու­թյան, գյու­ղի և գյու­ղատն­տե­սու­թյան ա­ջակ­ցու­թյան հիմ­նադ­րա­մի և շրջ­վար­չա­կազ­մի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հա­մա­տեղ հանձ­նա­ժո­ղով, որն այ­ցե­լում է բո­լոր հա­մայ­նք­նե­րը՝ ստու­գե­լու ստա­ցած ան­հա­տույց ա­ջակ­ցու­թյան՝ նպա­տա­կա­յին օգ­տա­գոր­ծե­լու փաս­տե­րը։