[ARM]     [RUS]     [ENG]

ՍՊԱ­ՌՈ­ՂԱ­ԿԱՆ ԶԱՄ­ԲՅՈՒՂ

Պարզաբանում՝ առաջին անհրաժեշտության որոշ ապրանքատեսակների գնաճի վերաբերյալ

Ըն­թա­ցիկ տար­վա հուն­վար-ապ­րիլ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում Ստե­փա­նա­կեր­տում գոր­ծող 17 առևտրա­յին օ­բյեկտ­նե­րում 56 լայն սպառ­ման ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի վեր­լու­ծու­թյան ար­դյուն­քում, ար­ձա­նագր­վել է 49 ապ­րան­քա­տե­սա­կի մի­ջին գնե­րի փո­փո­խու­թյուն՝ 38 գնաճ և 11 գնան­կում։ Մնա­ցած 6 ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի գնե­րը մնա­ցել են ան­փո­փոխ կամ տա­տան­վում են 1%-ի շր­ջա­նա­կում։ Այս մա­սին մեզ հետ զրույ­ցում ա­սաց Ար­ցա­խի հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը և տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյու­նը կար­գա­վո­րող հանձ­նա­ժո­ղո­վի աշ­խա­տա­կազ­մի տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան վար­չու­թյան պետ Հրաչ Ավ­թան­դի­լյա­նը։
Նրա հա­ղորդ­մամբ՝ գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ­նե­րի կող­մից ի­րաց­վող ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րից, մաս­նա­վո­րա­պես գնաճ է ար­ձա­նագր­վել նաև «Հաց» /450-500 գր/ 9 դրամ (4,5%), ձեթ «Ոս­կե կա­թիլ» 1 լիտր՝ 95 դրամ (9,4%), տե­ղա­կան ար­տադ­րու­թյան կաթ­նամ­թերք (կաթ 1 լ՝ 54 դրամ (16,1%), գնան­կում՝ «Հա­վի ձու» 1 հատ՝ 18,6 դրամ (23 %)։ Ա­ճել են նաև բեն­զին «Ռե­գու­լյար» 1 լ՝ 10 դրամ (1,9%), դիզ­վա­ռե­լիք 1 լ՝ 150 դրամ (28,8%) ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի գները։

Ինչու՞ է թանկացել հացը

Վարչության պե­տը նախ նշեց, որ հա­ցի ապ­րան­քա­յին շու­կան բա­վա­կա­նին մր­ցակ­ցա­յին է։ Պայ­մա­նա­վոր­ված ա­լյու­րի գնե­րի թան­կաց­մամբ՝ գնա­ճը կազ­մել է 10 դրամ։ Այս­տեղ առ­կա է միայն առևտրա­յին ցանց ու­նե­ցող ըն­կե­րու­թյուն։ Նրա խոս­քով՝ չնա­յած հա­ցամ­թեր­քի և կաթ­նամ­թեր­քի գնե­րի ա­ճին, այս ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րը Ար­ցա­խում տե­ղա­կան ար­տադ­րող­նե­րի կող­մից շա­րու­նակ­վում են ի­րաց­վել ան­հա­մե­մատ ա­վե­լի է­ժան, քան ՀՀ-ում է։

Իսկ կաթ­նամ­թե՞ր­քը

Այս հար­ցին ի պա­տաս­խան, Հ. Ավ­թան­դի­լյա­նը փաս­տեց, որ հանձ­նա­ժո­ղո­վը գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ­նե­րի կող­մից ապ­րան­քա­յին շու­կա­յում ի­րաց­վող ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի գնա­յին փո­փո­խու­թյուն­նե­րի հիմ­նա­վոր­վա­ծու­թյու­նը պար­զե­լու նպա­տա­կով ի­րա­կա­նաց­նում է հա­մա­պա­տաս­խան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­ներ, իսկ այն շու­կա­նե­րում, որ­տեղ չկան գե­րիշ­խող դիրք զբա­ղեց­նող տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ­ներ, ու­սում­նա­սի­րու­թյան անհ­րա­ժեշ­տու­թյուն չկա և գնե­րը ձևա­վոր­վում են օ­բյեկ­տի­վո­րեն։ Կաթ­նամ­թեր­քի շր­ջա­նա­ռու­թյան ո­լոր­տում գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ­նե­րի շր­ջա­նում Հանձ­նա­ժո­ղո­վի ու­սում­նա­սի­րու­թյան ար­դյունք­նե­րի հա­մա­ձայն՝ կաթ­նամ­թեր­քի շու­կա­յում գնա­ճը պայ­մա­նա­վոր­ված է մթեր­վող ա­նա­րատ կա­թի գնա­ճով, որն էլ իր հեր­թին՝ հում­քի գնե­րով, իսկ հետ­պա­տե­րազ­մյան ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նում ա­նա­րատ կա­թի կտ­րուկ կր­ճա­տու­մը հան­գեց­րել է ներ­մուծ­վող կա­թի փո­շու ծա­վալ­նե­րի ա­վե­լաց­մա­նը ար­տադ­րու­թյան մեջ /վեր­ջին ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նում կտ­րուկ ա­ճել են կա­թի փո­շու, նաև՝ ար­տադ­րու­թյան մեջ օգ­տա­գործ­վող ներ­մուծ­վող կա­րա­գի գնե­րը/։

...Դիզ­վա­ռե­լի՞­քը

Ըստ Վ. Ավ­թան­դի­լյա­նի՝ քանի որ Ար­ցա­խում «Դի­զե­լա­յին վա­ռե­լիք» և «Բեն­զին» ապ­րան­քա­յին շու­կա­նե­րում առ­կա է գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ, Հանձ­նա­ժո­ղո­վը մշ­տա­պես հետևում է Հա­յաս­տա­նում վա­ռե­լի­քի գնե­րի փո­փո­խու­թյա­նը՝ հա­մա­պա­տաս­խան դի­նա­մի­կա ա­պա­հո­վե­լու նպա­տա­կով, քա­նի որ Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյու­նում ի­րաց­վող վա­ռե­լի­քի ի­րաց­ման գներն ուղ­ղա­կիո­րեն փոխ­կա­պակց­ված են ՀՀ գնե­րի հետ՝ հաշ­վի առ­նե­լով, որ ներ­մուծ­վող ապ­րանք­ներ են։ Մեր զրու­ցակ­ցի տե­ղե­կատ­վու­թյամբ՝ հանձ­նա­ժո­ղո­վի ի­րա­վա­սու­թյան տի­րույ­թում են ԱՀ ռե­զի­դենտ հան­դի­սա­ցող սու­բյեկտ­նե­րի ներ­մուծ­ման պայ­ման­նե­րը և դրանց փո­փո­խու­թյուն­ներն ու­սում­նա­սի­րե­լը։ Հա­մա­ձայն Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյան Մր­ցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան հանձ­նա­ժո­ղո­վի ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի՝ դիզ­վա­ռե­լի­քի գնա­ճի հիմ­նա­կան պատ­ճա­ռը մի­ջազ­գա­յին շու­կա­նե­րում դրա գնե­րի բարձ­րա­ցում­ներն են, որն անդ­րա­դար­ձել է ՀՀ ներ­քին շու­կա­յի վրա, և 2022 թվա­կա­նի մարտ-ապ­րիլ ա­միս­նե­րի ըն­թաց­քում շուրջ 25-35 տո­կո­սով բարձ­րա­ցել են դի­զե­լա­յին վա­ռե­լի­քի ձեռք­բեր­ման գնե­րը, ինչ­պես նաև տե­ղի է ու­նե­ցել լո­գիս­տիկ ծախ­սե­րի ո­րո­շա­կի ա­վե­լա­ցում, ինչն էլ բե­րել է դիզ­վա­ռե­լի­քի ի­րաց­ման գնե­րի փո­փո­խու­թյան։
Այն հար­ցին, թե ո՞րն է 2022 թվա­կա­նի տա­րես­կզ­բից գնա­ճի պատ­ճա­ռը, մեր զրու­ցա­կի­ցը նշեց, որ այն պայ­մա­նա­վոր­ված է ինչ­պես հետ­պա­տե­րազ­մյան շր­ջա­նում տե­ղի ու­նե­ցած փո­փո­խու­թյուն­նե­րով, ո­րոնք հիմ­նա­կա­նում ազ­դել են տե­ղա­կան ար­տադ­րու­թյան ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի վրա (կաթ­նամ­թերք և հա­ցամ­թերք), այն­պես էլ ներ­մուծ­վող ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի վրա, ո­րոնց գնա­ճը պայ­մա­նա­վոր­ված է մի­ջազ­գա­յին շու­կա­յում և ՀՀ-ում տե­ղի ու­նե­ցած ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի և հում­քի գնա­ճով (ձեթ, ա­լյուր, բեն­զին, դիզ­վա­ռե­լիք և մի շարք այլ ա­ռա­ջին անհ­րա­ժեշ­տու­թյան ապ­րան­քա­տե­սակ­ներ)։
Հ. Ավ­թան­դի­լյա­նից տե­ղե­կա­ցանք, որ գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող նշ­ված մյուս տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ­նե­րի կող­մից ի­րաց­վող ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի մա­սով ար­ձա­նագր­ված գնա­յին փո­փո­խու­թյուն­նե­րը նույն­պես պայ­մա­նա­վոր­ված են մի­ջազ­գա­յին ու հա­յաս­տա­նյան շու­կա­նե­րում տե­ղի ու­նե­ցող զար­գա­ցում­նե­րով և հա­մա­հունչ են հա­յաս­տա­նյան շու­կա­յում ար­ձա­նագր­ված գնա­յին փո­փո­խու­թյուն­նե­րին։ Վար­չու­թյան պե­տը հա­վե­լեց, որ Հանձ­նա­ժո­ղովն իր ի­րա­վա­սու­թյուն­նե­րի շր­ջա­նակ­նե­րում գոր­ծադ­րում է բո­լոր ջան­քե­րը՝ կան­խար­գե­լե­լու և բա­ցա­ռե­լու մր­ցակ­ցու­թյան օ­րեն­սդ­րու­թյան հնա­րա­վոր խախ­տում­նե­րը։
Վար­չու­թյան պետն ըն­դգ­ծեց, որ ԱՀ հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը և տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյու­նը կար­գա­վո­րող պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վը մշ­տա­պես ի­րա­կա­նաց­նում է մի շարք լայն սպառ­ման ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի ի­րաց­ման պայ­ման­նե­րի մշ­տա­դի­տար­կում­ներ, ո­րը ոչ թե գնե­րի վրա ազ­դե­լու և գնա­ճը զս­պե­լու, այլ հա­կամր­ցակ­ցա­յին հա­մա­ձայ­նու­թյուն­նե­րի, ան­բա­րե­խիղճ մր­ցակ­ցու­թյան, գե­րիշ­խող դիր­քի չա­րա­շահ­ման հնա­րա­վոր դեպ­քե­րի բա­ցա­հայտ­ման ու ռիս­կե­րի գնա­հատ­ման նպա­տակ է հե­տապն­դում՝ կարևո­րե­լով կար­գա­վոր­ման գոր­ծա­ռույ­թի վե­րա­բե­րյալ հա­սա­րա­կու­թյան ի­րա­զեկ­վա­ծու­թյան մա­կար­դա­կի բարձ­րա­ցու­մը։ «Տն­տե­սա­կան մր­ցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան մա­սին» օ­րեն­քի հա­մա­ձայն՝ Հանձ­նա­ժո­ղո­վը գնա­գո­յաց­ման ա­ռու­մով վե­րահս­կո­ղու­թյուն է ի­րա­կա­նաց­նում գե­րիշ­խող դիրք ու­նե­ցող տն­տե­սա­վա­րող սու­բյեկտ­նե­րի կող­մից ի­րաց­վող ապ­րանք­նե­րի մա­սով, իսկ շա­բա­թա­կան կտր­ված­քով հանձ­նա­ժո­ղո­վի կող­մից ի­րա­կա­նաց­վող մո­նի­թո­րինգ­նե­րի հրա­պա­րա­կու­մը կա­տար­վում է ման­րա­ծախ առևտրի ո­լոր­տում մր­ցակ­ցու­թյու­նը խրա­խու­սե­լու և մի շարք ապ­րան­քա­տե­սակ­նե­րի ման­րա­ծախ գնե­րի վե­րա­բե­րյալ հան­րու­թյան տե­ղե­կաց­վա­ծու­թյու­նը ա­պա­հո­վե­լու նպա­տա­կով։

Ան­նա ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ