[ARM]     [RUS]     [ENG]

ԱՌԱՋՆՈՐԴՎԵԼՈՎ ՕՐԵՆՔՈՎ

Սու­սան­նա ԲԱ­ԼԱ­ՅԱՆ

 Խմ­բագ­րու­թյունն ա­հա­զանգ է ստա­ցել այն մա­սին, որ Գ. Լու­սա­վո­րիչ փո­ղո­ցում գտն­վող բնա­կե­լի մի շեն­քի մոտ տե­ղադր­ված լու­սա­հո­գի քան­դա­կա­գործ Ար­մեն Հա­կո­բյա­նի ՙՀնձ­վոր­ներ՚ հու­շար­ձա­նը փոր­ձում են ա­պա­մոն­տա­ժել և տե­ղադ­րել այլ վայ­րում: Թե ինչ­քա­նով է դա ի­րա­վա­զոր, փոր­ձե­ցինք պար­զել ճար­տա­րա­պետ Մա­նու­շակ Տի­տա­նյա­նից:

-Տի­կին Տի­տա­նյան, ին­չո՞ւմն է գոր­ծի էու­թյու­նը և մաս­նա­գետ­նե­րի ի?նչ գնա­հա­տա­կա­նի այն ար­ժա­նա­ցավ:
-Բանն այն է, որ մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նը, ոմն քա­ղա­քա­ցու հայ­տի վրա հիմն­վե­լով, դի­մեց ԱՀ մշա­կույ­թի, ե­րի­տա­սար­դու­թյան հար­ցե­րի և զբո­սաշր­ջու­թյան նա­խա­րա­րու­թյան հու­շար­ձան­նե­րի պահ­պա­նու­թյան բա­ժին (ո­րը հի­մա ԱՀ կր­թու­թյան, գի­տու­թյան, մշա­կույ­թի և սպոր­տի նա­խա­րա­րու­թյան կազ­մում է) Գ. Լու­սա­վո­րիչ փո­ղո­ցում գտն­վող շեն­քի կող­քին տե­ղադր­ված քան­դա­կա­գործ Ար­մեն Հա­կո­բյա­նի ՙՀնձ­վոր­ներ՚ հու­շար­ձա­նի տե­ղա­փոխ­ման հա­մար: Այ­սինքն՝ հու­շար­ձա­նին կից կա­նաչ տա­րած­քը, որն ի­րա­կա­նում հա­սա­րա­կա­կան տա­րածք է և են­թա­կա չէ օ­տար­ման, վա­ճառ­վել է ոմն քա­ղա­քա­ցու: Նա ցան­կա­նում էր տա­րած­քը վե­րա­ծել հա­սա­րա­կա­կան ժա­ման­ցա­յին վայ­րի, իսկ հու­շար­ձա­նը ՙխան­գա­րում էր՚ նրան: Նրան անհ­րա­ժեշտ էր մեր բաժ­նի թույ­լտ­վու­թյու­նը` ար­ձա­նը հե­ռաց­նե­լու հա­մար, որ­պես­զի ա­վե­լի մեծ տա­րած­քում իր բիզ­նե­սը հիմ­նի: Բնա­կա­նա­բար, նա­խա­րա­րու­թյա­նը կից գոր­ծող գի­տա­մե­թո­դա­կան խոր­հուր­դը մեր­ժեց քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի դի­մու­մը` հիմ­նա­վո­րե­լով, որ յու­րա­քան­չյուր հու­շար­ձան ու­նի իր կա­ռու­ցա­պատ­ման և պահ­պան­ման գո­տին:

Ի վեր­ջո, այդ­տեղ կար ար­դեն ձևա­վոր­ված մի մի­ջա­վայր, ո­րը չպի­տի խա­թար­վի: Ընդ­հան­րա­պես, ան­հաս­կա­նա­լի է, թե ինչ­պես են օ­տար­վում այդ կա­նաչ տա­րածք­նե­րը: Ա­վե­լի ճիշտ, հաս­կա­նա­լի է, որ ի­րա­կա­նում դա բա­ցար­ձա­կա­պես ա­նօ­րեն է ար­վում: Էլ չեմ ա­սում, որ դա 1991-ին զոհ դար­ձած քան­դա­կա­գործ Ար­մեն Հա­կո­բյա­նի` մեր քա­ղա­քին թո­ղած ժա­ռան­գու­թյան ե­զա­կի նմուշ­նե­րից է: Խոր­հուր­դը մեր­ժեց: Բա­ժի­նը նո­րից ստա­ցավ դի­մում, ա­վե­լին` դի­մող քա­ղա­քա­ցին ե­կավ, որ ան­ձամբ տես­նի մեզ, լսի, թե ին­չու ենք մեր­ժում և ինչ փաս­տարկ­ներ ու­նենք: Ե­կավ նա­յե­լու մեր աչ­քե­րին: Մենք էլ, նա­յե­լով իր աչ­քե­րին, բա­ցատ­րե­ցինք` ին­չու ենք մեր­ժում, չնա­յած` նա ա­մեն կերպ ու­զում էր մեզ հա­մո­զել, որ բո­լո­րի հա­մար շատ լավ կլի­նի, ե­թե հու­շար­ձա­նը մաք­րեն, խնամ­քով տե­ղա­փո­խեն ա­վե­լի լավ վայր: Հա­մա­ձայն եմ, դա շատ կարևոր հան­գա­մանք է, երբ մար­դու աչ­քե­րին նա­յե­լով ես մեր­ժում: Իսկ մենք պետք է կա­րո­ղա­նանք ա­սել ոչ, ե­թե ոչ-ը` ոչ է, որ­պես­զի եր­կի­րը եր­կիր դառ­նա: Շատ ծանր տր­վեց մեզ մեր­ժե­լը, բայց, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, մենք մեր կար­ծի­քին մնա­ցինք, ո­րով­հետև նման հար­ցե­րը ո­րո­շում է գի­տա­մե­թո­դա­կան խոր­հուր­դը, այ­սինքն` մաս­նա­գետ­նե­րը, այլ ոչ թե ծա­նոթ­նե­րը: Դա ե­ղել է մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ: Հի­մա պարզ­վում է, որ այդ քա­ղա­քա­ցին վա­ճա­ռել է տա­րած­քը, և կր­կին ու­զում են այդ նույն տա­րած­քում ինչ-որ բիզ­նես հիմ­նել և կր­կին բա­նա­վոր դի­մել են նույն բա­ժին` հու­շար­ձա­նը տե­ղա­փո­խե­լու թույ­լտ­վու­թյան հա­մար: Մենք էլ ա­սա­ցինք, որ դա ար­դեն մեկ ան­գամ մերժ­վել է, որ այլ պա­տաս­խան չի էլ կա­րող լի­նել: Հի­մա էլ ին­քը շատ ՙծան­րակ­շիռ՚ թի­մով, չեմ ու­զում ան­ձե­րի ա­նուն­ներ տալ, քա­նի որ դա էա­կան չէ, փոր­ձում է հա­մո­զել` հու­շար­ձանն այդ­տե­ղից հա­նել, տա­նել ու­րիշ տեղ, իսկ կա­նաչ հատ­վածն ի­րա­կա­նում հա­սա­րա­կա­կան տա­րածք է, իսկ նման տա­րածք­ներն օ­րեն­քով ար­գել­վում են օ­տա­րել, կա­ռու­ցա­պա­տել, քա­նի որ դա հան­րու­թյանն է: Հատ­կա­պես, պա­տե­րազ­մից հե­տո նման ա­պօ­րի­նու­թյուն­նե­րը շատ ցա­վոտ են ըն­կալ­վում:
Չի կա­րե­լի թույլ տալ, որ տե­ղի ու­նե­նա նման նա­խա­դեպ: Ինչ­պես ե­ղավ տխ­րահռ­չակ ՙԲա­նա­լի՚ հո­րին­ված­քի հետ, երբ այն չի դր­վել խոր­հր­դի քն­նարկ­ման, իսկ ե­թե դր­վել է, ա­պա խոր­հուր­դը մաս­նա­գի­տա­կան չէր, այ­սինքն, կա­մա­յա­կան ձևով է ար­վել, ար­դյուն­քում` հա­սա­րա­կու­թյան կող­մից չըն­դուն­վեց և ա­պա­մոն­տաժ­վեց: Հի­մա էլ փոր­ձում են մաս­նա­գետ­նե­րին բա­րո­յա­կան ճնշ­ման են­թար­կել և գործն ա­ռաջ տա­նել: Ա­ռի­թից օգտ­վե­լով` ու­զում եմ նշել, նման կա­մա­յա­կա­նու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ռով մենք կորց­րե­ցինք շատ կա­ռույց­ներ, նաև Գան­ձա­սա­րի պատ­մա­կան գե­րեզ­մա­նո­ցի մեծ մա­սը:
Վս­տահ եմ, որ ոչ մի մաս­նա­գետ թույլ չէր տա, որ նման հու­շար­ձա­նի պատ­մա­կան տա­րած­քում ոչ միայն ինչ-որ շի­նու­թյուն­ներ հիմն­վեն, այլև պատ­մա­կան գե­րեզ­մա­նի վրա հար­թակ կա­ռուց­վեր պսա­կադ­րու­թյուն­նե­րի հա­մար: Ու­զում եմ հա­տուկ նշել, որ պե­տու­թյունն այս հար­ցում մեծ դեր ու­նի: Հենց պե­տու­թյու­նը պետք է գնա­հա­տի և հաշ­վի առ­նի մաս­նա­գե­տի կար­ծի­քը յու­րա­քան­չյուր ո­լոր­տում: