[ARM]     [RUS]     [ENG]

Ադրբեջանը դեմ է արտահայտվում գործող ստատուս քվոյին, բայցև առավելագույն ջանքեր է գործադրում այն պահպանելու համար. Վ.Կազիմիրով

1992-ին Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցություններում ՌԴ միջնորդական առաքելության ղեկավար, իսկ մինչև 1996-ը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ Վլադիմիր Կազիմիրովը, Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով ապրիլի 1-ի գիշերվանից ղարաբաղաադրբեջանական շփման գծում  տեղի ունեցած իրադարձություններին, նկատեց.

«Ինձ թվում է` Ադրբեջանը մի կողմից կոշտ քննադատում է, դեմ է արտահայտվում գործող ստատուս քվոյին, բայց միևնույն ժամանակ  առավելագույն ջանքեր է գործադրում այն  պահպանելու համար: Իսկ քանի որ  նրանք դրա տակ հասկանում են մի շարք շրջանների հանձնում,   ստեղծվել է  արտասովոր  շրջան. մի կողմից  նրանք պահանջում են, որ հայերը ազատեն այդ շրջանները, մյուս կողմից՝ անընդհատ սպառնում են հայերին պատերազմի վերսկսումով: Ուստի հարց` միթե՞ հասկանալի չէ, որ նման պայմաններում, երբ հայկական կողմերը մշտապես նման սպառնալիքների են ենթարկվում և ենթարկվում են ամենաբարձր մակարդակով, պարզ չէ, որ  հայկական կողմերը նման պայմաններում չեն ազատագրի այդ տարածքները»:

-Պարոն Կազիմիրով, ինչո՞ւ սկսվեցին վերջին  ռազմական   գործողությունները և համարո՞ւմ  եք այն պատերազմ:

-Ոչ, այդ գործողությունները   դեռ պատերազմ չեն, բայց սա գերակտիվացումն է այն ամենի , ինչ նախկինում էր: Շփման գծում էլ նախկինում հաճախ էին միջադեպեր արձանագրվում, բայց ոչ այս անգամվա նման: Սա արդեն ավելին է, քան միջադեպը: Կողմերը, ըստ էության, մոռանում են հրադադարի ժամանակ ստորագրված պարտավորությունների մասին: Բացի այդ, կողմերից ոչ բոլորն են, որ հարգում են մեկ այլ` մի քիչ ավելի ուշ`1995-ի փետրվարի  ստորագրված համաձայնագիրը: Այն է` կրակի դադարեցման ռեժիմի ամրապնդման մասին համաձայնագիրը: Ափսոս, որ կողմերից մեկը չի ցանկանում կատարել այդ համաձայնագրերի պահանջները:

-Ի՞նչ եք կարծում, նման լայնամասշտաբ գործողություններ սկսելով ինչի՞ է ուզում  հասնել  Ադրբեջանը:

-Նրանց մոտ գերակա է այն մոտեցումը` հանգիստ ու դադար չտալ իրենց ձևակերպմամբ` օկուպանտներին: Դա Ադրբեջանի իշխանություններին  պետք է և՛  իր ժողովրդից աջակցություն ստանալու, և՛ առավել հայրենասեր երևելու մտայնությամբ, չնայած  կորուստներին, որոնք ունեն ոչ միայն հայերը, այլև իրենք: Խոսքը միայն մարդկային կորուստների մասին չէ, այլ նրա, որ սա անառողջ, հիվանդագին մթնոլորտ է ստեղծում սահմանակից շրջանների բնակիչների համար, որոնք լքում են իրենց բնակավայրերը: Այնպես որ, սա պատահական երևույթ չէ, այլ շարունակությունն է արդեն տասը տարի շարունակվող տարաբնույթ միջադեպերի: Եվ կողմերից մեկը` Ադրբեջանը, կտրականապես հրաժարվում է այս հակամարտության լուծման ընթացքում ուժ չկիրառելուց, չի արձագանքում առաջնագծից դիպուկահարներին հանելու առաջարկներին, դեմ է  արտահայտվում սահմանային միջադեպերի հետաքննության առաջարկներին: Այս ամենը  այդ կողմի միանգամայն բացասական, ես կասեի` ցինիկ վերաբերմունքն է նշված փաստաթղթերում ձեռք բերված պարտավորությունների նկատմամբ, որոնք ստորագրվել են նրանց հանրապետության  առաջին դեմքերի մակարդակով:

-Ամեն դեպքում, Ադրբեջանի բուն շարժառիթը ո՞րն է: Արդյո՞ք միայն պարտվածի հոգեբանությունը, թե այլ, այդ թվում ներքին տնտեսական գործոններ կան:

-Ինձ թվում է` Ադրբեջանը մի կողմից կոշտ քննադատում է,  դեմ է արտահայտվում գործող ստատուս քվոյին, բայց միևնույն ժամանակ  առավելագույն ջանքեր է գործադրում` այդ նույն ստատուս  քվոն պահպանելու համար: Իսկ նրանք դրա տակ հասկանում են մի շարք շրջանների հանձնում:  Բանն այն է, որ ստեղծվել է  արատավոր  շրջան, մի կողմից  նրանք պահանջում են, որ հայերը ազատեն այդ շրջանները  և մյուս կողմից անընդհատ սպառնում են հայերին պատերազմի վերսկսումով: Ուստի հարց` երբ հայկական կողմերը մշտապես նման սպառնալիքների են ենթարկվում և ենթարկվում են`  ամենաբարձր մակարդակով, պարզ չէ՞, որ  հայկական կողմերը նման պայմաններում չեն ազատի այդ տարածքները:

-Տեսե՞լ եք  Ադրբեջանի կողմից մի պահ գրաված  սահմանամերձ Թալիշ գյուղում սպանված ու ականջները կտրած մարդկանց լուսանկարները և արդյոք սա չի՞ կարող դիտարկվել իբրև ռազմական հանցագործություն խաղաղ բնակիչների հանդեպ:

-Դա նորությո՞ւն է, չեմ իմացել այդ մասին, բայց եթե դա այդպես է, ապա որոշակի հետաքննության է պահանջում:

-Այսօր Վիեննայում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները քննարկելու են ստեղված իրավիճակը: Ի՞նչ լուծումներ եք ակնկալում:

-Տարակույս չունեմ, որ  համանախագահները  քննադատելու են այդ միջադեպերը, կողմերին`զսպվածության ու հակամարտության խաղաղ լուծմանը վերադառնալուն կոչեր են անելու:

-Եթե հնարավորինս կարճ ժամկետում դադարեցվեն ռազմական գործողությունները, ի՞նչ եք կարծում, լինելո՞ւ է զինադադարի նոր պայմանագիր կնքելու անհրաժեշտություն, թե՞ հինը դեռ ուժի մեջ է լինելու:

-Խնդիրը համաձայնագիրը չէ, այլ դրանք կատարելը, կրկնում եմ,  նախկին Խորհրդային տարածքի ոչ բոլոր երկրներն են սովորել կատարել պաշտոնական փաստաթղթերում ամրագրված  պարտավորությունները:

-Ի՞նչ եք կարծում, ո՞րն է լինելու այս փուլում այս լարվածության վերջնարդյունքը, ինչպես միջազգային հանրության, այնպես էլ  կողմերի:

- Արդեն ասացի, թե որն է այս հարցում միջազգային հանրության դիրքորոշումը, այն է՝ պահանջ, որ վերադառնան նախկին իրավիճակին ու պայմաններին: